Mɨkolano 7
7
Ebɨnwa bya Sɨtɨfano
1Aho omuheri mʉkʉlʉ mwabʉtsya Sɨtɨfano athɨ: «Ebyo abakʉnegenako nɨna bya kwenene?»
2Sɨtɨfano mwashubya athɨ: «Bagala bethʉ n'abo thatha, mʉnyɨhʉlɨkɨrɨtsye. Gongo w'olʉkengerwa mwahʉlʉkɨra thatha-kʉlʉ wethʉ Abʉrahamʉ, abere akɨnalɨ mo kɨhʉgo ky'ɨMesopotamɨa naye niathetsi aya ikala mo muyi w'iHarani, 3na mwamʉbwɨra athɨ: “Thoka mo kɨhʉgo kyawe na mo lʉganda lwawe, ʉbʉngɨre mo kɨhʉgo nyandakukangya.#7:3 Soma Ndangɨro 12:1.” 4Aho Abʉrahamʉ mwathoka mo kɨhʉgo ky'aBakalitayo na mwayahimba iHarani. Honyuma kw'aho, enyuma w'olʉholo lw'ishe, Gongo mwamuthokya iHarani n'ɨmʉthwala mo kɨhʉgo kɨno kyo mwikeremo lɨno.
5«Gongo mwathamʉhayo bʉthaka, na kiro na hangana n'aherihira ekɨshando kɨwe habye mwandʉ ʉwe. Hewethuwe mwamʉlaga athɨ andamʉha kɨhʉgo, n'engʉmo yɨwe yo yandatsɨmbakyo honyuma kw'ɨye. Ewo, mo mʉgʉlʉ oyo Abʉrahamʉ abyaga niathawithe kʉ mwana. 6Bɨno byo Gongo amʉbwɨraga: “Engʉmo awe yandayikala mʉ kɨhʉgo kɨthe kyabo, n'eyo bandayabyayo bakobe, eyo bandanubyabo myaka magana ane. 7Hewethuwe nyandasoha ekɨhʉgo kyo kyandabayɨramo mo bakobe. Honyuma kw'aho bandathokayo na bandanyiramya ho thʉlɨ hano.#7:6-7 Soma Ndangɨro 15:13-14; Ɨthoka 3:12.” 8Honyuma kw'aho Gongo mwakola ndagane na Abʉrahamʉ erɨmona lyo lyabyaga kɨmɨnyɨkalo ky'endagane eyo. Bʉshana n'ekyo Abʉrahamʉ mwamonia mʉgala ye Isaka ekɨro ky'omʉnanɨ enyuma w'erɨbʉthwa lɨwe. Na kuthyo Isaka mwamonia mʉgala Yakobo, na Yakobo mwamonia bagala ikumi n'ababɨrɨ, bo thatha-kʉlʉ.
9«Abo thatha-kʉlʉ mobafwɨra Yosefʉ mʉlʉmʉna wabo yo mwisho, na mobamʉgʉtsya ayabye mʉkobe mo kɨhʉgo ky'iMisiri. Hewethuwe Gongo abyaga hagʉma naye, 10mwamuthokya mo malɨgo woshi ayo. Mwaha Yosefʉ yo lʉkogo na bwenge na mwamʉyɨramo mʉndʉ ukwirire embere sa Farao mwamɨ w'iMisiri. Farao oyo mwayɨra Yosefʉ mo muthegeki w'iMisiri na mwimanitsi w'enyʉmba yoshi y'eryamɨ. 11Aho nzala nzɨbʉ moyabya mo kɨhʉgo kyoshi ky'iMisiri na ky'ɨKanana. Amalɨgo abyaga mangɨ kʉtsɨbʉ n'abo thatha-kʉlʉ mobathashʉba bona kalyo. 12Yakobo abere onvwa kw'iMisiri ɨnalɨ ngano, mwathʉma abo thatha-kʉlʉ bw'erimbere. 13Babere bayayo erya kabɨrɨ, Yosefʉ mwayikangania kʉ bagala babo, na kuthyo mwakangania Farao yo olʉganda lʉwe. 14Aho Yosefʉ mwathʉmabo bayalethe Yakobo ishe ʉwe n'olʉganda loshi. N'olʉganda olo, lwabyagamo bandʉ makumi alɨnda na bathano. 15Aho Yakobo mwaya iMisiri na mwafwɨrayo, n'abandɨ bo thatha-kʉlʉ kuthyo mobafwɨrayo. 16Honyuma kw'aho mobathwala emɨbɨrɨ yabo y'iSekemu. Mobayathabo mw'ɨsɨnda lyo Abʉrahamʉ agʉlaga mʉ kɨkanda kya faranga kʉ bagala ba Hamori iSekemu.
17«Aho endambi y'endagane yo Gongo alahɨtsɨraya Abʉrahamʉ yabere yashondya ɨbererera, abandʉ bethʉ mobakanya kʉtsɨbʉ mo kɨhʉgo ky'iMisiri. 18Honyuma kw'aho ʉndɨ mwamɨ yo wabyaga niathetsi Yosefʉ mwathanga ɨthegeka ekɨhʉgo ky'iMisiri. 19Oyo mwathɨma abandʉ bethʉ n'inubya abo thatha-kʉlʉ nɨahathɨkabo athɨ bagende abashiga esonzolyana sabo s'omo mbʉga bʉshana sɨfwe. 20Mo mʉgʉlʉ oyo mo Mʉsa abʉthawamo, naye abyaga mʉbʉya embere sa Gongo. Mwalemberwa mʉ myetsɨ ishathu mo nyʉmba y'ishe. 21Naye abere ashiwa embʉga, mwalɨ wa Farao mwamʉbʉgʉla, n'ɨmʉlembera nga mwana ʉwe. 22Mʉsa mwakangɨrɨtsɨbwa ebɨnwa byoshi by'obwenge bw'iMisiri, mwabya na maka mo bɨnwa na mw'ɨkola.
23«Abere ayɨra myaka makumi ane, mwabyamo omʉthɨma w'erɨyashʉnga bagala babo, aBaisiraeli. 24Eyo mwashʉnga Mumisiri niahumba mʉgʉma w'aBaisiraeli. Aho mwawathikya n'ɨfʉna oMuisiraeli oyo yo wabyaga agonerwe n'itha oMumisiri oyo. 25Mʉsa mwaganɨtsya athɨ abagala babo bamɨnya ko Gongo ashabʉlabo mʉ mw'ɨmʉtsʉkɨra, he mobathamɨnyabyo. 26Bwabere bwakya, Mʉsa mweya Baisiraeli babɨrɨ nɨabalwa, mwashondya ɨfʉngʉtsyabo n'ɨnegena athɨ: “Bagala bethʉ, imwe mʉlɨ bagʉma, bʉshana na ki omʉkolerana kʉbɨ?” 27Hewethuwe yo wagenda akolera mulikyabo yo kʉbɨ mwagundula Mʉsa nɨamʉbʉtsya athɨ: “Nɨ ndɨ yo wakuyiriremo mʉkʉlʉ na musohi ethʉ? 28Ushondya inyitha nga ko withaga oMumisiri yo muligolo?#7:27-28 Soma Ɨthoka 2:13-14.” 29Mʉsa abere onvwa ebyo, mwashayɨra mo kɨhʉgo ky'iMitiani n'ikalayo. Eyo mwayabʉthɨrayo bana babɨrɨ.
30«Kwabere kwahwa myaka makumi ane, malaɨka wa Nyinya-kowethʉ mwamʉhʉlʉkɨra mo mbwarara hofɨ n'ekɨthwa ky'eSinai mʉ kɨrɨmɨ kya mʉtsanwa w'agenda agʉlʉmɨra mo kɨkala. 31Mʉsa abere ashʉnga ebyo, mwashweka. Abere anemʉyɨfʉnda hofɨ bʉshana ayɨthegeretsye, mwonvwa omʉlenge wa Nyinya-kowethʉ nɨanegena athɨ: 32“Ingye ngyo Gongo wa bo sho, Gongo wa Abʉrahamʉ na wa Isaka na wa Yakobo.” Mʉsa mwathithimana bʉshana n'obʉba, mwathanalinda ashʉba ʉshayo amesho. 33Aho Nyinya-kowethʉ mwamʉbwɨra athɨ: “Thokya ebɨrato byawe kʉshangwa ho wimene hano nɨ handʉ habuyirire. 34Kwenene, nyamashʉnga emɨnʉbo y'abandʉ baye mo kɨhʉgo ky'iMisiri, nyamwonvwa ekɨrɨro kyabo, ewo lɨno nyamakima bʉshana nyɨshabʉlebo. Aho nyakʉthʉma ʉgende iMisiri.#7:33-34 Soma Ɨthoka 3:5-10.”
35«Mʉsa oyo yo aBaisiraeli bathɨndaga balɨ abanegena bathɨ: “Nɨ ɨndɨ yo wakʉyɨragamo mʉkʉlʉ na musohi?” N'ɨye yo Gongo athʉmaga abye mʉkʉlʉ na mushabuli, ɨtsʉkɨra ko malaɨka yo wamʉhʉlʉkɨraga mo kɨkala. 36Nɨ Mʉsa yo wathokaya aBaisiraeli b'iMisiri alɨ akola ebɨthɨko-thɨko na bɨmɨnyɨkalo mo kɨhʉgo ky'iMisiri, na mo ngetsɨ Nyerʉ, na mo mbwarara, mʉ myaka makumi ane. 37Nɨna Mʉsa oyo yo wabwɨraga aBaisiraeli athɨ: “Gongo andahulukya mo bagala benyu mo mʉmɨnyeretsɨ mʉgʉma yo ʉlɨ ng'ingye.#7:37 Soma Ɨbʉka 18:15,18.” 38Na mo ndambi aBaisiraeli bagenda abahindana mo mbwarara, Mʉsa agenda abya hagʉma na bo thatha-kʉlʉ na malaɨka yo wanegenaga naye ko kɨthwa ky'iSinai. Kandɨ nɨ ɨye yo wahabawa ebɨnwa by'obʉyɨngo bʉshana athʉhebyo.
39«Hewethuwe abo thatha-kʉlʉ mobathatsɨyɨra ishikya Mʉsa, mobamʉthɨnda mo mɨthɨma yabo n'ishondya ɨshʉba iMisiri. 40Mobabwɨra ye Haruni bathɨ: “Thʉkometsye bo gongo bo bathʉshondola, kʉshangwa ye Mʉsa oyu yo wathuthokaya mo kɨhʉgo ky'iMisiri, thuthetsi ebyo byamuhikire.#7:40 Soma Ɨthoka 32:1,23.” 41Aho mobakomya kɨshoshekano kya kɨnyana, na mobakometsyakyo bʉhere, mobakomya linye lya lʉmogo ko mʉlɨmo w'eminwe yabo. 42Hewethuwe Gongo mwabɨndʉka kʉbo, na mwalikabo baramye esongununu s'omo lʉbʉla nga ko byashakawa mo kɨtabo ky'abamɨnyeretsɨ bɨthɨ:
“Imwe bandʉ b'iIsiraeli,
n'ingye ngyo mwahereraga esonyama n'awandɨ mahere
mo myaka makumi ane mo mbwarara?
43Ɨhɨ, hewethuwe momwaheka ehema ya gongo wenyu Moloke,
n'ekɨshoshekano kya ngununu Refani, gongo wenyu
ekɨshoshekano eki kyo mwayɨkoleraga kʉshangwa muramyekyo.
Bʉshana n'ekyo nyandabaligitha hale kʉlenga iBabeli.#7:42-43 Soma Amosi 5:25-27.”
44«Abo thatha-kʉlʉ babyaga na hema mo mbwarara yo yagenda eyikangania ko Gongo alɨ mo kathi kabo. Ehema eyo moyakomibwa nga ko Gongo ahamʉlaga Mʉsa, ɨkwamana n'omʉhanda akangibawa. 45Honyuma kw'aho ehema eyo moyashigirwa olʉgero lo lwashʉbʉkaga abo thatha-kʉlʉ. Nabo mobahekaro nɨbashondolerwe na Yoshua ihika ko ndambi banyagʉlaga ekɨhʉgo ky'ebɨhanda byo Gongo aligithaga embere bahike ewabo. N'ehema eyo moyabyaho ihika ko mʉgʉlʉ wa Tawiti. 46Tawiti oyo mwabona lʉkogo embere sa Gongo, naye mwashaba hamuli bʉshana ahimbire Gongo wa Yakobo yo nyʉmba. 47Hewethuwe mwabya nɨ Solomona yo wamuhimbiraga enyʉmba. 48Hewethuwe Gongo w'elʉgʉlʉ athikala mʉ manyʉmba athahimbwa mʉ minwe ya bandʉ, nga ko mʉmɨnyeretsɨ anegenaga athɨ:
49“Nyinya-kowethʉ athɨ:
‘Olʉbʉla kyo kifumbi kyaye ky'obwamɨ,
n'ekɨhʉgo kyo kiryathiro ky'ebɨshando byaye.
Nɨ nyʉmba yɨrɨ yɨthɨ yo mwanganyihimbira?
Na nɨ hayi ho nyangalʉhʉkɨra?
50Eminwe aye yo yɨthabʉmbaga ebɨndʉ byoshi ebi?#7:49-50 Soma Isaya 66:1-2.’”»
51Sɨtɨfano mwashʉba negena athɨ: «Imwe bandʉ ba mathwi matsɨbʉ, imwe b'emɨthɨma ithikiritsye n'amathwi ahʉmene, ebɨro byoshi omʉlwa n'oMʉthɨma Mwerʉ, nga ko bo thatha-kʉlʉ bakolaga! 52Nɨ ɨndɨ mo bamɨnyeretsɨ boshi yo bo thatha-kʉlʉ bathagatsaya? Nabo mobitha abo bathangaga ɨfʉla omwatsɨ w'erihika ly'oMʉthʉnganene, na nɨ ɨye yo mwahotheraga n'imwitha. 53Imwe mo bamalaɨka bahaga oMʉgomba wa Gongo he momuthashikyawo!»
Sɨtɨfano ithwa mʉ mabwe
54Ab'omo Bʉshenge Bʉkʉlʉ babere bonvwa ebɨnwa ebyo mobakapɨkɨra, n'ishyera Sɨtɨfano y'ameno. 55Naye anotswiremo oMʉthɨma Mwerʉ, mwashʉmbɨra amesho w'elʉbʉla, mwashʉnga olʉkengerwa lwa Gongo na Yesʉ n'imene ko kʉboko kw'amalyo kwa Gongo. 56Sɨtɨfano mwanegena athɨ: «Mʉhʉlɨkɨrɨtsye, enyɨshʉnga olʉbʉla nilukingwire, na Mʉgala w'oMʉndʉ n'imene ko kʉboko kw'amalyo kwa Gongo.» 57Aho mobahambala kʉtsɨbʉ nibanatsibire amathwi wabo, na mobamʉgʉlʉkɨra aboshi kʉgʉmerera. 58Mobamʉkʉrɨra embʉga y'omuyi n'ɨmʉgʉshangako amabwe bʉshana bamwithe. N'abatimo mobahira esongɨmba sabo s'oko bɨshando bya mʉthabana mʉgʉma erɨtsɨna lɨwe nɨ yo Sauli. 59Babere bane mumuhumanga amabwe, Sɨtɨfano mwashaba athɨ: «Nyinya-kowethʉ Yesʉ, wangɨrɨra omʉthɨma aye!» 60Honyuma kw'aho mwafʉkama na mwalaka mʉ mʉlenge mʉnene athɨ: «Nyinya-kowethʉ, ʉthaganzɨragabo ekɨtsɨbʉ eki!» Abere amamala ɨnegena ebɨnwa ebyo, mwatsa omʉthɨma.
2025 Group of Associations for the Promotion of Languages, Cultures for Integral Development