2Màkàbeòwo 14
14
Àlkimò ɖà àjè ɖo Yudà si.
(1Mak 7.1-38)
1Èpè ètɔ̃ yomè a, Yudà ku yebe gbàdagbãwo sè be Dèmètìriò, Sèlekus be èvi a, va jè àgo, lè a Trìpolì be àpùji-hũ jèpe a, ku yebe àhùa-hũ kèwo mè àhùakɔ̃ gã ɖe lè a. 2E ɖo àlɔ̀ èdù a ji, eye be wù Ãtiokus ku Lisìas kè kpɔ èfìɔ a be hɛ̃hɛ̃ gbɔ a. 3Àmè kè wo yɔna be Àlkimò a, nyi mawunɔ gã sã a, vɔ̀ a, e dovlo ye ɖokoe, wàlɛbɛ kè be sɔ ye ŋutɔ be èjro, sɔ xɔ̀ Grɛkwo be èkɔ̀dowo, gà kè mè Yudàtɔwo jè àgla a. E va sè e gɔ̃mè be èmɔ̃kpɔkpɔ ɖekpe mu gbà lè na yè ò, eye Yudàtɔwo mu la gbà lɔ̃ gbèɖe, be yè a gogo vɔsakpe kɔ̀kɔ̀ɛ a ò. 4Ekè a ŋuti a, e yì èfìɔ Dèmètriò gbɔ, lè èpè èkà-ètɔ̃ ci gbãvɔɖèkagɔ̃ a (151) mè. E sɔ sìkà be jègbã ku ède-kpa kudo àmìti be àlɔ̀zɛ̃ kèwo wo sɔ wɔ̀nà èkɔ̀nu lè mawuxɔ̀ a mè a yì na ɛ̀. Gbè ŋua gbè a, mu gblɔ̃ ènu kè ŋuti be va ɖo a ò. 5Vɔ̀ a, e va kpɔ hùe kè nu be la wɔ̀ yebe àɖàhùa-nu a lè a: e nyi wàlɛbɛ kè Dèmètriò yɔ ɛ̀ va yebe Àɖàŋùɖoha be ŋùkɔ̀, eye be biɔ ɛ̀ be nukɛ Yudàtɔwo susu, eye nukɛ wo jro be yèwo a wɔ̀ màa a. Àlkìme ɖoe ŋuti na ɛ̀ be: 6E ɖo e ŋuti be: “Àmè ɖewo lè Yudàtɔwo dòmè, wo yɔna wo be Àsidèitɔwo. Yudà Màkàbeò ye le kplɔ̀ wo. Wo sògbè wè sia wè la hɛ̃ àhùawɔ̀wɔ, àlo, àglajèje va. Woawo ye na be èfìɔɖùpe a mu teŋu le nɔ̀ àgbè lè ŋutifafa mè ò. 7Woawo ye na be ènyiɖiɖi be èdɔ nyè, mawunɔ gã be èdɔ kè sona jìjìmè, yìnà jìjìmè a gɛ̃ lè àsi nyè. Ye ŋuti mù va àfi kè a ɖo. 8Èfìɔ be ènyuɛ̃ ye nyi ènu cucugbã kè lè veve ɖe na mù a, vɔ̀ a, àpe èdù mètɔwo cã be ènyuɛ̃ lè ètamè na mù, ɖo a, àmè kèwo be ènyà mù gblɔ̃ fifì a le sɔ miabe dùkɔ̃ blibo a do jògbèvuɛ̃ kè nyrà wu jɔ̀gbèvuɛ̃wo keŋu keŋu a mè. 9Ekè a ŋuti a, èfìɔ bùbùtɔ ne na, wo a wɔ̀ ènu mè kùku kito-kito so ènyà kè a ŋuti. E yomè a, èfiɔ̀ bùbùtɔ ne lebè na miabe èdù a ku miabe dùkɔ̃ kè wo le do àyà na a, ne be a nɔ kɔ̀ àdɔ̀mè, ɖo mia ŋuti, be a nɔ̀ wɔ̀ àdɔ̀mè nyuɛ̃ kè be wɔ̀nà na àmè sia àmè a, na mi. 10Ɖo a, ne Yudà gbe kpɔ̀tɔ̀ lè àgbè kpɔ̀ a, Èdù a mu la teŋu kpɔ ŋutifafa gbèɖe ò.”
11Kè e pò nupo nène a vɔ̀ a, èfìɔ a be èxlɔ̃ kpɔ̀tɛ kèwo gbà le èkɛ̃ Yudà a, wo zrò ɖo ènyà a mè, eye wo gbà kɔ Dèmètriò be àdɔ̀mèze ɖo Yudà ŋuti a yìji kpe è. 12Èfìɔ a sɔ Nìkànɔr kè va trɔ zũ àtiglinyìdotɔwo be ŋùkɔ̀nɔ̀tɔ a, zè ɖèka; e ɖo è àhùa-dɔwɔ̀tɔ gã ɖo Yudà-nyigbã ji, eye be ɖo è ɖoɖa. 13Èfìɔ a ɖè ègbè na ɛ̀, be ne crɔ̃ Yudà, ne be a kãkã àmè kèwo lè e yomèawo, eye be a sɔ Àlkimò ɖo yebe mawunɔ gã be èdɔ a nu, lè mawuxɔ̀ kè wu mawuxɔ̀wo kpata lè xixe a mè a mè. 14Yudà-nyigbã ji be vòdu sumɔ̃tɔ kèwo si lè Yudà be ŋùkɔ̀ sã a, sugbɔ va kpe Nìkànɔr be àhùakɔ̃ a. Wo susu be ènu bàɖà ku àfɔ̀ku kèwo la va jɔ̀ ɖo Yudàtɔwo ji a la ɖè àlè na yèwo.
Yudà be kàlĩsu wɔ̀wɔ wɔ̀ èdɔ ɖo Nìkànɔr ji.
15Yudàtɔwo sè be Nìkànɔr zɔ̃ gbànà yèwo ji, eye èdù a mè be vòdu sumɔ̃tɔwo va kpe yebe àhùakɔ̃ a, wo lɔ àfi, sɔ kɔ̀ ɖo èta, le blìbɔ̀ na Mawu kè cã wo, sɔ wɔ̀ ye ŋutɔ be dùkɔ̃ kòkòɖàbì, eye mu donakpò la hlùɛ̃ ye tɔ̀wo gã ku jèsì kpɔ ku ŋùkuwo ò. 16Eye Yudàtɔwo be kplɔ̀tɔ Yudà ɖè ègbè na wo be yèwo a jo. Wo hɔ̃ zè ɖèka, eye wo yì kpe àkɔ ku èkɛ̃tɔwo be àhùakɔ̃wo, lè Àdasà be kɔpe a gbɔ. 17Simɔ̀n, Yudà be nɔ̀vi a, kpe àhùa ku Nìkànɔr be àhùakɔ̃wo kpɔ, vɔ̀ a, kè èkɛ̃tɔwo va kɔ̀ ɖɛ, lè àvò mè a, wo ɖù e ji vi ɖe. 18Vɔ̀ gãke a, kè Nìkànɔr kpɔ leke Yudà ku yebe gbàdagbãwo le wɔ̀ àvũ ku jìdo ɖo woabe èdù a ta ɖo a, mu gbà kã ɖo e ji, be àhùawɔ̀wɔ ye, yè la teŋu sɔ sò àjrè kè yèwo le wɔ̀ a mè ò. 19Ekè a ŋuti a, e dɔ̃ Pòsìdonìo, Tèodɔt ku Màtatìa be wo a wɔ̀ ŋutifafa be èkàdodo ku Yudà.
20Kè Yudà le ŋùkuvi ɖo ɖoɖo kèwo wo hɛ̃ va ɖo ŋùkumè na ɛ̀ a ŋuti kito-kito a, e gblɔ̃ ɛ̀ na yebe àhùakɔ̃ a. Gbàdagbãwo kpata lɔ̃ ɖo e ji be yèwo a wɔ̀ ŋutifafa be èkàdodo. 21Wo ɖo àzã ɖe kè gbè, àhùagaawo ɖèɖe la dogò a. Àhùakèkevi ɖe so àsàɖa ɖe sia ɖe mè, eye wo ɖo bùbu be àzìkpewo ɖɛ. 22Yudà jè àyè, eye be ɖo gbàdagbã kèwo bla àkpà nyuɛ̃ ɖeawo ɖo tèpe kèwo dɔ̃ Yudàtɔwo ji a. Ŋusù kèawo sɔ̀gbè, la xe èmɔ̃ na àyèmènu bàɖà ɖekpekpe kè èkɛ̃tɔ a la ɖo be yè a wɔ̀ a. Vɔ̀ a, àhùaga èvèawo pò nupo, kè àfɔ̀ku ɖekpe mu va jɔ̀ ò a.
23Nìkànɔr nɔ̀ Yèruzàlɛ̀m vi ɖe, kè mu wɔ̀ ènu bàɖà ɖekpe ò a. E ɖè àsi lè àmèjrowo be èhasòso gbogbo kèwo kplɔ̀ yebe àhùakɔ̃ a do a ŋuti, wo jo. 24Ye ku Yudà, wo nɔ̀ du wè sia wè, lè èdù a mè, ɖo a, e le ɖo èxlɔ̃ be sèse lè lãmè ɖe na Yudà. 25E pò ètoɖo na ɛ̀ be ne ɖè èsrɔ̃, ne be a jì èvi. Yudà ɖè èsrɔ̃, eye be tɔ àgbè ɖùɖu, lè èto cɔ̃ ànyi mè.
Nìkànɔr trɔ nɔ̀nɔmè ɖo Yudà ŋuti
26Vɔ̀ a, kè Àlkimò kpɔ Nikànɔr ku Yudà be ègbènɔ̀du àdodoe a, e jè àgbàgba, xɔ̀ woabe ŋutifafa be èkàdodo a be ŋɔ̃ŋlɔ̃, eye be yì kpɔ Dèmètriò. E gblɔ̃ na èfìɔ a be Nìkànɔr ɖo ɖoɖo kèwo jè àgla ɖo èdù a be kpɔ̀kplɔ ŋuti, ɖo a, e sɔ èfìɔɖùpe a be èkɔ̃tɔ, sɔ ɖo àmè kè la jè e yomè a. 27Ŋusù vuɛ̃ kè a be lɛ̀gɛ̀dɛ̀ a do àdɔ̀mèze na èfìɔ a ɖo Yudà ŋuti. Èfìɔ a so àdɔ̀mèze ŋlɔ̃ xoma ɖoɖa Nìkànɔr. E le gblɔ̃ lè xoma a mè be yè mu dà àsi ɖo woabe èkàdodo a ji ò. Ekè a ŋuti a, yè le ɖè ègbè na ɛ̀ be ne le Yudà Màkàbeò, zè ɖeka, ne be a ɖo è ɖoɖa Àntiokìa.
28Kè Nìkànɔr xɔ̀ xoma kè a, e kpaca ɛ̀ ŋutɔ. E kpɔ be mu sɔ̀gbè be yè a gble èkàdodo kè ye wɔ̀ ku àmè ɖe kè mu jè àgɔ̀ ɖekpe ò à ò. 29Vɔ̀ a, mu la teŋu sitè ɖo èfìɔ a be èjro ŋuti ò. Ekè a na be, e sɔ àyè, le ɖia hùenu ɖe kè la dɔ̃ e ji, ne be a teŋu wɔ̀ ɖo èfìɔ a be èjro a ji. 30Yudà cã va kpɔ be Nìkànɔr mu gbà le xaya ɖo yè ŋuti, sìgbè sã a nène ò, eye mu gbà le xɔ̀ yè ku èxlɔ̃ be nɔ̀nɔmè kè be ɖona sã a ò. Kè e sè e gɔ̃mè be ènu kè a mu la hɛ̃ ɖàgbè va ò a, e bɔ̀ yèbe yomè jètɔ sùgbɔ, eye be jo yì wla, ne mu gbà nɔ̀ àlɔ̀ sɔpe na Nìkàmor ò.
31Kè Nìkànɔr kpɔ be Yudà sɔ àyè ɖo àyè tèpe na yè a, e yì mawuxɔ̀ kè xɔ̀ àsì wu, eye be lè kɔ̀kɔ̀ɛ wu mawuxɔ̀wo kpata lè xixe a mè a mè, wàlɛbɛ kè mawunɔwo wɔnà wè sia wè be vɔsawo a. E ɖè ègbè be wo ne le Yudà do àsi na yè. 32Vɔ̀ a mawunɔawo tà ènu be yèwo mu nyã àfi kè èmè kè be le ji a lè ò. 33Eye Nìkànɔr drɛ̃ ɖùsi-lɔ̀, sɔ le do ŋùklɛ̃ ɖoɖa mawuxɔ̀ a gbɔ, eye be gblɔ̃ be: “Ne mì mu le Yudà ɖo àsi na mù ò à, mù la mù Mawu be kùefãpe kè a pu ànyi, mù la gbã vɔsakpe a, eye mù la tù vɔ̀duxɔ̀ nyuɛ̃ ɖe na vòdu Dionisɔs ɖo tèpe kè a.
34Kè be gblɔ̃ ènyà kè a, e jo. Mawunɔawo kɔ àlɔ̀ yìji, zè ɖèka, eye wo fã yɔ àmè kè nyi miabe dùkɔ̃ a be hlùɛ̃tɔ, so kaka gbè ɖe gbè ke a, eye wo gblɔ̃ na ɛ̀ be: 35“Tɔhonɔ̀, wò mu hiã ènu ɖekpe ò, gãke a, wò lɔ̃, be yè a ɖo mawuxɔ̀ ɖo fikè a, ne wò a sɔ nɔ ɖè ɖokoe wò fiɔ lè mia dòmè. 36Kɔ̀kɔ̀ɛ kpò wò lè, Tɔhonɔ̀, eye mi kɔ̀ nɔ̀pe wò a ŋuti a, mu dìdì ò. Tɔ̀ wò jɔ̀, mu gbà ɖè èmɔ̃ be wo a gbà dovlo è ke ò; vɔ̀, xe èmɔ̃ a, kaka sɔ yì jro!”
Ràzis ku
37Lè Yèruzàlɛ̀m be àmèsĩsĩwo dòmè a, wo yɔna ŋusù ɖe be Raziz. Yebe èdù mètɔwo be nyuɛ̃ nɔ̀nà veve ɖe na ɛ̀, eye àmè sia àmè lɔ̃nà yebe ènyà gbɔ ŋutɔ. Wo ɖo nyikɔ na ɛ̀ be “Yudàviwo be ètɔ”, ɖo àdɔ̀mè nyuɛ̃ kè be wɔ̀nà na wo a ŋuti. E va va e mè be wo sãma ɛ̀ na Nìkànɔr. 38Xoxo, gà kè mè Yudàtɔwo jè àgla a, wo sɔ ènyà ɖo e ŋuti be e kpɔ̀tɔ̀ le nyì Yudàtɔwo be èkɔ̀, eye be tù àfɔ̀ tè gligã, sɔ yebe àgbè sɔ hlùɛ̃ Yudàtɔwo be èkɔ̀nyìnyiawo ta. 39Nìkànɔr dɔ̃ gbàdagbã kèwo be hɛ̃hlɛ̃mè wu èkà woèvè takpo a (500), be wo a yì le è, ne be a sɔ ɖè leke be crì Yudàtɔwo ɖo a fiɔ. 40E susu be, ne yè na wo le ŋusù kè a, e la wɔ̀ èdɔ ɖo Yudàtɔwo ji veve ɖe ŋutɔ. 41Gbàdagbãwo xa èmɔ̃ ji kpɔ-xɔ̀ kè mè Razis lè a; wo le hlɔ̃, le wɔ̀ àvũ, ne wo a teŋu to àgbo kè ɖo èkpa a mè a nu, eye wo ɖè ègbè na wo be wo ne tɔzò àgbo a. Kè Razis kpɔ be èmɔ̃nu ɖekpe mu gbà lè, ne yè a gɛ̃ lè woa si ò a, e zrò jè ye ŋutɔ be èwui nu. 42E lɔ̃ be yèa ku, ku bùbu, wu be yè a jè èhlɔ̃dãtɔ kèawo be àlɔ̀ mè, ne wo a do vlo kèwo mu jè na yebe àmèti a ò a.
43Vɔ̀a, lè àvũ wɔ̀wɔ a be èji cici mèa, mu vɔ̃ be yè a pudù, lia èglì-kpa a tamè ò; e dojì, tìkpo kàlĩtɔ̀, so funu a, yì àya mè, gɛ̃ gbãnà àmèha a ji, lè ànyigbã. 44Amèha a kpata zɛ̃, eye wo na ɛ̀ èmɔ̃, be va jè ànyigbã, lè tèpe kè wo gble ɖɛ a. 45E kpɔ̀tɔ̀ lè àgbè, eye be sɔ èzò kè gbà lè lãmè na ɛ̀ a, sitè, wàlɛbɛ kè èhũ le sìɔ̃ lè yebe àmèti a kpata ŋuti a. To e gbɔ be e xɔ̀ àbì vevewo cã a, e pudù to àhùakɔ̃ a dɔ̀mè, eye be lia èkpe càklì ɖe ji. 46Èhũ kè lè lãmè na ɛ̀ a, le vɔ̀ keŋu-keŋu, wàlɛbɛ kè be sɔ ye ŋutɔ be àlɔ̀ èvè hɔ̃ àdɔ̀kàviwo to, lè àdɔ̀ mè, dà wo ɖoɖa àhùakɔ̃ a ji. E yomè a, e fãkùe yɔ Tɔhonɔ̀ kè nyi àgbè ku gbɔ̃gbɔ̃ be Àpetɔ a, be ne gbìgbɔ̀ trɔ wo na yè gbè ɖèka. Nène a ye Razis ku a yeŋu.
Currently Selected:
2Màkàbeòwo 14: GEN
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Mina Bible © Bible Society of Togo, 2014.