Proverbs 28
28
1Ne iáh tetionkweʼtaié꞉ri enhonté꞉ko nó꞉nen iáh ónhka tehonwatíhsere, nok ne tionkweʼtaié꞉ri tho nihotiʼnikonhrahtshá꞉ni tsi ní꞉ioht ne kèn꞉reʼks.
2Nó꞉nen ne kanakeráhsera enkarihwanéraʼke, tenhonttenión꞉ko ne ronaterihón꞉ton. Enkaʼshátsteke tánon enkatátie ne kanakeráhsera tókaʼ tehotiʼnikonhráthe tánon ronateʼnikonhríhson ne ohén꞉ton tenshatí꞉taʼne.
3Nónhka iakoteríhonte ne aiontatwíhsate ne iakó꞉ten ne shá꞉ka ne kwáh ioʼshátste aiokèn꞉nore akentáksaʼte ne kaienthóhsera.
4Tókaʼ iáh tehskweniénhstha ne kaianerénhsera, tho kiʼ nonkwá꞉ti tisaiatén꞉ton tsi nonkwá iáh tetionkweʼtaié꞉ri; tókaʼ enhsatewèn꞉narahkweʼ, enhserihwáiaʼke kiʼ.
5Nón꞉kwe ne ionkweʼtáksenʼs iáh tehatiienté꞉ri nahò꞉ten nen né꞉ʼe aterihwakwarihshiónhtshera, nok nón꞉kwe ronwahsèn꞉naiens ne Roiá꞉ner kwáh tokén꞉ʼen nen né꞉ʼe rotiʼnikonhraién꞉taʼs.
6Ne sénha ioiánere naiesenténhton tánon aiesarihwakwarihshiónhake tsi ní꞉iot ne aiesakwahtshéhake tánon iáh thaʼiesarihwakwarihshiónhake.
7Kenʼnithotiién꞉sa tókaʼ rontewennaráhkhwa ne kaianerénhsera, tehotiʼnikonhráthe kiʼ. Tókaʼ rontenroʼserón꞉nis ne iáh tehonatonkweʼtatkwénienʼs enhshakonatéhaʼte ne ronwatiienʼokón꞉ʼa.
8Tókaʼ ensakwáhtsheʼne ne tsi shenaʼtonhkwén꞉nis nónhka ahshehwístani wé꞉so nahatikáriaʼke nowí꞉ra, sakwahtshéhsera akó꞉ren enieié꞉na né shakotinorónhkhwa ne rotí꞉ten.
9Tókaʼ ne kaianerénhsera iáh thahsatewèn꞉narahkwe, Rawenni꞉io enhàhswen ne saterennaientáhtshera iáh thahatahónhsatate.
10Tókaʼ tenhsherihwaierónnion nónhka tiakorihwaié꞉ri karihwahétken kenʼniaié꞉iere, í꞉se kiʼ entisatkarenhrákwaʼse; nok ne ónhka iáh oʼthé꞉nen tehotihnhí꞉kon tenhonaterihwaʼserákwahse.
11Nón꞉kwe ne rotikwáhtshe tiótkon rón꞉nehre ronteʼnikonhrattókha, nok ne ró꞉ten rakaʼenionhtsherí꞉io tenhaiaʼtó꞉rehte tsi nihatiweiennò꞉tens, ráonha kiʼ sénha shakoʼnikonhraienté꞉ri.
12Nó꞉nen ne thotirihwaié꞉ri enhonterihón꞉ten, akwé꞉kon ronatonhnháhere, nok nó꞉nen ne iáh tethotirihwaié꞉ri enhonterihón꞉ten, nón꞉kwe enhontahsehtanion.
13Iáh nonwén꞉ton thaiesaterihwahténtiaʼse tókaʼ enhsateʼnién꞉ten ahsáhsehte tsi sarihwanéren. Sasatathré꞉waht tánon é꞉ren shá꞉wit, tho ne ó꞉nen Rawenni꞉io énthion kaiaʼtateríhtshera.
14Tiótkon tshewén꞉narakhwak ne Roiá꞉ner tánon enhsatonhnhá꞉rake. Tókaʼ seriahsahní꞉ron, wé꞉so kiʼ ensáhtonʼse.
15Nón꞉kwe ne rotí꞉ten iáh tehotí꞉ien nahontatiaʼtakéhnha tókaʼ ne raianerenhserón꞉nis iáh tetionkweʼtaié꞉ri; ne shatehonatiaʼtátteron ne kèn꞉reʼks iotonriá꞉ien tókaʼ ó꞉ni ne ohkwá꞉ri tewahkwataséhonhs.
16Ne rakó꞉ra iáh tehó꞉ien ne wattokhahtsherí꞉io shakowihshá꞉tha, sók ne ónhka ráhswens nahò꞉ten iáh tetkariwaié꞉ri karí꞉wes rakó꞉ra enkénhake.
17Nónhka rohnhí꞉kon tókaʼ shakohséhton, tho niiohsnó꞉re tsi raʼshonhionhnia tsi nón꞉we nenhonwaiaʼtà꞉ta. Tóhsa sateʼnién꞉ten tahtstáhste.
18Sarihwakwarihshiónhak tánon enhsheʼniá꞉kenʼne. Tókaʼ iáh tesarihwakwaríhshion thontaiawénhstsi enhsatkarón꞉ni.
19Raiénthohs ne rotsteʼniá꞉ron roká꞉te nahò꞉ten à꞉rake. Nón꞉kwe iontehniserakaiónhstha tiótkon eniakoténhton.
20Nón꞉kwe ne iakorihwakwaríhshion tiótkon eniakotonhnhá꞉rake tánon enká꞉nahne tsi iakónhnhe. Tókaʼ tesasteríhens naiesakwáhtsheʼne tsi nonkwá꞉ti iáh tetkariwaié꞉ri ensatré꞉wahte.
21Iáh tetkariwaié꞉ri ne iakotkenhronniá꞉tskon. Ótiaʼke ne tehatiiaʼtoréhtha tenhatiʼnióhskenʼne tsi ni꞉iot tsi enhatirí꞉wenhte ohnaià꞉wenʼne ne ók ó꞉ni kenʼk ní꞉kon nahonatkáriaʼkse ne kaʼnikonhrhá꞉ton.
22Ne ronnónhaʼk khók rontaté꞉iahre tehotisteríhens nahotikwáhtsheʼne, iáh tehonttókhas kátke kententéhtshera tahotíhkwahte.
23Ónhka enhsherihwakwaríhshien, sók ohnakénhkha#28.23 Enwá꞉ton nahsì꞉ron ohnakénhkha tókaʼ ó꞉ni ohnakèn꞉ke. ne sénha enhonerienʼtí꞉io tsi ní꞉ioht ne tahsherènhsaron.
24Ónhka tsi ranonhtónnions iáh thaʼtehoʼniohskén꞉ʼen tókaʼ enhshakonénhsko ne ronwaién꞉ʼa, ne aontahonwateʼnièn꞉tenhsteʼ ne kwáh ranenhskwahtsheráksen.
25Sonhà꞉aʼk sataté꞉iahre nek tkáhas kaʼnikonhrharáhtshera. Ne sénha ioiánere sarihwà꞉ke tahtshéhtak ne Roiá꞉ner.
26Teiotenonhwarorí꞉tonte ne áhtshere tsi nisaʼnikonhrò꞉ten. Satatiaʼtanónhstat: íhtshehr ne tehotiʼnikonhráthe raotirihonnienníhtshera.
27Tashé꞉ion ne iakó꞉ten tánon iáh nonwén꞉ton thaiesenténhton. Tókaʼ saʼnikonhrón꞉nis tsi iáh teshé꞉kenhs ne iakó꞉ten, wé꞉so nón꞉kwe tsi eniesateraʼswaksá꞉ten.
28Nonkwehshón꞉ʼa ronatahséhton nó꞉nen ne iáh tetionkweʼtaié꞉ri enhonterihón꞉ten. Nó꞉nen enhshonwatiià꞉tenhte né꞉ne thotirihwaié꞉ri iontonkweʼtakwaríhshion ohén꞉ton tenhshatí꞉taʼne.
Matthew, Mark, Luke, and John were translated by Sosé Onasakenrat and published by the Montreal auxiliary of the British and Foreign Bible Society in 1880. The text of these books is in the public domain.
The text of the following books is copyright © Kanien’kehá:ka Aotióhkwa Tehatiwennaténie’s Kahiatonhseratokénhti (Mohawk Bible Translation Team): 2 Corinthians (2001), Jonah (2002), Ruth (2005), Daniel (2005), Esther (2006), and Proverbs (2007).
All other text is copyright © Harvey Satewas Gabriel, 2023.