Luku 9
9
Yesuma꞉ mo 12 disaipolo haliweki tapaeyekeeki
(Ma꞉tiu 10꞉5-15, Maka 6꞉7-13)
1Yesuma꞉ mo 12 disaipolo haliweki pa꞉ta꞉ Ipupa꞉e laa homeke pa꞉ta꞉ mea momba꞉laota꞉ ikana꞉ma꞉ yenimanu mea epeaena꞉ make hoke temokomanu paeyaosiki tolu lina꞉yeke Yesuma꞉ iki pa꞉ta꞉ wele pita꞉la꞉ biki pita꞉ honkopu yaapo hale hale piekeme. 2Kutupa mo haliwekima꞉ Koda꞉na꞉ Kilu Tombuao Hala꞉ ekina꞉ pi walolo hata꞉ yeni haleme wanda꞉hali mea epeawaena꞉ Yesuma꞉ iki tapaeyekeme. 3Tapaaso hata꞉ta꞉ dupa leekeme. Iki paeyao pota꞉ poluekema꞉ta꞉ ala꞉ta꞉ ma꞉nda꞉ na mea mina꞉pa꞉peke. Koto alo ale manuta꞉ tumapu o nu o ne o mani o topo pea꞉peke sedi homeke kone na mea mina꞉pa꞉peke. 4Kutupa ma꞉nda꞉ epima꞉ ta꞉na꞉ma꞉ homolo hata꞉ ipika꞉ da pa꞉ta꞉ iki hatuku pea꞉ka꞉na꞉ta꞉ mo daoni mina꞉pa꞉lalueke hone wimika꞉na꞉ta꞉ kota꞉ koto pua hale da pa꞉ta꞉ homeke hao pua꞉pa꞉peke. 5Daoni ma꞉nda꞉ pa꞉ta꞉ mandali epima꞉ iki na handa꞉ mimika꞉na꞉ta꞉ kota꞉ koto daoni mina꞉pa꞉laaso hata꞉ mo wanda꞉hali kinki pitolota꞉ ika꞉ ankena꞉ ta̱la̱꞉la̱꞉ dokolo tande lapa꞉peke leekeme. 6Koto ekimanu lo paeyaeyeketa꞉ hande 12 disaipolo haliwekita꞉ Yesu mina꞉pa꞉lao da hala꞉ hala꞉ pomu lopolo hata꞉ hande Pi Seliapo wala꞉tiki pominolo hata꞉ iki pomimiki ale pa꞉ta꞉manu wanda꞉hali mea epeatia pomimikime.
Hetodima꞉ pomoma꞉ homeekeeki
(Ma꞉tiu 14꞉1-12, Maka 6꞉14-29)
7Mo Ka꞉lili da kenke pa꞉ta꞉ you hali Hetodima꞉ koto pieke ekina꞉ pi paeyao opieke ekima꞉ pomoma꞉ homeekeme. Pa ekipeke mandane haliwekima꞉ dupiki pi la alualu pimikime. Mo bapitaisi peao hayeke hali Dionita꞉ paa tiao a꞉pa hala꞉me lemekeme. 8Kutupa mandane wanda꞉halima꞉ta꞉ Elaidia peneme yao opolo a꞉pa꞉la꞉me lemekeme. Mandane wanda꞉halima꞉ alota꞉ Amba꞉ hande hayeke potopede hali ma꞉nda꞉ paa tiaeya꞉ka꞉ta꞉me lemekeme. 9Koto ekina꞉ta꞉ Hetodima꞉ alota꞉ I̱ma꞉ta꞉ Dionina꞉ make mea tunkulua꞉pate pa do pi ma꞉nda꞉ ma꞉nda꞉ opitolo halita꞉ ota꞉ epi ya꞉ka꞉ta꞉pe. Koto ekina꞉ ipikana꞉ma꞉ Yesu ota꞉ handuluekema꞉ taapa꞉tiki pu hayekeme.
Yesuma꞉ 5 daoseni wanda꞉hali ne haleekeeki
(Ma꞉tiu 14꞉13-21, Maka 6꞉30-44, Dioni 6꞉1-14)
10Mo aposolo haliwekima꞉ paa a꞉pa ika꞉ pimiki ekimanu paeyaosiki Yesu pa꞉ta꞉ la halemekeme. Koto ekina꞉ta꞉ Yesuma꞉ mo haliweki ame̱le̱ ika꞉ siki mo Betesaida teke da pa꞉ta꞉ pemekeme. 11Kutu pimikieki opitolo hata꞉ wanda꞉hali wopuma꞉ momba꞉latia pulu hata꞉ Yesu teli mea pemekeme. Yesuma꞉ mo epemeke wanda꞉hali handaata꞉ ta꞉na꞉ma꞉ homolo hata꞉ Koda꞉na꞉ Kilu Tombuao Hala꞉ ekina꞉ pi walolota꞉ yeni homemeke wanda꞉halita꞉ mea epeaeyekeme.
12Welealo nane nate pambolo haena꞉ta꞉ mo 12 disaipolo haliwekima꞉ Yesu pa꞉ta꞉ a꞉pa alota꞉ Do niki haloma꞉ alena꞉ta꞉ wanda꞉hali na hake alena꞉ma꞉ do wanda꞉halita꞉ mo da sunu make mo napeke ne make pelia꞉peke damanu weina꞉ma꞉ pena꞉ tapae lemekeme. 13Koto lemekepate Yesuma꞉ alota꞉ Ikana꞉ma꞉ kone mo wanda꞉hali ne hala꞉pa꞉peke leekeme. Koto leeke ikana꞉ma꞉ alota꞉ Niki pa꞉ta꞉ta꞉ palaowa wala꞉ kiki homekena꞉ ta꞉peli yaapo pea homeke wia haloma꞉me. Naka꞉ honema꞉ta꞉ nikana꞉ma꞉ do wanda꞉hali paeyaona꞉ ne paeyao hambalo pomonope laa lota꞉ pimikime. 14Ekipeke 5 daoseni haliweki koto pa꞉ta꞉ haemekeme. Yesuma꞉ mo disaipolo haliweki pa꞉ta꞉ alota꞉ Mo wanda꞉halita꞉ hali tieke yaapona꞉ kiki yaapomanu tupa꞉ momba꞉lao kenkena꞉ mea pitama꞉ pitama꞉ pipee leekeme.
15Mo disaipolo haliwekima꞉ koto hau pimikita꞉ 16Yesuma꞉ mo hande kiki homeke palaowa wala꞉ sunu make mo ta꞉peli yaapo pea meata꞉ oli ya nane handa꞉liao hata꞉ Koda꞉ pa꞉ta꞉ keiyae pi leekeme. Koto laata꞉ mo ne pindi pindi peaata꞉ ipika꞉ disaipolo haliweki pa꞉ta꞉ta꞉ mo wanda꞉hali paeyao pa꞉ta꞉ telipape laa haleekeme. 17Mo wanda꞉hali paeyaoma꞉ ne ana꞉na꞉ no tumba tumba peaata꞉ mo disaipolo haliwekima꞉ mo putupiliki wiekeeki manuta꞉ kiki yaapo paeya ankena꞉ yaapo wieke nuna꞉ mondu tumba tumba pea wimikime.
Pidama꞉ Yesuta꞉ Ketisoe leekeeki
(Ma꞉tiu 16꞉13-19, Maka 8꞉27-29)
18Nate ma꞉nda꞉na꞉ Yesuma꞉ ipika꞉ honumake hata꞉ yeni pitolo haena꞉ta꞉ ipika꞉ disaipolo haliweki opolo epemekeme. Yesuma꞉ mo haliweki pa꞉ta꞉ lota꞉ pitolo alota꞉ Wanda꞉halima꞉ I̱ta꞉ Epina꞉ biki lo halemepe leekeme. 19Ipika꞉ disaipolo haliwekima꞉ ipika꞉ pi hombo peaaso alota꞉ Mandane wanda꞉halima꞉ta꞉ neketa꞉ mo bapitaisi peao haya꞉ hali Dioni lo halememe. Mandane wanda꞉halima꞉ta꞉ Elaidia lo halememe. Mandane wanda꞉halima꞉ta꞉ potopede hali ma꞉nda꞉ amba꞉ hande homea꞉pate ame dosiki paa tiao hala꞉ halie lo halememe lemekeme. 20Koto lemeke Yesuma꞉ mo haliweki pa꞉ta꞉ alota꞉ Pa ikana꞉ma꞉ I̱ta꞉ epi lo halemepe leeke handaa Pidama꞉ alota꞉ Neketa꞉ Koda꞉na꞉ Ketisoe leekeme. 21Koto leeke Yesuma꞉ ipika꞉ disaipolo haliweki pa꞉ta꞉ alota꞉ I̱ma꞉ ota꞉ loa꞉ma꞉ do pita꞉ wanda꞉hali ma꞉nda꞉ pa꞉ta꞉ na lapa꞉peke leekeme.
Tanda meaata꞉ homolueke leekeeki
(Ma꞉tiu 16꞉20-28, Maka 8꞉30—9꞉1)
22Yesuma꞉ paa pi ma꞉nda꞉ alo alota꞉ Wanda꞉halina꞉ Eiyeketa꞉ tanda tieke ota꞉ wotu meaata꞉ mo Diu tondiki haliwekima꞉ make yeni peao haleme you haliwekima꞉ make wape pea ula꞉ Lo Pimanu wala꞉tiki pu haleme haliwekima꞉ make ipiki kialimikie. Ipikita꞉ homena꞉ lulu pelemepate hoto tepo wiaata꞉ paa tialieke leekeme.
23Koto laata꞉ Yesuma꞉ iki paeyao pa꞉ta꞉ alota꞉ Hali ma꞉nda꞉ epima꞉ I̱ telia꞉ mea ipulueke hone wia꞉ka꞉na꞉ta꞉ ipika꞉ kone hone yonka꞉lao nate paeyao ipika꞉ a꞉ka꞉tei wapepiki ti mea tia pominolo hata꞉ I̱ telia꞉ mea pomu haena꞉e. 24Pa ekipeke. Hali ma꞉nda꞉ epima꞉ ipika꞉ deto hala꞉eki alupaama꞉na꞉ yeke hone wotu wia꞉ka꞉na꞉ta꞉ kota꞉ ipika꞉ deto hala꞉ ekita꞉ alupalieke. Kutu pulu pa꞉la꞉pate I̱ pa꞉ta꞉ hone witolo hata꞉ ipika꞉ deto hala꞉eki alu pina꞉ lea꞉ka꞉na꞉ta꞉ kota꞉ koto halita꞉ ipika꞉ deto hala꞉ ekita꞉ paa miniki halieke. 25Hali ma꞉nda꞉ma꞉ honkopu hao do kenkena꞉ anemone ale paeyao mina꞉la꞉pate ipika꞉ halo pa꞉la꞉eki kone alu pao o tondiki halea꞉ka꞉na꞉ta꞉ kota꞉ koto ale manuma꞉ta꞉ ipikita꞉ ekipa tamba꞉ milia꞉pe. 26Hali ma꞉nda꞉ epima꞉ I̱ pa꞉ta꞉ make yaka waloa꞉ pimanu pa꞉ta꞉ make yaala꞉ma꞉ homea꞉ka꞉na꞉ta꞉ kota꞉ mo Wanda꞉halina꞉ Eiyeke make Ateke make yako piki enisolo tonu make iki paeyaona꞉ pa̱a̱ pa꞉la꞉eki ame̱le̱ a꞉paata꞉ mo Wanda꞉halina꞉ Eiyekema꞉ mo hande hali pa꞉ta꞉ make yaala꞉ma꞉ homaalieke. 27I̱ma꞉ iki pa꞉ta꞉ ota꞉ pi alome. Do haleme mandane wanda꞉halita꞉ ambi na homeke hamena꞉ Koda꞉na꞉ Kilu Tombuao Hala꞉eki ota꞉ handilimikie leekeme.
Yesuna꞉ wonu piliekeeki
(Ma꞉tiu 17꞉1-8, Maka 9꞉2-8)
28Yesuma꞉ dupiki pi laa pula homekemanu paeyeketa꞉ yeni puluekema꞉ pote ma꞉nda꞉ pa꞉ta꞉ peekeme. Ipikana꞉ma꞉ta꞉ Pida Dioni Dia꞉mesi hatuku opa꞉liaemekeme. 29Yesuma꞉ yeni pitolo pitina꞉ta꞉ ipika꞉ leke popeleketa꞉ ta꞉ta꞉ ma꞉nda꞉ pikieki hao make ipika꞉ pambaeyeke aka꞉ta꞉ ota꞉ hake wotu pea baeyeke ekima꞉ leke yale yale piki nono piekeme. 30Kutupa koto kone hali yaapota꞉ Yesu ame̱le̱ hata꞉ pi lemekeme. Mo hali yaapota꞉ Mosesi pita꞉ Elaidia yaapo yeekeme. 31Ipilikita꞉ Koda꞉na꞉ pa̱a̱na꞉ a꞉pa hata꞉ Yesu ame̱le̱ ipiki teke pa꞉ta꞉ Koda꞉ma꞉ pina꞉e hone ula꞉ tupa꞉ Diutuseleme da pa꞉ta꞉ homolo pieke ekina꞉ pi hotiolo haemekeme. 32Pida pita꞉ mo hali yaapo peata꞉ u yoka꞉lupa pemekepate tiaota꞉ Yesuna꞉ pa̱a̱ pikieki make mo Yesu ame̱le̱ haepeke hali yaapo handemekeme. 33Koto ekina꞉ta꞉ hali yaapota꞉ Yesu mina꞉pa꞉lao poluekema꞉ pulu haena꞉ laata꞉ Pidama꞉ Yesu pa꞉ta꞉ alota꞉ Tekehalio. Niki do pa꞉ta꞉ haloma꞉ ekita꞉ ota꞉ epeke epomekeme. Topu da tepo a꞉eyamono lae. Ma꞉nda꞉ naka꞉eki. Ma꞉nda꞉ Mosesina꞉eki. Ma꞉nda꞉ Elaidiana꞉eki pea a꞉eyamono lae leekeme. Pidama꞉ leeke pi manuta꞉ hone wotu na wiki hata꞉ leekeme.
34Pidama꞉ dupiki pi alo haena꞉ta꞉ koa a꞉pa ipika꞉ su̱a̱ma꞉ta꞉ iki mea tumbaeyekeme. Tumbaeyeke handaata꞉ mo disaipolo haliweki tepoma꞉ paala꞉ma꞉ homemekeme. 35Mo koa tukiki pa꞉ta꞉ pi ho̱la̱꞉makema꞉ la꞉niaaso hata꞉ alota꞉ Do ya wekita꞉ I̱ma꞉ kiki ma̱leke lulu wekima꞉ pa꞉la꞉me. Ipika꞉ pi opua꞉pe laa la꞉niaeyekeme. 36Koto pi ho̱la̱꞉make laa paeyeke naneta꞉ Yesu homeke hapelia hayekeeki handemekeme. Mo hali tepoma꞉ mo handemeke ekimanu wanda꞉hali ma꞉nda꞉ pa꞉ta꞉ na la haleke ika꞉ homeke hone wimikime.
Hoke temokoma꞉ hoeyaeyeke weki epeaeyekeeki
(Ma꞉tiu 17꞉14-18, Maka 9꞉14-27)
37Da ma꞉nda꞉ kelepeeketa꞉ Yesuta꞉ mo hali tepo ame̱le̱ mo pote mina꞉pa꞉lao hola꞉pa꞉niaemekepate wanda꞉hali aneke hapuma꞉ Yesu a꞉pa manda꞉hande pimikime. 38Mo wanda꞉hali anka꞉lopuna꞉ a꞉pa hayeke hali ma꞉nda꞉ma꞉ Yesu pa꞉ta꞉ wi anekema꞉ alo alota꞉ Disao. I̱ma꞉ neke pa꞉ta꞉ honke aloma꞉ yaka weki a꞉pa handa꞉e. Ipikita꞉ yaka ota꞉ homeke wekie. 39Kutupa ipikita꞉ mo hoke temokoma꞉ mina꞉tiki pita꞉la꞉ natena꞉ta꞉ e̱ wi tieke la꞉tiki pu hala꞉me. Kutupa mo hoke temokoma꞉ mo weki mea lu keao kake pa꞉ta꞉ dako hankoloma꞉ lu hala꞉me. Kutupa mo hoke temokoma꞉ yombu moneatiki pu hata꞉ a̱i̱ na mina꞉pa꞉lalieke. 40Koto ekina꞉ta꞉ I̱ma꞉ naka꞉ disaipolo haliwekima꞉ tolu lina꞉yeke honke loa꞉pate mo haliwekima꞉ ana꞉ na pia꞉me leekeme. 41Koto ekina꞉ta꞉ Yesuma꞉ ipika꞉ pi hombo peaaso alota꞉ Ikita꞉ hone wopu na tulaake ata꞉ka꞉ peao haleme wanda꞉halie. Nate ekipuna꞉ iki ame̱le̱ ombu hao hanope. Nate ekipuna꞉ ika꞉ ka꞉nda꞉ kiteleme ekimanu meanope laata꞉ mo hali pa꞉ta꞉ alota꞉ Naka꞉ weki I̱ pa꞉ta꞉ hatuku epoe leekeme. 42Mo weki ipulu haena꞉ta꞉ mo hande hoke temokoma꞉ mo weki kenkena꞉ mea lopao lu keayekeme. Yesuma꞉ mo hoke temoko hando laata꞉ mo weki mea epeao ipika꞉ ateke pa꞉ta꞉ paa hala꞉ moneayekeme. 43Koto hau handemeke wanda꞉hali paeyaoma꞉ Koda꞉na꞉ honkopu wotu hala꞉eki handolo hata꞉ penkilipa꞉tia pomimikime.
Ipika꞉ homa tiaalo piekeeki paa la haleekeeki
(Ma꞉tiu 17꞉22-23, Maka 9꞉30-32)
Wanda꞉hali paeyaoma꞉ Yesuma꞉ putia pomiekeeki handaata꞉ pututu pieke pi pa alo alo haena꞉ Yesuma꞉ ipika꞉ disaipolo haliweki pa꞉ta꞉ alota꞉ 44Ikana꞉ma꞉ I̱ma꞉ la kulu polo pi opua hone na yonka꞉lapa꞉peke. Wanda꞉halina꞉ Eiyeketa꞉ mo mandane haliwekina꞉ kiki pa꞉ta꞉ hala꞉ monealieke leekeme. 45Koto leeke ekina꞉ teketa꞉ mo disaipolo haliwekima꞉ hone na wimikime. Mo pi teketa꞉ iki a꞉mbaeyeke handaa ika꞉ honema꞉ hone wia꞉peke na yeekeme. Koto ekina꞉ta꞉ ikana꞉ma꞉ mo pi tekena꞉ lota꞉ pia꞉peke ekita꞉ paala꞉ma꞉ homolo hata꞉ na lota꞉ pimikime.
Tumiki halita꞉ epipe
(Ma꞉tiu 18꞉1-5, Maka 9꞉33-37)
46Kutupa mo disaipolo haliwekima꞉ ika꞉ ika꞉ kone tumiki halita꞉ epipe laa pi la alualu pimikime. 47Yesuma꞉ ika꞉ hone pa꞉ta꞉ wimiki ekimanu handaata꞉ hosiki weki siki ma꞉nda꞉ hatuku a꞉pa tiao hata꞉ 48iki pa꞉ta꞉ alota꞉ Ma꞉nda꞉ epima꞉ yaka bikina꞉ dupiki weki siki handa꞉ mia꞉ka꞉na꞉ta꞉ kota꞉ I̱ kone handa꞉ mina꞉la꞉me. Kutupa hali epima꞉ I̱ handa꞉ mia꞉ka꞉na꞉ta꞉ kota꞉ I̱ tapaeya꞉ hali make handa꞉ mina꞉la꞉me leekeme. Iki tukiki pa꞉ta꞉ta꞉ biki na wiki hali ma꞉nda꞉ haya꞉ka꞉na꞉ta꞉ kota꞉ ipikana꞉ma꞉ iki paeyaosiki lu ankulala꞉me leekeme.
Ma꞉nda꞉ epima꞉ iki ame̱le̱ a꞉nda꞉ na lia꞉ka꞉na꞉ta꞉ ipikita꞉ ika꞉ekie
(Maka 9꞉38-40)
49Dionima꞉ alota꞉ Tekehalio. Hali ma꞉nda꞉ma꞉ naka꞉ bikina꞉ hoke temokomanu tolu baeya꞉pate mo halita꞉ niki ame̱le̱ na tunaleke handaa nikana꞉ma꞉ koto hau na pia꞉pe laa sa꞉sa꞉ puma꞉me leekeme. 50Koto leeke Yesuma꞉ Dioni pa꞉ta꞉ make ipika꞉ disaipolo haliweki paeyao pa꞉ta꞉ make alota꞉ Ikana꞉ma꞉ ipiki sa꞉sa꞉ puluekema꞉ na taapa꞉peke. Ekipeke iki ame̱le̱ a꞉nda꞉ na lita꞉la꞉ halita꞉ kota꞉ ika꞉ ta꞉ma꞉nie leekeme.
Sametia da ma꞉nda꞉ma꞉ Yesu mea꞉peke kiaemekeeki
51Yesu oli hepeni nane mea polo pieke nate teke pa꞉ta꞉ yolo epeeketa꞉ ipikita꞉ mo Diutuseleme teke da nane ota꞉ polueke hone u paleke peekeme. 52Ipikana꞉ma꞉ mo Sametia da ma꞉nda꞉ nane ipika꞉ da ne ala꞉ta꞉ ala꞉ta꞉ wamo peaena꞉ yeke kinki haliweki tapaeyekeme. 53Kutu pimikipate koto pa꞉ta꞉ haemeke wanda꞉halima꞉ hone witolota꞉ Yesuta꞉ mo Diutuseleme da nane yopula꞉me laata꞉ ipiki na handa꞉ mimikime. 54Kutu pimikieki mo disaipolo hali Dia꞉mesi pita꞉ Dioni yaapoma꞉ dupiki hau handaata꞉ Yesu pa꞉ta꞉ alota꞉ Tekehalio. Naka꞉ honema꞉ta꞉ dikana꞉ma꞉ oli ya nanema꞉ ti uleke a꞉pa do wanda꞉hali mea hoeyaena꞉ wi loponope lepekeme. 55Yesuma꞉ ipiliki pa꞉ta꞉ la꞉ka꞉la꞉ moneaaso hata꞉ alota꞉ Kutupiki pi na lapepee leekeme. 56Kutupa Yesu ipika꞉ disaipolo haliweki ame̱le̱ da siki ma꞉nda꞉ pa꞉ta꞉ pemekeme.
Yesu ame̱le̱ ponope laa taapa꞉la꞉ haliweki
(Ma꞉tiu 8꞉19-22)
57Ikita꞉ mo pota꞉na꞉ pulu haena꞉ hali ma꞉nda꞉ma꞉ Yesu pa꞉ta꞉ alota꞉ I̱ta꞉ neke pomilipi ale pa꞉ta꞉manu ta꞉lia꞉ mea ipulueke leekeme. 58Yesuma꞉ mo hali pa꞉ta꞉ alota꞉ Tikene kika manuma꞉ta꞉ ika꞉ kenke ka꞉ka꞉na꞉ wiaata꞉ ba manuma꞉ make ika꞉ dakemanu hala꞉pate pa mo Wanda꞉halina꞉ Eiyeketa꞉ ipika꞉ hoto minolo pelia꞉peke da ota꞉ ma꞉nda꞉ siki make dia꞉me leekeme. 59Kutupa Yesuma꞉ hali ma꞉nda꞉ pa꞉ta꞉ alota꞉ I̱ telia꞉ mea epoe leekepate mo halima꞉ alota꞉ Tekehalio. Titina꞉ amba꞉la yaka apa꞉ mea hoilu pono lae leekeme. 60Yesuma꞉ alota꞉ Homeeke wanda꞉halima꞉ kone ika꞉ homa꞉la꞉ wanda꞉hali toko mea hoina꞉ma꞉ neketa꞉ Koda꞉na꞉ Kilu Tombuao Hala꞉ ekina꞉ pi pua wala꞉tiki pu hae leekeme.
61Hali ma꞉nda꞉ma꞉ alota꞉ Tekehalio. I̱ta꞉ neke telia꞉ mea ipuluekema꞉ titina꞉ amba꞉la yaka tapake pa꞉ta꞉ A꞉taloe lolo ponoe leekeme. 62Yesuma꞉ alota꞉ Hali epima꞉ ipika꞉ kenke aowa꞉ mea lopaasa꞉ ale miniki hata꞉ kenke aowa꞉tia puluta꞉ hoki nane handa꞉tiki pu haya꞉ka꞉na꞉ta꞉ kota꞉ koto halita꞉ Koda꞉na꞉ Kilu Tombuao Hala꞉eki tukiki pa꞉ta꞉ta꞉ e pokaapeke ana꞉ na pa꞉la꞉me leekeme.
اکنون انتخاب شده:
Luku 9: SEMB
هایلایت
کپی
مقایسه
به اشتراک گذاشتن
می خواهید نکات برجسته خود را در همه دستگاه های خود ذخیره کنید؟ برای ورودثبت نام کنید یا اگر ثبت نام کرده اید وارد شوید