1 Maŋtsɛmɛi 18
18
Elia kɛ Ahab kpe hiɛ kɛ hiɛ
1Be kplaŋŋ sɛɛ lɛ, yɛ nuhɔmɔ lɛ afi ni ji etɛ̃ lɛ mli lɛ, Yehowa kɛ Elia wie, ni ekɛɛ lɛ akɛ, “Yaa koni okɛ ohe ayatsɔ̃ɔ Ahab, ni mahã nu anɛ yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ.” 2No hewɔ lɛ, Elia yi mli etee koni ekɛ ehe ayatsɔ̃ɔ Ahab.
Hɔmɔ lɛ naa wa naakpa yɛ Samaria. 3#1 Maŋ 18.12 Nɛkɛ be mli lɛ Obadia ji mɔ ni kwɛɔ maŋtsɛwe lɛ nɔ. Obadia ji gbɔmɔ ko ni sheɔ Yehowa gbeyei naakpa, 4ejaakɛ be ni Yezebel kpãtãa gbalɔi lɛ ahiɛ lɛ, Obadia ŋɔ gbalɔi oha, ni ekɛ amɛ tee tɛkploi enyɔ amli, mɛi nyɔŋmai enumɔenumɔ, ni ekɛ aboloo kɛ nu lɛ amɛ. 5Ahab kɛɛ Obadia akɛ, “Yaa koni oyakpa shikpɔŋ lɛ nɔ hei fɛɛ ni nuhiŋmɛii kɛ jɔi yɔɔ akɛ eko lɛ wɔɔna jwɛi yɛ he ko koni wɔkɛhere okpɔŋɔi lɛ ayiwala, koni shĩa kooloi fɛɛ akaŋmɛɛ wɔ.” 6Kɛkɛ ni Ahab kɛ Obadia ja shikpɔŋ lɛ mli enyɔ amɛhã amɛhe, koni amɛyakpa nɔ kɛho.
7Be ni Obadia nyiɛ gbɛ eyaa lɛ, ekɛ Elia yakpe trukaa. Be ni Obadia yoo Elia lɛ, ekɛ ehiɛ bu shi, ni ebi lɛ akɛ, “Ani bo, minuŋtsɔ Elia, nɛ?”
8Elia here nɔ ekɛɛ, “Mi ni! Yaa koni oyakɛɛ onuŋtsɔ maŋtsɛ lɛ akɛ, Naa, Elia yɛ biɛ!”
9Obadia to he akɛ, “Mɛɛ efɔŋ mifee hewɔ ni okɛ otsulɔ woɔ nɛkɛ haomɔ mli nɛɛ? 10#1 Maŋ 17.12 Mina Yehowa, oNyɔŋmɔ lɛ, akɛ maŋ ko maŋ ko loo nɔyelihe ko nɔyelihe ko kwraa bɛ jeŋ ni minuŋtsɔ tsuko kɛyako jɛi akɛ ayatao bo ahã lɛ. Kɛji he ko bii kɛ wiemɔ ba akɛ, ‘Ebɛ biɛ lɛ,’ ehãa nakai maŋtsɛyeli loo maŋ lɛ kãa lɛ kitã akɛ amɛnako bo lɛɛlɛŋ. 11Shi ŋmɛnɛ, naa bo ni ookɛɛ mi akɛ, ‘Yaakɛɛ onuŋtsɔ akɛ, naa, Elia yɛ biɛ.’ 12Amrɔ pɛ ni mibashi bo matee lɛ, Yehowa Mumɔ lɛ aaabakpla bo kɛya he ko ni mileee. Kɛji mitee miyakɛɛ Ahab, ni eba, ni ebaninaaa bo lɛ, bɔ fɛɛ bɔ ni fee lɛ, ebaagbe mi. Kaimɔ akɛ Yehowa jalɔ ji otsulɔ kɛjɛ migbekɛbiiashi beebe. 13Ani agbako minuŋtsɔ nɔ ni mifee be ni Yezebel gbe Yehowa gbalɔi lɛ, bɔ ni miŋɔ gbalɔi oha mitee tɛkploi amli, nyɔŋmai enumɔenumɔ, ni milɛ amɛ kɛ aboloo kɛ nu lɛ? 14Ni agbɛnɛ ŋmɛnɛ ookɛɛ mi akɛ, ‘Yaa ni oyakɛɛ onuŋtsɔ akɛ, naa, Elia yɛ biɛ.’ Ebaagbe mi!”
15 #
1 Maŋ 17.1; 2 Maŋ 3.14 Elia hã hetoo ekɛɛ, “Mina Yehowa hiɛkãalɔ, Ofe lɛ, mɔ ni misɔmɔɔ lɛ, akɛ bɔ fɛɛ bɔ ni fee lɛ mikɛ mihe baatsɔ̃ɔ Ahab ŋmɛnɛ gbi nɛɛ.”
16No hewɔ lɛ, Obadia yi mli etee, ni eyabɔ Ahab amaniɛ. Kɛkɛ ni Ahab yiŋ koni ekɛ Elia ayakpe. 17#Amos 7.10; Bɔf 16.20 Be ni Ahab na Elia lɛ, Ahab kɛɛ lɛ akɛ, “Bo Israel haolɔ lɛ, bo nɛ?”
18 #
1 Maŋ 16.31, 32 Elia to he ekɛɛ, “Mihaoko Israel! Bo kɛ otsɛ we lɛ moŋ ni ehao Israel, ejaakɛ nyɛkwa Yehowa kitãi lɛ, ni nyɛtee nyɛmiija Baal moŋ. 19#1 Maŋ 16.33 No hewɔ lɛ, agbɛnɛ tsu koni ayabua Israel fɛɛ naa abahã mi yɛ Karmel Gɔŋ lɛ nɔ: Baal gbalɔi ohai ejwɛ kɛ nyɔŋmai enumɔ lɛ, kɛ Ashera gbalɔi ohai ejwɛ lɛ kɛ mɛi ni yeɔ nii yɛ Yezebel okplɔ̃ lɛ he lɛ hu fɛɛ aba.”
Elia ye Baal gbalɔi lɛ anɔ kunim
20No hewɔ lɛ, Ahab tsu atee, ni ayatsɛ Israelbii fɛɛ kɛba; asaŋ ebua gbalɔi lɛ hu anaa kɛbakpe yɛ Karmel Gɔŋ lɛ nɔ. 21#Yos 24.15; Mat 6.24 Kɛkɛ ni Elia tsi ebɛŋkɛ asafo muu ni ewo shi lɛ, ni ekɛɛ akɛ, “Mɛɛ beyinɔ nɔŋŋ nyɛyiŋ aaafee nyɛ enyɔnyɔɔnyɔ kɛyashi yɛ saji enyɔ nɛɛ ahe? Kɛji Yehowa ji Nyɔŋmɔ lɛ, nyɛjaa lɛ, ni kɛji Baal ji Nyɔŋmɔ lɛ nyɛjaa lɛ.” Shi maŋbii lɛ ateŋ mɔ ko mɔ ko etswaaa esɛŋ. 22Kɛkɛ ni Elia kɛɛ maŋbii lɛ akɛ, “Mi, mi koome too pɛ ji Yehowa gbalɔ ni eshwɛ, shi Baal gbalɔi lɛ ayibɔ ji hii ohai ejwɛ kɛ nyɔŋmai enumɔ. 23Abahã wɔ tsinahii enyɔ. Baal webii lɛ amɔ tsinai lɛ ateŋ ekome, nɔ ni amɛ amɛsumɔɔ amɛhã amɛhe; amɛgbe tsina lɛ koni amɛfolɔ emli dukuduku, ni amɛkɛ loo lɛ ashwie lai nɔ; shi moŋ amɛkawo eshishi la. Mi hu masaa tsinanuu kome lɛ, koni mikɛ eloo lɛ ashwie lai nɔ; ni mi hu miwoŋ minɔ lɛ shishi la. 24Enɛ sɛɛ lɛ, nyɛsɔlea nyɛtsɛa nyɛnyɔŋmɔ lɛ, ni mi hu masɔle matsɛ Yehowa; amɛteŋ mɔ ni kɛ la baahere tsɛmɔ lɛ nɔ lɛ, lɛ ji Nyɔŋmɔ.”
Maŋbii lɛ here nɔ kɛɛ akɛ, “Eja nakai!” 25Kɛkɛ ni Elia kɛɛ Baal gbalɔi lɛ akɛ, “Nyɛmɔa tsinahii lɛ ateŋ ekome nyɛhãa nyɛhe, ni nyɛ tsuutsu nyɛsaa nyɛkooloo lɛ, ejaakɛ nyɛ lɛ nyɛyi fa; no sɛɛ lɛ nyɛsɔlea kɛtsɛa nyɛnyɔŋmɔ lɛ; shi moŋ nyɛkasɔa lai lɛ naa la.”
26No hewɔ lɛ, Baal gbalɔi lɛ mɔ tsinanuu ni akɛhã amɛ lɛ, ni amɛsaa, ni amɛsɔle kɛ blɔmɔ amɛtsɛ Baal kɛjɛ leebileebi aahu kɛyashi shwane fintiŋŋ amɛkɛɛ, “Baal, heremɔ wɔ nɔ!” Amɛtumɔ kɛbɔle afɔleshãa latɛ lɛ ni amɛmã lɛ, shi anuuu gbee ko lɛ, nɔheremɔ ko hu jɛɛɛ he ko baaa.
27Shwane mli lɛ Elia ye Baal gbalɔi lɛ ahe fɛo, ni ekɛɛ, “Nyɛbolɔa waa, ejaakɛ nyɔŋmɔ ji lɛ! Eko lɛ benɛ eeshwie eyiŋ, aloo eje kpo, aloo edom, aloo eko lɛ ewɔ koni ehiɛ atsɛ̃.” 28No hewɔ lɛ, gbalɔi lɛ bolɔ waa fe tsuutsu lɛ, ni amɛkɛ kakla kɛ klante folɔflɔɔ amɛhe yɛ amɛkusum naa kɛyashi lá bɔ̃i hoo yɛ amɛhe. 29#1 Sam 18.10; Num 28.4, 5 Amɛtee nɔ kɛ blɔmɔ hoo lɛ kɛyashi eshɛ shwane niyenii afɔleshãa be; shi fɛɛ lɛ gbee ko ejijeee lɛ, hetoo ko baaa.
30Kɛkɛ ni Elia kɛɛ maŋbii lɛ fɛɛ akɛ, “Nyɛtsia nyɛbɛŋkɛa mi.” Maŋ lɛ tsi bɛŋkɛ lɛ. Kɛkɛ ni Elia saa Yehowa afɔleshãa latɛ ni ekumɔ lɛ. 31#Ɛks 24.4; Jɛn 32.29 Elia kɔlɔ tɛi nyɔŋma kɛ enyɔ, yɛ Yakob, mɔ ni Yehowa kɛɛ lɛ akɛ, “Abaatsɛ bo Israel” lɛ bii lɛ akutsei lɛ ayikulɛ naa, 32ni ekɛ tɛi lɛ mã afɔleshãa latɛ yɛ Yehowa gbɛi mli. No sɛɛ lɛ, etsa bu ni baaye nu litai nyɔŋma kɛ ejwɛ kɛbɔle afɔleshãa latɛ lɛ he kpula. 33Kɛkɛ ni eto lai lɛ eshwie afɔleshãa latɛ lɛ nɔ, ni efolɔ tsinanuu lɛ mli, ni ekɛshwie lai lɛ nɔ. 34Kɛkɛ ni Elia kɛɛ akɛ, “Nyɛyɛa nu gbɛi obɔ̃bɔ̃i ejwɛ nyɛbashwiea shãa afɔle lɛ kɛ lai lɛ nɔ.” Be ni afee nɔ ni ekɛɛ lɛ, Elia saa ekɛɛ akɛ, “Nyɛhãa etĩaa shii enyɔ.” Ahã nu lɛ tĩa shii enyɔ lɛ, shi Elia kɛɛ ekoŋŋ akɛ, “Nyɛhãa etĩaa shii etɛ̃.” Ahã nu lɛ tĩa shii etɛ̃ lɛ. 35Nu lɛ tsere kɛnyiɛ afɔleshãa latɛ lɛ he kɛbote latɛ lɛ he bu lɛ mli; bu lɛ yi obɔ̃ kɛ nu lɛ.
36Shwane niyenii afɔle be lɛ, Gbalɔ Elia tsi ebɛŋkɛ afɔleshãa latɛ lɛ, ni esɔle ekɛɛ, “Ao Yehowa, Abraham kɛ Isak kɛ Yakob Nyɔŋmɔ, hã ana ale ŋmɛnɛ akɛ bo ji Israel Nyɔŋmɔ lɛ, asaŋ akɛ bo otsulɔ ji mi, ni owiemɔ naa mifeɔ nii nɛɛ fɛɛ yɛ. 37Heremɔ mi nɔ! Ao Yehowa, heremɔ mi nɔ, koni maŋ nɛɛ kɛna ale akɛ bo, Yehowa, ji Nyɔŋmɔ; ni asaŋ akɛ bo nɔŋŋ oŋɔɔ amɛtsuii ekpale kɛba ekoŋŋ!”
38 #
Lev 9.24
Kɛkɛ ni Yehowa hã la gba kɛbabote afɔle lɛ mli, ni eshã afɔle lɛ kɛ lai lɛ kɛ tɛi lɛ kɛ su lɛ, ni nu lɛ tete ni yɔɔ bu ni bɔle afɔleshãa latɛ lɛ mli lɛ ŋala wɛɛ. 39Be ni maŋ lɛ fɛɛ na nɔ ni eba lɛ, amɛkɛ amɛhiɛiaŋ bumɔ shi, ni amɛbolɔ amɛkɛɛ, “Yehowa lɛ, lɛ ji Nyɔŋmɔ! Yehowa lɛ, lɛ ji Nyɔŋmɔ!”
40 #
Deut 13.6; 2 Maŋ 10.25 Kɛkɛ ni Elia fã maŋbii lɛ ekɛɛ, “Nyɛmɔmɔa Baal gbalɔi lɛ; akahã amɛteŋ mɔ kome nɛkɛ miijo foi!” Amɔmɔ Baal gbalɔi lɛ, ni Elia ŋɔ amɛ kɛkpeleke shi kɛtee Kishon Faa lɛ naa, ni eyagbe amɛ yɛ jɛi.
Nuhɔmɔ lɛ sɛɛ fo
41Kɛkɛ ni Elia kɛɛ Ahab akɛ, “Agbɛnɛ yaa koni oyaye nii ni onu nɔ ko ejaakɛ minu nugbɔ shiimɔ he kɛmiiba.” 42#Yak 5.18 Kɛkɛ ni Ahab yi mli etee koni eyaye nii, asaŋ ni enu nɔ ko; shi Elia kwɔ kɛtee Karmel Gɔŋ lɛ yiteŋ; edɔ emli, ni ekɛ eyitso hɔ enakutsei ateŋ. 43Kɛkɛ ni ekɛɛ etsulɔ lɛ akɛ, “Kwɔɔ kɛya gɔŋ lɛ nɔ koni okwɛ ŋshɔŋgbɛ.” Tsulɔ lɛ tee eba, ni ebakɛɛ lɛ akɛ. “Nɔ ko nɔ ko bɛ jɛi gbɛ.” Elia kɛɛ etsulɔ lɛ akɛ, “Yaa shii kpawo ni oyakwɛ.” 44Shii kpawo lɛ sɛɛ lɛ, tsulɔ lɛ kɛɛ Elia akɛ, “Naa, atatu bibioo ko ni edaaa fe gbɔmɔ nine miite shi kɛmiijɛ ŋshɔ lɛ mli.” Kɛkɛ ni Elia kɛɛ etsulɔ lɛ akɛ, “Yaakɛɛ Ahab akɛ, ‘Saamɔ otayaa shwiili lɛ koni okpeleke shi koni nu lɛ akatsi onaa.’ ” 45Yeee be ko nɔŋŋ kɛkɛ ni ŋwɛi dĩ tũu kɛ atatui; kɔɔyɔɔ fã; nu nɛ tsoo diɛŋtsɛ. Ahab fã kɛ tayaa shwiili kɛtee Yezreel. 46Shi Yehowa hewalɛ lɛ bayi Elia nɔ; kɛkɛ ni emĩa, ni ewo foi kɛyi Ahab hiɛ kɛtee Yezreel tɔ̃ɔ.
Currently Selected:
1 Maŋtsɛmɛi 18: NEGAB
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Bible in Ga Language © Bible Society of Ghana, 2020.