1 Samwele 17
17
Ngolyata Ashungwiya vaIsalele
1VaFilisitiya valikungulwile nakulwa nzita, co valikungulwilile ku Soko, nganda yakele ku Yunda, vashimbikile cilombo cavo ku mutambela wa Efese Ndamime, yakele mukati ka Soko na Azeka. 2Saulu na vaIsalele valikungulwile amo, vatungile cilombo cavo mu Cana ca Ela, kuje vavandamenene ngeci valwe na vaFilisitiya. 3VaFilisitiya valikwalalekele ku mutambela umo wa lilundu. Co vaIsalele lalo valikwalalekele ku mutambela ukwavo, co mukati kavo mwakele cana.
4Co munalume umo lizina lyendi Ngolyata, wa mu nganda ya Ngate, watundile kuli vaFilisitiya, wasanene Isalele ngeci valwe. Vulaja vwendi vwapwile mamita atatu, 5wazalele tepa ku mutwe wendi ya cikuvo ca vunengu, na cikoveyo ca cikuvo vulemu vwaco makilo makumi atanu na makilo atanu na avali. 6A mendi endi, wazalele vitwa vya vikuvo vya vunengu, wambatele likunga lya vunengu a citsili cendi. 7Co muyunda wa likunga lyendi kwama kwawo wapwile ngwe mukambo wa muka-kwola vinanga, co vulemu vwa likunga lyawo vwapwile makilo atanu na avali. Kulutwe lwendi kwakele lishwalale muka-kumwambatela ntelo. 8Ngolyata wemanene, co watambekelele vaIsalele ngwendi, “Vikajo mulinakulinga oho? Mwalivwaesela kulwa nzita? Yange nji kaFilisitiya, yeni mu vindungo va Saulu, anguleni munu umo akati keni akulwe nange. 9Nga ikeye anjifungulula nakunjitsiya, co yetu tukapwa vindungo veni, oloni nga yange njimufungulula nakumutsiya, co yeni mukapwa vindungo vetu. 10Litangwa lya lelo njisana ku nzita mbunga ya mashwalale va vaIsalele. Anguleni munu umo akulwe nange!” 11Omo Saulu na vanu vendi vazivile ngacije, co vajujukile.
Ndaviti mu cilombo ca Saulu
12Ndaviti wapwile muna Njesi, kaEfaleta ku Mbetelehema mu Yunda. Njesi wakele na vana vendi va vanalume vatanu na vatatu, co a simbu ije omo Saulu wapwile mwene, Njesi te nakuluvala laja. 13Vana vendi va vakulunu vatatu vaile ku nzita na Saulu. Munendi wa ntwatwa wapwile Elyave, co wamucivali wapwile Avinandave, co wamucitatu wapwile Shama. 14Ndaviti wapwile mutinikila wavo, co simbu vakulunu vendi vatatu vakele na Saulu, 15Ndaviti wakele nakuyayaya ku Mbetelehema a simbu na simbu, nakunyunga vimanga va ishe.
16Ngolyata wakele nakusana vaIsalele a simbu na simbu, mutondo na cingwezi, a matangwa makumi awana.
17A litangwa limo, Njesi wendekele kuli munendi Ndaviti ngwendi, “Twalela vandolome vove makilo likumi a vimbuto vya vinona, na mikasha ya makende likumi, co vizambwisile kuli vandolome vove ku cilombo. 18Co twala lalo mazi awa kuli muka-kushika nzita. Ya ukamone muvanendukila vakulunu vove, co omo wiluka ukambata cimweso cimo twakumone nga mwa vushunga unavamwene, vali mwamuvwa. 19Mwene Saulu, na vandolome vove, na vaIsalele voshe, vali mu cana ca Ela, valwa nzita na vaFilisitiya.”
20Alikaki mutondo-tondo, Ndaviti wendukile, wasezele vimanga kuli kanyungi mukwavo, wambatele vyakulya, co waile ngwe mwamulekele Njesi. Wetele ku cilombo, wawanene vaIsalele valinakulikwalaleka mu mundandwe wa nzita, valinakutambeka mutambi wa nzita. 21Mashwalale va vaFilisitiya, na mashwalale va vaIsalele vemanene mu myela yavo, oku vanalikenge. 22Ndaviti wasezele vyakulya vyambatele kuli mwata wa nzita, co washatukilile ku mundandwe wa nzita, waile nakwindwisa vandolome vendi. 23Omo ikeye acili nakwendeka navo, Ngolyata wezile kulutwe nakusana vaIsalele ngwe mwalingile akulivanga. Co Ndaviti wamuzivile. 24Omo vaIsalele vamwene Ngolyata, co vazivile lyova lyakama, vatewele. 25Valyendekesele umo na mukwavo ngwavo, “Mukengeni! Tolilileni omo alinakusana! Mwene Saulu nakulaesa kwana cikandelela cakama kuli munu woshe uje atsiya Ngolyata, co lalo mwene akamwana munendi ngeci amwambate, co naanga yendi yoshe kuvakafwete lisimu nambe kumupangela.”
26Ndaviti wehwile vaje vanu vakele kuyehi nendi ngwendi, “Cuma muka civakana munu uje atsiya kaFilisitiya ou, nakupatula vaIsalele ku shwamwa eyi? KaFilisitiya iyajo ou wakujeneka kukulaela Kalunga ayeluwisa mbunga ya mashwalale va Njambi wakuyoya?” 27Co vamulekele vije vikalingiwa ku munu uje atsiya Ngolyata.
28Elyave, ndolome ya Ndaviti wa ntwatwa, wazivileko omo Ndaviti wendekele na vanalume vaje, co waluvalele na Ndaviti wendekele ngwendi, “Vikajo ulinga kuno? Iyajo alinakunyunga vimanga vove mu mambo? Njizivuka kulyalesa kwove, na vuuka vwove, unaija kuno ngeci umone nzita!”
29Co Ndaviti wamukumbulwile ngwendi, “Njinalingi vikajo? Kuma kunjasa kwihula nameme cihula ndi?” 30Co ikeye watengulukilile kuli munalume mukwavo, co wamwihwile cihula cimolika, co a simbu yoshe omo wakele nakwihula, vamukumbulwile mumolika.
31Co vanu vamo vazivile vije vyendekele Ndaviti, valekele Saulu, co Saulu wamusanene. 32Ndaviti wendekele kuli Saulu ngwendi, “Yove shukulu, kucapandele munu atewe uje kaFilisitiya! Yange njiya njikalwa nendi.”
33Saulu wamukumbulwile ngwendi, “Embwe, vatijo ukalwa nendi? Kuma yove ucili u mwanike, ikeye wapwa lishwalale mukuyoya kwendi kwoshe!”
34Ndaviti wendekele ngwendi, “Yove shukulu, yange ngamba yove nji muka-kunyunga vimanga va tate. Simbu yoshe ndumba nambe mbeya akwata muna manga a vutanga, 35yange njimukava munima, nakumulwisa, nakucakununa uje muna manga. Co nga uje ndumba nambe ingwe anjitengulukila, co yange njikamukwata ku munjezi nakumupupanga noo natsi. 36Njatsiya laja vindumba, na vaingwe, co njikalinga mumolika lalo na uje kaFilisitiya muka-kujeneka kukulaela, uje ayeluwisa mashwalale va Njambi wakuyoya. 37Shukulu Kalunga wanjamenene ku vindumba na ku vaingwe, ikeye akanjamena lalo kuli uje kaFilisitiya.”
Saulu wamukumbulwile ngwendi, “Mukemwo, ya, Shukulu Kalunga akale amo nove.”
38Co Saulu waanene vitwa vyendi kuli Ndaviti, na tepa ya cikuvo ca vunengu, waizikile ku mutwe wa Ndaviti, co wamwanene na cikoveyo ca nzita. 39Co Ndaviti washwelele mukwale wa Saulu, wesekele kwenda, oloni kasele, omwo ikeye kezililile kuzala vyuma vije, co wendekele kuli Saulu ngwendi, “Kunjasa kulwa na vyoshe evi, omwo kunjesi kuvipangesa.” Co wavishulwile vyoshe. 40Ngecivene, wanonele mulamu wendi wa vunyungi, co lalo wanonele mamanya amavwa atanu mu muna ndonga, waakele mu njeke yendi. Wavwaesele cipapa cendi ca kenya, co waile nakuliwana na Ngolyata.
Ndaviti afungulula Ngolyata
41Co uje kaFilisitiya washangumukile kuya nakushwenya kuli Ndaviti, uje munu wambatele ntelo yendi wakele nakuya kulutwe. Wakele nakushwenya muyehi, 42co omo uje kaFilisitiya wakengele, wamwene Ndaviti, co wamushawile, omo Ndaviti wapwile mukwenje wamuvwa, wa citso cacivwa. 43Co uje kaFilisitiya wendekele kuli Ndaviti ngwendi, “Kuma yange nji katali ndi, ngeci wije kuli yange na mulamu?” Co wasingile Ndaviti ali vinjambi vendi. 44Co uje kaFilisitiya wendekele kuli Ndaviti ngwendi, “Ija kuno, njikana muvila wove ku tuzila na ku tusitu ngeci vakalye.” 45Ndaviti wamukumbulwile ngwendi, “Ulinakwija kuli yange na mukwale, na likunga, na cimbuya, oloni yange njilinakwija kuli yove mu lizina lya Shukulu Kalunga Muka-nzili yoshe, Njambi ya mashwalale va Isalele uje unashaula. 46Ku litangwa lya lelo vene, Shukulu Kalunga akakukundika mu livoko lyange, co njikakutsiya nakutapa mutwe wove, njikana mivila ya mashwalale va vaFilisitiya ku tuzila na ku tusitu. Co lifuti lyoshe likazivuka ngeci Njambi ali mu Isalele, 47co munu na munu uje ali kuno akazivuka ngwendi Shukulu Kalunga kesi kulwa na mikwale nambe na makunga mukwamena vanu vendi. Omwo Shukulu Kalunga muka-kuhyana vinzita, co ikeye akamikundika mu mavoko etu.”
48Ngolyata washangumukile kuya nakushwenya kuli Ndaviti lalo, co Ndaviti wazambwilile kulutwe lwa vaFilisitiya ku mukana wa nzita nakulwa nendi. 49Wakovelesele livoko lyendi mu njeke yendi, wanonelemo limanya, co walyashele Ngolyata. Limanya lyakwatele Ngolyata mu luholo, co lyativile cikola cendi, aje vene Ngolyata wawililile asi oku navulumana. 50#2 Sam 21:19 Ngecivene, Ndaviti wahyanene kaFilisitiya na cipapa ca kenya, na limanya, co limanya lyakwatele Ngolyata, lyamutsiile, Ndaviti kakwatele mukwale mu livoko lyendi. 51#1 Sam 21:9 Co Ndaviti washatukile nakukemana ali Ngolyata, co washomwene mukwale wa Ngolyata mu cindalo cawo, co wamutsiile nakumutapa mutwe.
Omo vaFilisitiya vamwene ngacije muka-kulwa nzita yavo na nzili natsi, vatewele. 52Co vanalume va Isalele na Yunda vatambekele nakuvasheka, co vavashekele ngila yoshe, noo vavetesele ku Ngate, na ku vikolo vya Ekelone. VaFilisitiya vaje vavetwele, vaile nakuliwila-wila mu ngila yoshe yakuya ku Shalaime, kweta ku Ngate na ku Ekelone. 53Omo vaIsalele velukile kukusheka vaFilisitiya, vakupukwile vya mu cilombo cavo vyoshe. 54Co Ndaviti wambatele mutwe wa Ngolyata, wautwalele ku Yelusalema, oloni vitwa vya Ngolyata, wavyakele mu mbalaka yendi.
Ndaviti vamunena kuli Saulu
55Omo Saulu wamwene Ndaviti aya nakulwa na Ngolyata, wehwile Avinele, muka-kushika wa nzita yendi ngwendi, “Avinele, kuma uje mukwenje muna iya?” Avinele wamukumbulwile ngwendi, “Shukulu, nange kunjimuzivuka mwamuvwa.”
56Co Saulu wendekele ngwendi, “Yako ukehule ngwove uje mukwenje muna iya.”
57Ngecivene, omo Ndaviti natsii laja Ngolyata, welukile ku cilombo, co Avinele wamutwalele kuli Saulu. Ndaviti oku nambata mutwe wa Ngolyata. 58Co Saulu wamwihwile ngwendi, “Ove mukwenje, u muna iya?” Ndaviti wamukumbulwile ngwendi, “Nji muna ndungo yove Njesi, wa mu limbo lya Mbetelehema.”
The Bible in Mbunda ©The Bible Society of Zambia, 2006