1 MACABEOS 11
11
1U ajaw Egiptoe' tu much'quintaj sen ya'ab aj ba'atelo'ob, je'el bix ya'abil u sa'am lu'umil ka'anabe', bey xan ya'ab cheemo'ob, cu dzo'ocole' yéetel tuuse' tu yóoltaj u toc u ajawil Alejandro u ti'al u nojochquintic u ti'ali'. 2Jo'op' u bin tu tojil Siria táan u t'aan yéetel jéedzel, u cajnáalilo'ob le caajo' cu je'ico'ob ca'ach u jool ca'ajo'ob u ti'al u kamico'ob. Ajaw Alejandroe' tu ya'alaj ca beeta'ac beyo' tumen leti' u taata u yatan.
3Ba'ale' ti' tu jujun p'éel le caaj tu'ux cu yocol Tolomeoe', cu p'atic aj canan caajo'obi'. 4Le ca j kuch Azotoe', e'esa'ab ti' u kulnaj Dagón dzo'oc u tóoca'al, bey xan le caaj yéetel u péet caajilo'ob láaj kascuna'ano'obo', bey xan le quimen wíinclilo'ob pula'ano'obo', bey xan u elel wíiclilo'ob le máaxo'ob quíimo'ob ich ba'atelo'; láaj much'quina'ano'ob ti' tu chowaquil le bej tu'ux bíin máanac Tolomeo'. 5Le wíinico'obo' tu ya'alajo'ob ti' ba'ax tu beetaj Jonatán u ti'al u p'atic kaasil, ba'ale' ajawe' ma' tu ya'alaj mix ba'ali'. 6Jonatane' jóok Jope u kam ajaw yéetel nonoj ba'alil, te'elo' tu te'escuntuba'obe' ca tu máansajo'ob áakabi'. 7Cu dzo'ocole' Jonatane' tu láakintaj ajaw tac ti' le áalcab ja' cu kaaba'intic Eléutero', ca j suunaj Jerusalén. 8Bey túuno' Ajaw Tolomeoe', tu ch'a'aj le caajo'ob yaan tu jáal ka'anab tac u kuch'bal tu ka'anabil Seleucia, ca'aliquile' táan u tucultic bix bíin u quiims Alejandro. 9Tu túuxtaj aj bisaj t'aano'ob ti' Demetrio u ti'al a'alic ti': Co'oten u ti'al ca c beet nup t'aan: tene' bíin in dzáa teech in x ch'upul paal le in dzaamaj bejela'a' ti' Alejandro, u ti'al ca ajawnaquech tu jalach káanche' a taata. 10Bejela'e' cu ka'ajal in wiik, ma' unaj ca'ach in dzáic in x ch'upul paal ti' Alejandroi', leti'e', dzo'oc u yóoltic u quiimsen. 11Tolomeoe' tu beetaj bey le tac poolo' tumen taac u toquic u ajawil Alejandro. 12Tolomeo túune' tu tocaj u ch'upul paal ti' Alejandroe' ca tu dzaj ti' Demetrio. Bey úuchic u jáawal u bisicubáa yéetel Alejandroo', ca tu p'ectajuba'ob. 13Cu dzo'ocole' Tolomeoe' j bin Antioquíae' ca tu dzaj tu pool u péet jo'olil Asia. Beyo' yanchaj tu pool ca'a p'éel péet jo'ol, le egipcioi yéetel le u asiai.
14Ti' le kiino'obo' ajaw Alejandroe' ti' cu yaantal Ciciliae', tumen u cajnáalilo'ob le cúuchilo' dzo'oc u lik óolta'alo'ob. 15Le ca tu yu'ubaj u tzicbalil le ba'ax cu yúuchulo', jo'op' u bin u ba'atelte tolomeo; ba'ale' tolomeoe' jóok yéetel mu'ukan aj ba'atelo'obe' ca tu beetaj u púudzul Alejandro. 16Alejandroe' j bin u ta'acbesjubáa Arabia, Tolomeoe' j pa'a' muuknaj. 17Ba'ale' Zabdiel, jun túul náacom Arabe, tu kupaj u caal Alejandroe' ca tu túuxtaj ti' Tolomeo. 18Ba'ale' tu ca'a p'éel kiine' j quíim Tolomeo, le j canan caajo'ob u p'atmaj ti' le tuulumo'obo' j quiimsa'abo'ob tumen u cajnáalilo'ob le cúuchilo'obo'. 19Demetrioe' j p'áat u beet u ajawil tu ja'abil ciento sesenta y siete.
Jonatane' cu bisicubáa yéetel Demetrio II
20Ti' le kiino'obo' Jonatane' tu much'quintaj u cajnáalilo'ob Judea, u ti'al ca u ba'atelto'ob u tulum najil u cananil Jerusalén beyo' tu beetajo'ob ya'ab u nucuch ba'alilo'ob ba'atel. 21Ba'ale' dze'edzec j israelitaob kéex ocsaj óolo'ob u beetmajuba'ob u aj p'eeco'ob u caajalo'obe', j bino'ob tu yicnal ajawe' ca tu tzicbaltajo'ob ti'e' bakpachta'an u tulum najil u cananil Jerusalén tumen Jonatán. 22Ajawe', le ca tu yu'ubaje', j p'u'uji, tu séeblaquil j bin Tolemaida, te'elo' tu dzíibtaj ti' Jonatán ca u wet' le ba'atelo', bey xan ca séeb xi'ic j t'aan tu yéetel.
23Le ca tu kamaj Jonatán le dzíiba' tu ya'alaj ma' u ch'éenel le ba'atelo', tu yéeyaj dze'edzec u nuuquil le caaj bey xan dze'edzec aj kiino'obe', ca j bin u yu'ub ba'ax cun a'albil ti' quex tumen táan u chokicubáa ti' quíimil. 24Tu bisaj plata, oro, nooko'ob yéetel u láak ya'abcach siibalo'obe', ca j ooc tu táan ajaw tu caajil tolemaida, ca j lúub utzil ti' ajaw 25quex tumen táan u ta'acal u pool tumen u yéet caajalo'ob kéex ocsaj óolo'ob ti'. 26Ajawe' j t'aanaj tu yéetel je'el bix tu beetaj le yáax ajawo'obe', ca tu tzicaj tu táan tuláacal u yéet óolo'ob. 27Tu ya'alaj ti' láili' leti' u noojoch a kiino'obe', bey xan tuláacal le meyajo'ob yaan ti' ca'acho', cu dzo'ocole' tu dzaj ichil u yáax éet óolo'ob ajaw.
28Jonatane' tu káataj ti' Ajaw ma' u káatic ca bo'ota'ac páatano'ob tu yo'olal Judea bey xan tu yo'olal le óox p'éel cúuchilo'ob yano'ob ca'ach tu yáanal u méektáanil Samaria, ba'ale' tu séeb chi'itaj u túuxtic nueve mil novecientos kilos plata. 29Ajawe' ma'alob tu yu'ubilac, ca tu dzíibtaj ti' Jonatán jun p'éel ju'un cu ya'alic beya':
30Ajaw Demetrioe' cu te'escuntic Jonatán u láaktzil, bey xan u múuch' caajil Judíob. 31Quin dzíibtic te'ex le ba'ax tin yáax dzíibtaj ti' Lástenes in láak ta wo'olale'ex tu yo'olal a wojéeltique'ex: 32Ajaw Demetrioe', cu te'escuntic Lástenes u nojoch láaktzil. 33Bey tumen u caajil le judíob in wéet óolo'ob, bey xan cu dzo'ocbesico'ob ba'ax unaj u beetico'ob tin wéetel bey xan cu utzul bisicuba'obe', dzo'oc in tucultic in dzáic ya'ab utzil ti'ob. 34Quin p'atic ti'ob u méektáanil Judea, bey xan u lu'umilo'ob Efraín, Lida yéetel Ramataim, le lukesa'abo'ob ti' u méektáanil Samaria u ti'al u máansa'alo'ob tu méektáanil Judea, bey xan tuláacal le lu'umo'ob u ti'alo'obo'. Tuláacal le j israelitaob cu bino'ob u kubo'ob quiimsbil siibalo'ob Jerusaleno', quin sa'atsic ti'ob le páatano'ob suuc u bo'ota'al ti' ajaw jujun ja'ab tu yo'olal u joochilo'ob cool bey xan u yich che'ob. 35Likbal u cáajbal bejela'e', ma' bíin a bo'ote'ex le páatano'ob, diezmo'ob bey xan tuláacal le ba'axo'ob cu bo'otal teen, je'el bix u bo'olil ta'ab yéetel u bo'olil oro u ti'al ajaw. Tuláacal lelo' ma' bíin a bo'ote'exi'. 36Bejela'e' mix jun p'éel ti' le ba'alo'ob dzo'oc in wa'alic in dzáico' mix bikin bíin a'ala'ac ma' tu béeytal. 37Beet u dzíibta'al jun p'éel ju'un beya' u ti'al ca ku'ubuc ti' Jonatán, yéetel ca dza'abac ti' le quili'ich pu'uc tu'ux je'el u yila'ale'.
Jonatane' cu yáantic Demetrio II
38Le ca tu j yilaj Demetrio yaan jéedzel ti' le múuch' caaj yéetel mix máac cu xachicubáa ti' leti'e', tu p'ataj x ma' meyajil u aj ba'atelo'ob, tu cha'aj u suuto'ob tu caajalo'ob, chéen dze'edzec táanxel lu'umilo'ob jáal káanabilo'ob tu p'ataj. Tu yo'olal lela' j kuuxchaj ti' leti' le aj ba'atelo'ob j t'ana'ano'ob tumen u máanja'an ch'i'ibalo'ob.
39Bey túuno' jun túul máac cu kaaba'intic Trifón, u yéet bisajbáa ca'ach Alejandroe', le ca tu yilaj ma' qui'imac u yóol le aj ba'atelo'ob ti' Demetrio', j bin u yila'a Imalcue, jun túul náacom arabe, le máax ch'íijs Antíoco u paal Alejandro, 40tu sen káataj ca ku'ubuc le chan j xi'ipal ti'o', u ti'al u beet u ajawil tu jalach káanche' u taata. Trifone' tu tzicbaltaj ti' tuláacal le nu'ucbesajo'ob u beetmaj Demetrio bey xan bix úuchic u kuuxtal u aj ba'atelo'ob ti'. Trifone' j p'áat ya'ab kiino'ob ti' le cúuchilo'.
41Ti' le je'elo' Jonatane' dzo'oc u káatic ti' Demetrio ca u lukes u aj canan caajo'ob tu tulum najil u cananil Jerusalén bey xan ti' u láak pakil najo'ob, tumen mantadz táan u chi'ichnaccuntico'ob Israel. 42Demetrioe' tu núucaj: Ma' chéen le je'el bíin in dzáa ti' teech yéetel ti' a múuch' caajo', ba'ale' bíin in chupech yéetel tziiquilo'ob, tu séeblaquil cu páajtal. 43Ba'ale' bejela'e' asab ma'alob ca túuxt ti' teen aj ba'atelo'ob u ti'al u yáanteno'ob, tumen dzo'oc u xúunp'attiquen tuláacal in aj ba'atelo'ob.
44Jonatane' tu túuxtaj Antioquía tres mil máaco'ob asab xiixib máaco'ob. Le ca j kucho'ob tu yicnal ajawe' leti'e' sen qui'imacchaj u yóol. 45U cajnáalilo'ob le caaj cu kuchul míin ciento veinticinco mil j xiibo'obo', j much'lajo'ob tu chúumuc caaj u kubmaj u yóolo'ob u quiimso'ob ajaw. 46Leti'e' tu ta'acbesajubáa ich jalach naj, ca'aliquil le máaco'obo' tu chupajo'ob le bejo'obo' ca chu'unpaj le ba'atelo'. 47Ajaw Demetrioe' tu t'anaj le judíob u ti'al áantico'. Leti'obe' séeb yanchajo'ob tu tzéel; cu dzo'ocole' j ki'itpajo'ob ichil le caajo', ti' le kiino' tu quiimsajo'ob cien mil máaco'ob. 48tu tóocajo'ob yéetel tu ch'a'ajo'ob tuláacal le ba'ax yaan te j caajo', ca tu tocajo'ob ajaw ti' quíimil.
49Le ca tu yilaj u cajnáalilo'ob le caaj dzo'oc u ch'a'abal le caaj tumen le judíobo', j sajacchajo'obe' ca awat káat óolnajo'ob ti' ajaw táan u ya'alico'ob: 50¡Co'one'ex beetic u t'aanil jéedzel! ¡Jáawac u ba'atel judíob t éetel bey xan tu yéetel le caaj! 51Leti'ob túune' yanchaj u kubico'ob u nu'ucul u ba'atelo'obe', ca tu kaxt'antajo'ob jéedzel. Le judíobo' jach p'áato'ob utzil tu táan ajaw, sen jóok u tzicbalilo'ob ti' le ajawilo' ca j suunajo'ob al cuuchil yéetel ayikalilo'ob tu caajil Jerusalén. 52Ba'ale' le ca qui' p'áat ma'alob culic ajaw tu jalach káanche' cu dzo'ocol u t'onquintic le lu'umo', 53ma' tu dzo'ocbesaj le séeb chi'ob u beetmajo', jáaw u bisicubáa yéetel Jonatán, quex tumen u ya'almaj u dzáic u bo'olil le utzo'ob u beetmajo', tu sen chi'ichnaccuntaj.
Jonatane' cu bisicubáa yéetel antíoco IV
54Cu dzo'ocol lelo', Trifone' j suunaj láakintan tumen Antíoco, leti'e' jun túul chaanpal ca'achi. Antíocoe' dzaab u péet jo'ol u ti'al u beeticubáa ajaw, 55tuláacal le aj ba'atelo'ob lukesa'ab meyaj ti'ob tumen Demetrioe' j much'lajo'ob tu yicnal ajawe' ca tu ba'ateltajo'ob Demetrio, j púudz pa'an u muuk. 56Trifón túune' tu tocaj le elefanteobo', ca j ooc Antioquía.
57Le j táanquelem Antíoco' j dzíibnaj ti' Jonatane', ca tu ya'alaj ti' láili' leti' cun u beet u noojoch aj kiino'obe', ca tu dzaj ti' u méektáanil le can p'éel cúuchilo'obo', ca tu dzaj u kaaba' ichil u yéet óolo'ob ajaw. 58Tu túuxtaj xan ti'e' jun p'éel copa beeta'an yéetel oro, jun dzáan nu'uculo'ob, tu ya'alaj ti' je'el u páajtal u yukul ti' nu'ucul beeta'an yéetel oroe', bey xan u búuquintic chacjope'en suyem yéetel u bisic jun p'éel x t'ilib beeta'an yéetel oro. 59Simón u yíidzin Jonatane', tu dzaj u beet u náacomil le cúuchil ti' u cáajbal Escala tu lu'umil Tiro tac u kuchbal tu xuul u lu'umil Egipto.
60Jonatane' tu xíimbaltaj tuláacal le lu'umo'ob yéetel u caajilo'ob yaan j chikino', tac u kuchbal Éufrates, bey túuno' tuláacal u aj ba'atelilo'ob Siriae' tu nupuba'ob ti'. Cu dzo'ocole' j bin tu tojil Ascalón tu'ux ka'am yéetel tziiquilo'ob tumen le caajo'. 61Cu dzo'ocole' j lukee' ca j bin tac Gaza, j ka'al u jool le caaj ti' tumen u cajnáalilo'ob le caajo'. Leti'e' tu bakpachtaj, tu t'abaj yéetel tu jóojochquintaj tuláacal le caajo'ob yaan tu tzéele'. 62U cajnáalilo'ob túun Gazae' tu kubjuba'ob, Jonatane' tu dzaj u t'aanil jéedzel tu yéetelo'ob, ba'ale' tu machaj cuxa'an u paalal u nuuquilo'obe' ca tu túuxtajo'ob Jerusalén. Cu dzo'ocole' tu ch'actaj le lu'umo' ca j bin tac Damasco.
63Jonatane' j kuch u tzicbalil tu xiquin dzo'oc u kuchul u náaco'omo'ob Demetrio yéetel ya'abcach aj ba'atelo'ob tu caajil Cedes ti' u lu'umil Galilea, u ti'al u kascunto'ob ba'ax u káat u beet Jonatán. 64Jonatane' j bin ba'atel tu yéetelo'obe', ca tu p'ataj Judea Simón u yíidzin. 65Simone' je'el actáan ti' Bet-sur, ya'abcach kiino'ob u bakpachtmaj ca tu puljubáa tu yóokol. 66Ba'ale' u cajnáalilo'obe' tu kubjuba'obe' ca tu dzaj u t'aanil jéedzel ti'ob. Ba'ale' tu beetaj u jóokolo'ob te j caajo' ca tu p'ataj máaxo'ob canantic. 67Jonatán xane' dzo'oc u je'elel tu jáal u xéel ja'il Genesaret. Piknal u sáastal ca jo'op' u bin tu tojil u táax koomil Hazor. 68Te j táax koomo' jóok ba'atel tu yéetele' j táanxel lu'umil aj ba'atelo'ob, ca'aliquil bakpachta'an tumen u láak múuch' aj ba'atelo'ob te j witzo'obo'. 69Le ca jóok u láak aj ba'atelo'ob tu'ux u ta'acbesmajuba'ob u ti'al u ba'atelto'ob Jonatano', 70tuláacal le aj ba'atelo'obo' j púudzo'ob. Ma' p'áat mix jun túuli', chéen Matatías u paal Absalón, yéetel Judas u paal Calfi u nuuquil aj ba'atelo'ob. 71Jonatane' tu jataj u nook, tu tóos lu'umtaj u poole' ca jo'op' u payalchi'. 72Quex tumen beyo' j suunaj u puljubáa tu yóokol u aj p'eeco'ob, tu pa'aj u muuko'obe' ca tu beetaj u púudzulo'ob. 73Le ca tu yilaj le judíob puudzulo'ob ba'ax cu yúuchule', j suunajo'ob tu yicnal Jonatane' ca jo'op' u ch'a'apachtico'ob tac Cedes le tu'ux yaan u cúuchil u je'elel le aj p'eeco'obo'. Ti' je'elo'ob xani'. 74Ti' le kiino' j lúub quimen bey tres mil j xiibo'ob ti' u aj ba'atelo'ob le táanxel lu'umil aj p'eeco'obo'. Cu dzo'ocole' Jonatane' j suunaj Jerusalén.
Currently Selected:
1 MACABEOS 11: MAYADC
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Biblia Maya de Yucatán © Sociedades Bíblicas Unidas, 1992.