Matiu 5
5
Noa fagriu Jisas ka gukhu ie
(Luk 6:20-23)
1Kate kofiza nakrapu bi'o te mei leghuza magne ie, Jisas ne haghe ka gukhu ie, ne hokro soru pari. Noa mae farogore ne kafua krapu mei falithuza magne. 2Magne fagriura ne lepo eu'ani,
3“Hneahnegha nodi lui ihei te kofulaseza te hatimare tufuni ngagura God ka nakahradire.
Eigna God kaina ie funei frunira u nafnata nanoni ire.
4Hneahnegha nodi lui ihei te au di'agnagnafa re, hatimare kaina ie ke hneahnegha au.
Eigna God kaina fameomego ra.
5Hneahnegha nodi lui ihei te au faparira thaidi re,
Eigna hatimare kaina au nodi goifata te keli teke kulu na'alepo harira re.
6Hneahnegha nodi lui ihei te ngagura lui te eiza hna puhi te keli te ngaguza God ie.
Eigna God kaina ie toghora hatimare mala eiza teugne.
7Hneahnegha nodi lui ihei te nahma ni kokhonira teu harira keha nanonire.
Eigna God kaina ie eulanauwa nahmara ni kokhonira eu hatimare.
8Hneahnegha nodi lui ihei te eira koba puhi te kohlo ka God re.
Eigna hatimare kaina ie au balugna God.
9Hneahnegha nodi lui ihei te loku malagna keliphari ke hnuadi ihei te mamagra re.
Eigna God kaina ie kilora hatimare goro thugna.
10Hneahnegha nodi lui ihei te au paapara gna te eiza hna te ngaguza God ie.
Eigna God kaina ie funei frunira nafnata nanoni teure.
11“Uve, ghotolu mala kelitami lui lana kate lepo faparighamu nanonire, ni fapaaparaghamu, ni thuturi muamugna eimi ghotolu ka nafnata goeghoze te di'a teure, eigna ghotolu nogu rei. 12Meuba, ghotolu tufuni hneahnegha ni kelitami eulana, eigna kaina ie, God na taba fabi'oghamu ka nauthoglu klia ie. Nanonire kaina paraghamu ghotolu, jateula teke eira mae Jiure ka noa mae profet God tifa ra euwa.”
Tahi ni hnalu'i
13Jisas ne lepo eu'ani ka hatimare, “Ghotolu laseza hui tahi ia. Ghotolu mala keli harira nanonigna nauthoglu igne jateula tahi te mala famamahe ra ganora euwa. Ni te koko u pazagna ie, ghotolu kaina theome tangomana teke eiza keha goifata te keli tagna ie. Te euwe, thokagna ie koko fakosi lana mala taatapla lana nanonire ke kliagna.”
14“Ghotolu mala jateula hnalu'i euwa, mala baubatuza nakahra te keli ka nanonigna nauthoglu gne. Gruru te au ka u gukhu ie, theome tangomana te polo ka nathagna nanoni ie. 15Jame kahe mae fakasa hnalu'i, magne theome tangomana te nana'a ke pari khara'o ie, the'o. Magne na na'a haghe klia, mala kafua bae ka ihei te au ka suga ie. 16Eume, jateula teuwae eu ghotolu mala fatakleza nakahra te keli noa God ie harira nanonire, malani leghuza nanonire hna puhi te keli te eiza ghotolu ie euwa. Euwateuwe, hatimare kaina lepo fakeliza mae Mami ghotolu te au Klia ie.”
Fagriu gna noa vetula mae Moses
17Jisas ne lepo eu'ani, “Na mei rei ka nauthoglu gne atha koko noa vetula mae Moses re, ni nodi fagriu mae profetre eu ghotolu gaoghathomi re. The'o! Rei gne mei mala fahoroghoto ni laseza eu ghotolu u gaoghathogna hna teke lepoza hatimare ie euna. 18Ni tutu'ani lui rei te lepo ka ghotolu ie, the'o kahe khata goifata ichoni ka noa vetula mae Moses ie kaina te atha koko ie. Vetula ie kaina au noa au lana, ghile hui nauthoglu pari igne ni nauthoglu klia ni goifata fate'o re. 19Eume, ihei te huhughuza kahe hnimoto goeghoze ka vetula ie, ni eulanauwa ke fagriura keha nanonire mala ke huhughuza vetula ie teuwe, nanoni teugne kaina ie pari lahu noa ka nanoni God te funei frunira re. Ihei te leghura u vetula fate'o re, ni eulanauwa ke fagriura keha nanonire mala leghuza u vetula ie teuwe, nanoni teuwae kaina ie mae bi'o lahu ka nanoni God te funei frunira ka noa nauthoglu ie. 20Te lepoza rei ka ghotolu gignoa igne ie, ghotolu mala eira hna te keli re. Te jateula nakahradi hatimare mae velepuhi gna vetula noa mae Moses, ni hatimare mae Farisire teu ghotolu te theome keli ie, ghotolu kaina ie theome gizami te ruma ka noa nauthoglu God ie.”
Fagriu gna te di'atada ka kherada fafaudu
21Jisas ne lepo eu'ani ka hatimare, “Ghotolu la rogiza hui u nodi fagriu mae ku'eda tifa ra, ‘Tovi faleme nanoni.#5:21 Eksodas 20:13. Ihei te faleme nanoni ie, hatimare na athiza magne ka u fate.’ 22Ni te lepoza rei ka ghotolu gignoa igne ie, ihei te di'atagna lui ka mae tabusigna ba ka greghagna ie, hatimare kaina ie athi hagheza magne ka u fate. Euwateuwe, ihei te lepo fadi'aza mae tabusigna ba greghagna ie, hatimare na athiza ka u fate ke uludi mae funeire. Euwateuwe, ihei te lepo, ‘Ghoe the'o nafumu!’ Teuza mae kheragna ie, kaina ie tei ka u kha'aghi te kahra fatheve ie.
23“Eume, kate mei te faafara ghoe ka God ka olta ie, ke ghathoza teke ei fadi'a hariza ghoe mae thabusignamu ie ia euwa, 24tovi kulu mei faafara ka God. Te keli ie, ghoe tei fakohliza nasapla te au farihotenimi ghopa kheramu fafaudu teugne, ame ke pulo mei na ghoe me faafara ka God euwa.
25“Ihei te ngaguza athigho ghoe ka u fate gna hna teke ei fadi'a ghoe hariza ie, ghoe ghose tei fakohliza puhi teugne. Te theome eiza ghoe teugne ie, magne kaina ie athigho tei ka mae mala fate ie. Ni mae mala fate gne kaina ie sakre laogho ghoe ka mae te koukofu ra mae ka bara sosolo re. Ni hatimare kaina fateigho ka suga sosolo ie. 26Tutu'ani lui te lepoza rei ka ghotolu ie, teuwe, ghoe kaina ie theome faghose jifla ka suga sosolo ie, au ghile foli fahui ghoe nanugra leghu lahu gna u nou faen ie.”
Fagriu gna thoilaghi
27Jisas ne lepo eu'ani, “Ghotolu la rogiza hui u fagriu te lepo eu'ani ia, ‘Tovi huhughuza vetula gna puhi thoilaghi ie.’#5:27 Eksodas 20:14. 28Ni te lepoza rei ka ghotolu ie, mae ihei te kofu lao ka ga'ase ie ni ngaguza gne'e ka u gaoghathogna ie teuwe, magne la eiza hui puhi te di'a ie ka u gnagnafagna ie. 29Ni jame batugho nathata phile matumu ie ka u puhi te di'a ie, bilo kokoza. Theome keli te lisa lao ghoe thonomu fate'o ie ka kha'aghi te ngire fatheve ie. Te keli ie ghoe atha koko lana kahe hnimoto ichoni teugne. 30Ni jame me batugho khame phile matumu ie ka u puhi te di'a ie, kusu kokoza. Theome keli te lisa lao ghoe thonomu fate'o ie ka kha'aghi te ngire fatheve ie. Te keli ie ghoe atha koko lana kahe hnimoto ichoni teugne.”
Fagriu gna toilaghi pedo
(Matiu 19:9; Mak 10:11-12; Luk 16:18)
31“Ni keha ie teuwe, ghotolu la rogiza hui u fagriu te lepo eu'ani ia, ‘Mae ihei te ngaguza koko khetogna ie, magne na kulu gulao phepa te mala sopa au ie ka khetogna ie, ame tangomana na magne te koko khetogna ie euwa.’#5:31 Diutronomi 24:1. 32Ni te lepoza rei ka ghotolu ie, mae ihei te koko khetogna ie, ni ke toilaghi gne'e ka keha ma'aneni nauwa teuwe, gne'e khale ka toilaghi pedo, eigna nakhibogna mae khetogna ie. Euwateuwe, ihei teke toilaghi ka gne'e ie, magne eulanauwa khale ka u toilaghi pedo.”
Fagriu gna na'alepo
33Ni Jisas neke lepo eu'ani, “Ghotolu eulanauwa la rogiza hui u vetula teke lepo eu'ani mae ku'eda tati tifa ra, ‘Tovi ei na'alepo muamugna. Ni ne na'alepo na ghotolu ka nahngagna God ni tufuni leghuza na'alepo teugne.’ 34Ni te lepoza rei ka ghotolu gignoa igne ie, tovi na'alepo ka kahe hnana euwa. Tovi na'alepo i Klia, eigna klia gne nau mala augna God mae te Nafano. 35Ghotolu eulanauwa tovi na'alepo ka nauthoglu gne, eigna nauthoglu gne God te funei fruniza ie. Eulanauwa, ghotolu tovi na'alepo ka gruru bi'o Jerusalem gne, eigna gruru igne noa God mae te Nafano ie. 36Eulanauwa, kate ei na'alepo ie, ghotolu tovi na'alepo ka pha'umi thaimi are, eigna ghotolu theome tangomana te faveveghaza ba fadodofuza kahe naklamire. 37Eume, kate na'alepo ghotolu ie, lepoza lana te ‘Uve, rei na eiza’ ba ‘The'o, rei na theome eiza’ eulana. Eigna me na'alepo ghotolu ka kahe goifata maghani ie, u nafnata na'alepo teugne neke mei funugna ka Satan.”
Fagriu gna ragheleghu
(Luk 6:29-30)
38Jisas ne lepo eu'ani, “Ghotolu eulanauwa la rogiza hui u fagriu te lepo eu'ani ia, ‘Mae ihei te fadidi'aza kahe phile nathagna mae kheragna fafaudu ie, hatimare kaina eulanauwa fadidi'aza kahe phile nathagna magne. Euwateuwe, mae ihei te pipisu kahe khe'igna mae kheragna fafaudu ie, hatimare kaina eulanauwa pipisu kahe khe'igna magne.’#5:38 Eksodas 21:24; Levitikas 24:20; Diutronomi 19:21. 39Ni te lepoza rei ka ghotolu ie, tovi ho'i fapulo hna teke ei fadi'a harigho mae kheramu fafaudu ie. Ni mae ihei te mei te potaza kahe phile bakomu ie, ghoe ke figrilao keha phile bakomu ie mala ke popota magne. 40Ni jame kahe mae ngaguza athigho ka u fate mala atha nou phoko ghoe ie, jateula u poroulu gna teke choghaza ghoe magne ie, ghoe ke gulao ka magne nou phoko theve ie. Teu ghoe ie, magne kaina tufuni maamaza noa lui. 41Jame kahe mae soldia kurigho ghoe mala pala hariza tei noa goifatare thokagna kahe kilomita, ghoe ke pala hariza magne tei thokagna phalu kilomita. 42Ni jame kahe nanoni tore noa goifata ka ghoe, fei noa sonighoe. Euwateuwe, ihei te ngaguza athauwa lana ki goifata ka ghoe teuwe, gulao hariza sonighoe.”
Fagriu gna u nahma
(Luk 6:27-28,32-36)
43Jisas eulanauwa neke lepo eu'ani, “Ghotolu la rogiza hui u fagriu te lepo eu'ani ia, ‘Nahmaza kheramu fafaudu ie,#5:43 Levitikas 19:18. ni tho'anouza mae nou naoka ie euwa.’ 44Ni te lepoza rei ka ghotolu ie, ghotolu mala kafua nahma ra nomi mae naokare, ni tarai ra ihei nanoni te paraghamu re euwa. 45Te eiza ghotolu igne ie, ghotolu kaina thugna God mae Mami te au klia ie. Eigna God nahma ra ihei te di'a hariza magne re. Tutu'ani, Magne vuavuhaza nadafi ie mala bae ke kliadi ihei te keli, ni ke kliadi ihei te di'a teure. Magne eulanauwa eiza nahani ie mala soru mei ke kliadi ihei te keli, ni ke kliadi ihei te di'a teure. 46Ni jame nahma ra lana ghotolu nanoni te nahmaghamu re, God kaina theome tabaghamu ghotolu. Eigna mae te di'a te saosalo takisi re, hatimare eulanauwa eiza teugne. 47Eume, te keli harira lana ghotolu kherami fafaudure, teugne the'o nafugna lana. Eigna mae te bongihehere eira lanauwa puhi teure. 48Ni te lepoza rei ka ghotolu ie, ghotolu te hui ie mala kafua ga'e ni keli eu fatheve nakahramire, jateula mae Mami te au klia te ga'e ni keli fatheve teu nakahragna ia euwa.”
© 2025 SIL Solomon Islands