1 MAKABEO 11
11
I me o Alesanta
1Na onota o Potolemeo na maneraha i Esipito ki hagahakura na mane ni me gahu ngavê teharigi na one i one. Ngaia ki hagarêgi nikâ na haka ga rako era. Ngaia ki kato vi hagabekasia o Alesanta vi taua na apanena iana ma ki hakua henia na anina marena. 2Tahema ngaia ki râ i Siria ma ki hagaparu vi katoa na suruheri ni marapeha. Na enoni surigi na hinua ka tangahigi na maani para tarana ki banu ma ka vagevagesia. Na maneraha o Alesanta ki bani bonasira ka kato vikana, suria o Potolemeo ki no hungâna. 3Matena o Potolemeo ki rârâhigi na hinua, ngaia ki nakara na mane ni me i na ara ni hinua. 4Matena i ata i Asote, na enoni i ngekana ka hagabâsia renia na ngêsu iana o Tagone i makaka ma renigi na aruhuruhunga i Asote ma igê na hinua hagarangia. Na gahuata na enoni ka tâ totoko i na ara ni agua. Na gahuata na mane ni me ga me igê na hearihatana ma o Jonatane ki su hagamakakagi, ngaigi ki haripage i papana na tara, o Potolemeo i râ suria. 5Na enoni ka hagarongoa renia na tarana o Jonatane i katoa, suria ngaira ka obania, vi na maneraha ke hagaitangia o Jonatane renia. Ma o Potolemeo ki muni ma.
6O Jonatane ki râ i Jopa, hanana i râ vurusia o Potolemeo manga hanana i marisina na maneraha. Ngairerua karu ageagesireruaheri ma karu mêru i ngekana. 7O Jonatane ki râ henia o Potolemeo karu tariha i ve i Jotano ma ki kahu aporo tanga i Jerusaleme. 8Ngekana na maneraha o Potolemeo, i harikato renia o Alesanta vi ngaia ki taugi na hinua igê na tarasini ki rârâ ma ki tariha i Selusia i asi.
9Na maneraha o Potolemeo ki kasi tamasinga tanga na maneraha o Temeterio, ki vi: “Garu katoa na suruheri. Ka kareku ka na gete iana o Alesanta ma inê be torea aporo ma be vatego igo ma be nakago ku maneraha urusia o vaemamu. 10Inê kê hagahunu, suria gê hagauragingenia ka kareku henia o Alesanta, suria ngaia ki rapasiê vi nahuiê kê meme.” 11O Potolemeo ki hagatoraia o Alesanta vikana, suria i tenia na apanena iana. 12Vikana ngaia ki torea aporo ka karena tenia o Alesanta ma ki vatea o Temeterio. Ngaia ki mu tenia ngavê o Alesanta ma karu kahu hemeronge mave. 13Hemuri o Potolemeo ki banu i Antioko ma ki atani ura akê ma marena ki maneraha i Siria. Vikana ngaia ki maneraha ruarua, tangarerua i Esipito me Siria.
14I na matena ngekana na maneraha o Alesanta ki oga i Silisia, suria na enoni i ngekana ka usitenia. 15Matena i rongo tarohana vikana o Potolemeo, ngaia ki râ ki meheariha. O Potolemeo ki râ vurusia henira na mane ni me gahu ma ki teharia. 16Suria o Potolemeo ki raramohaga ngavê, o Alesanta ki gava tanga i Arabia, hanana i ruku i ngekana. 17Ma ta na mane ni Arabia, o Sabatiele na atana, ki rete nguria na bêna ma ki hagatorangenia tanga o Potolemeo. 18Ma na tangiani gi oru i muri o Potolemeo ki me nogana. Na enoni surigi na hinua na para nganganihaga, ka nahuira ka me na mane ni me o Potolemeo i bani nakara so surigi. 19Ngekana igê na harisi 167 na ruata o Temeterio ki maneraha.
O Jonatane ma na ruata o Temeterio karu hekorokoro aporo
20I na matena ngekana o Jonatane ki hagahakura na mane ni me ni Jutea, hanana viga taharia na ruma na para nganganihaga i Jerusaleme. Ngaira ka tagarahigi rako na bea ni tahariha. 21Tani na Siu, ga bani kasia na rotu ma ka kitenira na tamata, ka râ i pasina na ruata o Temeterio na maneraha, ma ka hagarongoa, vi o Jonatane ki ogarihia vi taharia na ruma na para nganganihaga i Jerusaleme. 22Matena o Temeterio ki rongo vikana, ngaia ki mangariaga ngavê ma ki aharaga ototo râ nga ki oga i Potolemaisi. Ngaia ki sege tanga o Jonatane, ki bonasia, hanana vi naka vê na tahariha ma ki ototo râ nga hete i Potolemaisi, ma ki metamasi.
23Matena o Jonatane ki rongo vikana, ngaia ki haribona, viga ama ni haritaha nga. Ngaia ki atera tani na meraha ma tani na mane ni vogasiha ka takua. Ngaia ki hagaramoramo, 24ki râ tanga na maneraha o Potolemeo. Ngaia ki migirâ na tuguni, na siliva ma na golo ma rako na ani getigi na mahatanga. Na maneraha ki obakoro renia. 25Henaka tani na Siu, ga bani kasia na rotu, ka hagatoraia o Jonatane, 26ma na maneraha ki ama ni katoa nga o Jonatane mangara na maneraha i nago. Ngaia ki hagarahasia i maata na mane ni hagaotonga hato iana. 27Ngaia ki hagagatagatania ki mane ni vogasiha i teha henigi na tagaraha getigi i bani oga igê ma ki kasia ki vora na hitangita na tamana koro na maneraha.
28O Jonatane ki nungia na maneraha, hanana i naka hura i Jutea henigi na apaneni gi oru i Samaria tenigi na takesi. Manga o Temeterio ma ki agana vikana, o Jonatane ki suru vi page vatea hagetage renigi na 11.000 kilo na siliva. 29Na maneraha ki aganaria ma ki sege na leta tanga o Jonatane renigi na tarani ngegana, ki vi:
30“Inê na maneraha o Temeterio kê hagamauru koro tangagamu igo o goaku o Jonatane ma na Siu. 31Hanana igo ko girara, vi igami kami kasia tangago na tahana na leta, igami kami bani segea tanga o goamami o Lasitenesi renigo igo. Na leta ki manga ikê:
32‘Inê na maneraha o Temeterio kê hagamauru koro tangago goaku o Lasitenesi. 33Na Siu ka pane henigami. Ngaira ka hagamonaria tare na suruheri henigami. Suria ngaira ka koro tangagami, tahema igami kami korokoro bê râ nogamami tangara. 34Igami kami hagagatagatanira ka nahunia i Jutea henigi na apaneni gi oru i Eparaimi, i Lita ma i Arimatea, ga hagatongania renia i Jutea tenia i Samaria henigi na taritarihani. Manga ngekana ki korokoro tangara na enoni hato viga arâ tanga ga vogasi i Jerusaleme, suria ngaira ka hura tenigi na takesi i na arâ ni harisi tanga na maneraha. Na takesi pusigi na ngêra i mu ma na guani na apinige ni ngêra ka tanga ma hete na ruma ni rotu. 35Igami kami nakara hura tenia vige vurigami renigi na tangahuruta tenigi na ara ni marâ, renigi na vuriha ni tara, renigi na takesi na asiasi ma renigi na ani getigi na takesi tanga na maneraha. 36Na tamasinga ngegana ka tonga na ramata, ka tâ ka tâ.
37Ki tuguhigo, go segea tahana na leta ngekê ma ko tagarenia tanga o Jonatane, hanana i naka mave igê na hungana na ruma ni rotu.’ ”
O Jonatane ki tamania na ruata o Temeterio
38Matena na maneraha o Temeterio ki girara, vi na agua i marungia ki oga igê na marapeha ma na enoni ki hato vige merongasia, ngaia ki hatungira na mane ni me hato iana ma ki hagatorangenira aporo i pasita, nga noga ma na mane ni me tenigi na marê i bani vatevatera. Vikana ngaia ki katora na mane ni me, hato, ga bani voravora re na mane ni me igê na matena iaterua o vaemana ma o virana, ka kitenia, suria ga hato tenia na tagaraha meni haga iata. 39O Tiripone, i pane henia o Alesanta i nago, ngaia ki bâsira na mane ni me hato ka hagagege renia o Temeterio. Tahema ngaia ki râ i pasina o Imalakue ni Arabia, i marupea ma ki hagesuria o Antioko o karena hagemuri o Alesanta. 40O Tiripone ki ama ni togeaga nga ki nungia arihu o Imalakue, hanana vi vatera me na kere mane, hanana ge katoa ke maneraha urusia o vaemana. Ngaia ki hagarongoa nikâ o Imalakue renigi na bonasiha iana o Temeterio ma renia vi manga i he na mane ni me ka kitenia.
41O Jonatane ki kasi tamasinga tanga na maneraha o Temeterio, ki nungia, vi torera aporo na mane ni me iana tenia na ruma na para nganganihaga i Jerusaleme ma tenigi na hinua na para nganganihaga i Jutea, suria ngaira ka rapasira tare na Siu. 42O Temeterio ki arami, ki vi: “Inê kê aganaria na marâ go nungia teniê, ma na matena gê nahunia na matora, inê kê page kasigamu akê, igo ma na kariamu hato na Siu. 43Ma i ngekê nga inê kê vagevage manga vi igo ma ko kasira me na mane ni me ka tamaniê, suria na mane ni me hato iaku ka kasi reniê.”
44Hoita, o Jonatane ki hagatorangenira na 3000 na mane ni me ramo tanga i Antioko. Na maneraha ki vagevagesira ngavê, matena ga ata i pasina, 45suria na ararina na 120.000 na me i hinua ka haku igê na mahera ni hinua, hanana viga nahuia ki meme. 46Na maneraha ki gava ki ruku i ruma raha iana ma ngaira na enoni ka oga pusigi na tara ma ka taharia na ruma raha. 47Vikana na maneraha ki unira me na mane ni me na Siu ka tamania. Ngaira ka gaha me ka tamania. Ngaira ka totoko suria na hinua hagenani ma ka nahuira ka me na ararina na 100.000 na enoni. 48Ngaira ka hagatahia na maneraha ma ka rurugua na hinua ma ka hagamakaka. 49Matena na enoni ka bâsira na me na Siu ga têa na hinua hagenani, ngaira ka rumakaka ma ka nungia na maneraha, ka vi: 50“Gu katoa na marapeha ma ku bonasira na Siu, ke naka vê vige megamiheariha.” 51Na enoni, ga meraheariha na Siu, ka kasigi so na tangaruha iata ma ka katoa na marapeha. Na maneraha ma ngaira hato i ruguhana ka hagarahasira ngavê na Siu, ga aporo i Jerusaleme henigi rako na marâ ga rurugugi. 52O Temeterio ki maneraha aporo ma na agua i marungia ki oga aporo igê na marapeha. 53Henaka, ma ngaia ki aharêngigi na suruha tanga o Jonatane ma ki merongasia. Ngaia ki pe barua hete na hetamaniha iana tanga ma ki ama ni merongasia nga.
O Jonatane ki pane henia na onota o Antioko
54I murina ngekana o Tiripone ki meaporo me o kere Antioko ki katoa ki maneraha. 55Na mane ni me hato, o Temeterio i bani hatungira, ka râ me ka pane henia na maneraha haoru. Ngaira ka meheariha o Temeterio ma ka teharia. O Temeterio ki gava. 56O Tiripone ki raura na elepante ma ki têa i Antioko. 57Na maneraha haoru o Antioko ki sege tanga o Jonatane, ki vi: “Inê kê hagagatagatanigo, ko mane ni vogasiha i teha ma ko marungigi na apaneni ge he ma kê kasigo ko voravora re na hitangita na tamana koro na maneraha.”
58Ngaia ki hagatorangenigi tanga na apira ma na kâkâ na golo, hanana i ngêngê igê. Ngaia ki hagamarumungenia ki totono igê na kâkâ na golo, ki tuguni renia na aruha rotorotoaga memera ni maneraha henia na golo na mahe i gaparana i ararira ma na goana na maneraha. 59Ngaia ki kasia nikâ o Simone o veogana o Jonatane ki bêngenira na mane ni me ga oga igê na tarasini haganega i Taire tanga na taritarihana i Esipito.
60Hemuri o Jonatane henira na mane ni me iana ki râhia i Siria hagenani kereso i ve i Uparatesi henigi na hinua igê. Na mane ni me hato i Siria ka hakunia ma ka pane henia igê na hearihatana, matena ngaia ki râ i Asekelone. Na enoni igê ka unia banu ma ka hagarahasia ngavê. 61Ma hemuri ngaia ki râ i Gasa ma na enoni i ngekana ka raburigi na maani para ni hinua tenia. Tahema ngaia ki ogarihia na hinua, ki hagamakakagi na hinua hagarangia ma ki rurugu tenigi. 62Hemuri na ai ni Gasa ka nungia vi katoa na marapeha henia. O Jonatane ki aganaria. Ngaia ki torera o kareta na mane ga nahuni ramoha ma ki hagatorangenira tanga i Jerusaleme, hanana vi siana na ai ni Gasa ka merongasia aporo nikâ. I murina ngekana ngaia ki rârâ nikâ ma ki tariha i Tamasiko.
63O Jonatane ki rongo vi na mane ga bêngenira na mane ni me iana o Temeterio, ka bani merarâ na mane ni me gahu ni Ketesi i Galilea, hanana viga rêra pusia na katoha iana o Jonatane. 64Hoi, o Jonatane ki pania so o Simone o veogana i Jutea ma ki râ ngaia ki meraheariha. 65O Simone ki ogarihia i Betesure ma ki taharia arihu era. 66Rârâ ma na enoni ka nungia na marapeha henia. O Simone ki aganaria. Ngaia ki têa na hinua, ki paira hura na enoni igê ma ki naka ta na apanena na mane ni me ka oga igê.
67O Jonatane henira na mane ni me iana ki tênga hagarangia na rano i Galilea. Igê na mahogotana i tangi me ngaia ki bêngenira na mane ni me iana tanga na bena i Hasore. 68I ngekana na mane ni me o Temeterio ki vatevatera ka râ me igê ka meheariha. O Jonatane ki pe girara, vi ta na apanena na merongana ka ahi hekarigi igê na hungani. 69Matena na mane ni me ngegana ka gaha mave me ka haritaha, 70na mane ni me hato iana o Jonatane ka riri bê aporo ma ka gava. Mareha rârâ ta na hitangita vige hita so, nga noga ma na mane gi rua garu bêngenira na mane ni me. Ngairerua ka no Matatia karena o Abasalone ma o Juta karena o Galapi. 71O Jonatane ki era na obana. Ngaia ki tarisigi na tuguni iana, ki kuhuia na bêna renigi na momo ma ki avarasia na Araha. 72Hemuri ngaia ki meraheariha aporo nikâ na merongana. Ngaia ki tê erasira ngavê ma ngaira ka gava. 73Matena na mane ni me iana marena ga gava, ka bâsia vikana, ngaira ka aporo me tanga o Jonatane, ka pane henia ka tarigenira na merongata, ki rârâ ma ka tariha igê na tênga iata i Ketesi ma ka henahuraua na tênga. 74Igê nga na tangiana ngekana na ararina na 3000 na mane ni me iana o Temeterio kaniga mute. Hemuri o Jonatane ki aporo i Jerusaleme.
Currently Selected:
1 MAKABEO 11: KCB
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© 2011 Bible Society of the South Pacific