Mātaiō 13
13
Te palapole o te lūlū wua
(Māleko 4:1-9; Luka 8:4-8)
1I te ayo ia lāi, wano loa ia Iētū mai loto o te wale ia, nō ai lā tawa o te loto. 2Kaputi mai loa nā patanga tangata tokawowolo ia, takapini ia ana. Eia, witi loa iāna ki loto o te poti, nō ai ki lalo, ko wetū wua mai te wī tāngata i te tukutai.#Luka 5:1-3 3E wolo tana mea nā akoako kia lātou lā loto o te palapole, mea loa iāna pēnei: “Kāleka lā, wano loa te tangata tokikai ia lūlū i ana wua. 4Ia ana e lūlū i ana wua ia, wetō loa nā toe wua lā te ala e yāele ai, welele mai oki nā manú tuitui loa i nā wua ia pau ngaleka. 5Wetō loa nā toe wua ki nā konga watuwatua, ko yē wōwonu loa te kelekele i ai. Eia, wetupu vave wua loa nā wua nō tēlā, ko maulunga wua nā kelekele. 6Yaulā, kē wenake mai te lā ki lunga, velaina loa mamae nā lau, pakapaka atu ai i te vela, nō tēlā, e kiai kē wetupu tika nā aka. 7Ko nā toe wua, wetō loa ki te konga lākau tala kokoí, wetupu mai ai i tawa, nūmia atu ai nā lākau wōu ia. 8Ko nā toe wua lā na wetō ki nā kelekele leleí, wetupu loa, wuwua mai ai taki lau, taki lauono, taki lautolu i te kāuwi e tayi. 9Ko te tangata e yī ona talinga kē wakalongo ai, kē wakalongo iāna wakalelei.”
Te manatunga wolo o te wī palapole
(Māleko 4:10-12; Luka 8:9-10)
10Eia, lōmamai loa ana pipi ki ona tawa, iliili loa peia kia Iētū, “E wea koe e talatala palapole ai ki te wī tāngata?”
11Mea oki iāna kia lātou, “Nō tēlā, na avatua kia kōtou te kite i nā muna ngalo o te Pātileia o te Langi, yaulā, e kiai na kāvea kia lātou. 12Ko te tangata e mauá, ka avatua lāi kē wolo atu kē yulā wua. Yaulā te tangata e kayā́, ko ana mō mea oki na maua maí, ka waokia lāi maia ana.#Mātaiō 25:29; Māleko 4:25; Luka 8:18; 19:26 13Nō kiai oki au e talatala palapole ai kia lātou:
‘Wua atu oki ko pupula o lātou mata,
e yē a lātou kitea lā;
wua atu oki ko langona e nā talinga,
e yē wakalongo lā, e yē maepa oki ia lātou.’
14Na tupu kia lātou nei te yivayiva a Ītaia na mea mai peia:#Ītaia 6:9-10 (LXX)
‘Ka langona e o lātou talinga, yaulā e yē maepa ia lātou;
ka onoono o lātou mata, yaulā kāe mea loa a lātou ko kite.
15Ko nā ngākau oki o te kau nei na mātotolu;
waingatā e langona ai e o lātou talinga,
na kekemo oki o lātou mata,
ko te kitea mai oki e o lātou mata,
langona mai e o lātou talinga,
taka lelei i nā ngākau ma te wuwuli mai kia aku,
kē wakaola au ia lātou.’
16Ia kōtou lā, valea loa o kōtou mata, nō tēlā ko a kōtou kitea, peia o kōtou talinga, nō tēlā ko langona.#Luka 10:23-24 17Ko tala atu au i te tika, e tokawolo te peloveta ma nā tāngata tū tautonu nā umati ke a lātou kitea nā mea e onoono ai kōtou nei, yaulā, e kiai na a lātou kitea, peia oki ke a lātou langona nā mea e wakalongo ai kōtou nei, yaulā, e kiai na a lātou langona.
Te wakamaepanga o te palapole o te lūlū wua
(Māleko 4:13-20; Luka 8:11-15)
18“Wakalongo mai lā ki te wakamaepanga o te palapole o te lūlū wua: 19Kē wakalongo e tangata ki nā talatala o te Pātileia ma te yē maepa lelei ia ana, ka yau te Kovi Kinó waoki i nā talatala na tokingia ki loto o tona ngākau ia. Ko nā wua tēnei na lūlūa lā te ngutuala. 20Ko nā wua na wetō ki te konga watuwatuá, ko te tangata na wakalongo i nā talatala, āliki loa iāna ma te vēvēia. 21Yaulā, e kiai na tolo te aka o nā talatala ia i loto ōna, e yē loa te vāia ka tāwi ai iāna. Kē oko mai te vāia tūngayala, pēkole, te vāia takikino nō nā talatala ia, yinga vave wua loa iāna. 22Ko nā wua na wetō ki loto o nā lākau tautalatalá, ko te tangata na wakalongo i nā talatala, yaulā, na vao tona ngākau i nā manatunga o te olānga nei, ma te lai o te winangalo kē ūtutua te penupenu, pōkia atu ai nā talatala ia, yē pua mai ai ma ona wua. 23Ko nā wua na wetō ki nā kelekele leleí, ko te tangata teia na wakalongo tika i nā talatala, na maepa lelei oki i tona ngākau nā mea ia. Ka pua mai oki ona wua, e taki lau, taki lauono, taki lautolu te wua ko yika atu lā lunga o nā wua na lūlūngiá.”
Te palapole o nā vayavaya
24Tala loa ia Iētū e toe palapole kia lātou: “Ka wakawekiki au i te Pātileia o te Langi pe te tāne na lūlū i ana wua kanomalie ki loto o tona konga tokitoki kai. 25Kē momoe lā lātou, yau loa tona veia lūlū ni wua vayavaya ki loto o nā tītona ia, wano atu ai. 26Kē weniti mai nā tītona ia, pua mai ma nā ulu tītona, kitea mai oki ma nā vayavaya lā tawa.
27Eia, yau loa te tāvini o te pū nō ona te konga ia, mea loa ki ai, ‘E te Pū ē, e kiai lā ni wua kanomalie au mea na lūlū ki tau konga tokitoki kai? Nō wea te konga na maua mai ai nā vayavaya nei?’
28‘Nā te kau e veia ia akú te yanga nei,’ tana meanga.
Iliili loa te tāvini ki ai peia, ‘Ka winangalo lā koe kē wō mātou wutiwuti i nā vayavaya ia ki vao?’
29Pau atu loa iāna, ‘Ēkole, kē wuti oki kōtou i nā vayavaya, ko te wuti mai oki kōtou ma nā tītona ki lunga. 30Maka wua peia kē wakatau wetupu kē oko ki te vāia e tope ai. Ko te vāia teia e mea ai au ki te kau e topeá: Taumua e te tae i nā vayavaya, lū kōtou ki nā lulu, kave atu ai ki te konga tau awi; wakapuke lā kōtou i nā tītona, aumai ki loto o toku wale tuku tītona.’ ”
Te palapole o te wua tīnapi
(Māleko 4:30-32; Luka 13:18-19)
31Tala oki iāna e toe palapole kia lātou: “Lāua loa te Pātileia o te Langi te wua tīnapi. Kave loa te tangata ia i tana wua tīnapi ia, tanu loa ki tona konga tokikai. 32Wua atu oki ko te wua lewu loa tēnei o te wī wua lākau, yaulā, kē tupu mai iāna, ko ona ko tongi atu i nā lākau likiliki o te āua, eia, wetau mai ai nā manu o te leva ki lunga o ona lā.”
Te palapole o te wakaōpuē
(Luka 13:20-21)
33Tala oki ia Iētū e toe palapole kia lātou: “Ko lāua oki te Pātileia o te Langi, te īti a te wawine na kave lomi ki loto o te wainga walaoa mamata,#13:33 te wainga walaoa mamata: auwā ko weolo te taewana o te walaoa ia ki te laulima paunu (22 kg). eia, ōpuē loa ki lunga tana lominga walaoa ia tākatoa.”
Te kalu o te palapole
(Māleko 4:33-34)
34Nā talatala palapole wua ia Iētū i te wī mea nei ki nā lulunga tangata ia; kāe ana mea loa na tala kia lātou ma te yē lā loto o te palapole. 35Ko te tupunga tēnei o nā muna a te peloveta nā mea pēneí:#Talamo 78:2
“Ka talatala au lā loto o te palapole,
ka langaki atu au kia lātou i nā mea nā nanāngia mai te wowounga o te ao nei.”
Te wakamaepanga o te palapole o nā vayavaya
36Eia, maka loa iāna i te wainga tangata ia, ulu loa ki loto o te wale. Lōmamai ai ana pipi mea kia ana, “Wakamaepa mai ake koe kia mātou i te palapole o nā vayavaya i te konga tokitoki kaí.”
37Pau atu loa iāna peia, “Ko te tangata na lūlū i nā wua leleí, ko te Tama a te Tangata teia. 38Ko te ao nei ko te konga tokitoki kai, ko nā wua lelei, ko nā tama o te Pātileia. Ko nā vayavaya, ko nā tama a te Kovi Kinó. 39Ko te enemi na lūlūa na vayavayá, ko te Tiāpolo teia. Ko te vāia e tope ai, ko te yawenga o te ao nei, ko nā āngelá, ko lātou te kau ka topengia.
40Pe nā taenga o nā vayavaya tau atu ai ki te awí, ka peia lāi oki kē oko ki te yawenga o te ao nei. 41Ka unga atu te Tama a te Tangata i ana āngela kē wō wuti ki tātea i te wī mea e yala ai te tangata i tona Pātileia, peia te wī tāngata tākatoa e wai ki te kinó. 42Ka tili lātou i te kau ia ki loto o te imu kakaya, e i kiai te wakayapi ma te katikati nió. 43Eia lā, koa kanapa mai ai te kau tū tautonú pe te lā i te Pātileia o tō lātou Matua. Ko te tangata e yī ona talinga kē wakalongo ai, kē wakalongo iāna wakalelei.
Te palapole o te mea wakaemaema na nanāngia
44“Ko weolo wua te Pātileia o te Langi pe te mea wakaemaema na nanāngia i loto o te toe potonga wenua. Kitea loa e te tāne ia, tanu oki iāna wakawōu i te mea wakaemaema ia. Eia, wano loa iāna ma te vēvēia, oko atu i ana wī penupenu, oko mai ai ēna te potonga wenua ia.
Te palapole o te poe
45“Ko weolo lāi oki te Pātileia o te Langi pe te tangata okooko e ulu wua i nā poe mōtoilele. 46Kitea loa ēna te poe moni wolo ia, wano loa iāna oko atu i ana wī penupenu, oko mai ai ēna te poe ia.
Te palapole o te kupenga
47“Peia oki, ka weolo wua te Pātileia o te Langi pe te kupenga na tukua ki tai, wiwi atu loa ki lunga ia te wī ika tūkekē. 48Kē kī te kupenga ia i te ika, totoi mai loa e nā lavāika ki ngāuta. Eia, nōnō ai lātou ki lalo, wili loa i nā ika lelei ki loto o nā ola, yaulā maka loa lātou i nā ika kikinó ki nā kongá. 49Ka peia lāi oki kē oko ki te yawenga o te ao nei. Ka lōmamai nā āngela, vavae i te kau kikino mai te kau tū tautonu, 50tili atu ai ia lātou ki loto o te imu wākayakaya, e i kiai te wakayapi ma te katikati nió.”
Te akoakonga wōu ma nā mea takele
51Iliili loa ia Iētū peia kia ana pipi, “Na māepaepa ia kōtou te wī mea nei?”
“Ēeke,” tā lātou paunga.
52Eia, tala atu ai iāna kia lātou, “Ko te wī akoako tule oki na āpīngia lātou wai pipi o te Pātileia o te Langi, lāua loa te pū o te wale e aumai ki vao mai tana pia tuluma i nā mea wakaemaema wōu ma nā mea tākekelé.”
E kiai ia Iētū na wulingia mai i Nātalēta
(Māleko 6:1-6; Luka 4:16-30)
53Kē oti ia Iētū e te talatala i nā palapole ia, maka loa iāna i te konga ia, 54niko mai ai ki tona lulu lāi. Wakauyu loa tana akoako i te tangata i loto o tō lātou walepule, kamuloa te kau ia mālili wua. Iliili loa lātou peia, “Nō wea mai te māwutu ma nā mana wakawotu o te tangata nei? 55E kiai lā tēnei ko te tama a te kāmutá? E kiai lā tona matua wawine ko Mālia, ma ona tāīna ko Iākōpo, ko Iōtēpa, ko Timona ma Iūta? 56E kiai lā ona tuaine tākatoa ko nōnō i kinei? Nō wea ai te konga na maua mai ai te wī mea nei ia ana?” 57Eia, wakayē wuwuli loa lātou kia ana.#Ioane 4:44
Mea ai ia Iētū kia lātou, “Ko wakanaua te peloveta i te wī konga, yaulā ko yē wulingia mai iāna i tona ōile ma tona wale tangata.”
58E kiai oki na wolo te yanga wakawotu āna na wai i kiai, nō tō lātou tū yē lotokono.
© 2024, Wycliffe Bible Translators New Zealand Inc. in partnership with Te Wui Aliki o Pukapuka ma Nassau