1 Makabisi 6
6
Lufu lwakwe Antyokusi Epifane
1Paciindi mwaami Antyokusi ndyaakalinga kweendela cishi ca kumusansa, wakanyumfwa sha ndabala imwi ya kuPesha, iitwa ayi Elimaisi, yakalinga kupukite ceebo ca silifa a golodi wanjiyo. 2Wakanyumfwa alimwi ayi kweenka uko kwakalinga ŋanda ya tulesa twabo umo mwakalinga buboni buunji abuumbi, mayawo a golodi, shakufwala shaceela shankondo, alimwi ashilwanyo isho Alekisanda, mwanaakwe Filipo, mwaami waku Makedoniya, uyo wakalinga mutaanshi kulela cishi ca baGiliki. 3Lakwe wakaya uko ayi akeeleshe kukoma ndabala iyo akubwesa buboni bwanjiyo. Sombi wakaalilwa ceebo bantu bamundabala iyi bakalinga kwiishi shakalinga kuyanda kucita, 4aboobo bakalwana anguwe cankusu. Sombi lakwe wakacica akusebaana kunene, akuboolela kuBabiloni. 5Kaacili muPesha nkombe yakamucana akumushibisha ayi beshilumamba bakwe bakaya mukulwana kuJuda bakanyonyoolwa. 6Bakamulwiita ayi Lisiyasi uyo wakaya a likoto lya beshilumamba bacishi kulwana, bakacica baJuda. Aboobo bene Juda bakabaankusu ashilwanyo shankondo, shintu alimwi abuboni buunji ubo mbubakasaala ndibakakoma makoto abeshilumamba abo. 7Wakanyumfwa alimwi ayi baJuda bakapwayoola kalesa kalya Antyokusi kakaimika pacipaililo mu Jelusalemu, alimwi ayi bakayaka muumbu shilaamfu kushingulusha Ŋanda yakwe Lesa wabo bweenka mbushakalinga kataanshi, akuyakulula Betisuwa, ndabala yamwaami. 8Mwaami Antyokusi ndyaakanyumfwa boobo wakaloonda abuumbi, wakapenshekwa mumoyo. Wakalifusa pabulo bwakwe, akuciswa buumba ceebo shintu tashikwe kuba mbuli mbwakalinga kuyeeya. 9Wakoona pabulo apo kwa nshiku shiinji, buumba kutamanaawo, lyalo wakeshiba ayi lufu lwasena pafwaafwi. 10Lyalo wakeeta babye, akubalwiita ayi, “Nebo tulo twamana mumeenso, alimwi mumoyo wangu mwesula boowa. 11Ndekala nkanjeeya ayi ino buumba ubu bwesa buyani kuli ndime? Ino mapesho amushobo uyu angwiita buyani? Nakwiinga kaandi muntu ucite nkumbu bantu ninga nkabasuni mubulelo bwangu. 12Sombi tokwibaluka shibiibi shoonse shondakacita kuJelusalemu, pakubwesa nongo shoonse sha silifa asha golodi shakooko kweenka, alimwi ndakatuma beshilumamba kuya mukunyonyoola bantu bakuJuda pataapu mulandu. 13Ndishi kwaamba ayi mapesho aya ancitikila ceebo casheeshi sheenka, ono bulya ntofwiita mucishi cabeene abuumba bunene.”
Antyokusi wasanu mbwakaba mwaami
14Lyalo wakeeta Filipo, womwi pababye, akumupa nkusu shakweendelesha cishi cakwe coonse. 15Wakamupa mushini wa bwaami, shakufwala shabwaami aninga yakwe, akumulwiita ayi ayiishe kabotu mwanaakwe Antyokusi akumutondesha maano abwaami. 16Ono mumwaaka wa 149 mwaami Antyokusi wakafwa.
17Lisiyasi wakanyumfwa ayi mwaami wafwa, lyalo mumusena wakwe wakabika mwanaakwe Antyokusi mubwaami, uyo ngwakalela kuswa kubwanike bwakwe. Lyalo wakamutumba liina lya Yupata.
Judasi Makabisi mbwaakasaala ndabala ya Jelusalemu
18Beshilumamba babalwani balya bakalinga kwikala mucitabilisho ca nkondo bakashinkilisha bene Isilaeli pamusena wa kashinguluka Ŋanda yakwe Lesa. Ciindi coonse bakalinga kubapensha, akuyuminisha bantu bamishobo imwi. 19Lyalo Judasi wakayeeya kwaamba kubanyonyoola, aboobo wakabunjika beshilumamba bakwe ayi baye babalwane. 20Bakabungana akushinguluka citabilisho ca nkondo ico mumwaaka 150. Bakayaka shili anga nshuulu shankondo ashitabatisho shimwi. 21Sombi bamwi bantu bakalinga kushingulukitwe bakacica. Lyalo abene Isilaeli batashomeki kuli Lesa wabo bakampaankanaabo. 22Bakaya ku mwaami akumwaambila ayi, “Ino mutootola ciindi cilaamfu buyani kamubalekela baJuda kutababooshesha cishole paceebo cabamakwabesu bakacaikwa, akutatucitila shiluleme? 23Palya swebo twakasumina amyooyo yesu yoonse kusebensela beeshiwanu, kukonkela milawo yabo akunyumfwila maswi abo. 24Paceebo ceeci bantu bene misheesu batushinguluka alimwi baba balwanibesu. Babyeesu boonse bakacatwa bakamana kucaikwa, alimwi bakasaala buboni bwesu. 25Sombi teshi swebo sweenka mbobatolwana, sombi amumabasu anu amwi oonse. 26Amubone, sunu lyeenka bayaka misumba yabo kufwaafwi acicinjilisha cesu ca kuJelusalemu, ayi batunyonyoole, alimwi bayumya muumbu sha kuŊanda yakwe Lesa a Betisuwa. 27Na mumuke kubakasha, batoocita shintu shimwi shankusu, lyalo mulaakwalilwa kubakasha.”
28Mwaami ndyaakanyumfwa makani ayo, wakakalala abuumbi, lyalo wakeeta babye boonse, bacinenenene bamakoto abeshilumamba abatanjilili babashikutaanta maaki. 29Wakanjiisha abamwi beshilumamba milimo bakalinga kuswa kushishi shimwi alimwi abakaswa kunsumbu ya Gilisi. 30Boonse pantu pomwi beshilumamba bakwe bakalinga bobulya: Beshilumamba beshikweendela paanshi 100,000, beshikweendela pamaaki 20,000, ansofu shakashibila munkondo 32. 31Bakanjilila kuIdumeya, akuyaka misumba yabo pafwaafwi a Betisuwa. Bakalwana nshiku shiinji, bakayaka shitantilo shankondo, sombi baJuda bakaswa mundabala akutenta shitantilo isho, bakalwanaabo cankusu balwani abo.
32Ono Judasi wakacileka kusaala citabilisho cankondo ico, lyalo wakaya mukuyaka misumba kuBetisakaliya, keelangene a misumba ya mwaami. 33Macuunsa cuunsa mwaami wakabuka, akwaambila beshilumamba bakwe ayi batole nshila yiinda kuBetisakaliya. Balwani abo bakalibambila kulwana, bakalisha mapeenga. 34Nsofu shilya bakashibambila kulwana kwiinda mukushibonesha maanshi a minyansa alimwi amalubeni ayi shitalike kulwana. 35Nsofu bakashibika pakati kabeshilumamba. Nsofu ili yoonse yakalinga pakati kabantu bali 1,000 bakalinga kweendaabo, balo kabafwete shakufwala shankondo shasheela alimwi a mishini yabulonsi ku mitwi. Beshikutanta maaki myaanda yosanwe bacishi kulwana nkondo bakabika pakati nsofu ili yoonse. 36Boonse aba bakukalila limwi kulubasu lwa nsofu, bakalinga kukonkela nsofu kuli koonse nkoyaya. 37Pamusana pa nsofu pakalinga kaanda kamapulanga kacite ciluli kayakitwe kabotu kakalinga kwaangitwe ntambo, alimwi mukati kamuli beshilumamba botatwe, pantu pomwi a shikuyeensha womwi. 38Beshilumamba bamwi beshikweendela pamaaki bakababika mbasu shobilo muli likoto lya nkondo, ayi banoopensha balwanibabo, ciindi balo ndibatoocinjilishikwa alikoto lyabeshilumamba bashikweendela paanshi.
39Ciindi mayawo oonse abulonse a golodi ndishakabalilwa lisuba shakalinga kubeka, tulundu twakalinga kubala akubeka kwashinsho, anga ngamalampi atoonyaka. 40Likoto limwi lya beshilumamba bamwaami bakalibika peculu pa kalundu, sombi likoto limwi bakalibika mu cinyika. Aboobo boonse bakalinga kuya cibenda kabotu kabotu alimwi camaano. 41Bantu boonse baka aboowa, ndibakanyumfwa ciyobeyobe ca likoto lilya alimwi aminkiti ya myeendo yabo akuyobeka kwashilwanyo shabo, ceebo lyakalinga likoto linene alimwi lya nkusu. 42Alakwe Judasi a likoto lyakwe bakasena pafwaafwi ayi balwane andilyo, lyalo wakacaya beshilumamba bali 600 ba mwaami. 43Lyalo Elyasa, uyo wakalinga kwiitwa ayi Afalani, wakabona ayi pakalinga nsofu njobakafwalika shakufwala shaceela shabwaami. Wakabona ayi yakalinga ilaamfu kwiinda nsofunyina. Lyalo wakayeeya ayi mwaami ngutatiteewo. 44Elyasa wakabenga buumi bwakwe boonse ayi apulushe likoto lyakwe, kwaamba ayi liina lyakwe likanopukite lyoonse alyoonse. 45Aboobo mukubula boowa wakaicicilila nsofu iyo mpoyakalinga pakati kabalwanibabo. Wakalinga kuya bucaya balwani abo bakalinga kululyo akucipiko. Ndyaakashika, bantu bakamushiila nshila, beemikana mumabasu. 46Lyalo mukufwambaana wakatanta kwisule lya nsofu ilya, akwiiyasa mulifumo amupeeni wakwe, yafwa. Nsofu iyo pakuwa paanshi yakamuwita alakwe, penkaapo wakafwa. 47BaJuda ndibakabona kuyuma kwa makoto abeshilumamba bamwaami akulibambila kwabo, bakaboolela akucica.
Yupata mbwakashinguluka Jelusalemu
48Beshilumamba bamwaami bakabatandaanya, akubashisha kuJelusalemu. Lyalo mwaami wakashinguluka cishi coonse ca Juda akalundu kaSiyoni. 49Mwaami wakapanganaabo luumuno bantu bekala kuBetisuwa. Balo bakaswa mundabala, ceebo tebakalinga kucite shakulya mundabala umo shakwiinga shabacafwa kuliyumya yumya ciindi ca nkondo, pakucana kwaamba ayi mwaaka uyo wakalinga wakookesha wasanu ashobile kuteeshi wakushanga. 50Mwaami ndyaakabwesa Betisuwa, wakabika beshikulindilila ndabala iyo, akuyaka ŋanda ya kucinjilisha nkondo. 51Pesule lyasheeshi, balwani balya bakayaka misumba ya nkondo kushingulusha Ŋanda yakwe Lesa, bakekalaako nshiku shiinji. Bakapanga shilwanyo ashitaantilo shankondo shamishobo mishobo alimwi ashilwanyo shiwalwa mulilo, mifwi amabwe. 52Abalo baJuda bakalinga kwikala mundabala iyo bakapanga shilwanyo shabo, bakalinga kulwana abalwanibabo nshiku shiinji. 53Sombi shakulya shakabamanina, ceebo mwaaka uyo wakalinga wakookesha, lyalo baJuda bakalinga kwikala mushishi shimwi, abo bakaboolela kuJuda, bakacilya cakulya cakalinga cacaala. 54BaJuda baniinibo mbobakacaala mumisena isalalite, ceebo nsala yakabalengesha ayi likoto lyabo liceye, mukwiinga baanji bakacicaamo, bakapalanganina mwabo mwabo.
Mwaami wasuminisha baJuda kupaila muluumuno
55Paciindi ici kwakalinga Filipo, uyo mwaami Antyokusi kaacili muumi ngwakasala ayi anolela mwanaakwe Antyokusi akumubika mubwaami. 56Lakwe ndyakabolaako kuPesha akuMediya, pantu pomwi abeshilumamba abo bakashindikisha mwaami, bakayeeya ayi babwese bwaami akulela cishi coonse. 57Ndyaakanyumfwa makani aya, Lisiyasi wakayeeya kuswamo bwangu mucishi. Aboobo wakaambila mwaami, batanjilili babeshilumamba alimwi abeshilumamba ayi, “Nebo kubula nkusu kutooya bukomena bushiku abushiku, cakulya ncotucite caceya, alimwi musena uno ngotutoolwana nguyumu abuumbi, alimwi tatukoonshi kucileka kulama cishi cesu. 58Aboobo katiya tunyumfwane abantu aba shaluumuno alimwi amushobo wabo woonse. 59Katiya tubasuminishe kukonkela milawo yabo mbuli mbobakalinga kucita kataanshi. Bakatukalalila akutalika kutulwana ceebo twabakasha kukonkela bwikaalo bwabo.”
60Maswi aya akamubotela mwaami, lyalo wakatuma bantu kuJuda ayi baye bapangane shaluumuno, balo bakasumina. 61Ono mwaami abatanjilili babeshilumamba, boonse bakalumbila, lyalo ndibakacita boobo, baJuda bakayubuluka mumuumbu shabo shankondo. 62Sombi mwaami ndyaakenjila mucaanda cankondo cakalinga pa kalundu kaSiyoni, wakabona ayi misumba yakwe yankondo njiyumu, wakatyola cipangano cakulumbila. Wakaambila beshilumamba bakwe ayi bapwayoole muumbu shishingulukite mpotubete. 63Kumamanino wakaboolela cakufwambaana kuAntyoki uko nkwakacana Filipo wakalinga kulela ndabala iyo. Penkaapo wakalwanaakwe, akwibwesa ndabala iyo yaba mumaansaakwe.
Currently Selected:
1 Makabisi 6: BBBLI
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Lenje Bible with Deuterocanon © Bible Society of Zambia, 2003.