Jeelim 16
16
Kora de Datan de Abiram chichuŋu
1Izehara bu Kora déem ye Levi dwi tu mo ye o nwoŋi Kohafe sɔ-yuu kom wone.#Nwoŋim 6:21 O ma ke ni de Ruben dwi tiina badwonna se ba dwoni de Moses. Nɔɔna bam konto maa ye Eliabi bia balei Datan de Abiram, dedaane Peleti bu Ona mo. 2Ba déem dwoni de Moses, ye Isarele kɔgɔ kom yiga tiina bia yalei de finnu balo nɔɔna na nege to maa zege ba kwaga ne. 3Ba laam ma vo ba jeeri Moses de Aron, ye ba ta de-ba ba we, “Abam zeiŋi á tete á gaale ko na maŋe se á ke tei to. Á boŋe we á gare Isarele tiina bam maama mo na? Dé kɔgɔ kom wone nɔɔno maama ye Wɛ nyem mo. Baŋa Wɛ maa wo nɔɔno maama tei ne. Bɛ nam mo ye á zeiŋi á tete Baŋa Wɛ kɔgɔ kom maama yiga ne?”
4Moses na nigi ba taane dem to, mo o vwi o yibia tega ne. 5O laam ma ta o bere Kora de o kwaga kɔgɔ kom o we, “Jwa tetete Baŋa Wɛ tete wó bere debam wolo o na seene o pɔɔre se o taa ye o nyem to. O ta wó pa kotu chwoŋa se o fɔɔre o twɛ o tei. Nɔɔno wolo o na seene o kuri to mo wó zege o yiga ne. 6Kora, nmo de n kɔgɔ kom maama jege se á ke tento mo: kwei-na min-chala zwe 7se á jwa ke min-chala se wone. Á ta wó kwei talwoŋ-ywoŋa á ke á woli da se á daare á vo Baŋa Wɛ yiga ne. Baŋa Wɛ wó kuri wolo o na pɔɔre se o taa ye o nyem to. Abam Levi dwi tiina mo zeiŋi á tete á gaale!”
8Moses ta ma ta de Kora o we, “Nam cheigi-na lanyerane, abam Levi dwi tiina bam! 9Baŋa Wɛ pɔɔre abam Isarele dwi tiina bam maama wone se á ta‑á toŋe á pa‑o o wara-jei sem ne, se á daare á ta‑á zege Isarele tiina kɔgɔ kom yiga ne á woli-ba Wɛ zula seeni. O na kwei totoŋe dem konto o pa abam to dae kolokolo abam tei ne na? 10O pɛ chwoŋa se nmo, Kora, de n dwonna Levi tiina badaara bam taa tui o yiga ne. Nmo nam boŋe se n ji Wɛ kaanem tu mo n woli da na? 11Chega ŋwaane to, nmo de n kwaga kɔgɔ kom na zeiŋi á tete tei to, ko ye á chiŋi jara de Baŋa Wɛ mo. Á jege Aron á ŋwaana se bɛ mo?”
12Moses ma toŋe o bwoŋi Eliabi bia, Datan de Abiram. Ba ma toŋe kwora o tei ne ba we, “Dé bá ba nmo tei! 13Nmo jaane debam n nwoŋi Ejipti te-ywoŋa kalo na lana de varem de kɔnɔ to wone n ba ywo-seeni se dé te kagoa kanto wone. Ko nam dae kolokolo nmo tei ne ye n ta boŋe se n di dam dé baŋa ne! 14Nmo ta wo pɛ se dé zo tega kalo na ywomma de varem de kɔnɔ to. N wo pɛ se dé taa tei tega se dé du wonnu ka wone, naa dé jeiri Vini teeni dé gwori de bia. Daa‑n yé boŋe se n gane nɔɔna banto. Dé bere dé ba beena n tei!”
15Moses bane ma tiini de zaŋe ye o ta de Baŋa Wɛ o we, “Yé pa n yiga taa wo nɔɔna banto pɛɛra yam wone. A wo chɔge ba yiga, a nam wo jwoŋi ba bonaga dedoa tete de.”
16Moses laam ma ta de Kora o we, “Jwa ne se nmo de n kwaga kɔgɔ kom ba á zege Baŋa Wɛ yiga ne. Abam maama de Aron wó ba á jeeri da. 17Abam nɔɔno maama wó ja o min-chala zoŋa kam de ka wo talwoŋ-ywoŋa mo o ja o jeeri se o zwɛ o pa Baŋa Wɛ. Aron de wó ke konto. Á min-chala zwe sem maama wó taa ye bia yalei de finnu mo.”
18Tega na poore to, nɔɔna bam maama ma seene ba kwei ba zwe de se wo min-chala, ye ba laam daŋe talwoŋ-ywoŋa se wone. Ba ma vo ba jeeri Moses de Aron ye ba maama zege wara-jei sem ni ne. 19Kora déem ya pɛ se Isarele tiina kɔgɔ kom maama ba ba jeeri wara-jei sem ni ne ba zege Moses de Aron yiga ne. Ba maama na tu ba zege da konto to, Baŋa Wɛ ma veere o tete de o nenɔŋ-fɔrɔ kom o bere ba maama, 20ye o ta de Moses de Aron o we, 21“Abam balei kɛ-na dáa á daare Isarele tiina kɔ-fɔrɔ kom, se a yɔɔre a lage a ti-ba mo leile konto.” 22Moses de Aron ma vwi ba yibia tega ne ba lwoori Wɛ ba we, “Dé Tu Wɛ, nmo ŋwaane mo nabiina maama ŋwe. Nɔɔno dedoa nam ná ke o tusi, nmo wó da ko ŋwaane n ke bane de nɔn-kɔgɔ kom maama mo na?”
23 Baŋa Wɛ ma ta de Moses o we, 24“Nam ta de kɔ-fɔrɔ kom maama se ba ja ba tete ba vo dáa ba daare Kora, de Datan, de Abiram vwoa yam.” 25Moses ma zaŋe o vo Datan de Abiram tei ye Isarele nakwa bam de tɔge o kwaga. 26Moses maa jege nɔn-kɔgɔ kom o kaane ye o we, “Lage-na jei á vo, se á daare puseŋ-nyena banto. Nam yé zaŋe-na á dwei ba kolokolo, se á de tɔge de-ba á te ba wɛleera yam ŋwaane.” 27Nɔɔna bam maama ma seene ba vo dáa ba daare Kora, de Datan, de Abiram vwoa yam. Datan de Abiram déem nwoŋi mo ba zege ba vwoa yam ni ne, ye ba kaana de ba bia de zege ba tei ne.
28Moses laam ma ta o we, “Keim dento baŋa ne mo abam wó ma á sɛ we Baŋa Wɛ mo toŋe-ne, se ko dae a tete boboŋa ŋwaane mo a ke totoŋa yalo a na jege a ke to. 29Nɔɔna banto ná tege ba tete toone, ko bere we Baŋa Wɛ wo toŋe-ne, se a tete mo ke a boboŋa. 30Baŋa Wɛ nam ná ke wo-kenkagele delo ta na wo maŋe de ke to, pa se tega kam bɔke belei ka jwoŋi-ba ka li, ye banto de ba wonnu maama ná zo tega kuri ne ye ba ŋwe, ko wó pa se á lɔre we ba na gwooni Baŋa Wɛ to ŋwaane mo o ke konto.”
31Moses na yɔɔre o ta konto o ti to, mo tega kam mɛ seeni nɔɔna bam na zege to bɔke belei. 32Ka ma jwoŋi ba de ba di sem tiina ka li. Tega kam déem ta ligi Kora de o kwaga tɔgena bam maama mo, de ba jejegero maama. 33Ba de ba wonnu maama na sirimi ba zo gwoŋo kom wone konto to, mo tega kam jwoori ka kwoni ka tete. Nɔɔna bam konto laam jei, ye ba daa tera Isarele tiina kɔgɔ kom wone. 34Isarele tiina bam déem nigi nɔɔna bam na laare bɔge-bɔge tei to. Ba de ma duri se ba lu ye ba laare ba we, “Dé vae se tega kam li debam de!”
35Ko ta ná ye nɔɔna bia yalei de finnu balo na mɛ ba mini zwe sem ba zwɛ talwoŋ-ywoŋa ba pa Baŋa Wɛ to, min-vogo mo pɔpɔ ko nwoŋi Baŋa Wɛ tei ne ko chu ba baŋa ne ko go-ba.
36 Baŋa Wɛ ma ta de Moses o we, 37“Ta de Aron bu Eleaza se o beeri tentwarem dem wone o twɛ min-chala zwe sem. O ná ke konto, se o laam le min-chala yalo na wo se wone to o dole o yage yiga yiga. Kokuri to, zwe sem laam ye wose mo, 38ba na kwei-se ba ma ke pɛɛra ba pa Baŋa Wɛ to ŋwaane. Nɔɔna balo na ke konto to laam tege mo ba wɛleera ŋwaane. Mo kokuri, á jege se á kwei zwe sem á mage á ke daane se se chaane se ji channa-pelaga, se á daare á kwei á ma á kwoli kaanem dakaa kam. Konto ná kea, min-chala zwe sem wó ji maana mo se pa Isarele tiina bam.”
39Kaanem tu Eleaza ma seene o twɛ zwe selo nɔɔna bam na jaane ba vo Wɛ yiga ne ye Wɛ go-ba to. O ma pa se ba mage-se ba ke channa-pelaga na chaane to, ye ba kwei-ka ba kwoli kaanem dakaa kam. 40Ko maa ye maana ko pa Isarele tiina bam se ba taa yei we nɔɔn-nɔɔno dae se o zwɛ talwoŋ-ywoŋa o pa Baŋa Wɛ ye o wo nwoŋi Aron dwi dem wone. Nɔn-gaa ná kwaane se o ke konto, kotu wó na chɔgem nenɛɛne Kora de o kwaga tɔgena bam na nɛ tei to mo. Eleaza déem ke nenɛɛne Baŋa Wɛ na tɔge Moses baŋa o pa‑o ni se o ke tei to mo.
41Tega na poore to mo Isarele tiina kɔ-fɔrɔ kom maama vei Moses de Aron tei ye ba poone ba we, “Abam balei mo go Wɛ nɔɔna bam badaara.”
42Nɔɔna bam na yɔɔre ba jeeri ba gilimi-ba to, mo Moses de Aron pipiri se ba nii wara-jei sem seeni, dedaane kunkwoŋo kom tu ko kwoli wara-vwei dem ye Baŋa Wɛ pɔpɔ o veere o tete de o nenɔŋ-fɔrɔ kom o bere ba maama. 43Moses de Aron ma vo ba zege wara-vwei dem yiga ne. 44Baŋa Wɛ ma ta de Moses o we, 45“Fɔɔre á zege-na dáa ne de nɔn-kɔgɔ kom se a laam yɔɔre a ti ba maama bedwe baŋa ne.” Ba de ma vwi ba yibia tega ne.
46Moses ma ta de Aron o we, “Zaŋe n kwei n min-chala zoŋa kam n daare n le min-chala kaanem dakaa kam mini wone n ke zoŋa kam wone. Ta kwei talwoŋ-ywoŋa n woli da n vo n zo nɔn-kɔgɔ kom wone se n ma n saare ba wɛleera Wɛ yiga ne. Ke lela! Baŋa Wɛ bane zaŋe nɔɔna bam baŋa ne mo pa se jawe-chɛɔ maŋe ko to ba wone ko jege-ba ko goe.” 47Aron ma seene o ke kolo Moses na tage to. O kwei o mini zoŋa kam mo o ja o duri o zo nɔn-kɔgɔ kom wone, ye jawe-chɛɔ kom ta jege nɔɔna bam ko goe. O ma zwɛ talwoŋ-ywoŋa kam o pa Baŋa Wɛ se o le ba wɛleera Wɛ yiga ne. 48O ma zege twa bam de nɔɔna balo ta na ŋwe to tetare ne. Aron keim dem konto ma che jaweo kom dam, ye nɔɔna bam daa ba toa. 49De ko de, Isarele tiina balo na tege jaweo kom ŋwaane to déem ye nɔɔna morro fuga-tena de bia yarepɛ (14,700). Twa bam konto déem mo woli de balo na maŋe ba te Kora keim-balɔrɔ kom ŋwaane to.
50Jaweo kom na tu ko yage to, mo Aron jwoori wara-jei sem ni ne o vo o zege Moses tei ne.
Currently Selected:
Jeelim 16: KBG
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© 2020, Ghana Institute of Linguistics, Literacy and Bible Translation (GILLBT)
Jeelim 16
16
Kora de Datan de Abiram chichuŋu
1Izehara bu Kora déem ye Levi dwi tu mo ye o nwoŋi Kohafe sɔ-yuu kom wone.#Nwoŋim 6:21 O ma ke ni de Ruben dwi tiina badwonna se ba dwoni de Moses. Nɔɔna bam konto maa ye Eliabi bia balei Datan de Abiram, dedaane Peleti bu Ona mo. 2Ba déem dwoni de Moses, ye Isarele kɔgɔ kom yiga tiina bia yalei de finnu balo nɔɔna na nege to maa zege ba kwaga ne. 3Ba laam ma vo ba jeeri Moses de Aron, ye ba ta de-ba ba we, “Abam zeiŋi á tete á gaale ko na maŋe se á ke tei to. Á boŋe we á gare Isarele tiina bam maama mo na? Dé kɔgɔ kom wone nɔɔno maama ye Wɛ nyem mo. Baŋa Wɛ maa wo nɔɔno maama tei ne. Bɛ nam mo ye á zeiŋi á tete Baŋa Wɛ kɔgɔ kom maama yiga ne?”
4Moses na nigi ba taane dem to, mo o vwi o yibia tega ne. 5O laam ma ta o bere Kora de o kwaga kɔgɔ kom o we, “Jwa tetete Baŋa Wɛ tete wó bere debam wolo o na seene o pɔɔre se o taa ye o nyem to. O ta wó pa kotu chwoŋa se o fɔɔre o twɛ o tei. Nɔɔno wolo o na seene o kuri to mo wó zege o yiga ne. 6Kora, nmo de n kɔgɔ kom maama jege se á ke tento mo: kwei-na min-chala zwe 7se á jwa ke min-chala se wone. Á ta wó kwei talwoŋ-ywoŋa á ke á woli da se á daare á vo Baŋa Wɛ yiga ne. Baŋa Wɛ wó kuri wolo o na pɔɔre se o taa ye o nyem to. Abam Levi dwi tiina mo zeiŋi á tete á gaale!”
8Moses ta ma ta de Kora o we, “Nam cheigi-na lanyerane, abam Levi dwi tiina bam! 9Baŋa Wɛ pɔɔre abam Isarele dwi tiina bam maama wone se á ta‑á toŋe á pa‑o o wara-jei sem ne, se á daare á ta‑á zege Isarele tiina kɔgɔ kom yiga ne á woli-ba Wɛ zula seeni. O na kwei totoŋe dem konto o pa abam to dae kolokolo abam tei ne na? 10O pɛ chwoŋa se nmo, Kora, de n dwonna Levi tiina badaara bam taa tui o yiga ne. Nmo nam boŋe se n ji Wɛ kaanem tu mo n woli da na? 11Chega ŋwaane to, nmo de n kwaga kɔgɔ kom na zeiŋi á tete tei to, ko ye á chiŋi jara de Baŋa Wɛ mo. Á jege Aron á ŋwaana se bɛ mo?”
12Moses ma toŋe o bwoŋi Eliabi bia, Datan de Abiram. Ba ma toŋe kwora o tei ne ba we, “Dé bá ba nmo tei! 13Nmo jaane debam n nwoŋi Ejipti te-ywoŋa kalo na lana de varem de kɔnɔ to wone n ba ywo-seeni se dé te kagoa kanto wone. Ko nam dae kolokolo nmo tei ne ye n ta boŋe se n di dam dé baŋa ne! 14Nmo ta wo pɛ se dé zo tega kalo na ywomma de varem de kɔnɔ to. N wo pɛ se dé taa tei tega se dé du wonnu ka wone, naa dé jeiri Vini teeni dé gwori de bia. Daa‑n yé boŋe se n gane nɔɔna banto. Dé bere dé ba beena n tei!”
15Moses bane ma tiini de zaŋe ye o ta de Baŋa Wɛ o we, “Yé pa n yiga taa wo nɔɔna banto pɛɛra yam wone. A wo chɔge ba yiga, a nam wo jwoŋi ba bonaga dedoa tete de.”
16Moses laam ma ta de Kora o we, “Jwa ne se nmo de n kwaga kɔgɔ kom ba á zege Baŋa Wɛ yiga ne. Abam maama de Aron wó ba á jeeri da. 17Abam nɔɔno maama wó ja o min-chala zoŋa kam de ka wo talwoŋ-ywoŋa mo o ja o jeeri se o zwɛ o pa Baŋa Wɛ. Aron de wó ke konto. Á min-chala zwe sem maama wó taa ye bia yalei de finnu mo.”
18Tega na poore to, nɔɔna bam maama ma seene ba kwei ba zwe de se wo min-chala, ye ba laam daŋe talwoŋ-ywoŋa se wone. Ba ma vo ba jeeri Moses de Aron ye ba maama zege wara-jei sem ni ne. 19Kora déem ya pɛ se Isarele tiina kɔgɔ kom maama ba ba jeeri wara-jei sem ni ne ba zege Moses de Aron yiga ne. Ba maama na tu ba zege da konto to, Baŋa Wɛ ma veere o tete de o nenɔŋ-fɔrɔ kom o bere ba maama, 20ye o ta de Moses de Aron o we, 21“Abam balei kɛ-na dáa á daare Isarele tiina kɔ-fɔrɔ kom, se a yɔɔre a lage a ti-ba mo leile konto.” 22Moses de Aron ma vwi ba yibia tega ne ba lwoori Wɛ ba we, “Dé Tu Wɛ, nmo ŋwaane mo nabiina maama ŋwe. Nɔɔno dedoa nam ná ke o tusi, nmo wó da ko ŋwaane n ke bane de nɔn-kɔgɔ kom maama mo na?”
23 Baŋa Wɛ ma ta de Moses o we, 24“Nam ta de kɔ-fɔrɔ kom maama se ba ja ba tete ba vo dáa ba daare Kora, de Datan, de Abiram vwoa yam.” 25Moses ma zaŋe o vo Datan de Abiram tei ye Isarele nakwa bam de tɔge o kwaga. 26Moses maa jege nɔn-kɔgɔ kom o kaane ye o we, “Lage-na jei á vo, se á daare puseŋ-nyena banto. Nam yé zaŋe-na á dwei ba kolokolo, se á de tɔge de-ba á te ba wɛleera yam ŋwaane.” 27Nɔɔna bam maama ma seene ba vo dáa ba daare Kora, de Datan, de Abiram vwoa yam. Datan de Abiram déem nwoŋi mo ba zege ba vwoa yam ni ne, ye ba kaana de ba bia de zege ba tei ne.
28Moses laam ma ta o we, “Keim dento baŋa ne mo abam wó ma á sɛ we Baŋa Wɛ mo toŋe-ne, se ko dae a tete boboŋa ŋwaane mo a ke totoŋa yalo a na jege a ke to. 29Nɔɔna banto ná tege ba tete toone, ko bere we Baŋa Wɛ wo toŋe-ne, se a tete mo ke a boboŋa. 30Baŋa Wɛ nam ná ke wo-kenkagele delo ta na wo maŋe de ke to, pa se tega kam bɔke belei ka jwoŋi-ba ka li, ye banto de ba wonnu maama ná zo tega kuri ne ye ba ŋwe, ko wó pa se á lɔre we ba na gwooni Baŋa Wɛ to ŋwaane mo o ke konto.”
31Moses na yɔɔre o ta konto o ti to, mo tega kam mɛ seeni nɔɔna bam na zege to bɔke belei. 32Ka ma jwoŋi ba de ba di sem tiina ka li. Tega kam déem ta ligi Kora de o kwaga tɔgena bam maama mo, de ba jejegero maama. 33Ba de ba wonnu maama na sirimi ba zo gwoŋo kom wone konto to, mo tega kam jwoori ka kwoni ka tete. Nɔɔna bam konto laam jei, ye ba daa tera Isarele tiina kɔgɔ kom wone. 34Isarele tiina bam déem nigi nɔɔna bam na laare bɔge-bɔge tei to. Ba de ma duri se ba lu ye ba laare ba we, “Dé vae se tega kam li debam de!”
35Ko ta ná ye nɔɔna bia yalei de finnu balo na mɛ ba mini zwe sem ba zwɛ talwoŋ-ywoŋa ba pa Baŋa Wɛ to, min-vogo mo pɔpɔ ko nwoŋi Baŋa Wɛ tei ne ko chu ba baŋa ne ko go-ba.
36 Baŋa Wɛ ma ta de Moses o we, 37“Ta de Aron bu Eleaza se o beeri tentwarem dem wone o twɛ min-chala zwe sem. O ná ke konto, se o laam le min-chala yalo na wo se wone to o dole o yage yiga yiga. Kokuri to, zwe sem laam ye wose mo, 38ba na kwei-se ba ma ke pɛɛra ba pa Baŋa Wɛ to ŋwaane. Nɔɔna balo na ke konto to laam tege mo ba wɛleera ŋwaane. Mo kokuri, á jege se á kwei zwe sem á mage á ke daane se se chaane se ji channa-pelaga, se á daare á kwei á ma á kwoli kaanem dakaa kam. Konto ná kea, min-chala zwe sem wó ji maana mo se pa Isarele tiina bam.”
39Kaanem tu Eleaza ma seene o twɛ zwe selo nɔɔna bam na jaane ba vo Wɛ yiga ne ye Wɛ go-ba to. O ma pa se ba mage-se ba ke channa-pelaga na chaane to, ye ba kwei-ka ba kwoli kaanem dakaa kam. 40Ko maa ye maana ko pa Isarele tiina bam se ba taa yei we nɔɔn-nɔɔno dae se o zwɛ talwoŋ-ywoŋa o pa Baŋa Wɛ ye o wo nwoŋi Aron dwi dem wone. Nɔn-gaa ná kwaane se o ke konto, kotu wó na chɔgem nenɛɛne Kora de o kwaga tɔgena bam na nɛ tei to mo. Eleaza déem ke nenɛɛne Baŋa Wɛ na tɔge Moses baŋa o pa‑o ni se o ke tei to mo.
41Tega na poore to mo Isarele tiina kɔ-fɔrɔ kom maama vei Moses de Aron tei ye ba poone ba we, “Abam balei mo go Wɛ nɔɔna bam badaara.”
42Nɔɔna bam na yɔɔre ba jeeri ba gilimi-ba to, mo Moses de Aron pipiri se ba nii wara-jei sem seeni, dedaane kunkwoŋo kom tu ko kwoli wara-vwei dem ye Baŋa Wɛ pɔpɔ o veere o tete de o nenɔŋ-fɔrɔ kom o bere ba maama. 43Moses de Aron ma vo ba zege wara-vwei dem yiga ne. 44Baŋa Wɛ ma ta de Moses o we, 45“Fɔɔre á zege-na dáa ne de nɔn-kɔgɔ kom se a laam yɔɔre a ti ba maama bedwe baŋa ne.” Ba de ma vwi ba yibia tega ne.
46Moses ma ta de Aron o we, “Zaŋe n kwei n min-chala zoŋa kam n daare n le min-chala kaanem dakaa kam mini wone n ke zoŋa kam wone. Ta kwei talwoŋ-ywoŋa n woli da n vo n zo nɔn-kɔgɔ kom wone se n ma n saare ba wɛleera Wɛ yiga ne. Ke lela! Baŋa Wɛ bane zaŋe nɔɔna bam baŋa ne mo pa se jawe-chɛɔ maŋe ko to ba wone ko jege-ba ko goe.” 47Aron ma seene o ke kolo Moses na tage to. O kwei o mini zoŋa kam mo o ja o duri o zo nɔn-kɔgɔ kom wone, ye jawe-chɛɔ kom ta jege nɔɔna bam ko goe. O ma zwɛ talwoŋ-ywoŋa kam o pa Baŋa Wɛ se o le ba wɛleera Wɛ yiga ne. 48O ma zege twa bam de nɔɔna balo ta na ŋwe to tetare ne. Aron keim dem konto ma che jaweo kom dam, ye nɔɔna bam daa ba toa. 49De ko de, Isarele tiina balo na tege jaweo kom ŋwaane to déem ye nɔɔna morro fuga-tena de bia yarepɛ (14,700). Twa bam konto déem mo woli de balo na maŋe ba te Kora keim-balɔrɔ kom ŋwaane to.
50Jaweo kom na tu ko yage to, mo Aron jwoori wara-jei sem ni ne o vo o zege Moses tei ne.
Currently Selected:
:
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© 2020, Ghana Institute of Linguistics, Literacy and Bible Translation (GILLBT)