Proverbs 11
11
1 Roiá꞉ner ráhswens nónhka ieʼnikonhrhá꞉tha naiehkonʼtsherihá꞉ren. Rotonhnháhere nónhka tkaié꞉ri tsi ni tsi iekonʼtsheriháhrha.
2Nón꞉kwe nónhka iontatkweniénhstha iohsnó꞉re eniontéhen, ne ká꞉ti sénha ioiánere ne tóhsa ahsatatkwénienhste. Ne wattokhahtsherí꞉io.
3Tókaʼ tehsonkweʼtaié꞉ri ne kiʼ ensaianénhawe ne tkarihwaié꞉ri. Nón꞉kwe ne iáh thaʼón꞉ton nahsheniáhese ronnónha kiʼ enhontatáhtonʼte tsi iáh tehotirihwakwaríhshion.
4Kakwahtshéhsera iáh oʼthé꞉nen thaiehsaiaʼtakéhnha nó꞉nen entewenhniserá꞉teke tensáhkwaʼte kenhé꞉ion, tókaʼ sarihwakwaríhshion ensaʼniá꞉kenhte tsi sónhnhe.
5Aterihwakwarihshiónhtshera ne tionkweʼtaié꞉ri sénha watié꞉sen tiakó꞉wis tsi iakónhnhe, nok ne iáh tetiakorihwaié꞉ri ronnónha kiʼ ienhontatià꞉tenhte.
6Ne kaiánere iakoʼniakénhtha nónhka iakorihwakwaríhshion, nok tókaʼ ónhka iáh thahsheniáhese ronnónha enhontátnerenke ne tsi nihonatétshen.
7Nó꞉nen ne iáh tethotirihwaié꞉ri enhonníheie raonahskanéktshera ó꞉ni enkénheie. Tókaʼ kakwahtshéhsera ahseniáhehse kwáh nen né꞉ʼe iáh oʼthé꞉nen tetkáhas.
8Ne tionkweʼtaié꞉ri iakoiaʼtanónhstats ne oʼthé꞉nen taionʼnikonhrhá꞉ren, nok ne enhatiié꞉na kaʼnikonhrharáhtshera ne iáh tethotirihwaié꞉ri.
9Enwá꞉ton eniesakarón꞉ni tsi rotíhthare ne iáh tehotiʼniiohserá꞉ien nok ne ronteʼnikonhrattókha eniesaʼniá꞉kenhte.
10Tsi kaná꞉taien ronatonhnháhere nón꞉kwe ne thotirihwaié꞉ri nó꞉nen tho niiohtonhátie tsi nihotirihò꞉ten, tánon ronatshennón꞉ni nó꞉nen enhonníheie ne iáh tethotirihwaié꞉ri.
11Tsi kaná꞉taien enkahshennowáhnha ne tionkweʼtaié꞉ris enkonwaiaʼtaté꞉rihste, nok ne enkenʼtáksaʼte raotiwén꞉na ne iáh tethotirihwaié꞉ri.
12Teiotenonhwarorí꞉tonte ónhka ahshekenhrenʼserón꞉ni. Tókaʼ tesaʼnikonhráhthe thaʼtensató꞉tate kiʼ.
13Iáh ónhka ne teierihwenhawíhtha thahsheniáhese tsi nahò꞉ten ioterihwahséhton, nok enwá꞉ton ensheniáhese nónhka tiakonkweʼtaié꞉ri.
14Tsi kanakerahserá꞉ien enkaiaʼtáhton tókaʼ iáh teká꞉ien nónhka ahatinèn꞉rine. Tókaʼ wé꞉so rotí꞉ien ne thonteʼnikonhratká꞉waʼs ne shakotiʼnikonhrá꞉wis ne kén꞉ton tsi enhotiiaʼtahnirónhake.
15Tókaʼ enhserihwanón꞉weʼne nahskáriaʼke ne iáh tehtshienté꞉ri rotká꞉rote, ensehsatateriʼwáhsten. Ne sénha ioiánere sarihwà꞉ke ne tóhsa tahserihwáhshnieʼne.
16Iakón꞉kwe ne iakotonkweʼtatkwénienhs tánon tiakorihwaié꞉ri enhshekweniénhste kiʼ. Iotéha ne iakón꞉kwe iáh teiakotonkweʼtatkwénienhs.
Nónhka iakentóhrha iáh ki nonwén꞉ton thaiakohwistaièn꞉take, nok nón꞉kwe iakohskehnhá꞉se eniakokwáhtsheʼne.
17Entehsataterihwaié꞉ritste tókaʼ tisarihwaié꞉ri. Tókaʼ sonkweʼtáksen í꞉se khók enhsatatkaré꞉wahte.
18Nónhka ne iáh tetiakorihwaié꞉ri iáh oʼthé꞉nen kwáh thaʼtaiontèn꞉tsha. Nok tókaʼ tho nénhshiere tsi nahò꞉ten tkariwaié꞉ri kwáh ki iorihwí꞉io tsi tensaterihwaʼserákwahse.
19Nónhka iakoteʼnikonhríson ne tkariwaié꞉ri eniakónhnheke, nok ne ónhka entiekón꞉tahkwe ne iáh tetkariwaié꞉ri eniaiéheie.
20 Roiá꞉ner ráhswenhs nónhka wahétken ionnonhtónnions, nok shakonorónhkhwa nónhka tierihwaié꞉rits.
21Saterièn꞉tarak ne iáh tetiakorihwaié꞉ri eniontré꞉wahte nok nónhka tiakorihwaié꞉ri enieʼniá꞉kenʼne naiontré꞉wahte.
22Ión꞉kwe ne ioiaʼtáhskats tánon iáh tewattókha ne aontaionteʼnièn꞉tenhste ohwistanó꞉ron anisnónhsawi kwéskwes kaʼnionhsà꞉ke aieniión꞉ten.
23Tiótkon tkáhahs ne ioiánere tsi nahò꞉ten tehonatonhwentsó꞉ni ne thotirihwaié꞉ri; nok ne iáh tethotirihwaié꞉ri oʼthé꞉nen enhatiié꞉na onkweʼtakwé꞉kon eniakoná꞉khwen!
24Ótiaʼke nón꞉kwe rontiesáhtha raotihwísta tánon shaʼté꞉ioht tsi sénha enhotikwáhtsheʼne. Ronátiaʼke ratiʼnikón꞉rare, tánon shaʼté꞉ioht tsi sénha enhotitén꞉taʼne.
25Tasarihwaié꞉rik tho néntewe enhsakwáhtsheʼne. Shehshnié꞉non nakohrèn꞉shon tánon í꞉se ó꞉ni eniesahshnié꞉non.
26Ón꞉kwe enhonwakenhrenʼserón꞉ni nónhka rateweién꞉tons ká꞉nen, rohrhá꞉re ne sénha aonthará꞉tate tsi nikanó꞉ron, nok tenhonwanonhwerá꞉ton nónhka óksaʼk enhahtké꞉ron.
27Tókaʼ ioiánere tsi nahò꞉ten íhsehre ahsaterihwahténhtiaʼte eniesakwénienhste. Nok tókaʼ ne sesakonhátie tahsheiaʼnikonhrhá꞉ren kaʼnikonhrharáhtshera kiʼ enhshié꞉na.
28Nónhka ne teieká꞉nere akokwahtshéhsera tho neniá꞉wenʼne tsi ní꞉ioht ne kanennaʼkè꞉ne iotenerahtaténion, nok ne tiakorihwaié꞉ri eniakokwáhtsheʼne tsi ní꞉ioht ne ónerahte ióhskats ne akenhnhà꞉ke.
29Nónhka tiéhas kahwatsí꞉rakon ne kaʼnikonhrharáhtshera iáh kiʼ oʼthé꞉nen tshiaʼtahonatá꞉tenre.
Nónhka iakononhwahró꞉ri tiótkon kahnhá꞉tshera enkénhake ne ronttokhahtsherí꞉io.
30Tkarihwaié꞉ri tiakó꞉wis natónhnhets, nok ne ateriiohseraʼón꞉we akwé꞉kon ienskáhawe.
31Nónhka tiakorihwaié꞉ri teniakoterihwaʼserákwahse kén꞉ʼen tsi ionhwentsá꞉te, kwáh ká꞉ti orihwí꞉io saterièn꞉tarak nónhka iáh tetiakorihwaié꞉ri tánon iakorihwanéren tsi eniontré꞉wahte.
Matthew, Mark, Luke, and John were translated by Sosé Onasakenrat and published by the Montreal auxiliary of the British and Foreign Bible Society in 1880. The text of these books is in the public domain.
The text of the following books is copyright © Kanien’kehá:ka Aotióhkwa Tehatiwennaténie’s Kahiatonhseratokénhti (Mohawk Bible Translation Team): 2 Corinthians (2001), Jonah (2002), Ruth (2005), Daniel (2005), Esther (2006), and Proverbs (2007).
All other text is copyright © Harvey Satewas Gabriel, 2023.