LOS HECHOS 19
19
Pablo en Éfeso
1Apolo Acaya yepapʉ Corinto na ca-ĩri maca cʉ̃ ca-anitoye Pablo maca ʉ̃ta yucʉ watoapʉ ca-ani aáti wãpʉ aá, ca-ejayupʉ Efesopʉre. To eja, aperã Jesúre ca-apiʉjarãre na ca-bʉga ejayupʉ. 2Na bʉga eja:
—¿Jesúre cawama apiʉjarã mʉja ca-ano Espíritu Santo mʉja mena anigʉ cʉ̃ ca-ejarí? na ca-ĩi jeniñañupʉ.
—Jã mena ani ejaquetacʉmi. “Espíritu Santo ãcʉmi,” ca-ĩri wamere ca-apiñaquẽna jã ãa, cʉ̃ ca-ĩi yʉʉyuparã.
3To bairo cʉ̃ na ca-ĩiro:
—¿Bautisa rotirã di wamere jã nʉcʉbʉgogarã ĩri mʉja ca-bautisa rotirí? na ca-ĩiñupʉ Pablo.
—Juan cʉ̃ ca-buiorijere api nʉcʉbʉgorã jã ca-bautisa rotiwʉ, cʉ̃ ca-ĩiñuparã.
4To bairo cʉ̃ na ca-ĩiro:
—Juan camajare ca-bautisayupʉ, “Caroorije yʉ cá-átiere jʉtiritiri yʉ wajoagʉ,” cʉ̃ na ca-ĩiro. Na bautisaʉ, “Yʉ beropʉ anigʉmi apeĩ. Cʉ̃re cʉ̃ apiʉjaya,” ca-ĩi buionucuñupʉ Juan, na ca-ĩiñupʉ Pablo. —To bairo na cʉ̃ ca-ĩi buioricʉna ãmi Jesú ca-wamecʉcʉ, na ca-ĩiñupʉ.
5To bairo na cʉ̃ ca-ĩiro, “Mani Ʉpaʉ Jesúre jã apiʉjagarã,” ĩirã ca-bautisa rotiyuparã. 6Cabero Pablo Diore na jenibojaʉ cʉ̃ wamore na rʉpoari bui ca-ñupeoyupʉ. To bairo na cʉ̃ cá-átona Espíritu Santo napʉre ca-rui ejayupʉ na mena ca-anipaʉ. Na mena cʉ̃ ca-ani ejari paʉna aperã ye mena ca-wadayuparã, ca-jʉgoye aperã yere ca-wada majiquetana anibana quena. Dio na cʉ̃ ca-buio majiori wame, cʉ̃ ye queti quenare ca-buioyuparã. 7Naa doce canacãʉna ca-añuparã.
8Pablo ti macapʉ ãcʉ̃ itiarã muipua judío maja na neñapo buerica wiipʉ uwiricaro mano camajare na ca-buionucuñupʉ. Ʉpaʉ Dio cʉ̃ ca-anie quetire seeto na ca-buioyupʉ, na quena tiere na api nʉcʉbʉgoato ĩi. 9Jicãarã to bairo cʉ̃ ca-ĩi buiorijere bai botiori ca-apigaquẽjuparã. To bairi ti wiipʉ ca-neñaponucurãre Jesú cʉ̃ ca-aniere, “Ñuuqueti majuucõa ati wame,” ca-ĩi buioyuparã topʉ ca-ãna paarãacãre. To bairi Pablo na ca-buti weocoajupʉ. Ti wiipʉ ca-ãna jicãarã Jesúre ca-apiʉjarã jetore na ca-piiyupʉ. Na pii, Tirano ca-wamecʉcʉ ya wiipʉ buerica wiipʉ to canacã rʉmʉ to bairona ca-buionucuñupʉ tunu. 10To bairona pʉga cʉma ca-buio añupʉ. To bairi ti yepa Asia yepa macana ca-api peticoajuparã mani Ʉpaʉ Jesú cʉ̃ ca-aniere, judío maja quena, griego maja quena. 11Pablo ti macapʉ cʉ̃ ca-ano Dio ca-acʉori wameri cá-áti iñooñupʉ Pablo jʉgori. 12To bairi jicãarã jutii ajeri unie Pablo cʉ̃ ca-pañariquere ca-jee aánucuñuparã ca-riayecʉna, ca-wãtiacʉna tʉpʉre. Tiere na ca-jee ejarona ca-catícoanucuñuparã ca-riaye cʉtibatana. Ca-wãtia cʉtibatana quena ca-ñuucoajuparã wãtia na ca-buti weoro, Pablo cʉ̃ majuuna na tʉpʉ cʉ̃ cá-aáquetibato quena.
13-14Aperã judío maja wãtiare ca-buu ree teñarã ca-añuparã na quena. Naa ca-añuparã Esewa ca-wamecʉcʉ punaa siete canacãʉna. Esewa judío yaʉ sacerdote maja ʉpaʉ ca-añupʉ. To bairi naa Jesúre ca-apiʉjaquẽna anibana quena Pablo cʉ̃ ca-ĩirore bairona mani Ʉpaʉ Jesú cʉ̃ ca-tutua netorije mena na quena wãtiare ca-buu reegabajuparã. To bairi wãti camajocʉpʉre ca-ãcʉ̃re:
—Pablo cʉ̃ ca-buio teñaʉ Jesú cʉ̃ ca-tutua netorije mena mʉre jã buti roti, cʉ̃ ca-ĩibajuparã wãtire.
15To bairo cʉ̃re na ca-ĩiro wãti maca na ca-ĩiñupʉ:
—Jesúre cʉ̃ yʉ maji. Pablo quenare cʉ̃ yʉ maji. Mʉja maca mʉjaare yʉ majiquẽe. ¿Ñamarã mʉja ãtí mʉjaa? na ca-ĩiñupʉ wãti.
16To bairo na cʉ̃ ca-ĩirona camajocʉ ca-wãticʉcʉ na quẽ netoʉ na buire na ca-bapa roca peayupʉ. To bairo na átiri na quẽ, na camiye, na jutii ca-tʉ̃ga woo reecõañupʉ. To bairo nare cʉ̃ cá-átona ti wiipʉ ca-ãnana jutii mana ca-ruti atʉ buti aájuparã. 17Ti macapʉ Efesopʉ ca-ãna to bairo ca-bairijere ca-queti api peticoajuparã. To bairi judío maja, judío maja ca-aniquẽna quena mani Ʉpaʉ Jesúre ca-tʉgooña nʉcʉbʉgoyuparã. 18To bairi Jesú ye quetire cawama apiʉjarã capaarã ca-jʉgoyepʉ caroorije na cá-átajere cumu na ca-ãnajere ca-buioyuparã. 19Capaarã to bairo ca-anibatana papera pũuri cumu ãnajere na ca-tʉjʉ buebata pũurire camaja na ca-tʉjʉ jooropʉ ca-joe reyuparã. ¿Noo cõo majuu ca-wapa cʉtaje to ãtí? ĩi majigarã ca-cõoñañuparã. To bairi na ca-cõoñaata ca-ajiyari tiiri pairo ca-wapacʉtie cincuenta mil cõo majuu ca-wapa cʉtaje ca-añupe na ca-joe reerique.
20To bairi mani Ʉpaʉ Jesú ye queti nipetiropʉ ca-jejayupe. To bairi cʉ̃re ca-apiʉjarã capaarã ca-aninemoñuparã. 21To bairo ca-bairo bero Pablo cʉ̃ yeripʉ ca-ĩi tʉgooñañupʉ: “Macedonia yepa, Acaya yepa aáteña peti yaparo Jerusalén'pʉ yʉ aácoagʉ. Topʉ aniri bero Romapʉ quenare yʉ tʉjʉ teñagʉ,” ca-ĩi tʉgooñañupʉ. 22To bairi cʉ̃re cá-átinemorã pʉgarãre na ca-joo jʉgoyeyeyupʉ Timoteore, Erastore Macedoniapʉre. Cʉ̃ maca Asia yepapʉ ca-tuacõañupʉ mai.
El alboroto en Éfeso
23Pablo Efesopʉ mai cʉ̃ ca-ani paʉna camaja ca-punijini jʉgoyuparã, capaarã to macana Jesúre na ca-apiʉjaro maca. 24Jicãʉ Demetrio ca-wamecʉcʉ ca-añupʉ ca-punijinii. Caroaro ca-ajiyarijere plata ca-wame cʉtiere ca-paa quenoʉ ca-añupʉ. Ti maca macana na ca-ñuu bue nʉcʉbʉgoo Diana ca-wamecʉco cõ ca-aniere tie mena ca-weebojaʉ ca-añupʉ. Tiere aperãre átibojaʉ pairo ca-wapatanucuñupʉ. Aperã cʉ̃re bairona ca-paariquecʉna quena to bairona ca-wapatanucuñuparã. 25To bairi capaarã Jesúre na ca-apiʉjaro tʉjʉri Demetrio ti uniere ca-paarique cʉnare na ca-pii neoñupʉ. Na pii neo, oco bairo na ca-ĩiñupʉ:
—Caroaro mʉja maji. Tie mani ca-paarije mena caroaro mani wapata anicõa. 26Yucʉra Pablo camajare cʉ̃ ca-buio teñarijere mʉja api. “Weericarã maca cá-áti nʉcʉbʉgoparã me ãma,” ĩi buio teñanucumi. To bairo cʉ̃ ca-ĩi buio teñarijere mani ya maca Éfeso macana, Asia yepa macana quena capaarã apiʉjama, mani weericarã macare nʉcʉbʉgoquẽnana. 27Mani ye weerique maca to ca-wapa mano átigʉmi Pablo. To bairo quena mani ca-ñuu bue nʉcʉbʉgoo Diana caroao majuu cõre mani ca-ñuu bue nʉcʉbʉgori wii, “Wapa maa ati wii,” ĩigarãma. Yucʉacã Asia yepa macana, nipetiro yepa macana caroaro cõ áti nʉcʉbʉgonucuma. Pablo maca cʉ̃ ca-buiorije apirã cõre áti nʉcʉbʉgo janagarãma, na ca-ĩiñupʉ Demetrio.
28To bairo cʉ̃ ca-ĩiro apirã seeto ca-awaja punijiniñuparã:
—¡Diana Éfeso macana mani cá-áti nʉcʉbʉgoo majuu caroao majuu ãmo! ca-ĩi awajayuparã.
29Ti maca macana to bairo na ca-ĩi awajarijere apirã Éfeso maca nipetiropʉ ca-mawijia awajacoajuparã. To bairo ca-ĩi awajarãna Gayore, Aristarcore Macedonia macana Pablo mena cá-aáteñarãre na ñee, yoaro mee na ca-jeecoajuparã na neñaporica wii ca-pairi wiipʉ. 30Pablo quena cá-aágabajupʉ camaja nare na ca-ñee aáti wiipʉre, camaja topʉ ca-ãna capaarã nipetirãre ca-neñapo awajarãre na buiogʉ. Aperã Jesúre ca-apiʉjarã maca cʉ̃ cá-aá rotiquẽjuparã, mʉ jĩaborãma ĩirã. 31Aperã quena Asia yepa macana ʉparã, cʉ̃ bapa ca-ãnana cʉ̃ ca-queti jooyuparã: “Camaja na ca-awaja neñapori wiipʉ jãaqueticõaña. Mʉ jĩarema,” cʉ̃ ca-queti jooyuparã. 32Topʉ ca-neñaporã noo na ca-boorijena ca-ĩi awajacõañuparã. Aperã ricati, aperã quena ricati noo na ca-boorijerena ca-ĩi awaja mecʉcõañuparã. “Oco bairo ĩri mani neñaporã,” ca-ĩi majiquẽjuparã. 33To bairi jicãarã judío maja ti wiipʉ ca-neñaporã mena macana na yaʉ Alejandro ca-wamecʉcʉre camaja cʉ̃re na ca-tʉjʉropʉ cʉ̃ ca-tu roca jooyuparã, ca-awaja punijinirãre nare cʉ̃ buioato ĩirã. Cʉ̃ maca wamo mena na ca-janaoñupʉ. “Jãa judío maja jã bai buiyequẽe. Pablo cʉ̃ ca-buio teñarije jã ya wame me ãa,” ca-ĩigabajupʉ. 34Ca-ĩi awaja punijinirã maca, “Judío yaʉna ãmi. Dianare áti nʉcʉbʉgoquẽcʉmi,” ca-ĩi tʉjʉ majicõañuparã. To bairo cʉ̃ ĩi tʉjʉ majiri:
—¡Diana Éfeso macana mani cá-áti nʉcʉbʉgoo majuu caroao majuu ãmo! ca-ĩi awajanemoñuparã tunu. Pʉga hora cõo to bairona ca-ĩi awaja mecʉñuparã.
35Cabero jicãʉ ti maca ʉpaʉ na ca-ĩi awaja jana rotiyupʉ. Na janaori oco bairo na ca-ĩiñupʉ:
—Ati maca macana Diana caroao majuure cõ áti nʉcʉbʉgorica wiire ca-coterã mani ãa. Cõre bairo ca-bauo ʉ̃ta weerico ʉmʉrecóopʉ ca-ãnaco ca-rui atácore ca-cote nʉcʉbʉgorã mani ãa ati maca macana. Camaja nipetirã tiere majima. 36Jicãʉ maca, “To bairo me ãa,” ĩi majiquẽcʉmi. To bairi ĩi awaja punijiniqueticõaña. Caroaro tʉgooña jʉgoyeyeya mʉja ca-ñeericarãre na mʉja cá-átipere. 37Mani ca-ñuu bue nʉcʉbʉgori wii macaje apeye unie ca-jee rutiricarã me ãma. Mani yao Dianare, mani cá-áti nʉcʉbʉgoore rooro ca-ĩirã me ãma. Jocarã majuuna na ñeeri atopʉ na mʉja jee ajupa. 38To bairi Demetrio, aperã cʉ̃re bairo ca-paariquecʉna, “Rooro cá-ána ãma,” na ca-ĩi punijiniata ʉparã tʉpʉ jues majare nare na buiora aáparo. Topʉ jeto ca-quenoope ãa tiere. 39Ape wame quena mʉja ca-ĩigari wame to ca-ãmata ati maca macana ʉparã na ca-neñapori paʉ na ĩi buioya. 40Yucʉacã atie ĩi awaja punijiniriquere apirã romano maja ʉparã, “Manire bai netoo reegarã ánama,” mani ĩirema. Jocarãna mʉja awaja punijinicõa. To bairi romano maja ʉparã na ca-wadajãata dope bairo mani ĩi yʉquetiborã, na ca-ĩiñupʉ Éfeso macana ʉpaʉ.
41To bairo ĩi yaparo, “To cõona ãa,” cʉ̃ ca-ĩiro apirã ca-buti aájuparã na ya wiiripʉ aána yua.
Currently Selected:
LOS HECHOS 19: TAVNT2
Highlight
Share
Compare
Copy
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© 2019, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.