1 Makabée 1
1
Axɔ́sú Alɛsándlu ɖaxó ɔ́
1Alɛsándlu ɖaxó, axɔ́sú Filípu ví ɔ́ gosín to tɔn Masedwani mɛ, bó ná yi fun ahwan. É ɖu ɖo Daliwúsi axɔ́sú Pɛ́sinu lɛ́ɛ tɔn kpódó Mɛdinu lɛ́ɛ tɔn kpó jí, bó húzú axɔ́sú bó jɛ tɛn tɔn mɛ, ɖo axɔ́súɖuto Glɛ̌si tɔn mɛ. 2Alɛsándlu fun ahwan gěgé bó yí to e jí nukún ɖe lɛ́ɛ é sukpɔ́, bó zɔ́n bɔ è hu axɔ́sú e ɖo to énɛ́ mɛ lɛ́ɛ. 3É gbɔn gbɛ ɔ́ mɛ bǐ, lobo gba to gěgé. É wa nǔ bɔ ayij'ayǐ tíin gbɔn fí bǐ, lo ɔ́, é wá húzú goyítɔ́, wǎngbɛ́númɛtɔ́. 4É wá ɖó ahwangɔnu syɛ́nsyɛ́n ɖokpó ayǐ, bó sɔ́ tokpɔnla lɛ́ɛ, togun lɛ́ɛ kpódó gǎn yětɔn lɛ́ɛ kpán ɖó acɛkpikpa tɔn glɔ́. É zín yě jí, bɔ yě ná sú takwɛ́ n'i.
5Énɛ́ gǔdo ɔ́, é wá bɛ́ azɔn, bó mɔ ɖɔ émí ɖo na kú wɛ. 6É wá sɛ́ wɛn dó ahwangán tɔn lɛ́ɛ, mɛ nukúnɖéjí lɛ́ɛ kpódó mɛ é kpó é kpó nɔ yɔkpɔ́vú mɛ lɛ́ɛ é kpó. É má acɛkpikpa tɔn dó así nú yě hwenu e é kpo ɖo gbɛ é.
7Alɛsándlu ɖu axɔ́sú nú xwe wěwe, bo kú. 8Ahwangán tɔn lɛ́ɛ yí acɛkpikpa tɔn hɛn así, mɛ ɖokpó ɖokpó yí to e nyí étɔn é. 9Yě bǐ sésé ɖu axɔ́sú hwenu e axɔ́sú ɔ́ kú ɔ́ gǔdo. Vǐ yětɔn lɛ́ɛ lɔ wa nǔ mɔ̌hun nú xwe gěgé. Nǔ énɛ́ ɔ́ hɛn awě wá nú ayǐkúngban ɔ́ bǐ.
Jwifu ɖé lɛ́ɛ nɔ xwedó hwɛndo e nyí Glɛ̌sinu lɛ́ɛ tɔn é
10 Ɖo yě mɛ ɖěɖě wá ɖu gǎn Alɛsándlu ɖaxó ɔ́ gúdo é lɛ́ɛ mɛ ɔ́, atín aɖǐvɛ́nɔ ɖé jɛ wǔwú jí. Atín ɔ́ wɛ nyí Antiyokúsi Epifani, vǐ axɔ́sú Antiyokúsi ɖaxó ɔ́ tɔn. É to nɔ glɔ̌nglɔ́n ɖo Hlɔ̌ma hwɛ̌. Énɛ́ gúdo ɔ́, é wá húzú axɔ́sú, nú Glɛ̌si to ɔ́, ɖo xwe kantɔn afɔtɔn nukún we (137) mɛ. 11Hwe énɛ́ nu ɔ́, mɛ ɖé lɛ́ɛ tɔ́n ɖo Izlayɛ́li bó nɔ́ se tónú nú Mawusɛ́n ɔ́ ǎ. Yě dɔn gbɛtɔ́ gěgé, ɖó yě nɔ́ ɖɔ jí: “Mi wá mǐ ná jɛ akɔ xá togúdonu e lɛ́ lɛ̌ dó mǐ lɛ́ɛ é. Ɖó awě gěgé wá xo mǐ sín hwenu e mǐ gbɛ́ ɖɔ mǐ kún ná zán gbɛ yě ɖɔhun ó é.” 12Xó énɛ́ lɛ́ɛ nyɔ́ mɛ lɛ́ɛ nukún mɛ. 13Mɛ ɖé lɛ́ɛ ɖo Jwifu lɛ́ɛ mɛ, bó hwlɛndó wá yi mɔ axɔ́sú ɔ́. É ka ná gbe yě ɖɔ yě ni bo xwedó togúdonu lɛ́ɛ sín hwɛndo. 14Yě wá bló tɛnmɛ ɖaxó ɖé nyi Jeluzalɛ́mu toxo ɔ́ mɛ, ɖi lě e é ko nɔ nyí gbɔn ɖo walɔ akɔta énɛ́ lɛ́ɛ tɔn mɛ é. 15 È nɔ wa azɔ̌ nú yě dó sɔ́ adagbigbo yětɔn hwlá. Nǔ nɛ́ ɔ́ ɖe xlɛ́ ɖɔ yě jó akɔjijɛ Mawu tɔn ɔ́ dó, bó xwedó mɛ e ma nyí Jwifu ǎ lɛ́ɛ é. Yě nɔ́ sa yěɖée nú yě, bó nɔ́ dó wa nǔ nyanya ná.
Axɔ́sú Antiyokúsi Epifani tɔ́n ahwan Ejípu
16Hwenu e Antiyokúsi mɔ ɖɔ acɛkpikpa émítɔn lí dǒ é ɔ́, é wá jɛ wě ɖe jí ɖɔ émí ná lɛ́ nyí axɔ́sú nú Ejípu to ɔ́ lɔmɔ̌, bó ná kpa acɛ nú to we lɛ́ɛ. 17É wá byɔ́ Ejípu to ɔ́ mɛ kpódó ahwangɔnu syɛ́nsyɛ́n ɖokpó kpán, ahwankɛkɛ́ lɛ́ɛ, ajinakú e è nɔ dó fun ahwan lɛ́ɛ, sɔ́xátɔ́ lɛ́ɛ kpódó tɔjíhún gěgé kpán. 18É tɔ́n ahwan Ejípu xɔ́sú Putolemɛ́ɛ, bɔ é jó agɔ yi gǔdo ɖo nukɔn tɔn, káká bó hɔn bú. Sɔ́ja tɔn lɛ́ɛ gěgé j'ayǐ bó gblé wǔ yi kúgan mɛ. 19Antiyokúsi yí toxo e ɖo Ejípu lɛ́ɛ bǐ hɛn así, lobo gba to ɔ́. 20Hwenu e é wá yí to ɔ́ ɖo xwe kantɔn ko nukún atɔn (143) mɛ ɔ́, é wá lɛ́ kɔ wá. É mlɛ́ ali tunta Izlayɛ́li, bó ɖi dó Jeluzalɛ́mu toxo ɔ́ jí kpódó ahwangɔnu tɔn kpán.
Axɔ́sú Antiyokúsi Epifani gba Sinsɛnxɔ ɔ́
21Antiyokúsi byɔ́ Sinsɛnxɔ ɔ́ mɛ, ma ɖó sísí ɖěbǔ ná. É zɔ́n bɔ è bɛ̌ vɔ̌sákpe siká tɔn ɔ́, zogbɛ́nhɛnnú ɔ́ kpódó ajɔxanú tɔn lɛ́ɛ kpán, 22távo e jí è nɔ xwlé wɔ̌xúxú Mawu ɖe é, vɔ̌sákɔ́fu lɛ́ɛ, sinnugannú lɛ́ɛ, nǔ e mɛ è nɔ dó célu zo ɖe bɔ è sɔ́ siká dó bló é, xɔmɛgbovɔ ɔ́ kpódó gǎngbákún lɛ́ɛ kpán. É zɔ́n bɔ è ɖe acɔ́banú siká tɔn e ɖo Sinsɛnxɔ ɔ́ nukɔn lɛ́ɛ bǐ síin. 23É bɛ́ kpatágan, siká kpódó nǔvívɛ́ná tɛnmɛ tɛnmɛ lɛ́ɛ kpán. É lɛ́ mɔ dɔkun e è zě hwlá lɛ́ɛ, bó bɛ́ yě lɔ yi. 24Ée Antiyokúsi bɛ́ nǔ nɛ́ lɛ́ɛ bǐ é ɔ́, é lɛ́ kɔ yi to tɔn mɛ. É hu gbɛtɔ́ gěgé, bó ɖɔ xó gěgé kpódó goyíyí kpán.
25Ɖo to ɔ́ bǐ sésé mɛ ɔ́, gbɛtɔ́ lɛ́ɛ bǐ wɛ ɖo aluwɛ mɛ, ɖó Izlayɛ́li wú.
26Gǎn lɛ́ɛ kpó tomɛxó lɛ́ɛ kpán ɖo alě ná wɛ,
ɖyɔ̌vǐ lɛ́ɛ kpó dɔ̌nkpɛvú lɛ́ɛ kpán sɔ́ ɖó gǎn ɖo wǔ ǎ.
Nyɔ̌nu xwési lɛ́ɛ sín ɖɛkpɛnyínyɔ́ kú awi.
27Dɔ̌nkpɛvú e ko da asi lɛ́ɛ bǐ nɔ dó nǔwamɛhan;
asi yětɔn lɛ́ɛ nɔ ɖo aluwɛ mɛ, bo nɔ ɖo ayǐjínjɔ́n ɖo xɔnɔnɔ mɛ.
28Awěxomɛ Izlayɛ́li toví lɛ́ɛ tɔn zɔ́n bɔ ayǐkúngban dán wǔ.
Togun ɔ́ bǐ wɛ winnyá vun blá.
È gbǎ xwé nukúnɖéjí ɖokpó ɖó Jeluzalɛ́mu
(2 Makabée 5.24-26)
29Xwe we gúdo ɔ́, axɔ́sú Antiyokúsi sɛ́ ahwangán e nɔ yí takwɛ́ lɛ́ɛ ɖokpó dó Judáa sín toxo lɛ́ɛ mɛ. É wá Jeluzalɛ́mu kpódó ahwangɔnu syɛ́nsyɛ́n ɖokpó kpán. 30É ɖɔ xó fífá dó blɛ́ toví lɛ́ɛ, bɔ mɛ lɛ́ɛ ɖi nǔ n'i. Azɔn ɖokpó tlóló ɔ́, é zɔ́n ɖɔ sɔ́ja lɛ́ɛ ni yí gba to ɔ́. Yě nyi ahwan wá to ɔ́ mɛ, bó hu Izlayɛ́li ví gěgé. 31Yě gba Jeluzalɛ́mu toxo ɔ́, bó sí myɔ mɛ, yě gba xwé lɛ́ɛ kpódó dǒ e è mɛ lɛ́ lɛ̌ dó e lɛ́ɛ kpán. 32Sɔ́ja tɔn lɛ́ɛ wlí nyɔ̌nu lɛ́ɛ kpódó vǐ yětɔn lɛ́ɛ kpán, lobo bɛ́ kanlin yětɔn lɛ́ɛ gɔ́ ná.
33Énɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, yě wá mɛ dǒ syɛ́nsyɛ́n ɖaxó ɖokpó lɛ́ lɛ̌ dó Davídi Toxo ɔ́, bó tun atɔxwɛ lɛ́ɛ nyí mɛ, lobɔ é húzú agbanjɛtɛn yětɔn. 34Fínɛ́ ɔ́, yě ɖó tɛnmɛ nú gbɛtɔ́ nǔ baɖabaɖa, nǔnyanyadósintɔ́ ɖé lɛ́ɛ, bó nɔ́ bɛ yɛ ɖo fínɛ́. 35Yě kplé ahwanlyánnú kpódó nǔɖuɖu kpán ɖo tɛn énɛ́ ɔ́ mɛ. Yě xo dɔkun e yě fin ɖo Jeluzalɛ́mu lɛ́ɛ kplé, bɔ é ká nyí nǔ nyanya ɖaxó ɖokpó nú Izlayɛ́li.
36Xwé énɛ́ ɔ́, mɔ wɛ é nyí, bɔ è ɖǒ nú Sinsɛnxɔ ɔ́,
bɔ é ká nɔ́ wa nyanya gěgé dó Izlayɛ́li wú hwebǐnu.
37Sɔ́ja tɔn lɛ́ɛ nɔ́ kɔn gbɛtɔ́ xomɛvɔ́nɔ lɛ́ɛ sín hun kɔn nyi ayǐ ɖo Tɛn mímɛ́ ɔ́ mɛ,
bó nɔ́ dó ɖu su ná.
38Yě nɔ́ nya Jeluzalɛ́munu lɛ́ɛ dó gbě.
Bɔ toxo ɔ́ húzú jǒnɔ lɛ́ɛ tɔn.
Toví lɛ́ɛ ɖésú lɛ́ húzú jǒnɔ ɖo toxo ɔ́ mɛ,
bɔ yě gbɔ bó hɔn sín mɛ.
39Sinsɛnxɔ ɔ́ lɔ jɛ vɔ̌ gbětótló ɖɔhun,
bɔ xwe ɖuɖu tɔn lɛ́ɛ bǐ wá húzú nǔwamɛzán gbe.
Gbɛtɔ́ lɛ́ɛ nɔ́ gbɔ́ gbɔjɛzán tɔn lɛ́ɛ ko,
bó nɔ́ ɖe kɔ dó nǔ e nyí wi ɖo ta n'i é.
40Winnyá tɔn ɔ́ d'agba ɖésú, lě e mɛjɔmɛ nyinyi tɔn d'agba gbɔn ɖ'ayǐ é;
bɔ aluwɛ wá yí tɛnmɛ ɖo susu tɔn sí.
Axɔ́sú Antiyokúsi Epifani dó sinsɛn Jwifu lɛ́ɛ tɔn sín sɛ́n
41Gbetakɛ́n e axɔ́sú Antiyokúsi zɔ́n bɔ è wlǎn é ɖíe: “Mɛ e ko ɖo axɔ́súɖuto ce mɛ lɛ́ɛ bǐ kplékplé ná nyí togun ɖokpó ɔ́. 42Bó ná jó nǔwalɔ yětɔn lɛ́ɛ dó.” Yě mɛ e ma nyí Jwifu ǎ lɛ́ɛ se tónú nú xó e axɔ́sú ɔ́ ɖɔ é. 43Bɔ Izlayɛ́li ví gěgé sɔ́ jlǒ bó yí gbe nú sinsɛn Antiyokúsi tɔn. Yě nɔ́ sá vɔ̌ nú nǔmɛsɛn lɛ́ɛ, bó sɔ́ nɔ nyi gbɔjɛzánsɛ́n ɔ́ ǎ. 44Axɔ́sú ɔ́ sɛ́ wěma dó Jeluzalɛ́mu kpódó Judáa toxo lɛ́ɛ kpán mɛ, bɔ wɛnsagun zɔn wěma énɛ́ lɛ́ɛ jí. É ná gbe yě ɖɔ yě ni xwedó togúdonu lɛ́ɛ sín walɔ. 45É dó sɛ́n nú Jwifu lɛ́ɛ ɖɔ yě ma sɔ́ xwlé vɔ̌ e è nɔ dó zo é, vɔ̌sísá yǎyá, linfín alǒ vǐwun vɔ̌sísá ɖěbǔ ɖo Sinsɛnxɔ ɔ́ mɛ ó. É lɛ́ vɔ́ zɔ́n yě ɖɔ yě ni dó vɛ́ nú gbɔjɛzán ɔ́ kpódó xwezán lɛ́ɛ kpán. 46Bó ɖu su nú Sinsɛnxɔ ɔ́ kpó nǔzínzán mímɛ́ lɛ́ɛ kpán. 47Dó énɛ́ ɔ́ jí ɔ́, Jwifu lɛ́ɛ ɖó ná mɛ vɔ̌sákpe, fí sísí tɛnmɛ kpódó Sinsɛnxɔ kpán nú nǔmɛsɛn e è sɔ́ ɖó Mawu tɛnmɛ lɛ́ɛ é. Yě ná xwlé aglǔza kpódó kanlin e yě ɖó ná ɖó wǔ zɔ ná lɛ́ɛ gěgé ɖěvo lɛ́ɛ kpán. 48Yě sɔ́ ɖó acɛ e gbo ada nú vǐ súnnu yětɔn lɛ́ɛ é ǎ, yě ɖǒ ná ɖu su nú yěɖée gbɔn nǔ kwíji gěgé wiwa gbla mɛ. 49Antiyokúsi jló ɖɔ Jwifu lɛ́ɛ ni wɔn Mɔyízisɛ́n lɛ́ɛ, bó ká húzú alɔ nú nǔwalɔ sɛ́n énɛ́ ɔ́ tɔn bǐ. 50Mɛ e ma ná se tónú nú nǔzɔ́nmɛ axɔ́sú ɔ́ tɔn ǎ é ná kú. 51Axɔ́sú ɔ́ zɔ́n bɔ è wlǎn gbetakɛ́n énɛ́ ɔ́ sɛ́ dó togun tɔn ɔ́ bǐ. É sɔ́ gǎn nǔjíkpɔ́ntɔ́ ɖé lɛ́ɛ nú yě ná cɔ́ togun Jwifu lɛ́ɛ tɔn ɔ́ bǐ. Mɔ̌ ɖokpó ɔ́, é lɛ́ zɔ́n toxo e nyí Judáa tɔn lɛ́ɛ ɖokpó ɖokpó ɖɔ yě ni nɔ xwlé vɔ̌sísá e ma sɔgbe xá Mɔyízisɛ́n ɔ́ ǎ é. 52Jwifu e jó Mɔyízisɛ́n ɔ́ dó lɛ́ɛ gěgé nɔ́ wa azɔ̌ xá nǔjíkpɔ́ntɔ́ axɔ́sú ɔ́ tɔn lɛ́ɛ lobo nɔ wa nǔ nyanya ɖo to ɔ́ mɛ. 53Yě nɔ́ zín Izlayɛ́li ví tónúmasetɔ́ lɛ́ɛ jí, bɔ yě nɔ́ sɔ́ yěɖée hwlá dó fí e yě kpé wú gbɔn lɛ́ɛ é.
54 Azǎn afɔtɔngɔ́ ɔ́ e ɖo Kisiléwusun ɔ́ mɛ, ɖo xwe kantɔn koatɔ́n (145) mɛ ɔ́, axɔ́sú ɔ́ zɔ́n bɔ è blǒ vɔ̌sákpe e nyí nǔmɛsɛn yětɔn lɛ́ɛ tɔn ɔ́ ɖó vɔ̌sákpe e jí è nɔ xwlé vɔ̌ e è nɔ dó zo lɛ́ɛ ɖe é. É lɛ́ zɔ́n bɔ è lɛ̌ bló vɔ̌sákpe ɖěvo ɖé lɛ́ɛ gbɔn Judáa to ɔ́ bǐ mɛ. 55Mɛ lɛ́ɛ nɔ dó zǎlínkpɔ́n zo ɖo xwé lɛ́ɛ sín hɔn lɛ́ɛ nukɔn kpódó tɛn gblogblo lɛ́ɛ kpán mɛ. 56Hweɖěbǔnu e axɔ́sú ɔ́ sín mɛ lɛ́ɛ mɔ Mɔyízi sín Sɛ́nwéma lɛ́ɛ ɔ́, yě nɔ́ hɛn yě tlɛ́n bó nɔ́ dó yě zo. 57Ényí yě mɔ akɔjijɛwéma ɖo mɛɖé sí abǐ ényí mɛ ɖé se tónú nú Mɔyízisɛ́n ɔ́, yě nɔ́ hu yě dó lě e axɔ́sú ɔ́ ná gbe gbɔn é jí. 58Ɖo toxo lɛ́ɛ mɛ ɔ́, yě nɔ́ dɔn tó nú Izlayɛ́li ví e kpo ɖo gbejí lɛ́ɛ é syɛ́nsyɛ́n ɖo sun mɛ sun mɛ. 59Azǎn koatɔ́ngɔ́ ɔ́ e ɖo sun ɖokpó ɖokpó mɛ ɔ́, yě nɔ́ xwlé vɔ̌sánú ɖo vɔ̌sákpe nǔmɛsɛn Glɛ̌sinu lɛ́ɛ tɔn jí, vɔ̌sákpe e è blǒ ɖó vɔ̌sákpe nǔgbó tɔn ɔ́ jí é. 60 Ɖo axɔ́sú ɔ́ sín gbejí ɔ́, yě nɔ́ hu nyɔ̌nu e zɔ́n bɔ è gbo ada nú vǐ yětɔn lɛ́ɛ é. 61È nɔ sin vǐ ɔ́ dó kɔ nú yě. Yě nɔ́ lɛ́ hu hɛ̌nnumɔ yětɔn lɛ́ɛ kpódó mɛ e gbo ada nú vǐ ɔ́ é kpán. 62É ɖo mɔ̌ có Izlayɛ́li ví gěgé dɛ sún ɖ'é nu, bó gɔn nǔɖuɖu e sɛ́n ɔ́ gbɛ́ ɖɔ è ma ɖu ó é ɖu. 63Yě yí gbe nú kú hú yě ní ɖu nǔɖuɖu e è ma ɖó ná ɖu ǎ é, bó ɖu su nú akɔjijɛ mímɛ́ ɔ́. Bɔ yě nɔ́ kú. 64Hwe énɛ́ nu ɔ́, xomɛ sin Mawu tawun dó Izlayɛ́li wú.
Currently Selected:
1 Makabée 1: FONDC
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
La Bible en langue fon © Alliance Biblique du Bénin, 2012.