Màteo 12
12
Yesù ku jɛ̃gbɔ̃zãa
(Mrk 2.23-28; Luk 6.1-5)
1Gà ŋua mè kea, Yesù le to *èlù-gble ɖe mè jɛ̃gbɔ̃zã gbè#12.1 Jɛ̃gbɔ̃zã gbè: jɛ̃gbɔ̃zã gbè ye wo yɔna be Sabat, ŋùkèkè kè ji ye Yudàvi mu la wɔ̀ èdɔ ɖekpe lè òa. . Àdɔ̀ le wù yebe nukplaviwo àleke be wo tɔ èlùawo ŋɛ̃ŋɛ̃ le ɖù. 2Kè Farizìwo kpɔ ènu kè nukplaviawo le wɔ̀a, wo to na Yesù be: “Kpɔ àpo nukplaviwo ɖa! Wo le wɔ̀ ènu kè wo mu ɖo la wɔ̀ lè jɛ̃gbɔ̃zã gbè òa.” 3Yesù ɖoeŋuti na wo be: “Mì mu hlɛ̃ ènu kè èfìɔ David wɔ̀, wàlɛbɛ kè àdɔ̀ wù ye ku àmè kèwo bɔ̀ ɖo e ŋutiawo òa? 4Àlekè be ɖo mawuxɔa mè, eye, ye ku àmè kèwo bɔ̀ ɖo e ŋutiawo, ɖù kpɔ̃nɔ kè wo sɔ savɔ na Mawu a òa? Vɔ̀a, lè miabe èsea mèa, ye ku àmè kèwo bɔ̀ ɖo e ŋutiawo mu ɖo la ɖù vɔsa-kpɔ̃nɔ ŋuawo ò, vɔ̀a mawunɔwo kpò ye teŋu ɖù ì. 5Àlo mì mu hlɛ̃ lè Mosè be èsea mè be, mawunɔ kèwo wɔ̀nà èdɔ lè mawuxɔa mè, lè jɛ̃gbɔ̃zã gbèawo, dànà èse kè pò nupo so jɛ̃gbɔ̃zã ŋutia ji, gãke mu nyina àgɔ̀ na wo òa? 6Vɔ̀a, mù le to na mì be, àmè kè wu mawuxɔa ye lè fikèa. 7Ne mì kè ŋɔ̃ jè ènu kè ènyà kè a le gblɔ̃ be: 'Ŋuzĩzĩ kuku na àmè ye mù le ji, mu nyi vɔsa ò' mè a, mì mu kè gblehùɛ do èɖe mà-nyãtɔ kèawo ò. 8Đo *Àgbètɔ be Èvia, kpà àcɛ̀ na jɛ̃gbɔ̃zãa.”
Ŋusù kè be àlɔ̀ kua
(Mrk 3.1-6; Luk 6.6-11)
9Kè Yesù jo lè funua, e yì woabe bɔ̀bɔ̀pea. 10Ŋusù ɖe kè be àlɔ̀ ɖèka kua lè funu. Ne woa sɔ dohùɛ do èa, Farizìwo biɔ Yesù be: “Èsea na èmɔ be woa dà èdɔ̀ na àmè lè jɛ̃gbɔ̃zã gbèa?” 11Vɔ̀a, Yesù ɖoeŋuti na wo be: “Ne mìa dòmètɔ ɖe lè, eye àlɛ̃ ɖèka kpò ye lè e si, eye àlɛ̃a gɛ̃ jè èdo mè, lè jɛ̃gbɔ̃zã gbèa, mu nyi ɖe ye bè la ɖè è to òa? 12Gãkea, àgbètɔ xɔ̀ àsì wu àlɛ̃. Ye ŋutia, e sɔ̀gbè be woa wɔ̀ nyuɛ̃ lè jɛ̃gbɔ̃zã gbè.” 13Eye Yesù gblɔ̃ na ŋusùa be: “Drɛ̃ àpo àlɔ̀.” Eye e drɛ̃ ɛ̀; àlɔ̀ a gbìgbɔ̀ trɔ sìgbè èvègɔ̃a nène. 14Farizìawo to le bɔ̀bɔ̀pea jo, eye wo bla èse ɖo Yesù ŋuti, le ji àlekè wo la wɔ̀ la wù ìa.
Yesù, Mawu be sumɔ̃vi
15Kè Yesù nya ekèa, e jo le funu, eye, àmèha gã ɖe kpàsà ɛ̀ do. E dà èdɔ̀ na dɔ̀nɔ̀wo kpata. 16Vɔ̀a, e do *èse na wo veve ɖe be wo mu gbà gblɔ̃ àmè kè yè nyia na àmè ɖe ò. 17Nènea ye ènyà kè Mawu be gblɔ̃ɖɛtɔ Ezayà gblɔ̃a zɔ̃ sù be:
18“Kpɔɖa sumɔ̃vi nyè, ekè mù cã a,
àmè ɖève, ekè e jro mù be ma sɔa.
Mù la sɔ gbɔ̃gbɔ̃ nyèa ɖo e ji,
eye e la do kòjoɖoɖo be àŋɛ̀a na àgbàlèwo.
19Mu la hɛ̃ ènyà, àlo la do àpa ò
eye àmè ɖe mu la sè yebe ègbè lè èmɔwo to ò.
20Mu la ŋɛ̃ àpla kè xɔ̀ àbì a ò; mu la ci kãligbɛ̃
be èkà kè kpɔ̀tɔ̀ le tù àzìzɔa ò,
kaka va na gà kè mè e la na jɔ̀jɔɛwɔ̀wɔ la ɖù jia.
21Eye dùkɔ̃wo la ɖo ŋùɖo lè yebe nyikɔ mè.”
Yesù ku Bɛlzebul
(Mrk 3.22-30; Luk 11.14-23)
22E yomèa, wo kplɔ̀ ŋusù ɖe kè mè gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃ lèa va na Yesù. Gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃ a na be ŋusùa mu teŋu kpɔna ènu ò, eye mu teŋu pònà nupo ò. Yesù dà èdɔ̀ na ɛ̀, eye be tɔ ènu kpɔkpɔ ku nupo pòpo. 23Ènu kè Yesù wɔ̀a kpaca àmèhaa ŋutɔ eye, wo gblɔ̃ be: “Mu nyi *David be èvia ye nyi ekèa òa?” 24Vɔ̀a, kè Farizìwo sè ènyà kè àmèwo le gblɔ̃ so Yesù ŋutia, wo gblɔ̃ be: “Bɛlzebul, gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃wo be èfìɔa ye na ɛ̀ ŋusɛ̃ kè be sɔ le nyà gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃wo toa.” 25Vɔ̀a, ekè Yesù ŋɔjè woabe susuwo mèa, e gblɔ̃ na wo be: “Fìɔdu ɖe kpekpe kè ma lè ye ɖokoe mèa, la crɔ̃. Èdù ɖekpekpe kè ma lè ye ɖokoe mèa mu la teŋu nɔ̀tè ò. 26Ye ŋutia, ne Satànà tɔ ye ŋutɔ ɖokoe nyànyaa, eŋuã, e sitè ɖo ye ɖokoe ŋuti. Àleke yebe fìɔdua la teŋu nɔ̀tè ɖo ò? 27Eye ne gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃wo be èfìɔ Bɛlzebul be ŋusɛ̃ ye mù sɔ nyànà gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃wo toa, àmè kɛ be ŋusɛ̃ mìabe nukplaviwo ya sɔ nyànà wo to ò? Mìabe nukplaviwo ŋutɔ ye la ɖo kòjo na mì. 28Vɔ̀a ne Mawu be Gbɔ̃gbɔ̃ ye mù sɔ nyànà gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃wo toa, eŋuãa, mì nya be Mawu be fìɔɖùɖua va mìa gbɔ.”
29“Àmè ɖe teŋu yì ŋusù-glo ɖe be àxomè, la lɔ yebe ènuwo, ne mu bla ŋusù-gloa gbɔ̀xue òa? Ne e bla ŋusùa vɔ̀a, e la teŋu lɔ ènu kèwo lè àxuea mèa. 30Àmè kè mu lè ku mù òa, sitè ɖo ŋuti nyè, eye àmè kè mu le cã bɔ̀ ku mù òa, le kãkã ɛ̀. 31Ye ŋutia, mù le to è na mì be, wo la sɔ èvuɛ̃ sia èvuɛ̃ ku bùsu-nya sia bùsu-nya kè àgbètɔwo, vɔ̀a, wo mu la sɔ bùsu-nya gbɔ̃gblɔ̃ ɖo Gbɔ̃gbɔ̃ Kɔ̀kɔ̀ɛ a ŋuti kè àmè ò. 32Ne àmè ɖe pò nupo, sitè ɖo *Àgbètɔ be Èvia ŋutia, wo la sɔ kè è; vɔ̀a, ne àmè ɖe pò nupo sitè ɖo Gbɔ̃gbɔ̃ Kɔ̀kɔ̀ɛ a ŋutia, wo mu la sɔ kè è lè xixe kèa mè ò; wo mu la sɔ kè è lè xixe kè gbãnà a cã mè ò.”
Àti sia àti ku yebe èkusɛ̃sɛ̃
(Luk 6.43-45)
33“Ne àti ɖe nyɔa, yebe èkusɛ̃sɛ̃ cã la nyɔ; vɔ̀a, ne àti ɖe mu nyɔ òa, yebe èkusɛ̃sɛ̃ cã mu la nyɔ ò. Đo àti be èkusɛ̃sɛ̃ ye wo sɔ jènàsi àtia. 34Mìa jàkpàtà be jìjimèviwo! Àleke ye mì, àmè vuɛ̃ kèawo teŋu gblɔ̃ ènyà nyuɛ̃ ɖo ò? Đo ènu kè ɖɔ àgbètɔ be èjì mèa ye ènu gblɔ̃nà. 35Eye àmè nyuɛ̃ ɖènà ènu nyuɛ̃wo to le yebe àdɔ̀kùnu nyuɛ̃a mè. Eye àmè nyrãku ɖènà ènu nyànyrã to lè yebe àdɔ̀kùnu nyànyrãa mè. 36Vɔ̀a, mù le to na mì be, ènyà màɖì ènyà kèwo àgbètɔwo gblɔ̃nàa kpata be àkɔ̃ŋùta ye wo la na lè kòjoɖoɖo-zãa gbè. 37Đo ènyà kèwo wò ŋutɔ wò gblɔ̃nàa ye wo la sɔ sò jɔ̀jɔɛ na wò, eye ènyà kèwo wò ŋutɔ wò gblɔ̃nàa ye wo la sɔ dohùɛ do wò.”
Yonà be jèsì
(Mrk 8.11-12; Luk 11.29-32)
38Èsefiɔtɔ ku Farizì ɖewo gblɔ̃ be: “Ènufiɔtɔ, mi ji be wòa wɔ̀ ŋùdã jèsì ɖe ne mia kpɔ.” 39Vɔ̀a, e ɖoeŋuti na wo be: “Mìa egbè be jìjimè nyrãhũ kè mu nɔ̀nà ègbè ji na Mawu òa, jèsì bu mu lè, ekè wo la na mì sɔ wu Mawu be gblɔ̃ɖɛtɔ Yonà be jèsì ò. 40Đo, sìgbè àlekè Yonà nɔ̀ àpùmèlã gãa be àdɔ̀mè, ŋùkèkè ètɔ̃, èzã ètɔ̃a, nènea ke ye Àgbètɔ be Èvia, la nɔ̀ ànyigbã be tùmè ŋùkèkè ètɔ̃, èzã ètɔ̃a yeŋu. 41Wàlɛbɛ kè Mawu la ɖo kòjo na àgbètɔwoa, Ninivètɔwo la sitè, la jè ŋùkɔ̀ jìjimè kèa, la dohùɛ do wo, ɖo gà kè mè Mawu be gblɔ̃ɖɛtɔ Yonà yì do Mawu be àŋɛ̀a na wo lè Ninivèa, wo xɔ̀sè, eye wo trɔ lè woabe ènuvuɛ̃wo yomè. Kpɔɖa, àmè kè lè fikèa wu Yonà. 42Wàlɛbɛ kè Mawu la ɖo kòjo na àgbètɔ woa, nyɔ̃nùfìɔ kè so èdù kè lè àpùgoa, la sitè lè jìjimè kèa be ŋùkɔ̀, la gblehùɛ do wo, ɖo e so ànyigbã be nukpòpe va be yèa ɖo èto èfìɔ Salomɔ̀n be ènyà, kèwo mè ènunya lèa. Kpɔɖa, àmè kè lè fikèa wu Salomɔ̀n.”
Gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃ trɔna va ku ŋusɛ̃
(Luk 11.24-26)
43“Ne gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃ to lè àmè ɖe mèa, e yì ɖìnà sà to tèpe pupuwo, jina jɛ̃gbɔ̃pe, vɔ̀a, mu kpɔna ɛ̀ ò. 44Eye e gblɔ̃nà be: 'Mù la gbìgbɔ̀ yì àxue kè mè mù to lèa mè.' Ne e yì àxuea mè, kpɔ be e mè lè gbalo, eye wo kplɔ̀ ɛ̀, jrà e mè ɖoa, 45e yì kplɔ̀nà gbɔ̃gbɔ̃ vuɛ̃ adrɛ̃ bu kèwo nyrãku wu ye ŋutɔa, bɔ̀ ɖo ye ɖokoe ŋuti, eye wo va nɔ̀nà tèpea, eye ŋusùa be nɔ̀nɔmè nyrãnà wu àlekè be lè sãa. Nènea pɛpɛ ye be la nyi na jɔ̀jɔ nyrãku kèa cã.”
Yesù be ènɔ̀ ku nɔ̀viawo
(Mrk 3.31-35; Luk 8.19-21)
46Yesù kpɔ̀tɔ̀ le pò nupo ku àmèhaa, wàlɛbɛ kè ènɔa ku nɔ̀viawo vaa. Wo tɔtè lè àgbo nu le ji la pò nupo ku ì. 47Àmè ɖe to na ɛ̀ be: “Kpɔɖa, ènɔ̀ wò ku nɔ̀vi wòwo lètè lè xixenu, le ji la pò nupo na wò.” 48Vɔ̀a, Yesù ɖoeŋuti na àmè kè va do àŋɛ̀a be: “Àmè kɛ ye nyi ènɔ̀ nyè ò? Àmè kɛwo ye nyi nɔ̀vi nyèwo ò?” 49Eye be sɔ àlɔ̀ fiɔ yebe nukplaviwo, gblɔ̃ be: “Mì kpɔ, ènɔ̀ nyè ku nɔ̀vi nyèwo ye nyi àmè kèawo, 50ɖo àmè ɖekpekpe kè wɔ̀nà Ètɔ nyè kè lè jiŋùkusia be èjroa, àmè ŋua ye nyi nɔ̀vi nyè ŋusù, nɔ̀vi nyè nyɔ̃nù ku ènɔ̀ nyè.”
Mina Bible © Bible Society of Togo, 2014.