1 Makabée 3
3
Judási Makabée nukɔntɔ́ Jwifu e dɛ sún lɛ́ɛ tɔn
1Judási e è nɔ ylɔ́ ɖɔ Makabée ɔ́, húzú gǎn ɖo tɔ́ tɔn Matatiyási sín tɛnmɛ. 2Nɔví tɔn lɛ́ɛ kpó yě mɛ e xwedó tɔ́ tɔn lɛ́ɛ é kpó bǐ ná ɛ gǎnjɛwú yětɔn. Ahwan fun dó Izlayɛ́li tamɛ nyí nǔ bó víví nú yě taala.
3Judási lɛ́ sɔ́ togun tɔn dó jǐ.
É sɔ́ ahwanwu tɔn dó, bó cí mɛ jɔ asú ɖé ɖɔhun.
É bɛ́ alyánnú lɛ́ɛ, bó jɛ ahwan fun jí.
É nɔ́ cyɔ́n alɔ sɔ́ja tɔn lɛ́ɛ jí kpó dɛnkpenuwenɔ tɔn kpán.
4Ɖo ɖuɖéjí tɔn lɛ́ɛ mɛ ɔ́, é cí kinnikínní ɖe ɖɔhun.
Ɖi kinnikínní wínnyáwínnyá ɖé ɖɔhun ɔ́,
é nɔ́ jɛ adǎn dó kanlin e é nɔ́ wlí é jí.
5É nɔ nya mɛ e ma nɔ nɔ gbejí nú sɛ́n ɔ́ ǎ lɛ́ɛ é gbé, bó nɔ́ jɛ yě gǔdo.
É nɔ bɛ́ mɛ e nɔ dó hunnyahunnya togun tɔn mɛ lɛ́ɛ é kɔn nyi myɔ mɛ.
6Yě mɛ e ma ɖo gbejí nú sɛ́n ɔ́ ǎ lɛ́ɛ
ba jiɖiɖe bǐ kpo ɖó yě ɖo xɛsi ɖi n'i wɛ.
Yě mɛ e gbɛ́ sɛ́n ɔ́ lɛ́ɛ ɔ́ nɔ sísɔ́.
Judási hwlɛ́n togun tɔn gán.
7É dó ya syɛ́nsyɛ́n nú axɔ́sú gěgé,
lo ɔ́, é nɔ́ dó xomɛhunhun nú Izlayɛ́li togun ɔ́ gbɔn nǔ tɔn wiwa lɛ́ɛ gbla mɛ.
Gbɛtɔ́ lɛ́ɛ ná nɔ flín, bó ná nɔ mlá ɛ dó han mɛ tɛgbɛ.
8É nɔ́ gbɔn Judáa toxo lɛ́ɛ mɛ, bó nɔ́ hu mɛ e ma ɖo gbejí nú Mawu ǎ lɛ́ɛ é.
É ɖe Izlayɛ́li sín xomɛsin Mawu tɔn li jí.
9É húzú nǔsúɖaxó káká yi gbɛ ɔ́ sín vivɔnu,
bó nɔ́ xo mɛ e sixú wá cí ahwan lɛ́ɛ kplé.
Ɖuɖéjí Judási tɔn nukɔntɔn we lɛ́ɛ
10Apoloniwúsi kplé sɔ́ja e ma nyí Jwifu ǎ lɛ́ɛ kpódó ahwangɔnu Samalíi tɔn gěgé kpán, bó ná sixú fun ahwan ɖo Izlayɛ́li. 11Judási se xó énɛ́ ɔ́ bó yi kpé e. É fun ahwan xá Apoloniwúsi lobo hu i. Kɛntɔ́ lɛ́ɛ gěgé j'ayǐ bó gblé wǔ yi kúgan mɛ, bɔ mɛ ɖé lɛ́ɛ hɔn. 12Jwifu lɛ́ɛ bɛ́ ahwanlyánnú yětɔn lɛ́ɛ. Judási zé dɛnkpe Apoloniwúsi tɔn, bó nɔ́ zán dó fun ahwan ná káká yi kú tɔn hwenu. 13Selɔ́ɔ́n, ahwangán Silíinu ɔ́ se ɖɔ Judási kplé gbɛtɔ́ ahwanfuntɔ́ nǔɖitɔ́ lɛ́ɛ lɛ́ lɛ̌ dó éɖée. 14É ɖɔ nú éɖée ɖɔ: Un na sɔ́ nyɛɖée ɖó hǎga jí, bɔ è nǎ nɔ xɔ susu nú mì ɖo axɔ́súɖuto ɔ́ mɛ. Un ná fun ahwan xá Judási kpódó mɛ tɔn e dó vɛ̌ nú nǔzɔ́nmɛ axɔ́sú ɔ́ tɔn lɛ́ɛ é kpán. 15É ɖɔ mɔ̌, bó ɖidó kpódó sɔ́ja gěgé kpán. Kɛntɔ́ Mawu tɔn wɛ yě nyí, bó jló ná dó alɔ ɛ, bónú yě ná ba hlɔn Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ. 16Hwenu e Selɔ́ɔ́n sɛkpɔ́ Bɛtolɔ́ɔn sín kpó ɔ́, Judási wá yi kpé e, é kpódó ahwanfuntɔ́ kwín we e é hɛn lɛ́ɛ kpó. 17Ée Judási sín mɛ lɛ́ɛ mɔ mɛ e ja ahwan fun xá yě gbé ɔ́, yě ɖɔ nú Judási ɖɔ: “Mǐ sukpɔ́ ɖěbǔ ǎ. Nɛ̌ mǐ ká sixú fun ahwan xá mɛ e ɖó ahwangɔnu syɛ́nsyɛ́n mɔ̌hunkɔtɔn é gbɔn? Mǐ ká lɛ́ ɖó hlɔ̌nhlɔ́n ǎ, ɖó mǐ ɖu nǔ ɖěbǔ éhɔ́nmɛ ǎ.” 18Judási ka yí gbe ɖɔ: Gbɛtɔ́ kpɛɖé hɛn ɔ́, yě ná ɖu ɖo mɛ sukpɔ́ lɛ́ɛ jí. Ɖo Mawu nukún mɛ ɔ́, gbɛtɔ́ nabí e yě nyí é wɛ nyí nǔ e ɖo tají bɔ é ná dó hwlɛ́n yě gán é ǎ. Yě sixú sukpɔ́ alǒ yě sixú gɔn kpɔ́ má su. 19Ɖo ahwan hwenu ɔ́, é nyí kpɔ́ susu sɔ́ja lɛ́ɛ tɔn wɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖuɖéjí ǎ. Lo ɔ́, hlɔ̌nhlɔ́n énɛ́ ɔ́, Mawu gɔ́n wɛ é nɔ́ gosín. 20Kɛntɔ́ mǐtɔn lɛ́ɛ dó ahwan gbě ja mǐ gɔ́n kpó goyíyí kpó, kpódó alǎnnúwiwa kpán. Yě jló ná hu mǐ, mǐ kpódó asi mǐtɔn lɛ́ɛ kpó, kpódó vǐ mǐtɔn lɛ́ɛ kpán, bó ná yí nǔ e ɖo mǐ sí lɛ́ɛ é. 21Lo ɔ́, mǐdɛɛ lɛ́ɛ ɔ́, mǐ ɖo ahwan fun wɛ ɖó gbɛ mǐtɔn wú, bó ná sixú hɛn sɛ́n e Mawu ná mǐ lɛ́ɛ é. 22Mawu ná nyínyɛ́ kɛntɔ́ mǐtɔn lɛ́ɛ ɖo nukún mǐtɔn mɛ. Mi ma ɖi xɛsi nú yě ó.
23Ée Judási ɖɔ xó fó tlóló ɔ́, é tɔ́n ahwan Selɔ́ɔ́n kpódó ahwangɔnu tɔn kpán, bó vívá yě bǐ. 24Judási kpódó ahwangɔnu tɔn kpán jɛ yě túnnu, bó gbɔn Bɛtolɔ́ɔn dodo ɔ́ mɛ káká yi jɛ ayǐkúngban wɛnjɛ ɔ́ jí. Yě hu gbɛtɔ́ afɛnɛ (800) mɔ̌ ɖo yě mɛ, bɔ mɛ e kpo lɛ́ɛ hɔn yi Filisitɛ́ɛn lɛ́ɛ sín to mɛ. 25Mɛ lɛ́ɛ jɛ xɛsi ɖi dó Judási kpódó nɔví tɔn lɛ́ɛ kpán wú jí. To e sɛkpɔ́ yě lɛ́ɛ jɛ xɛsi ɖi dó yě wú jí. 26Nǔsúɖaxó nyínyí Judási tɔn wá jɛ axɔ́sú Antiyokúsi sín tó mɛ, bɔ togun ɖě lɛ́ɛ bǐ nɔ ɖɔ xó dó ahwan jí ɖu ɖe tɔn lɛ́ɛ wú.
Antiyokúsi Epifani zɔ́n Liziyási ɖɔ é gba Izlayɛ́li
27Hwenu e axɔ́sú Antiyokúsi se xó e ɖɔ wɛ è ɖe ɔ́, é jɛ xomɛ ɖaxó ɖé sin jí. É kplé sɔ́ja e ɖo axɔ́súɖuto tɔn mɛ lɛ́ɛ bǐ, bɔ yě kplé bó nyí ahwangɔnu syɛ́nsyɛ́n ɖokpó. 28É kpɔ́n dɔkun é ɖésúnɔ tɔn mɛ, bó sú azɔ̌kwɛ́ xwe wǒ-ɖokpó tɔn sɔ́ja tɔn lɛ́ɛ, bó ká ɖe gbe ɖɔ yě ni ɖo gbesisɔ mɛ nú nǔ e ná wá jɛ lɛ́ɛ bǐ. 29Lo ɔ́, é wá mɔ ɖɔ émí kún sɔ́ ɖó akwɛ́ ɖě ɖo akwɛ́gbá émítɔn mɛ ó. Takwɛ́ e yě nɔ́ yí hwe énɛ́ ɔ́ nu ɔ́ ɖó bɛ̌nu ɖé ǎ. Nǔgbó ɔ́, axɔ́sú ɔ́ dɔn hunnyahunnya kpó awě kpó byɔ́ to ɔ́ mɛ, ɖó é sú hwɛndo e ko ɖe sín xóxó hwenu ɔ́ sín kún dó. 30Antiyokúsi ko ɖó jijɔ ɖé, bó nɔ́ zán akwɛ́ gěgé, bó ká nɔ hun xomɛ dó ná nǔ mɛ hú axɔ́sú ɖě lɛ́ɛ e kó jɛ nukɔn n'i lɛ́ɛ bǐ. É ɖo xɛsi jí ɖɔ émí kún sɔ́ ná kpé wú ó. 31Ado hu i, ɖó nǔ énɛ́ ɔ́ wú, bɔ é ɖɔ émí ná gbɔ bó yi Pɛ́si, bó yi xo takwɛ́ e ɖo to énɛ́ mɛ lɛ́ɛ é kplé, bó ná sixú bɛ́ akwɛ́ gěgé.
32Liziyási ɔ́, mɛxó nukúnɖéjí ɖokpó wɛ, bó ɖo axɔ́sú ɔ́ sín hɛ̌nnumɔ nyí wɛ. Antiyokúsi zɔ́n ɛ ɖɔ é ní kpé nukún dó nǔ e kan axɔ́súɖuto e gbɔn fí ɖěɖě è ɖo Efláti tɔ ɔ́ tó, kpódó Ejípu dogbó ɔ́ kpán tɛ́ntin é wú. 33É zɔ́n ɛ ɖɔ é ní kpé nukún dó kplɔ́n yíyí vǐ émítɔn Antiyokúsi tɔn wú káká jɛ hwenu e émí ná lɛ́ lɛ́ kɔ dó é. 34É wá jó ahwangɔnu tɔn vlɔ̌ɖówe kpódó ajinakú tɔn e é nɔ́ dó fun ahwan ná lɛ́ɛ é kpó dó n'i. Nǔ e é ná wa bɔ è nǎ bló ɖó gbetakɛ́n tɔn lɛ́ɛ bǐ jí é, ɖo tají ɔ́, xó e kan yě mɛ e ɖo Judáa kpódó Jeluzalɛ́mu kpán é ɔ́, é ɖɔ bǐ n'i. 35Liziyási ɖó ná sɛ́ ahwangɔnu ɖokpó dó, bɔ è nǎ yi tɔ́n ahwan yě, énɛ́ ɔ́, é ná vívá nǔwúkpíkpé Izlayɛ́li tɔn, é ná sú kún dó nú nǔ e kpo bó nyí Jeluzalɛ́mu tɔn é, bó ná súnsún nǔ e ná nyí flǐn yětɔn é bǐ sín fí énɛ́ lɛ́ɛ. 36É ná ɖó tɛnmɛ nú jǒnɔ lɛ́ɛ gbɔn ayǐ e nyí yětɔn lɛ́ɛ bǐ jí, bó ná má ayǐkúngban yětɔn lɛ́ɛ. 37Axɔ́sú Antiyokúsi zé ahwangɔnu ɔ́ sín akpá wegɔ́ ɔ́, bó gosín Antiyɔ́ci e nyí toxo nukúnɖéjí ɖo axɔ́súɖuto tɔn mɛ é, ɖo xwe kantɔn koatɔ́n-nukún-we (147) mɛ. É xo Efláti zlɛ́, bó gbɔn to ɔ́ sín aga.
Liziyási sín ahwan gba Judée
38Liziyási cyán gbɛtɔ́ nukúnɖéjí atɔn ɖo axɔ́sú ɔ́ sín xɔ́ntɔn lɛ́ɛ mɛ. Yě wɛ nyí Putolemɛ́ɛ, Dolimɛ́nu ví ɔ́; Nikanɔ́ɔ kpó Jɔ̌jiyasi kpán. 39É sɛ́ yě kpó sɔ́ja afɔzɔntɔ́ adɔ̌kpo we (40.000) kpó sɔ́xátɔ́ děgba ɖě afɔwó-afatɔ́n (7.000) kpán dó Judáa to ɔ́ mɛ, bónú yě ná gba to ɔ́, lě e axɔ́sú ɔ́ zɔ́n yě gbɔn é. 40Ahwangán atɔn lɛ́ɛ ɖidó kpódó ahwangɔnu yětɔn lɛ́ɛ bǐ kpán. Ée yě sɛkpɔ́ Emawúsi é ɔ́, yě sɔ́ ahwanslǎ yětɔn ɖó ayǐkúngban wɛnjɛ ɔ́ jí. 41Ajɔ̌tɔ́ e ɖo gbě nɛ́ ɔ́ jí lɛ́ɛ ɔ́ se xó ɔ́, bɔ yě bɛ́ siká, kpatágan gěgé kpódó wɔlɔ kpán bó yi ahwanslǎ ɔ́ mɛ, bó ná yi xɔ Izlayɛ́li ví lɛ́ɛ kannumɔ wɛ yě nyí ɖɔhun. Sɔ́ja Idumɛ́ɛ tɔn lɛ́ɛ kpódó Filisitɛ́ɛn lɛ́ɛ tɔn kpán wá yi gɔ́ nú ahwangɔnu kɛntɔ́ lɛ́ɛ tɔn. 42Judási kpó mɛ tɔn lɛ́ɛ kpán mɔ ɖɔ nǔ ɔ́ ɖo syɛ́nsyɛ́n d'é jí wɛ nǔgbó. Ahwangɔnu kɛntɔ́ tɔn lɛ́ɛ jɛ agban ɖó Izlayɛ́li to ɔ́ mɛ. Yě lɛ́ se ɖɔ axɔ́sú Antiyokúsi zɔ́n ɖɔ è nǐ sú togun émítɔn sín kún dó bǐ gbídígbídí. 43Yě ɖɔ nú yěɖée ɖɔ: Mi nú mǐ na gbo ali nú yě, bónú yě ma wá sú togun mǐtɔn sín kún dó ó. Mi nú mǐ na fun ahwan ɖó éyɛ́ kpódó Sinsɛnxɔ mímɛ́ mǐtɔn kpán tamɛ. 44Bɔ kplékplé togun ɔ́ tɔn ɖó gbesɔ, bó ná sɔ́ ahwan nú, bó ná xo ɖɛ, bo byɔ́ nǔbláwǔ kú nú mɛ kpódó xomɛnyínyɔ́ Mawu tɔn kpán.
45Jeluzalɛ́mu jɛ vɔ̌ gbětótló ɖɔhun.
To ɔ́ mɛ nu ɖě sɔ́ nɔ byɔ́ toxo ɔ́ mɛ ǎ, ɖě ká sɔ́ nɔ tɔ́n sín mɛ ǎ.
Mɛ lɛ́ɛ nɔ ɖi sa gbɔn Sinsɛnxɔ ɔ́ mɛ, ma ɖó sísí ná.
Togúdonu lɛ́ɛ nɔ́ nɔ fí e hun nukún lɛ́ɛ é,
bó sɔ́ dó bló nɔtɛn ná nú mɛ e ma nyí Jwifu ǎ lɛ́ɛ é;
awǎjijɛ vɔ sín togun Izlayɛ́li tɔn mɛ, bɔ kpete kpódó baɖojǐ kpán bǐ xwɛ.
Jwifu lɛ́ɛ ɖo ahwannú sɔ́ wɛ
(2 Makabée 8.16-23)
46Jwifu lɛ́ɛ sɛ yěɖée kplé bó yi Misipa ɖo Jeluzalɛ́mu nukɔn. Ɖ'ayǐ xóxó ɔ́, ɖɛxotɛn ɖé ká ɖo fínɛ́. 47Azǎn nɛ́ gbe ɔ́, yě blá nu, bó lɛ afín dó ta, yě vún awu yětɔn lɛ́ɛ, bó sɔ́ nǔwamɛwu dó. 48Yě vlɔ́n sɛ́nwéma ɔ́ bó ná kpɔ́n mɛ. Yě nɔ́ wa nǔ mɛ e má nyí Jwifu ǎ, bó nɔ́ ɖo nǔ kanbyɔ́ bǒcyɔ e nyí nǔmɛsɛn yětɔn wɛ lɛ́ɛ ɖɔhun ǎ. 49Yě hɛn vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ lɛ́ɛ sín awu, jinukún nukɔntɔn e gle yětɔn lɛ́ɛ ná é kpódó mǎɖówǒ jinukún e yě ya lɛ́ɛ kpó wá. Yě kplé gbɛtɔ́ sɛ́kanta e ko fó hwenu e sín akpá yě dó é. 50Yě zé gbe yi jǐ bó sa vo nú Aklúnɔ, bó ɖɔ ani wɛ mǐ ka ná wa nú gbɛtɔ́ nɛ́ lɛ́ɛ? Fítɛ́ wɛ mǐ ka ná kplá yě hɛn yi? 51Sinsɛnxɔ mímɛ́ towe húzú Sinsɛnxɔ e è ɖu su ná é; ɖó mɛ lɛ́ɛ hɛn ɖó wǎn gbɛ́ nú nǔ kan nu. Vɔ̌sánú-xwlémawutɔ́ towe lɛ́ɛ ɖo aluwɛ kpódó winnyá kpán mɛ. 52Yě mɛ e má nyí Jwifu ǎ lɛ́ɛ yi tagbesɔ dó mǐ wú, bó ná vívá kún mǐtɔn. Hwɛ ɔ́, a tunwun nǔ é lin ná wá dó mǐ wú wɛ yě ɖe é. 53Nú a ma wá d'alɔ mǐ ǎ ɔ́, nɛ̌ wɛ mǐ sixú kpé wú bó syɛ́n dɔn ɖo nukɔn yětɔn gbɔn? 54Énɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, yě dó ahwankpɛn gbe, bo jɛ xó sú jí.
55Judási sɔ́ gǎn lɛ́ɛ ɖó togun ɔ́ nu tɛnmɛ tɛnmɛ. É sɔ́ gǎn ɖó gbɛtɔ́ afatɔ́n (1.000) nu, bó sɔ́ ɖó gbɛtɔ́ kanwe ko (100) nu, bó lɛ́ sɔ́ ɖó kanɖé wǒ (50) nu, bó sɔ́ ɖó gbɛtɔ́ wǒ nu. 56 Bó ná dó sixú xwedó sɛ́n ɔ́, é nyi mɛ e ɖo xɔ gbá wɛ lɛ́ɛ, mɛ e zun asi xɔ́ntɔn yɔ̌yɔ́ lɛ́ɛ, mɛ e dó vǐwuntín lɛ́ɛ kpódó yě mɛ e nɔ ɖi xɛsi lɛ́ɛ é kpán sɛ́ dó xwé. 57Bɔ Izlayɛ́li sín ahwangɔnu ɔ́ jɛ ali bó ná sɔ́ ahwanslǎ yětɔn jínjɔ́n afɔligbé nú Emawúsi. 58Judási ɖɔ nú yě ɖɔ: “Mi jlá ahwanlyánnú mitɔn lɛ́ɛ ɖó, bó ká kpan akɔ́n. Mi nɔ gbesisɔ mɛ, bó ná fun ahwan xá mɛ énɛ́ lɛ́ɛ. Yě yi tagbesɔ dó mǐ wú, bó ná vívá kún mǐtɔn, bó ná gba Sinsɛnxɔ mǐtɔn. 59Mǐ kú ɖo ahwangbénu ɔ́, é nyɔ́ nú mǐ hú mǐ ni nɔ togun mǐtɔn kpódó Sinsɛnxɔ mǐtɔn tɔn kpán sín nǔwamɛ mɛ. 60Nǔ e Aklúnɔ jló ɔ́ é ná bló.”
Currently Selected:
1 Makabée 3: FONDC
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
La Bible en langue fon © Alliance Biblique du Bénin, 2012.