YouVersion Logo
Search Icon

LOS HECHOS 17

17
El alboroto en Tesalónica
1Pablo jãa Filipo ca-ãnana aá, ca-neto aájuparã Anfípoli, Apolonia ca-wamecʉti macaripʉ. To neto aá, ca-ejayuparã Tesalónica ca-wamecʉti macapʉ yua. Ti macapʉre judío maja neñapo buerica wii ca-añupe. 2-3Pablo aperoripʉre cʉ̃ ca-bainucuricarore bairona ti wiipʉ ca-jãañupʉ. Itia semana sábado ca-ano Dio ye quetire ca-buioricarã ca-aniñaricarã na ca-uca jʉgoyeyeriquere Cristo Dio cʉ̃ ca-bejericʉ cʉ̃ ca-baipere na ca-buioyupʉ. Dio cʉ̃ ca-bejericʉ cʉ̃re na ca-popiyeyepere, cʉ̃ na ca-jĩa rocaro bero cʉ̃ ca-tunu catípere na ca-buio uca jʉgoyeyeriquere na ca-buioyupʉ Pablo.
—To bairo na ca-ĩi uca jʉgoyeyericʉ cʉ̃ ye quetire mʉjaare yʉ ĩi buio. Cʉ̃na ãmi Jesú, Dio cʉ̃ ca-bejericʉ to bairo na ca-uca jʉgoyeyericʉ, na ca-ĩi buioyupʉ Pablo.
4To bairo cʉ̃ ca-ĩiro jicãarã judío maja ca-apiʉjayuparã. Griego maja quena Diore cá-áti nʉcʉbʉgorã capaarã ca-apiʉjayuparã. Cãromia quena capaarã ca-jʉgo ãna romiri to bairona ca-apiʉjayuparã. 5Aperã judío maja maca camaja Jesú ye quetire na ca-apiʉjaro tʉjʉri Pablore ca-pejucʉti punijiniñuparã. To bairi moena ca-teeye pairã ti maca recomaca ca-ãna rooro majuu cá-ánare ca-pii neoñuparã, nipetiropʉ Pablo jãare, “Ñuuquẽema,” ĩi awaja bate teñaña ĩirã. To bairo na ca-ĩi awaja bate teñaro apirã ti maca macana nipetirã ca-api mawijia punijiniñuparã Pablo jãare. Camaja paarãacã punijiniri Pablo jãare ca-macara aájuparã na ca-ãna wiipʉ, Jasón ca-wamecʉcʉ ya wiipʉ. Camaja na ca-tʉjʉrona na ca-ñeegabajuparã. Topʉ na macarã ti wii jopere ca-tu pãa roca jooyuparã. 6Na ca-bʉgaquẽjuparã. Na bʉgaquetibana Jasón're cʉ̃ ñee, aperã Jesúre ca-apiʉjarã quenare na ñee, maca ʉparã tʉpʉ na jee aáti, oco bairo ca-ĩi awajayuparã:
—Apero macana nipetiro aperoripʉ ca-wadajã rooye tuu patowãcoo teñaricarã mani ya maca quenare ejama. 7Jasón cʉ̃ ya wiipʉ na eja rotimi. César, romano maja ʉpaʉ majuure mani ʉpaʉre cʉ̃ ca-rotirije ca-bai botiorã ãma. “Apeĩ maca Jesú ca-wamecʉcʉ Caʉpaʉ majuu ãmi,” ĩima, ca-ĩi awajayuparã.
8To bairo na ca-ĩiro apirã ti maca macana, na ʉparã quena ca-punijiniñuparã. 9To bairi maca ʉparã Jasón jãare:
—Niyeru mʉjaare jã ca-buupe wapa jã jooya, na ca-ĩiñuparã. —Pablo, Sila ati macare na ca-butiro mʉja ya niyeru jã tunuo joogarã, na ca-ĩiñuparã.
To bairi Jasón jãa nare na ca-wapayero na ca-buuyuparã.
Pablo y Silas en Berea
10Ti ñamina nemoo Jesúre ca-apiʉjarã ti maca macana Pablore, Silare aperopʉ Berea ca-wamecʉti macapʉ na cá-aá rotiyuparã. Nare na cá-aá rotiro ti macapʉ eja, judío maja na neñapo buerica wiipʉ cá-aájuparã. 11To macana, Berea macana maca Tesalónica macana netoro Jesú ye quetire ca-api wariñuuñuparã. Seeto ca-apigayuparã Berea macana. To canacã rʉmʉ Dio ye quetire buiori maja tirʉmʉpʉ macana na ca-ucariquere ca-buenucuñuparã, ¿manire cʉ̃ ca-buiorije cariape Dio yere cʉ̃ buiotí? ĩirã. 12To bairi capaarã ca-apiʉjayuparã. Griego maja ca-jʉgo ãna cãromia quena, caʉmʉa quena ca-apiʉjayuparã. 13Tesalónica macana judío maja Bereapʉre tunu Pablo Dio ye quetire cʉ̃ ca-buiorijere ca-queti apiyuparã. Tiere apirã Bereapʉ cá-aácoajuparã, Pablo jãare na wadajã matara aána. Topʉ eja, to bairona na cá-átatore bairona tunu to macanare na ca-wadajã mawijio punijini rotiyuparã. 14To bairo na ca-ĩiro apirã Jesúre ca-apiʉjarã nemoo jicãarã na yarãre Pablore cʉ̃ ca-ne roaá rotiyuparã ria ca-pairi ya tʉacãpʉ. Sila, Timoteo jãa maca ti macapʉna Bereapʉ ca-tua cõañuparã. 15Pablo cʉ̃ ca-bapacʉti aátana na menana cumua mena cá-aácoajupʉ Atena ca-wamecʉti macapʉ yua. Na maca topʉ cʉ̃ bapacʉti cũu joo, ca-tunucoajuparã na ya macapʉ Bereapʉ tunu. Na mena Pablo ca-queti jooyupʉ. “Sila, Timoteo yoaro mee atopʉ na apáro,” ca-ĩi jooyupʉ.
Pablo en Atenas
16Pablo Atenapʉ Silare, Timoteore na yuu baii ti macapʉ ca-tʉjʉ teñañupʉ. Topʉ tʉjʉ teñaʉ nipetiropʉ Dio ca-aniquẽnarena na ca-ñuu bue nʉcʉbʉgonucurã weericarãre na ca-tʉjʉyupʉ. Tiere tʉjʉʉ seeto ca-tʉgooñarique paiyupʉ.
17To bairi judío maja na neñapo buerica wiipʉ to ca-neñaponucurãre to canacã rʉmʉ judío majare, aperã judío maja ca-aniquẽna Diore cá-áti nʉcʉbʉgorãre Jesú ye quetire na ca-buionucuñupʉ Pablo. Maca recomaca wapayerica paʉ cá-aáteñarã quenare na ca-buionucuñupʉ to canacã rʉmʉ. 18Aperã epicúreo ca-ĩirã na ca-buerijere ca-majirã, aperã estoico ca-wamecʉti poa ricati na ca-buerijere ca-majirã yoaro Pablo mena ca-wadapeniñuparã. Pablo na ca-buioyupʉ Jesú ye quetire. Camaja cʉ̃re na ca-jĩaricaro bero cʉ̃ ca-tunu catírique quenare na ca-buioyupʉ. To bairi jicãarã:
—¿Dope bairo ĩi buiogʉ cʉ̃ ĩití ani to cõo pairo ca-wadaʉ? ca-ame ĩi jeniñañuparã.
Aperã maca:
—Apero macana na ca-ñuu buerã, na ca-baje jeni nʉcʉbʉgorã macare wadaʉ ácʉmi, ca-ame ĩiñuparã.
19To bairi cʉ̃ ca-pii aájuparã jicã paʉ na ca-ame wadapeninucuri paʉpʉ, Areópago na ca-ĩri paʉpʉ. Topʉ neñapori:
—Atie cawama wame mʉ ca-buiorijere jã apigacʉpʉ. 20Ti wamere jã apiñaqueti majuucõa. ¿Dope bairo ĩigaro to ĩití tie mʉ ca-buiorije? cʉ̃ ca-ĩi jeniñañuparã.
21Ti maca Atena macana, apero macana topʉ ca-tʉjʉ teñarã quena cawama queti tʉgooñarica wameri jetore ca-wadapeninucuñuparã.
22To bairo Pablore cʉ̃ na ca-ĩi jeniñaro Areópagopʉ na ca-neñaporopʉ na watoapʉ wamʉnʉcari oco bairo na ca-ĩi buioyupʉ Atena macanare:
—Mʉja ca-ñuu bue nʉcʉbʉgorã capaarã ãma. Nare seeto na mʉja tʉgooña nʉcʉbʉgonucu. 23Atopʉre tʉjʉ teñaʉ mʉja ca-ñuu bue nʉcʉbʉgonucurãre na mʉja ca-ñuu bueri paʉrire yʉ tʉjʉwʉ, na ca-ĩiñupʉ Pablo. —Jicã paʉ mʉja ca-ñuu bue nʉcʉbʉgori paʉre oco bairo ca-ucarique cʉtiere yʉ bʉga ejawʉ. “Jicãʉ cá-áti nʉcʉbʉgopaʉ ca-majiña mácʉ ñuu buerica paʉ ãa atopʉre,” ĩi ucarique ãmʉ. Cʉ̃ majiquetibana quena mʉja ca-ñuu buei cʉ̃ ca-aniere mʉjaare yʉ buiopa.
24’Cʉ̃a Dio ati ʉmʉrecóo, to macana nipetirãre cá-átacʉ ãmi. Jõ bui, ati yepa nipetiro Ʉpaʉ ãmi. To bairi Caʉpaʉ aniri ati yepa macá wii camaja na cá-áta wii cʉ̃re na cá-áti nʉcʉbʉgopa wiipʉ ani tua majiquẽcʉmi Dio. 25Ñe unie cʉ̃ rʉjaquẽe Diore. Cʉ̃ maca ãmi mani ca-catírije, mani ca-tutuarije, apeye unie quenare nipetiro mani camajare ca-joʉ. To bairi mani camaja maca apeye uniere cʉ̃re mani átiboja majiquẽna.
26’Dio nemoopʉre jicãʉ camajocʉre cʉ̃ cá-áti jʉgoyupi. Cʉ̃ jʉgorina camaja to canacã poa macana ati yepa nipetiropʉ ca-ani bateparãre na ca-cũuñupi Dio. To bairona mani ca-catípa rʉmʉri cõo quenare, mani ca-anipa paʉri mani ca-anipe quenare ca-cũuñupi. 27To bairona mani ca-cũuñupi, cʉ̃re mani ca-tʉgooña maca bʉga nʉcʉbʉgoparore bairo ĩi. Jõopʉna ca-yoaropʉ aniquẽemi. Mani tʉna ãmi. 28Mʉja ñicʉ jãa jicã wame oco bairo ca-ĩi ucayupa: “Ãcʉmi jicãʉ cá-áti nʉcʉbʉgopaʉ. Cʉ̃ maca mani ca-catírije ca-joʉ, mani ca-paa majirijere ca-joʉ ãcʉmi,” ca-ĩi ucayupa. Ape wame quena oco bairo ca-ucayupa: “Mani quena cʉ̃ cá-átana, cʉ̃ punaa mani ãa,” ca-ĩi ucayupa. 29To bairi cʉ̃ punaa mani ãa ĩirã, “Oco baii ãcʉmi ca-ajiyarije mena o ʉ̃ta mena weericʉre baii ucʉ̃ ãcʉmi,” ca-ĩi tʉgooñaquetipe ãa. Camaja caroaro ca-tʉgooñarã, “Cʉ̃ ucʉ̃ jã weegarã,” ca-ĩirã anibana quena cʉ̃ ucʉ̃re wee majiquẽnama. 30Ca-jʉgoyepʉ camaja majiquetibana to bairo na cá-átajere ca-mataquẽjupi Dio. Yucʉra nipetiro macana caroorije mani cá-átiere mani tʉgooñarique pai jana ree rotimi. 31Jicã rʉmʉ ati yepa macana nipetirã caroorije na cá-átaje cariape tʉjʉ maji cõoñari na popiyeyegʉmi Dio. Jicãʉre camajare cariape na cá-átajere cʉ̃ ca-tʉjʉ cõoñabojapaʉre cʉ̃ ca-cũuñupi Dio. Cʉna, cʉ̃ ca-cũricʉna camajare ca-tʉjʉ cõoñapaʉ anigʉmi ĩi cʉ̃re ca-bai yajiricʉpʉre cʉ̃ ca-catíoyupi Dio, ca-ĩiñupʉ Pablo, Jesúre ĩi.
32Pablo, “Jicãʉ ca-bai yajiricʉpʉna ca-tunu catíyupi,” cʉ̃ ca-ĩrijere apirã cʉ̃ ca-ĩi epeyuparã jicãarã. Aperã maca, “Ape rʉmʉ tunu tiere mʉ ca-buionemoro jã apigarã tunu,” cʉ̃ ca-ĩiñuparã.
33Cabero Pablo na neñaporica paʉ ca-ãnacʉ ca-buticoajupʉ. 34Jicãarã cʉ̃ bapacʉtiri ca-apiʉjayuparã. Jicãʉ Dionisio ca-wamecʉcʉ Areópagopʉ ca-neñaponucurã mena macacʉ ca-añupʉ. Jicãʉ Dámari ca-wamecʉco ca-añupo. Aperã quena na mena ca-apiʉjayuparã.

Currently Selected:

LOS HECHOS 17: TAVNT2

Highlight

Share

Compare

Copy

None

Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in