1 MACABEOS 10
10
Jonatán tu chúumuc ca'a túul aj p'eeco'ob
1Tu ja'abil ciento sesentae', Alejandro Epífanes u paal Antíocoe', j taale' ca tu ch'a'aj u caajil Tolemaida, te'elo' j ka'am ma'alo' ca tu ya'alaj leti' ajaw. 2Le ca j kuch u tzicbalil tu xiquin ajaw Demetrioe', tu much'quintaj sen ya'ab aj ba'atelo'obe' ca j bin u ba'atelt Alejandro. 3Demetrioe' tu túuxtaj xan jun p'éel dzíib ti' Jonatán tu'ux cu t'aan yéetel jéedzel bey xan yéetel jadzutz t'aano'ob. 4Tu tucultaj asab ma'alob ca u yáax bisjubáa yéetel judíob, ma'ili' u bisjubáa Jonatán tu yéetel Alejandroe' tumen ma' xan ca u nupuba'ob tu ca'a túula'alo'ob u caxto'ob ba'atel tii'. 5Tu tucultaj je'el u ka'ajal ti' Jonatán le kaaso'ob u beetmaj Demetrio ti'e', ti' u láako'ob yéetel ti' tuláacal u múuch' caajo'ob. 6Leti' túune' tu túuxtaj a'albil ti' Jonatán ca u much'quint aj ba'atelo'ob, bey xan u nu'ucul ba'atele' ca u nupubáa ba'atel tu tzéel. Tu túuxtaj xan ca ku'ubuc ti'e' le máaxo'ob macha'ano'ob kalbil tu pakil najil u cananta'al Jerusaleno'. 7Jonatane' j bin Jerusalene' ca tu xocaj le ju'un tu táan tuláacal le caajo' bey xan tu táan le máaxo'ob canantic le pakil najo'. 8Leti'obe' tu ch'a'ajo'ob sajaquil le ca tu yu'ubajo'ob dzo'oc ya'ala'al ti' tumen ajaw ca u much'quint u aj ba'atelo'ob, 9bey túuno' j ku'ub ti'e', le máaxo'ob kala'ano'obo', leti'e' tu kubaj ti' u taataob.
10Jonatane' j p'áat Jerusalene' ca jo'op' u yutzquintic le caajo'. 11Tu ya'alaj ti' le máaxo'ob ilic u beeta'al le meyajo', ca utzquinta'ac le tuulumo', bey xan ca u bakpacht u pu'uquil Sión yéetel pako'ob beeta'an yéetel póolbil tuunicho'ob, lelo' j beeta'abi. 12Le j táanxel lu'umilo'ob yano'ob te j tulumo'ob beeta'ano'ob tumen Báquideso' j púudzo'ob, 13tu p'atajo'ob u cúuchilo'obe' ca j suunajo'ob tu lu'umo'ob. 14Chéen ba'ale' tu caajil Bet-sure' j p'áat dze'edzec ti' le máaxo'ob tu p'atajo'ob le a'almaj t'aan yéetel le nu'ucben t'aano'obe', ca tu ta'acbesajuba'obi'. 15Ajaw Alejandroe' tu yojéeltaj ba'axo'ob tu ya'alaj Demetrio ti' Jonatán, bey xan le ba'atel dzo'oc u yantal ti'obo', bey xan u j xiixib máaquil yaan ti' Jonatán yéetel u yíidzino'ob, bey xan bix úuchic u máansico'ob óotzilil, 16ca tu ya'alaj: ¡Quexii' ca yanac to'on jun túul j xiixib máac beyo'! Asab ma'alob ca c beet bejela'e' jun túul éet t'aan beyo'. 17Leti' túune' tu dzíibtaj jun p'éel ju'un tu'ux cu ya'alic ti' beya':
18Ajaw Alejandroe' cu te'escuntic u sucu'un Jonatán. 19Dzo'oc u tzicbalta'al tene' teche' jun túul mu'ukan xiixib máaquech, ca najmatic ca in wéet óoltech. 20Le o'olale' bejela'e' quin dzáiquech a beetabáa u noojoch aj kiino'ob ti' a múuch' caaj bey xan cu páajtal u ya'ala'al teech u yéet óol ajaw, tu yo'olal a wáantiquen bey xan a bisicabáa tin wéetel.
Tu yéetel le ju'uno' Alejandroe' tu túuxtaj jun p'éel chacpuke'en suyem bey xan jun p'éel péet jo'ol oro u ca'aj.
21Jonatane' tu búuquintaj le quili'ich búuco'obo' tu siete winal u ja'abil ciento sesenta, tu kiinil u kiinbesajil máacano'ob. Tu much'quintaj ya'abcach j xiibo'obe' ca tu caxtaj ya'abcach máacano'ob.
22Le ca tu yu'ubaj Demetrio le ba'ala' sen kuuxchaje' ca tu ya'alaj: 23¿Bix úuchic c p'atic táanilcunticubáa Alejandro u ti'al u bisicubáa bey xan u yáanta'al tumen le judíobo'? 24Tene' bin in ca'aj xan in dzíib ti'ob je'el in bisiquimbáa tu yéetelo'obe' bey xan in wa'alic in dzáic tziiquilo'ob yéetel siibalo'ob ti'ob, u ti'al ca yanaco'ob tin tzéel tu yo'olal u yáantiqueno'ob. 25Leti' túune' tu dzíibtaj ti'ob beya':
26Ajaw Demetrioe' cu tziquic u ajaw Judíob. Dzo'oc in wojéeltique' te'exe', ta dzo'ocbesaje'ex yéetel qui'imac óol le ba'axo'ob t kax t'antaje'exe', bey xan ta xachaba'ex antal tin tzéel bey in wéet óole'exe' tumen ma' yanaque'ex tu tzéel in aj p'eeco'obi'. 27P'áatene'ex bey mantadz tin wéetelo', ca in dzáate'ex nojoch bo'olil tu yo'olal le utz ca bin a beetique'ex teno'; 28bíin jáawac a bo'otique'ex teen ya'abcach páatano'ob bey xan bíin in dzáa te'ex ya'abcach siibalo'ob.
29Yéetel le dzíib quin túuxtic te'exa' cu jáawal bo'otique'ex xan tuláacal le judíobo', u páatanil ta'ab yéetel u páatanil oro u ti'al ajaw. 30U cáajbal bejela'e', ma' bíin a bo'ote'ex teen jun jaatz ti' óox jaatz u jejeláasil janalbe'en neeko'obi' yéetel táancoch ti' u yich che'ob cu dza'abal teen ca'acho'. Likbal bejela' ma' bíin in kam lelo', ti' Judea mix ti' le óox p'éel cúuchilo'ob yano'ob ca'ach tu yáanal Samaria yéetel Galilea, ba'ale' bejela'e' cu p'áatalo'ob tu yáanal Judea. 31Jerusalén, yéetel u lu'umilo'obe', quili'ich, ma' bíin u bo'ot Diezmos yéetel páatano'obi'. 32Bey xan cu p'áatal mix ba'al yaan in wil yéetel u pakil najil u cananta'al Jerusalén, quin kubic ti' u noojoch aj kiino'ob u méektáanil u ti'al ca u caxt máaxo'ob canantic. 33Quin jáalkabtic yéetel mix jun p'éel bo'olil, tuláacal le judíob j macha'ano'ob bisbil cuxa'ano'ob yano'ob ti' je'el ba'ax caajil tin in ajawile'. Leti'ob yéetel u yalak wacaxo'obe' ma' bíin u bo'oto'ob páatani'. 34U ti'al tuláacal u kiinilo'ob kiinbesaj, u kiinil je'elel, chichan uj, bey xan u láak u kiinilo'ob kiinbesajo'ob jóokesa'ano'obe', óox p'éel kiin u bin u cáajal yéetel óox p'éel kiin dzo'ocoque', tuláacal le judíob cajnáalo'ob tin ajawile', ma' bíin bo'oto'ob páatanilo'obi', mix bíin t'onquinta'aco'ob u tzico'ob u kiinbesajilo'ob in ajawili'. 35Mix máac bíin páatac u tzáic taakin mix u chi'ichnaccuntic mix jun túul judío x ma' si'ipil.
36Le judíobo' je'el u páajtal u t'a'analo'ob tac treinta mil ti' leti'ob u beeto'ob u aj ba'atelilo'ob tu yicnal ajawe', bey xan bíin bo'ota'aco'ob je'el bix u bo'ota'al le yano'ob tu yicnal ajawo'. 37Bíin xan yanac dze'edzec judíob ti' u tuulumo'ob jalach naj, dze'edzec xane' bíin meyajnaco'ob tu yicnal ajaw. U náaco'omo'ob yéetel u nuuquilo'obe' unaj xan judíob bey xan unaj u cuxtalo'ob je'el bix u ya'almaj t'aano'obe', je'el bix dzo'oc u ya'alic ajaw tu yo'olal tuláacal Judea.
38Le cúuchilo'ob dzo'oc u lukesa'al tu méektáanil Samaria u ti'al dzaabil tu méektáanil Judeao', bíin p'áatac beyo' chéen tu yáanal u méektáanil u noojoch aj kiino'ob.
39Quin dzáic Tolemaida yéetel tuláacal u lu'umil, siibalil u ti'al u kulnaj Jerusalén, u ti'al bo'otic u meeyjulilo'ob. 40Ti' le taakin jóokesa'an u ti'al jalach naj jun p'éel ja'abe', quin dzáic ciento sesenta kilos plata, lelo' unaj u ch'a'abal ti' le cúuchilo'ob cu yila'al je'el u páajtal u ch'a'abale' 41Tuláacal u tip'a'anil u páatanilo'ob jalach naj u ti'al kultaj ma' ku'ubuc tumen u nuuquil le aj meyajo'obo', bejela'e' bíin ku'ubuco'ob u ti'al u meyajil kulnaj. 42Cu dzo'ocole' bíin we'et'ec u dzabal ti' ajaw le cincuenta kilos plata cu bo'otal ti' le páatano'ob cu ka'amal u ti'al kulnaj ja'ab man ja'ab, bejela'e' bíin dzabac ti' le aj kiino'ob cu meyajo'ob ich kulnaj. 43Wa yaan máax u p'axmaj páatan ti' jalach naj wa u láak p'aax, leti' cu ta'acbesicubáa ich kulnaj wa quex ti' u lu'umile', leti'e' cu p'áatal mina'an u p'aax yéetel mix bíin to'ococ mix jun p'éel u ayikalil le yano'ob tin ajawilo'. 44U bo'olil u ca'a beeta'al yéetel yutzquinta'al le kulnajo' bíin bo'ota'ac yéetel u ayikalil jalach naj. 45U tojol u yutzquinta'al u pakilo'ob Jerusalén bey xan u tuulumilo'ob yaan tu bakpach je'el bix xan u tuulumilo'ob u láak u caajilo'ob Judeae', bíin bo'ota'ac xan yéetel u taakinil jalach naj.
46Le ca tu yu'ubaj Jonatán yéetel le caaj le ba'alo'oba' ma' tu yocsaj óolto'obi' mix tu éejento'obi', tumen ma' tuba'an ti'ob le nucuch loobo'ob tu beetaj Demetrio ti' Israel mix buca'aj yajil úuchic u ye'edzelo'ob tumen leti'. 47Tu tucultajo'ob asab ma'alob u yantalo'ob tu tzéel Alejandro, tumen leti'e' dzo'oc u ya'alic je'el u bisicubáa yéetel jéedzel tu yéetelo'obe'. Le o'olale' mantadz tu paclan bisajuba'ob.
48Ajaw Alejandroe' tu much'quintaj jun múuch' nojoch aj ba'atelo'obe' ca j yanchaj tu táan Demetrio. 49Le ca'a túul ajawo'obo' jo'op' u ba'atelo'ob, ba'ale' u aj ba'atelo'ob Demetrioe' j púudzo'ob, ca j ch'a'pachta'abo'ob tumen Alejandroe', ca tu pa'aj u muuk u aj p'eeco'ob. 50Quex tumen Demetrio tu xachubáa tac u yocbal kiin yéetel muuke', le kiin je'elo' j lúub quimen.
Jonatane' cu kamic nucuch tziiquilo'ob
51Alejandro túune' tu túuxtaj aj bisaj t'aano'ob ti' Tolomeo u ajaw Egipto u ti'al a'alic ti': 52Dzo'oc in suut tin ajawil u ti'al ca culaquen tu jalach káanche' in máanja'an ch'i'ibalo'ob, u ti'al ca in ch'a'a méektáanil. Dzo'oc in pa'ic u muuk Demetrio, dzo'oc in ch'a'ic c múuch' caaj. 53Cu dzo'ocol in ba'atel tu yéetele' tin pa'aj u muuk bey xan u aj ba'atelo'ob, dzo'oc in cutal ti' le jalach káanche' tu'ux culucbal ca'acho'. 54Bey túuno' in káat ca c bisbáa bey xan ca a dzáa a x ch'upul paal in watante, ca a ja'aninten. Tene' bíin in dzáa ti' teech bey xan ti' x leti'e' siibalo'ob je'el bix ca najmatique'.
55Ajaw Tolomeoe', tu núucaj beya': Buca'aj qui'imac óolal yanchaj le kiin j suunajech tu lu'um a máanja'an ch'i'ibalo'ob j cutal ti' le jalach káanche'o'. 56Quin éejentic le ba'ax ca wa'alic teen ti' le ju'una', bíin in ja'anintech je'el bix ca káatico'. Ba'ale' in káate' ca c ilbáa Tolemaida u ti'al ca tzicbalnaco'on.
57Tolomeo yéetel Cleopatra u x ch'upul paale' tu tojtáantajo'ob tolemaida. Lelo' tu ja'abil ciento sesenta y dos. 58Alejandroe' jóok u nuptáantubáa tu yéetel, Tolomeoe' tu dzaj u x ch'upul paal ti'. Le dzo'ocol beelo' j úuch Tolemaida yéetel nojoch j kiinbesaj, je'el bix u beeta'al ti' jalach naje'.
59Ajaw Alejandroe' j dzíibnaj ti' Jonatán u ti'al u ya'alic ti' ca xi'ic tzicbal tu yéetel. 60Jonatane' j bin yéetel nojoch ba'alil tac Tolemaida, te'elo' tu yilajubáa yéetel le ca'a túul ajawo'ob; ti' leti'ob yéetel u yéet óolo'obe' tu dzaj u siibalilo'ob oro yéetel plata, bey xan u láak ya'abcach ba'alo'ob, beyo' j lúub utzil u ti'al bisicubáa tu yéetelo'ob.
61Bey túuno' tu much'jubáa dze'edzec j israelitaob kéex óolo'ob, kaakas máaco'obe', ca j bino'ob u taco'ob u pool Jonatán; ba'ale' ajawe' chéen tu yu'ubaj. 62ba'ale' tu ya'alaj ca ke'exec le nook u búuquintmaj Jonatano', ca dza'abac chacjo'ope'en nook u búuquinte, ca j beeta'ab beyo'. 63Ajawe' tu beetaj u cutal tu tzéel, tu ya'alaj ti' u nuuquil u aj meyajo'ob ca bisa'ac tu chúumuc le caajo' ca a'ala'ac ma' bíin páatac u ta'acal u pool tu yo'olal mix ba'ali. 64Le aj tac poolo'obo', le ca tu yilajo'ob buca'aj tziiquil cu dza'abal ti' bey xan ba'ax dzo'oc u ya'ala'alo' tuláacalo'ob j púudzo'ob. 65Ajawe' tu dzaj ya'abcach tziiquilo'ob ti', tu dzaj u kaaba' ichil u yáax éet óolo'ob, bey xan tu dzaj u beet u náacomil yéetel u méektáanil ti' le múuch' caajo'. 66Cu dzo'ocole' Jonatane' j suunaj Jerusalén, qui'imac u yóol tu yo'olal j bin utzil ti'.
Jonatane' cu pa'ic u muuk Apolonio
67Tu ja'abil ciento sesenta y cincoe', Demetrio u paal ajaw Demetrioe' j kuch Creta tu lu'um u máanja'an ch'i'ibalo'ob. 68Le ca tu yojéeltaj ajaw Alejandroe', sen kuuxchaj ca j bin tu caajil Antioquía. 69Demetrioe' tu dzaj Apolonio, le máax ca'ach méektáantic Celesiriao' u ti'al u beet u náacomil. Leti'e' tu much'quintaj sen ya'ab aj ba'atelo'obe' ca je'el tu lu'umil Jabnia, te'elo' tu túuxtaj bisaj t'aan ti' Jonatán cu ya'alic beya': 70Chéen teech ca xachicbáa tin táan; ta wo'olale' dzo'oc in p'áatal sublaquil u ti'al ca manba'alcuntaquen. ¡Ma' a tucultic wa asab yaan a muuk ti' teen tu yo'olal ti' yanech ta witzilo'obo'! 71Wa jach a kubmaj a wóol ti' a aj ba'atelo'obe', éemen ti' le táax koomo' u ti'al c p'isic c muuk. Tene', ti' yaan tin tzéel le caajo'ob u ti'al u yáanteno'obo'. 72Káat chi'ite' ca wojéelt máaxen teen yéetel máaxo'ob áantiquen. Bíin a'ala'ac te'ex ma' bíin p'áataque'ex t táani', tumen a máanja'an ch'i'ibalo'obe' dzo'oc u pa'abal u muuko'ob ca'a téen tu lu'umo'ob. 73Ti' le táax koom tu'ux mina'an nucuch tuunicho'ob mix tzekelo'ob mix u cúuchil ta'acbesajilo', teche' ma' tu páajtal a ba'ateltic le aj nat' tzíimino'ob yéetel le aj ba'atelo'ob je'el bix le yano'ob tin wicnal.
74Le ca tu yu'ubaj u túuxtaj t'aan Apolonioe', Jonatane' sen j kuuxchaji', tu yéeyaj diez mil j xiibo'obe' ca jóok Jerusalén. J bin nuptáantbil tumen u yíidzin Simón u ti'al ca áanta'ac. 75Je'elo'ob tu tzéel u caajil Jope, ba'ale' u cajnáalilo'ob le caajo' tu kalajo'ob le jool caaj ti'obo', tumen te'elo' yaan u j canan caajo'ob Apolonioi'. Le Judíob túuno' tu puljuba'ob tu yóokol le caajo'. 76Le caajo' tu yo'olal chuupo'ob tu yéetel sajaquilo', tu je'ekabto'ob le jool caajo', ca'a ch'a'ab u caajil Jope tumen Jonatán.
77Le ca tu yojéeltaj Apolonioe', tu nu'ucbesaj u aj ba'atelo'ob yaan tres mil cu nat'ico'ob tziimini' yéetel sen mu'ukan le cu xíimbal oco'obo', ca jo'op' u bin tu tojil Azoto, táan u beetic bey bin u ca'aj táadz máane', ba'ale' leti'e' j ooc ti' le táax koomo', u kubmaj u yóol tumen sen ya'ab u aj ba'atelo'ob cu nat' tzíimino'ob. 78Ch'a'apachta'ab tumen Jonatán tac tu caajil Azoto, tu'ux ba'atelnaj le ca'a jaatz aj ba'atelo'obo'. 79Apolonioe' u ta'acbesmaj ca'ach paachil Diez mil aj ba'atelo'ob u nat'majo'ob tzíimino'ob; 80ba'ale' Jonatane' tu yilaj dzo'oc u bakpachta'al paachil. U aj nat' tzíimino'ob le aj p'eeco' tu bakpachto'ob u aj ba'atelo'ob Jonatane', ca jo'op' ch'inco'ob u x julubo'ob bey u káaxal ja'e', likbal u sáastale' tac u yocbal kiin. 81Ba'ale' le j xiibo'obo' ma' péecnajo'ob tu cúuchilo'ob je'el bix a'alabic ti'ob tumen Jonatane', tu pa'ato'ob u ca'anal le aj nat' tzíimino'obo'. 82Le ca j p'áat mina'an u muuk le aj nat' tzíimino'obo', Simone' tu beetaj u nadzicubáa u aj ba'atelo'obe', ca tu puljubáa tu yóokol le aj p'eeco'ob cu xíimbalo'obo'; láaj pa'ab u muuko'obe' ca j púudzo'ob. 83Le aj nat' tzíimino'obo' j ki'itpajo'ob ti' le táax koomo' ca j púudz u binbalo'ob Azoto, ca j ooco'ob tu kulnaj Dagon u kuil le caajo' u ti'al u púudzulo'ob ti' quíimil.
84Jonatane' tu tóocaj Azoto yéetel u péet caajilo'ob, ca tu láaj ch'a'aj u ayikalilo'ob; Tu t'abaj u kulnaj Dagone' ca tu beetaj u quíimil ich káak le máaxo'ob tu ta'acbesajuba'obee'. 85Le máaxo'ob j quíimo'ob ich káak yéetel tu yej máascabo' j kuch ocho mil.
86J luk Jonatán te'elo' ca j bin je'elel tu lu'umil Ascalón. Jóok kambil tumen u cajnáalilo'ob le caajo', ca j dzaab nucuch tziiquilo'ob ti'. 87Cu dzo'ocole' Jonatane' j suunaj Jerusalén yéetel ya'abcach ayikalil.
88Le ca tu kamaj Alejandro u bisaj t'aanilo'ob le ba'alo'oba', tu dzaj u láak tziiquilo'ob ti' Jonatán: 89tu túuxtaj ti'e' jun p'éel x t'ilib beeta'an yéetel oro je'el bix le cu dzabal ti' u láaktzilo'ob ajawe', yéetel u láake' tu dzaj u ti'alint u caajil Ecrón bey xan tuláacal u lu'umil.
Currently Selected:
1 MACABEOS 10: MAYADC
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Biblia Maya de Yucatán © Sociedades Bíblicas Unidas, 1992.