YouVersion Logo
Search Icon

1 Makabhewu 6

6
Gupadwa ni gufa ga mufumeli Antiyoko IV (Epifaniyo)
(2 Makabhewu 1:11-17; 9:1-29; 10:9-11)
1Mufumeli Antiyoko a di gu tsemakanya sipandrengulu sa Wuronga, gikhati a dzi tidego gukhuye tigoni ga Perisiya lomo lidhoropa la gipandre gya Elimayidha, li zundzwago khu talo nya dzithomba dzaye nya ndralama ni parata. 2Nyumba nya nombelo ya wulanga wowo yi di tade khu wufumu nya gusamadzise ngudzu. Gu diri ni sighwabhata nya ndralama nya nyimbi, ni matshari ma tshidwego vbale khu Alesandre, mwamana wa Filipi, mufumeli wa Makedhoniya, mufumeli nya guphele a nga fumelago Vagereki. 3A di bela ndzilani a gu thonona gu hongola ga lidhoropa lolo, nari ni mapimo nya gu li dhumele a li phanga, aholu a di li tandrega kholu vathu va vbanyago umo va di embedwe. 4Va di tsarama va gu dwana khu matshari, va mu gurumedza gu thava a bwelela a hongola tigoni ga Bhabhiloni na tade khu dzitshoni. 5Nari tigoni ga Perisiya a di rumedwa mwango guta mu embela gupwani dzinyimbi dzi nga rumedwago tigoni ga Judheya dzi padwe; 6ni gupwani Lisiya a nga dugago ni libutho nya tshivba nya nyimbi a di ya padwa khu Vajudha, va engedzedego tshivba yawe khu matshari ni sombo satshavbo nya nyimbi va nga phangago, si nga tshidwago khu masotshwa ma nga phalalegiswago. 7A di tiviswa gambe gupwani Vajudha va khungumulede githombe nya nungungulu nya malipha a nga vbahago uye vbatshani nya giluvelo, dhoropani ga Jerusalema, ni gupwani va bhiyide nyumba nya nombelo khu libhiyo nya gulaphe ngudzu kha nga guhegulani ni Bheti-Suri a gu limwedo nya madhoropa yaye.
8Na pwide mahungu yaya, mufumeli a di goroga ngudzu a gu hambanega mapimo. A di thega vbadawutunu a gu dwala khu swihalo khu gu wona gukhuye silo kha sa mu dugela gwadi kha nga idzo a nga bani a gu pimisa khidzo. 9Vbedzide matshigu nya gutale nari kharato, kholu khorodza yaye yi di wusedzwa gikhati gyatshavbo. A di dzipwa gukhuye womo vbafuvbi ni gufa. 10Khavbo avbo, a di ranisa dzipari dzaye dzatshavbo a dzi embela, khuye: “Ligovbe li thavide mahoni gwangu, kha nyi ngu li mana gambe ligovbe, monyo titivade khu gu dilela. 11Nyi di pimisa khu monyoni gwangu, kheni: Nga wonani gigaradzo nya gikhongolo nyi dzi bedzidego umo, gilingo nya guthise nyi thegedego umo eni nyi nga bani nyiri muthu nya wurendra nya gugodwe vbagikhalotunu gwangu nya wufumu! 12Aholu, olu khavbo nyi alakanyago guvivba nyi giridego Jerusalema, khu gu dzega sombo satshavbo nya ndralama ni parata si nga bani siri iyo ni gu ruma gukheni va mbembiswe vathu va Judha nyambana nandru. 13Nyi ngu dziti gukheni esi satshavbo nya guvivbe si nyi dugelelago, sa gu girwa khu libango lolo, nga wonani olu nyifago gutshanisekani nya gukhongolo.”
14Khavbo avbo, a di rana Filipi, a gu moyo nya pari yaye, a mu pharisa ndronga nya gufumele litigo laye latshavbo, 15a mu ambagisa hari, ni ngandzu nya wufumu ni phera, a gu mu ninga thumo nya guwundze mwanaye Antiyoko gasi gu mu dongisela gufuma. 16Mufumeli Antiyoko fude vbale, khu mwaga nya lizana ni magumana na livbandre na mina (149). 17Avbo Lisiya a nga dziti nya gukhuye mufumeli fude, a di ranisa lidzaha Antiyoko, mwamana wa mufumeli a nga mu dandrisago ni gu mu wundza gukhugela wananani gwaye, a mu khadzisa vbagikhalotunu nya wufumu wa babe waye, a mu rana gukhuye Ewupatori.
Judha Makabhewu a ngu dhumela likhokhola la Jerusalema
(2 Makabhewu 1:11-17; 10:9-11)
18Khu guralo, avo va nga bani na va gu vbanya likhokholani, va di himbedzela va na Israyeli guvbindra va hongola Nyumbani ga Nungungulu, va di gu zama gu va girela guvivba gikhati gyatshavbo, va fela gu emela va nya mayigo. 19Khavbo avbo, Judha a di hunga gikungo nya gu va mbembise, a di ramba tshangano nya gidzemo gyatshavbo, gasi guya va randrela. 20Va di tshangana khu mwaga nya lizana ni livbandre magumi (150), gasi gu randrela likhokhola, va di gira makina nya gurinye khayo matshari. 21Aholu vomo vambe va nga dzi kodzago gu gunyula va vbuluga gurandredwa, vambe va na Israyeli nya gu dzi pambule va diya dzi pata gwawe, 22va di hongola ga mufumeli gasi guya mu wudzisa, khavo: “Lini u na gu hi lamulago u hi phodzela vandriyathu? 23Hi ngu tumba gwadi gukhethu hi mu thumede gwadi babe wago, hi yingela guruma gwaye ni gu yingisa milayo yaye. 24Khu kotani nya ugo, sanana nya lifumbu lathu, si hi wugede si randrela likhokhola, si gu songa vathu vatshavbo va thegedego mandzani gwawe, si gu wandra dzithomba dzathu. 25Gambe kha va hegeli basi gu wugela ethu, aholu va gu wugela gambe ni mayigo nya vaakelane. 26Wona nya gukhuwe olu va randrede likhokhola la Jerusalema gasi gu li phanga, va engedzela tshivba nya guvhikele Wulanga nya Guage#6:26 Gu di si kodzegi gu khala dangamwedo, mwendro vbafuvbi ni vbafuvbi likhokhola ni Nyumba ya Nungungulu, kholu likhokhola khavbo gu nga bani gu tshingede avbo wuvivbi watshavbo nya tumbunugo nya mavbanyelo ya Vaasiriya ni mikhuwo nya wuhedheni nya Gihelenu. Khigyo gi nga gurumedza Judha gu dhumela ni gu wandra likhokhola. gumogo ni Bheti-Suri. 27Wa gumba vbiredza guta va tshikhela ndzila, va na gira guvivba nya guvbindrise, gima khu na dzi kodza gu va pala.”
Litunga la Bheti-Zakariya
(2 Makabhewu 13:1-17)
28Avbo mufumeli a ngapwago mahungu yaya, a di goroga ngudzu, a gu ramba dzipari dzaye dzatshavbo, vathangeli nya dzinyimbi, ni vathangeli nya masotshwa nya gudwane khu dzikavalu. 29Va dita vambe vadwani va mambe mayigo ni va sidwani vata dzi pata gwaye khu gufela dzitsapawu. 30Talo nya dzinyimbi dzaye wu di vboha lizana magumi mazana (100.000) vama nya gugimbile khu mawundru, ni magumavili magumi mazana (20.000) vama nya gukhilele dzikavalu, ni magumararu na dzimbili dzindzofu dzi hevbudzidwego gu dwana nyimbi. 31Va di vbindra khu Idhumeya vaya randrela Bheti-Suri, va gu dhumela lidhoropa khu gikhati nya gulaphe; va di vbaha makina nya gudwane nyimbi; aholu avo va nga bani na va randredwe va di duga vata vbisedzela makina yatshavbo, va dwana khu tshivba.
32Judha a di dusa masotshwa ma nga bani ma randrede likhokhola, a hongola aya zumba Bheti-Zakariya, mbeli nya lizumbo la mufumeli. 33Ni marandra gugya, mufumeli a di khuga khu guvbiredza ni mabutho yaye nya nyimbi a bela ndzilani yiyago Bheti-Zakariya. Va di dzi dongisela gu dwana litunga, va gu womba mipundru. 34Va di vega wadwa nya dziuvha ni dziamora mbeli nya dzindzofu gasi gu dzi wusela tshivba nya gudwane. 35Va di kabanisela dzindzofu khu dzindzarara nya vathu, hwane nya ndzofu ni ndzofu, gu di fodziswa ndzarara nya likhumi mazana (1.000) vama na va ambagisidwe sikatawu nya dzisimbi ni sihugu nya sikete. Hwane nya girengo, gu di landrela livbandre mazana (500) vakhileli nya dzikavalu va vbeledego thumoni nya gudwane. 36Masotshwa yatshavbo yaya ma di landrisela ndzofu khu vbafuvbi ni evbini yi hongolago, nyamba hambana nayo. 37Hwamboni nya ndzofu ni ndzofu va di vbaha langwe nya misimbo, va dzi hunga dzi tiya gwadi khu mabhandri, va vega avbo makina nya gudwane nyimbi. Vbatshani nya langwe ni langwe gu di ema masotshwa mana nya dzingwazi ni mugimbidzisi nya gute khu Indiya, va gu dwana. 38Vatshavbo vambe vakhileli nya dzikavalu va di sasamedzwa kheno ni eno khu dzindzarara dzawe gasi gu hekha valala ni gu vhikela masotshwa. 39Gikhati lidambo li nga gendzago sitshangu nya ndralama ni sugu, gigomo gi di ngangamela gukhwatshi gya gu wenengedzwa khu malavbelavbe nya nilo. 40Gimbe gipandre nya dzinyimbi dza mufumeli gi di swayega gigomoni, gimbe panini gi gimbila na gi tiyide khu nongameto wawe. 41Va di ndrendremela vatshavbo va nga pwago gudzuma nya sikingo nya mwandra watshavbo wule nya dzinyimbi, ni gumbetana nya matshari yawe. Khu lisine a diri libutho nya gutale, nya tshivba. 42Ambari ulo, Judha a di hidzimela ni vathu vaye gasi gu dwana litunga. Gu di songwa livbandre na limwedo mazana (600) masotshwa nya dzinyimbi dza mufumeli. 43Eleyazari, mwamana wa Avarani, na tugude gukhuye ndzofu mweyo yi ambagisidwe sighwabhata nya wufumu, ni gukhuye yi di gu vbindra dzimbe dzindzofu dzatshavbo, a di pimisa gukhuye mufumeli nuye womo vbale. 44Khavbo avbo, a di tedwa khu mapimo nya guvbanyise vathu vaye ni gu pwadza ndruma nya lina laye. 45A di tiya gututuma a mu yela, a gunyula khu vbakari ya valala, a songa va nyambade ni va nyamudye a gu kabanisa nala khu eno ni eno. 46A diya bela vbavbatshi nya ndzofu a gu potiyela gwadi, a yi songa. Girengo gi di thega khu vbatshani gwaye, a gufa vbale furi.
47Gikwata gya Judha, na gi wonide tshivba nya dzinyimbi dza mufumeli ni wungwazi nya masotshwa yakone, va di bwelela hwane.
Vaasiriya va ngu wandra Bheti-Suri va gu randrela gigomo gya Siyoni
(2 Makabhewu 13:18-23)
48Masotshwa ya mufumeli ma di va landra na ma gu va tutumisa ma gwela tigoni ga Judheya ma ya ghova gigomoni ga Siyoni. 49Mufumeli a di giride gidzumeledzwano nya gurule ni vavbanyi va Bheti-Suri, avo va nga dugago dhoropani. Va di si dzi kodzi gu simama gu khala umo, kholu va diri mwalo gambe guhodza kholu a diri Mwaga nya Sabhadho.#6:49 Mwaga nya Sabhadho a diri mwaga nya guhefemudze wulime, guvbelani nya gighava nya livbandre na mivili myaga, guwuyedzela khu mimbe livbandre na mivili myaga. 50Mufumeli a di wandrisa guralo lidhoropa la Bheti-Suri, a gu vega avbo masotshwa ma ghadha. 51Dzegide matshigu nya gulaphe ngudzu na randrede lidhoropa, a vbaha makina nya gurinye khayo siwindri ni sighalala ni nilo. 52Vale va randredwego va di thumisa makina nya nyimbi gasi gu dwana ni valala, gu dzegide matshigu nya gutale na li gu dwanwa litunga. 53Gu di hamugega guhodza musisangalani, kholu a nga bani ari mwaga nya livbandre na mivili, ni vatshavbo vathu va nga thavelago Judheya khu guthava va nya mayigo, va di ta vbedzisela satshavbo si nga bani si sayisidwe musisangalani. 54Gu di tshala vama vadugwana gasi gu vhikela Wulanga nya Guage, kholu masotshwa ma di phalalega khu kotani nya ndzala, muthu ni muthu a di bwelela tigoni gwaye.
Antiyoko nya livbandre a ngu tshula Vajudha
(2 Makabhewu 11:22-26; 13:23-26)
55Lisiya a di tiviswa gupwani Filipi, oyu mufumeli Antiyoko na si gufi a nga mu pharisago thumo nya guwundze ni gudandrisa mwanaye Antiyoko, ni gu mu dongisela gu phara ndronga nya wufumu, 56vbohide khu tigoni ga Perisiya ni Medhiya ni dzinyimbi dza mufumeli ni makungo nya gu te wandra mufumo. 57Lisiya a di vbiredzela gu bwelela, a guya embela mufumeli, ni vathangeli nya dzinyimbi ni vathu, khuye: “Avba, litshigu ni litshigu ha guya na hi gu vbela tshivba; gu ngu hamugega guhodza, gambe wulanga hi wu randredego wu na ni tshivba ngudzu, gu diga nya isoso, ethu hi na ni yimbe mithumo ya mufumo hi fanedego guya thela kota khu gu yi lulamisa. 58Hongoleni hi thawuludze mandza ga vathu vava hi gire navo pwanano nya gurule ni lifumbu lawe latshavbo. 59Hi na va digeni va vbanya kha nga gale, va landrisa milayo nya tumbunugo wawe, kholu va kade va hi wugela va gira satshavbo sesi khu kotani nya milayo yawe hi nga yi fuvisago.” 60Mawonelo yaya, ma di hakhwa gwadi ma tsakisa mufumeli ni vathangeli nya dzinyimbi. Va di rumela myango nya mahungu nya gurule ga vale va nga bani va randredwe, avo va ma dzumela. 61Mufumeli ni vathangeli nya dzinyimbi, va di tiyisa magana yawe khu gusambanya, va gu khuga va diga likhokhola.#6:61 Vambe valovi vari khavo, “mufumeli ni vathangeli nya dzinyimbi va di sambanya gu landrisa gidzumeledzwano. Khu kota nya gusambanye gogo, Vajudha va di duga khu likhokholani.” 62Mufumeli a di gwela gigomoni gya Siyoni aya wona makhokhola ma nga bani mari umo, aholu, a di vbindrugedza gisambanyo a nga girago, a gu ruma gu khungumulela mabhiyo nya lidhoropa. 63Khu vbale a di khuga khu guvbiredza a bwelela Antiyokiya, aya mana Filipi na dzi giride mune nya lidhoropa. A di mu dhumela a gu wandra lidhoropa khu tshivba.

Currently Selected:

1 Makabhewu 6: BGG2014

Highlight

Copy

Compare

Share

None

Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in