1 Makabhewu 3
3
II. MITHUMO YA JUDHA MAKABHEWU
Wuzundzo wa Judha Makabhewu
1Wulangani gwaye, a di tshikedzwa khu mwanaye Judha, a ranwago pwani khu Makabhewu. 2Vandriyaye vatshavbo, va di mu phasedzela, ambari ni vatshavbo vale va nga bani va dzi tshanganiside ni babe waye, va di dwana na va tsakide gasi gu vhikela Israyeli.
3Uye a di engedzela gu dandrisa ndruma ya vathu vaye.
Kha nga dandrangulu, a di ambala
ngandzu nya givhikelo,
a gu dzega matshari yaye aya dwana,
gasi gu vhikela masotshwa yaye khu litshari.
4Mayungani gwaye a di fanana ni nghala;#3:4 Gipimaniso nya nghala gya gu yinga Judha ga dzingwazi dza gale dza na Israyeli, kha nga Sawule ni Jonatane (wona 2 Sam 1:23) ni Judha (wona Gen 49: 9; Dhet 33:22).
kha nga ginghalana gi ngurangurago
vbafuvbi ni pfimba.
5A di tutumisa sindraga Nayo, a gu
va mola mugusihalani gwawe,
a gu rinya niloni vatshanisi va vathu vaye.
6Va nya guvivbedwa khu monyo
va di si tiyi mbeli gwaye,
va di taledwa khu hwanga,
va bwelela hwane,
gutshulega nya litigo,
gu di tiyiswa khu mandza yaye.
7A di garadza ngudzu vafumeli nya vangi,
khu mithumo yaye, a di nengedzisa va na Jakobe.
Gialakanyiso gyaye, gi na katega kala gupindruga.
8A di bela madhoropani ya tigoni ga Judha,
a gu phalalegisa avo nya guvivbedwe khu monyo
a vbulugisa Israyeli gu manwa
khu tsayiso wa Nungungulu.
9Ndruma yaye yi di tadza litigo latshavbo,
a tshanganisa vale va nga bani
vari vbafuvbi ni gumbembiswa.
Gupala nya guhegule ga Judha
10Apoloniyo#3:10 Apoloniyo avba gukhwatshi gu thudwa muthangeli nya mikhupo, (wona 1 Mak 1:29; 2 Mak 5:24-26). Flavio Josefe a gu mu vega kha nga mwamangulu wa gipandre gya Samariya. A di padwa khu Judha, idzosaye ni Gholiya a nga padwago khu Dhavhidhe (wona 1 Sam 17:12-58; 21:9-10). a di ramba va nya mayigo nyambana nayo ni Vasamariya, a gu khuga ni dzinyimbi nya tshivba gasi guya dhumela Israyeli. 11Judha a di si tugula, a bela ndzilani a mu khinga, aya mu pala a mu songa; valala nya vangi va difa navo ga litunga lolo, avo va nga vbulugago va di thava. 12Khu magirelo yoyo, a di phanga silo sawe satshavbo gumogo ni litshari la Apoloniyo, ilo a nga li dzegago a gu dwana khilo mayunga gikhati gyatshavbo nya guvbanye gwaye. 13Avbo Seroni, muthangeli nya dzinyimbi dza Siriya, a nga tugulago gukhuye Judha tshanganiside libutho nya likhongolo nya nyimbi ni vakhodwa va dongisidwego gu dwana, 14a di ganela, khuye: “Nyi na pwala ndruma, nyi tala khu wuzundzo tigoni gwatshavbo nya mufumo, nya guya pala Judha ni avo a hengelago navo gukhodwa, va yeyisago milayo ya mufumeli.”
15A di dzi dongisela gasi gu ya dwana nyimbi. Libutho nya tshivba nya vathu nya guvivbedwe khu monyo li diya dzi pata naye, gasi guya phodza ga va na Israyeli. 16Va di gwela kala gigomoni gya Bheti-Horoni, Judha a di duga a mu khinga ni vathu vadugwana. 17Avbo va wonidego talo nya dzinyimbi dzi nga bani dzi va tela, vangana va Judha va di mu wudzisa, khavo: “Hi ngu dzi kodza kharini gu dwana ni dhudhudhu watshavbo wowu nya dzinyimbi, olu ethu hi gu vadugwana, ni gu gambe hi vbede tshivba kholu hi vbedzide litshigu latshavbo la muhuno nyamba hodza gilo?”
18Aholu Judha a di va hakha, khuye: “Gu ngu kodzega mwandra nya vathu nya vangi, gu ningedwa mandzani ga vathu nya vadugwana va padwa; ga Nungungulu wa ndzadzini gu mwalo guhambana, guvbanyisa khu vathu nya vangi mwendro khu vathu nya vadugwana, 19kholu gupala nyimbitunu kha gu khedzi khu tengo nya masotshwa, aholu khu tshivba yitago khu ndzadzini. 20Ava vathu, va gu hi tela na va tade khu ndrwadza ni matshandza, gasi guta hi mbembisa gumogo ni vagadzi vathu, ni sanana sathu ni gu hi phanga. 21Gasi ethu ha gu dwanela guvbanyisa womi wathu ni milayo yathu. 22Uye mune Nungungulu a na va phwatisela na hi gu va wona khu maho yathu. Mu nga va thavi.”
23Avbo a nga vbedzago gu ganela, Judha a di tala khu tshivba a ndragela valala a va dhumela khu githugedza, Seroni ni dzinyimbi dzaye va di padwa, va gu phalalegiswa muphelo. 24Judha ni vathu vaye va di va lundra releloni wa Bheti-Horoni kala panini. Pimo nya livbandre na mararu mazana (800) vama va thegidego, vambe va nga vbulugago va di thavela tigoni ga Vafilisitiya. 25Khu kharato, gu pwade ndruma nya guthawe Judha gumogo ni vandriyaye yi phalalega mayigoni gwatshavbo nya vaakelane. 26Ndruma yaye yi di vboha dzindzeveni ga mufumeli, ni mayigoni gwatshavbo gu di ganedwa khu dzinyimbi dza Judha.
Antiyoko nya IV a ngu vinga makungo maphya
27Avbo mufumeli Antiyoko, a ma tidego mahungu yaya, a di vbisega khu likhulo a rumela gu tombanisa dzinyimbi dzatshavbo nya mufumo waye, a tshanganisa libutho nya tshivba ngudzu. 28A di tula dzithomba dzaye a gu livba masotshwa nya nyimbi, a va ninga tengo wu enelago mwaga rumba, a va embela gu khala na va dongide gikhati gyatshavbo ga gevbi ni gevbi gi na gu dugelelago. 29Aholu na wonide gukhuye gikhwamani nya mufumo dzi vbungugide dzitsapawu kholu khupo wu di si livbwi gwadi tigoni khu kotani nya pfilupfilu ni guwugela a nga gu wusago mayigoni gwatshavbo, khu gu tshipisa milayo yi nga bani yi gu thuma khu gale, 30a di thava gumba mana dzitsapawu nya guenele gu livba tengo nya nyimbi ni dzisagwati, kha nga idzo a nga bani na gu olovela gu gira yimbe myaga khu wuhindzi nya wukhongolo ngudzu guvbindra vafumeli va mu thangedego.
31Khavbo avbo, a di garadzega ngudzu, a di hunga gikungo nya guhongole Perisiya gasi guya livbisa mikhupo ga sipandrengulu sa iyoyo, a kodza gu mana gyuma nya gingi. 32A di tshiya Lisiya, mwama nya guti, nya gudugele nyumbani nya wufumu, gasi gu gimbidzisa wugwewo nya mufumo, gukhugela Ewufrate kala vbinganoni ni Egipito. 33A di mu rwega thumo nya hevbudze ni gu ninga milayo mwanaye Antiyoko kala a wuya. 34A di mu tshiyela gipandre nya masotshwa nya mufumo waye, ni dzindzofu, a mu ninga sileletelo satshavbo iso a nga si golago gukhuye a tshala a si gira, ngudzu ngudzu esi si ganelago khu vathu va Judheya ni Jerusalema.
35A di mu ruma gu yisa ga vathu vovo masotshwa nya sighevenga ma ya pfhungumula ni gu vbedza dzitshivba dza Israyeli ni esi si nga tshadego nya lidhoropa la Jerusalema, gasi gu li tshiphisa li si dundrugwi gambe tigoni. 36Rumede gambe gu yisa va nyamayigo va ya vbaha sigomoni satshavbo sa tigoni ga Israyeli, a va kabanisela litigo lawe. 37Mufumeli a di dzega gimbe gipandre nya mabutho a hongola. Khugide khu Antiyokiya, lidhoropa nya tsindza nya mufumo waye, khu mwaga nya lizana ni magumana na livbandre na mivili (147). A di tsemakanya tsongo wa Ewufrate a gu vbindrela mayigoni nya sigomo. 38Khavbo avbo, Lisiya a di hatha Pitolomewu, mwamana wa Dhorimene, ni Nikanori, ni Gorigiya, dzingwazi nya nyimbi a gu dzipari nya gutumbege dza mufumeli, 39a gu va rumela gumogo ni magumana magumi mazana (40.000) vama nya nyimbi nya gugimbile khu mawundru ni livbandre na mavili magumi mazana (7000) nya gukhilele dzikavalu, gasi guya dhumela litigo la Judheya va li sasela, gukhedza khu guruma ga mufumeli. 40Avo va di duga va gu hongola ni masotshwa yawe yatshavbo va guya ghova vbafuvbi ni wulanga nya gupwani Emawusi vbakari nya lipani. 41Va nya wugwewo tigoni mule, na va pwide mahungu yoyo, va di tadza sikhwama sawe khu ndralama ni parata, ni makhetshe vata vbafuvbi ni wughovelo gasi guta renga dzikhumbi nya sanana sa Israyeli. Dzinyimbi dzi dita engedzedwa khu mambe masotshwa ya Siriya ni ya vbavbandze. 42Judha gumogo ni vandriyaye na va wone gukhavo guvivba gu di gu engedzelana khu tshivba, ni gukhavo dzinyimbi ya valala dzi vbohide tigoni gwawe. Va diya tiviswa gupwani mufumeli ningide nayo nya gupfhungumule litigo ni gu mbembisa vathu vawe vatshavbo. 43Khavbo avbo, va di embeledzelana khu gyawe, khavo: “Hongoleni hi wuse vathu vathu va vbedego tshivba, hi va tiyisela gasi va dwana, hi fela gu vhikela litigo lathu ni malanga yathu nya milombelo.”
44Va di ramba tshangano gasi gu dzi dongisela guya dwana litunga va gira nombelo nya gulombe tsetselelo ni wuhindzi. 45Jerusalema gu di tshala liphanga kha nga giwula, gu diri mwalo ni moyo nya sanana saye a nga bani a gu bela mwendro gu duga umo. Wulanga nya guage wu di nyenyezisidwe, va nya mayigo va di bede likhokholani, Wulanga wu khadego wa vathu nyambana nayo, gu di vbede gunengela tigoni ga Jakobe, gitoliyo ni sitshatsharo si di tshipide.
Tshangano wa Vajudha tigoni ga Misipa
(2 Makabhewu 8:1-23)
46Va na Israyeli va di tshangana va gwela Misipa, mbeli ga Jerusalema, kholu matshiguni ya gale, Misipa a diri wulanga nya milombelo tigoni ga Israyeli. 47Litshigu lolo va di hala, va ambala dzisaku, va dzi phorodzela nguma hungoni, va pferulela guambala gwawe. 48Va di tula libhuku nya Nayo gasi guti iso vathu nyambana nayo, va nga bani va zama gu siti khu gu wudzisa sithombe nya vanungungulu vawe nya malipha. 49Va di resa guambala nya miphaso, ni mihandro nya guphele, ni mihengo nya likhumi, va gu ranisa Vanazeri va nga bani va landriside matshigu yawe nya gisambanyo va ta va emisa mbeli. 50Va di khusedza lito kala ndzadzini, va gu lomba, khavo: “Hi na rini khu vathu vava, hi na va yisa evbini?” 51Wulanga wago nya Guage wu gandredzedwe wu nyenyeziswa, vaphasi vago nya mhamba va tade khu gulila ni wusiwana. 52Mayigo ma pwananide gasi guta hi mbembisa. Uwe u ngu gi pima gwadi gikungo va hungidego nya gu hi mbembise. 53Hi na dzi kodza kharini gu dzi vhikela mbeli gwawe, wa gu mbata Uwe Pfhumu uta hi pharedzela? 54Khavbo avbo, va di womba mipundru, va gu womba huwa nya yikhongolo.#3:54 Huwa nya yikhongolo guthudwa “huwa nya nyimbi.” A diri giolovedzo gya gale nya gu masotshwa gikhati ma vbohago vbafuvbi ga nala gasi gu dwana, va womba huwa nya yikhongolo ngudzu nya gupate ni ligwaha nya mipundru ni dzingoma, gasi guthusa nala va mu vbedza tshivba, va kodza gu mu dhumela. Wona Jos 6: 16-27.
55Khu hwane nya ugo, Judha a di hatha vama nya gutiye a va vega kha nga vathangeli nya likhumi mazana (1.000), nya lizana, nya livbandre magumi ni nya likhumi vama. 56A di embela vale va nga bani va vbahide dzinyumba, ni vale va nga bani va ngari gu dzega vagadzi, ni vale va nga bani na va yala marembwe nya miuvha, ni vanyahwanga, khuye va bwelele magaya gwawe gulandra idzo wu rumago khidzo nayo.
57Khavbo avbo, va na Israyeli va di khuga khu mabutho yawe nya dzinyimbi, vata zumba khu phuvbo ga Marandzi nya lidhoropa la Emawusi. 58Judha a di va embela, khuye: “Tiyani mu tsarama nga dzingwazi, dzi dongiseleni gasi mindru vbadzimindrutunu ngudzu, hi dwana ni mayigo yaya nyambana nayo, ma patanidego ma hunga gikungo nya gute hi mbembisa ni gu khungumulela wulanga wathu nya miphaso. 59I tshukhwana avbo gwathu, gufa litungani guvbindra gu wona khu maho yathu gumbembiswa ga vathu vathu ni gu khungumuledwa wulanga wathu nya miphaso. 60Gu na girege basi idzo a golago khidzo Nungungulu.”
Currently Selected:
1 Makabhewu 3: BGG2014
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Gitonga DC Bible © Bible Society in Mozambique, 2014.