YouVersion Logo
Search Icon

1 Makabisi 11

11
Alekisanda mbwaakafwa
1Mwaami wakuIjipiti wakabunjika beshilumamba baanji ang angu museese wamuloombe lwa lweenge. Wakabunganya pantu pomwi maato aanji, wakalinga kusuni kwelesha kubwesa cishi cakwe Alekisanda mumaano ayi acisenkanye a cakwe. 2Lyalo wakanyamuka kuya Silya, akwaamba maswi aluumuno. Bantu bamundabala isho bakamucalwita minjililo yabo, akwisa mukukumanaakwe, ceebo mwaami Alekisanda wakalinga waamba ayi bakumanaakwe, pakucana kwaamba ayi wakalinga mukwe wakwe. 3Sombi Pitolemi uyo, ndyaakalinga kwingila mundabala ili yoonse, wakalinga kuyaka twaanda twabeshilumamba bakwe. 4Ndyaakashika ku Ashidodi, bantu bakooko bakamubonesha ŋanda yakwe Dagon iyo yakapya, alimwi andabala ya Ashidodi amishi yakalinga pafwaafwi mboyakanyonyoolwa. Bakamubonesha amituntu yabantu bakatentwa ciindi ca nkondo, ceebo bakababunjika munshila njakalinga kweelete kwiinda. 5Kuswawaawo bakaambila mwaami shintu isho Jonasani shakabacita, ayi amupe mulandu, sombi mwaami taaku shakaamba. 6Jonasani wakesa kuJopa mukuciinsha mwaami mubulemu. Ndibakamana kwaanshanya, wakoona kweenka uko. Bakaanshanya akwikala pantu pomwi mashiku oonse. 7Jonasani wakashindikila mwaami kuya mukushika aku Mulonga wa Eliyutelosi, amane wakaboolela kuJelusalemu. 8Lyalo mwaami Pitolemi wakabesa ndabala shakalinga muloombe lwa lweenge kuya mukushika kuSelusiya, cinene ncaakalinga kusuni moonse umo nkulwana Alekisanda. 9Wakatuma nkombe ku mwaami Demetiliyasi akumulwiita ayi, yi, “Kosa, tupangane cibusa, ntookupa mwanaangu mwanakashi uyo uli kuli Alekisanda, lyalo ulaakutalika kulela bwaami bwa beeso. 10Ndicite nsoni ceebo ndakapa Alekisanda mwanaangu mwanakashi ku muntu uyo wakalinga kusuni kuncaya.” 11Wakamupa mulandu Alekisanda ceebo wakalinga kusuni kubwesa cishi cakwe. 12Aboobo wakamubwesa mwanaakwe mwanakashi akupa Demetiliyasi. Cibusa cakwe aAlekisanda cakamanina peenka apo, lyalo kutanyumfwana kwabo kwakashibikwa kuli boonse.
13Kuswawaawo Pitolemi wakaya mukwinjila muAntyoki, akunyaya mushini wabwaami bwa kuEsha, paceebo ceeci wakalinga kufwala mishini yobilo yabwaami, umwi wakuIjipiti, umwi wakuEsha. 14Ciindi ceenka ico Alekisanda wakalinga kuSilisiya, ceebo bantu bakooko bakamubukila. 15Ndyaakanyumfwa makani aya, Alekisanda wakesa mukulwana amukwe wakwe. Mwaami Pitolemi wakaswa, akwisa mukukumanaakwe alikoto linene lyabeshilumamba, akumucicisha. 16Alekisanda wakacicila kuAlebya ayi akacane lucafwo. Aboobo mwaami Pitolemi wakaba munene wiindaawo. 17Sabudiyelo, mwine Alabu wakatimbula mutwi wakwe Alekisanda akutuma kuli Pitolemi. 18Sombi ndipakeenda nshiku shobilo alakwe Pitolemi wakafwa, lyalo beshilumamba bakwe bakalinga kwikala mutwaanda twankondo, bakacaikwa abene cishi. 19Aboobo Demetiliyasi wakaba mwaami mumwaala wa 167.
Demetiliyasi mbwakanyumfwana abaJuda
20Munshiku sheenka isho Jonasani wakabunganya bantu bene Juda ayi akabanyaaye balwani ŋanda yankondo yakalinga muJelusalemu. Wakalibambila shilwanyo shankondo shiinji shakusebensesha pakulwana musena uyo. 21Sombi bantu bamwi bakalinga kukaka kulambila kwabo alimwi bapatene amushobo wabo, bakaya kumwaami Demetiliyasi akumushibisha ayi Jonasani utoolwana ŋanda ya nkondo ilya. 22Mwaami ndyaakanyumfwa, wakakalala abuumbi. Wakaya cakufwambaana kuPitolemaisi, mukumulembela nkalata Jonasani yakwaamba ayi acileeke kulwana musena uyo. Wakamulwiita alimwi ayi ese kuPitolemaisi cakufwambaana bese babandike. 23Jonasani ndyaakatambula nkalata iyo, wakalwiita bantu bakwe ayi batolelele kucishinguluka cakulikwabilisha ico. Wakasala bacinenenene bamwi bene Isilaeli alimwi abapailishi, akuyaabo nabi cakalinga kuloondesha kucita boobo. 24Wakabwesa golodi, silifa, shakufwala ashipo shimwi shiinji, akuya mukubonana amwaami kuPitolemaisi. Wakanyumfwana amwaami. 25Bantu balya bamwi bakalinga kukaka kulambila kwabo bakelesha alimwi kumubekesha akumwaamba bubiibi. 26Sombi Mwaami Demetiliyasi wakamucitila bweenka mbuli bamaami bataanshi mbobakalinga kumucitila. Wakamulemenesha pameenso ababye boonse. 27Wakasuminisha bunene bwakwe bwabupailishi abulemu mbwakalinga kucite kale, wakasuna ayi abe pantu pomwi ababye mbaashoma. 28Jonasani wakasenga mwaami ayi acileeke kubasonkesha misonko beneJuda alimwi aboobo bekala kumisena yotatwe yaku Samaliya, lyalo wakashomesha ayi utopa mwaami makilogilamu 10,000 asilifa. 29Mwaami wakasumina, akulembela Jonasani nkalata isansulula shoonse ishi amaswi akwaamba ayi:
30“Ndime mwaami Demetiliyasi ndakwaansha Jonasani omukwesu, pantu pomwi abene Juda boonse. 31Ngaya maswi amunkalata iyo njendakalembela mukwabesu Lasitinesi kwaamba ndiwe: 32Ndime mwaami Demetiliyasi, ndamwaansha taa Lasitinesi. 33Tulisuni kubacitila kabotu bene Juda abo babyeesu bashomeka, ceebo ca nkumbu isho shobakabonesha. 34Twabasuminisha ayi cishi caJuda ncabo pantu pomwi a misena yotatwe iyi yaku Samaliya: Efuleemu, Lidiya aAlimateyo, pantu pomwi amishi ili pafwaafwi. Misena yeenka iyi twaikushaako ku Samaliya ayi ibe ineJuda. Shoonse ishi shilakucafwa bantu boonse beshikuya kuJelusalemu mukubeenga milambu. Shilakubwesa musena wa misonko iyo mwaami njakalinga kutambula kataanshi chaaka cili coonse pa shintu shamumyuunda ashisepo. 35Alimwi asheesho shoonse shobakalinga kweelete kubenga kuli ndime kushikila asunu, mbuli calikumi amusonko wiine wiine, nabi musonko wamwiinyo a misonko yapalubasu, tulisuni kushikushaako shoonse ishi. 36Shalwanguluko shoonse ishi shitakakushikwiiko kunembo litoosa. 37Aboobo mwebo mutaleeki kulemba nkalata mbuli yeeyo akwitumina Jonasani. Mumulwiite ayi akeepope pa kalundu Kasalalite, pamusena pabotu mpoyeelete kubonekela kabotu.”
Jonasani mbwaakacafwa Demetiliyasi
38Mwaami Demetiliyasi ndyaakabona kwaamba ayi mucishi muli lumuuno, taaku citooshupa, wabakakusha beshilumamba bakwe boonse ayi womwi awomwi aye kuŋanda yakwe. Wakacaashabo likoto lya beshilumamba beensu abo bakaswa kunsumbu sha mishobo imwi yabantu. Aboobo beshilumamba abo bakalinga kusebensela bashali bakwe bakamupata. 39Tilayifo, uyo wakalinga womwi pababye Alekisanda, ndyaakabona ayi beshilumamba bamusuula Demetiliyasi, wakaya kuli Imalikuwe muAlabu, uyo wakalinga kulela Antyokusi mwanaakwe Alekisanda. 40Wakamukakatisha ayi ape mwaana uyo bwaami mumusena wabeeshi. Wakamulwiita isho Demetiliyasi shakacita, akwaamba ayi beshilumamba bakawe bamubukila. Wakekala kweenka uko nshiku shiinji.
41Ciindi ceenka ico Jonasani, wakatuma bantu kuli Demetiliyasi ayi bakamusenge kukusha beshilumamba bakwe bakalinga kwikala mu cikwabilisho cakuJelusalemu alimwi amumuumbu shimwi shakuJuda, ceebo bakalinga kupenshanya abene Isilaeli. 42Demetiliyasi wakatuma bantu kwisa mukulwiita Jonasani maswi akwaamba ayi, “Teshi sheenka isho sheshi nkucitile pantu pomwi amushobo wako, sombi ndisuni kucana ciindi cakubonesha bulemu bwindaawo kuli ndiwe aku mushobo wako woonse. 43Ono ncibotu kwaamba ayi utume bantu bese bacafwe, ceebo beshilumamba bangu boonse bakanshiya.” 44Jonasani wakatuma beshilumamba kuAntyoki bacishi kulwana alimwi bayumu bali 3,000. Ndibakashika, mwaami wakakondwa abuumbi.
45Mpomunyaawo bantu bamundabala iyo bali 120,000, bakabungana pakati kandabala, ayi bacaye mwaami. 46Sombi mwaami wakacicila muŋanda yakwe. Lyalo bantu bamundabala iyo bakakumanaabo nshila shoonse, kabasunibo kulwana. 47Lyalo mwaami wakeeta baJuda balya ayi bamucafwe. Boonse bakabungana pafwaafwi anguwe, ndibakamana bakamwaikila mundabala. Pabushiku bweenka ubo baJuda bakacaya bantu bali 100,000. 48Bakatenta ndabala iyo, bakasaala buboni bwabo buunji, akupulusha mwaami. 49Bantu balya ndibakabona ayi ndabala yaba mumaansa abaJuda, bakatyongola akutalika kulila kumwi kabasenga mwaami ayi, 50“Amutulekelele, tutoosenga luumuno, tutoosenga alimwi ayi baJuda bacileeke kutulwana andabala yesu.” 51Ndyebakamana kwaamba boobo bakasowa shilwanyo shabo paanshi, akupangana shaluumuno. BaJuda bakaba abulemu bunene pameenso amwaami akubantu bamwi bamucishi cakwe. Lyalo bakaboolela kuJelusalemu, kabacite a shintu shiinji shobakasaala.
52Lyalo mwaami Demetiliyasi wakakalikana kabotu mubwaami bwakwe, alimwi cishi cakwe cakaba alumuuno. 53Sombi taakwe kucita shoonse shakashomesha, lyalo wakacileka kunyumfwana aJonasani. Kwiinda kumucitila shibotu mbuli mbwaakacita lakwe, wakatolelela kunoomupensha.
Jonasani mbwaakalwana a Demetiliyasi
54Ndipakeenda ciindi, Tilayifo wakesa pantu pomwi acikula bwangu ulya Antyokusi, wamunjisha mubwaami, akumufwalika mushini wabwaami. 55Beshilumamba balya Demetiliyasi mbakakusha mulimo, bakabungana akupankana pantu pomwi a Antyokusi. Boonse aba bakatalika kulwana amwaami, lakwe nkucica, ndyaakakomwa. 56Tilayifo wakabwesa nsofu shabo, andabala ya Antyoki. 57Lyalo Antyokusi wakalemba nkalata kuli Jonasani akwaamba ayi, “Tosuminisha ayi windilishe kuba Mupailishi Munene, alimwi akuba muleli wa misena yone ilya akuba womwi wababye mwaami.” 58Wakamusumina nongo sha golodi ambale shakulitaamo, akumusuminisha kunwita munkomeshi sha golodi, akufwala shisani shifubeluka akufwala cimbakulo cagolodi. 59Kuswawaawo wakasala Simoni, ayi abe mweendeleshi ulela misena, kutalikila ku manyinsa aTilo kuya mukushika kumanyinsa aIjipiti.
60Lyalo Jonasani wakanyamuka, akweendela cishi cakwitala lya mulonga andabala shanjiyo. Makoto oonse akuSilya abeshilumamba bakapankana anguwe, ayi bamucafwe kulwana. Ndyaakashika kuAshikeloni, bantu bakooko bakamutambula mubulemu. 61Ndyaakaswa kooko wakaya kuGasa. Sombi bantu bamundabala iyo bakamucalila minjililo yabo. Lyalo Jonasani wakatalika kubalwana, wakeetenta pantu pomwi amishi ishingulukite, wakasaala buboni bwabo. 62Ono bantu baGasa bakapapata kuli Jonasani, lyalo wakapangana abo shaluumuno. Sombi wakabwesa baana babatanjililibabo bakabacata nkole akubatumisha kuJelusalemu. Kumana wakatolelela kuya mucishi coonse, kuya mukushika kuDamasikasi.
63Bushiku bumwi Jonasani wakanyumfwa ayi batanjilili babeshilumamba bakwe Demetiliyasi bakalinga kuKadesi muGalili alikoto linene lyabeshilumamba, kalusuni kumukusha pacuuna. 64Wakaya mukukumana abo, wakashiya mukwabo Simoni mucishi ico. 65Simoni wakaya mukuyaka misumba yankondo kufwaafwi aBetisuwa. Wakalwana nkondo nshiku shiinji, akubacalila balwani abo mundabala iyo. 66Beshilumamba bamundabala iyo bakasenga ayi kube luumuno, lakwe wakasumina. Wakabakusha mundabala, yakaba mumaansaakwe ndyaakamana wabikaamo cikwabilisho cabeshilumamba bakwe.
67Jonasani alikoto lyabeshilumamba bakwe bakayaka misumba yankondo pafwaafwi a Lweenge lwa Galili, lyalo macuunsa cuunsa bakenjila mu cinyika caAso. 68Likoto lyabeshilumamba beensu lyakesa lyakumanaakwe mucinyika. Bakamubikila beshikuyubilila mutulundu, ciindi balo ndibakesa mukukumanaakwe. 69Lyalo bantu beshikuyubilila balya bakesa beenjila munkondo ilya. 70Bantu bakwe Jonasani bakacica boonse. Kwakacalabo Matatiyasi mwanaakwe Abusalomi aJudasi mwanaakwe Kalifi, batanjilili babeshilumamba. 71Lyalo Jonasani wakakwamoona shakufwala shakwe, akutalika lusuko pamutwi, akutalika kupaila. 72Pesule wakaboolela kunkondo kulya. Wakabakoma balwani abo, bakacica boonse. 73Pakubona sheeshi bantu bakwe Jonasani, bakalinga bakacica balya bakaboolela akupankanaakwe. Boonse pantu pomwi bakatandaanya balwani akuya mukushika kuKadesi uko nkobakalinga bayaka misumba yabo. Abalo bantu bakwe Jonasani bakayaka misumba kweenka uko. 74Pabushiku ubo beshilumamba beensu bakacaikwa bakalinga 3,000. Lyalo Jonasani wakaboolela kuJelusalemu.

Currently Selected:

1 Makabisi 11: BBBLI

Highlight

Copy

Compare

Share

None

Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in