YouVersion Logo
Search Icon

1 Makabe 3

3
Yahuuda Makabe ardiiɗo yeɓre Yahuudu'en
1Yahuuda, bi'eteeɗo Makabe, laati ardiiɗo haa babal baaba mum Matatiyas. 2Deerɗiiko'en fuu e yeɓre wonduɓe bee baaba maako fuu ngaddani mo walliinde mum'en e ɓe ɗon ceyi haɓango Isra'iila.
3Yahuuda mawnini tedduŋgal jama'aare muuɗum. To o ɓornake sulke maako, o ɗon nannda bee maapinndiijo. O hooci balmi, o fuɗɗi hongo, o hisni yimɓe maako bee kaafahi maako.
4Nder jaalorgal maako, o ɗon nanndi bee mbarooga. O ɗon wurɓo bana dabba to ɗon naŋnga ko nyaama.
5O tefi yimɓe wudinɓe Tawreeta e o taasni ɓe. O yahri haa yiite waɗnooɓe fitina dow jama'aare maako.
6Cuusal heefeerɓe majji ngam ɓe ɗon kula mo. Yimɓe waabotooɓe Tawreeta fuu anndaa ko ɓe ngaɗata. Barka Yahuuda dimɗinki jama'aare ɗon dow laawol booɗŋgol.
7O yarni laamiiɓe ɗuuɗɓe bone, o seyni jama'aare Isra'iila bee kuuɗe maako. Ɓe ciftoran mo e ɓe ngimdan mo haa foroy.
8O yiili nder gure Yahudiya e o mbardi heefeerɓe. O daaytini Isra'iila bee tikkere Allah.
9O laati nanaaɗo haa seɓatto duniyaaru, o mooɓti barraaɓe natteego.
Jaalorɗe Yahuuda ɗiɗi aartuɗe
10Apolloniyus mooɓti sooje'en caka heefeerɓe e woɗɓe ɗuuɗɓe iwɓe haa Samariya ngam hongo Isra'iila. 11Yahuuda nani ɗum e o taaskani haɓgo bee maako. O jaali mo e o mbari mo. Ɗuuɗɓe caka konne'en mbaraama nder konu man, ɗuuɗɓe boo ndoggi. 12Yahuudu'en jaɓti jawle. Yahuuda hooci kaafahi Apolloniyus e o honiri bee maaki haa ragare balɗe maako. 13Seron, mawɗo sooje'en lesdi Siriya, heɓi habaru Yahuuda mooɓtuɗo hooliiɓe Allah e mooɓre taaskaniiɓe haɓre tum. 14Seron wi'i: “Mi laatoto nanaaɗo e teddinaaɗo nder lesdi ndi'i: Mi honoyan Yahuuda e yimɓe mum saliiɓe umrooje laamiiɗo.” 15Nden o wurti, o ɗon ardi yimɓe ɗuuɗɓe heefeerɓe yiɗɓe wallugo mo waataago Isra'iila'en. 16Nde Seron ɓadi wa'orde Bayti-Horon, Yahuuda ummini yimɓe seɗɗa dow maako. 17Nde ɓe ngi'i sooje'en Seron ɗon ngara dow maɓɓe, ɓe mbi'i Yahuuda: “Noy mbaawreten haɓgo bee mooɓre sooje'en ɗuuɗɓe ɓe'e? En famarɓe, en somɓe ngam en nyaamaay ko weeti.” 18Yahuuda jaabi ɓe: “Ɗum koyɗum, yimɓe seɗɗa njaalo ɗuuɗɓe. Haa yeeso Allah kam, jaalorgal laaranaay famɗugo malla ɗuuɗgo yimɓe. 19Haa konu boo jaalorgal laaranaay ɗuuɗgo sooje'en ammaa laarani walliinde nde Allah hokkata. 20Konne'en ɗon tiito en bee mawnitaare e halleende, ɓe ngiɗi mbargo en, enen, rewɓe men, ɓikkoy men e hoosa jawle men. 21Enen, en ɗon kaɓa ngam yoŋkiiji men e ngam al'aadaaji men. 22Allah nattinan konne'en men yeeso men, taa kule ɓe.”
23Nde Yahuuda timmini wolwugo, o hippi bee juhuki sooje'en Seron. Ɓe njaali ɓe,
24yimɓe Yahuuda taasni ɓe diga diirtorde Bayti-Horon haa yotti yayre. Ɓe mbari baakin teemeɗɗe joweetati, woɗɓe boo ndoggi haa lesdi Filisti'en. 25Diga nden yimɓe puɗɗi hulgo Yahuuda e deerɗum'en. Ummaatooje keedduɗe bee maako ɗon kultora. 26Manoore Yahuuda yotti laamiiɗo Antiyokus e haa koo toy fuu yimɓe heefeerɓe ɗon mbolwa dow jaalorɗe maako.
Laamiiɗo Antiyokus halfini Lisiyas nattingo Isra'iila
27Nde laamiiɗo Antiyokus nani ko ɓe ngeewtata, o laati bana ginnaaɗo, o ɓerni. O umri ɓe mooɓta mooɓe sooje'en lesdi maako fuu. 28O yoɓi sooje'en man ngeenaari deydey hitaande. Ceede ɗe'e, nder siga maako o wurtini ɗe. O umri ɓe laato taaskiiɓe wakkati fuu. 29Ɓaawoɗon, o faami o walaa ko siisi haa siga maako. Daliila aybe maako, ko garaama nastinta haa lesdi maako famɗiti: Fakat, kaŋko fooɗi fitina e masiibooji nder lesdi man bee ittugo al'aadaaji ɓooymaaji. 30Antiyokus woowno hokkugo caahuuji ceede e halkugo ɗe, walaa laamiiɗo fuu foondete bee maako. O hultori taa o waawa waɗgo bana nii fahin 31e ɗum sukli mo. O annini dillugo lesdi Persiya haa o yoɓna garaama haa nder gure maako e o mooɓta ceede ɗuuɗɗe. 32O halfini Lisiyas, goɗɗo tedduɗo “caka saaro'en laamiiɗo” ardaaŋgal kuugal laamu maako hakkunde maayo Efratis e keeri Misra. 33O halfini mo fahin aynugo ɓiyiiko Antiyokus hiddeko o warta. 34O ɗalani mo reeta mooɓre sooje'en maako bee nyiibi ɗi haɓre, o hokki mo umrooje no o huuwrata ko o wi'i mo, sakkomaa ko laarani yimɓe Yahudiya e Urusaliima: 35Lisiyas yahranno sooje'en hippooɓe haa ɓe nama, ɓe ɗiggina Isra'iila e mbila ko lutti haa Urusaliima, ɓe mbila ko siftorta joonde maɓɓe haa pellel man. 36O jo'inan koo toy fuu jananɓe, o senndana ɓe gese. 37Laamiiɗo hooci reeta mooɓre sooje'en, o dillidi Antakiya, laamorde laamu maako nder hitaande 147. Ɓaawo o taƴti maayo Efratis, o saali gal woyla lesdi maako.
Sooje'en Lisiyas kippi Yahudiya
38Lisiyas suɓi caka sooba'en laamiiɗo, yimɓe tato tedduɓe: Potolome ɓii Dorimen, Nikanor e Gorgiyas. 39O halfini ɓe yimɓe ujine cappanɗe nayo e wa'ooɓe pucci ujine joweeɗiɗo, o yerɓi ɓe nder lesdi Yahudiya, ngam ɓe kona ɓe bana no laamiiɗo umri. 40Ardiiɓe tato go ndilli bee mooɓre sooje'en muuɗum'en. Nde ɓe njotti yayre ɓadiinde Emmawus, ɓe caŋngini ton. 41Filooɓe wuro man keɓi habaru man, ɓe mooɓti ceede e kaŋŋeeri ɗuuɗɗum, bee callalluuji, ɓe njehi haa Isra'iila'en caŋngini bee tammunde soodugo ɓe bana maccuɓe. Mooɓre hippuɓe ɓesditi bee sooje'en lesdi Idume e lesdi Filisti'en. 42Yahuuda e deerɗum'en paami haala ka ɗon tullita ngam sooje'en konne'en caŋngini dow lesdi Isra'iila. Ɓe keɓi habaru no laamiiɗo hokki duŋayeere ɓe mbarda jama'aare maɓɓe fuu. 43Ɓe mbi'mbi'tiri caka maɓɓe: “Kisnen jama'aare men nattineego, kaɓanen nde e kaɓanen haykaliiru seniindu.” 44Nden kawtal jama'aare hawti ngam taaskanaago konu ngam toraago Allah e ƴamgo enɗam e mbooɗeeŋga maako.
45Urusaliima laaɓi bana ladde hamaadaare, walaa goɗɗo ɗon nasta malla ɗon wurto ngol. Haykaliiru soɓaama, jananɓe laatini suudu semmbiɗndu weerde heefeerɓe. Seyo eggi yimɓe Isra'iila, sawtu algayta e geegeeru majji.
Yahuudu'en ɗon taaskani konu
46Yahuudu'en mooɓti, ɓe ndilli haa wuro Mispa tiitotirŋgo bee Urusaliima, ngam ɓooyma jama'aare Isra'iila marno babal do'a ton. 47Nyannde man, ɓe cuumi, ɓe ndufi ndoondi dow ko'e maɓɓe, ɓe ceeki limce maɓɓe e ɓe ɓorni leppi buhuuje. 48Ɓe taggiti deftere Tawreeta haa ɓe ngaɗa sawari maare, naa bana heefeerɓe ƴamanɓe laabi mum ngaɗata. 49Ɓe ngaddi limce liman'en, ƴaamle gese aartuɗe, zakka ƴaamle maɓɓe. Ɓe mooɓti Nasiri'en timminɓe wakkatiire muuɗum'en seniinde deydey togayeeje muuɗum'en. 50Ɓe tori Jawmiraawo bee sawtu, ɓe mbi'i: “Ɗume min ngaɗata bee dokke ɗe'e e toy min njahrata yimɓe ɓe'e? 51Haykaliiru ma seniindu yaaɓaama e soɓaama. Liman'en ma ɗon nder maayiti e toskaare. 52Heefeerɓe mooɓtake ngam wilgo min. An a anndi ko ɓe nufi waɗgo min. 53Noy min kaɓrata bee maɓɓe to a wallaay min?” 54Ɓe puufi algayta e ɓe ngaɗi ilinaali ɗuuɗɗi. 55Nden Yahuuda suɓi ardiiɓe jama'aare, darni ɓe dow geɓe yimɓe ujineere, teemerre, cappanɗe jowi e yimɓe sappo boo. 56Fodde Tawreeta, o lorni nyiɓanɓe cuuɗi mum'en, ɓaŋgɓe kesum malla jubanɓe ngesa inabohi malla hulɓe. 57Nden mooɓre Isra'iila'en ummi, dilli haa ɓe njehi ɓe caŋngini haa fombina Emmawus. 58Yahuuda wi'i ɓe: “Taaskitine balmi mon e mare cuusal. Taaskitane haɓgo jaŋngo bee heefeerɓe mooɓtiiɓe haa nattina en e mbila haykaliiru men. 59Ndikkana en maaygo nder haɓre dow laargo masiibooji ukkanɗi dow jama'aare men e haykaliiru men.
60Ko Jawmiraawo yiɗi fuu o waɗan ɗum.”

Currently Selected:

1 Makabe 3: FBDC

Highlight

Copy

Compare

Share

None

Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in