Lúkási 1
1
Lezi
1-2Ndi Teofil, o ó si nzhɛ́ɛ menu mīi, é ke tɔ́k á tsetsɛlɛ pímpɛ. Epuɔ tɛ nzáne é ke fāʼ eshhʉ̄ á letī azɔ́p. Pɔ́ ke tí á mbɔŋɔ́ páʼ wɔ njhʉɛ‑njʉɔ́ e ke pɛté eshúŋ á yímpɛ épúp. Ŋ́gɔ́ epuɔ pīi, é ke jʉ́ɔ menu mɛ́t, tɛ efhó á nzií, ḿbiŋ mbú ncʉ́ʼ azɔ́p wɔ shúŋ‑anu Ndém mɛ́t. 3Meŋ méŋwɛ̄t azá, meŋ nde chʉ́ nnɛ̄t mmɛ̄te menu muɔ mɛ́t, tɛ efhó páʼ é le zī épúp. Meŋ á piŋ njʉ́ɔ ŋ́gɛ, meŋ a cúʼte menu muɔ mɛ́t, étáŋte etí á mbū wu me Ndi. 4Meŋ tíi páʼa, tɛ́ o elɔk nzhɛ́ á légɛ, menu mīi mɛ́ le ziʼné á wú lā, é si ŋgɔ́ anuúnē.
Cɔʼ Ndém a á ega mbhʉ́ɛ á lezhī Jáaŋ Mbaptísi
5Á lɛ afʉʼ zīi, Elōde a lɛ efɔ á ntē ŋgɔŋ epuɔ Yúda, mmɔʼ nnɔŋ‑epɔʼ á gɔ́ éwú, lezēŋ tsí é gɔ́ lɛ, Sakalía, ŋ́gɔ́ ánɛ nnɔ wɔ nɔŋ‑epɔʼ Abia. Nzwí yi á gɔ́ lɛ, Elizabɛt, ńtó ánɛ nzwɛt Aalɔŋ nnɔŋ‑epɔʼ éyi ndʉɛ. 6Pɔ́ ndō yi metsem, é nɔŋ njúʼɔ nchu Ndém, ŋ́kúʼtɛ lepé tsí, ńzéŋ ŋgɔ́ té alɔ́ʼ á mvhɔ yí. 7Táʼ, pɔ́ le pīŋ te á mɔ́ wɛ, melaʼ mīi Elizabɛt a lɛ á ŋkīŋ. Pɔ́ mémpīa é piŋ nzéŋ ŋ́gɔ́ mbɔ, pɔ́ lé zwiŋ tɛʼ.
8Á shʉʼ amɔ̄ʼ aleʼé, Sakalía á nɔŋ nnɔ̄ŋɔ epɔʼ á ntē Mía Ŋgyā Ndém, melaʼ mīi, nnɔ wɔ́p mé le nɔ̄ŋ ŋghʉ̄ɛ afaʼ, afʉʼ alāʼ mɛ́t. 9Á fhó ánɛ mɛt, páʼ wɔ nɔŋ‑epɔʼ é gɛ ŋghʉ̄ɛ épúp, pɔ́ maʼ azō#1.9 Epuɔ Yúda é lɛɛ́ mmaʼa azō, ńdɔ̄kɔ njʉ́ɔ ajū mīi, Ndém a á si ŋkɔ̄ŋɔ. Jʉ́ɔ́ Eshuŋne Lepúʼ 16.33., ńdɔk efāʼ á nnɔ pɔ́p, ńjʉ́ɔ á ŋiŋ yīi Ndém a á tsɔ́ʼ á yí ŋ́gɛ, a ekó á ŋgyā mɛ́t, á tɛ á ntē éwú, ńtɔ̄ aŋsaŋ#1.9 Aŋsaŋ a á páʼ elɛ lā, epuɔ Yúda é gɛ ntɔ̄ɔ ndɔkɔ ŋgūʼtɛ á Ndém.. Mɛ́ faʼ épúp, á whʉ ánɛ Sakalía. 10Afʉʼ á kuʼ, Sakalía á ge ekó á ŋgyā etɔ aŋsaŋ, alāʼ á zɛ́t apɛ́ eswíŋtɛ á Ndém, páʼ mɛ́ gɛ nzī ŋghʉ̄ɛ épúp. 11Á kó á ŋgyā épúp, taʼ cɔʼ Ndém á ŋwak, ńtshí á ajʉʼ letɔ‑aŋsaŋ, mé ŋkɔʼɔ́ apū ete. 12Sakalía á jʉ́ɔ á yí, além zí á tsɔ́ʼɔ, ecɔʼ é pú ŋgɔ́ á yí. 13Tɛ́ cɔʼ Ndém á lé á mbū yí ŋ́gɛ: «Sakalía, te ezéŋ mbɔ́k, Ndém a ke véŋ ajū mīi, o gɛ ndɔ́ɔ á yí lā. Nzwí wu Elizabɛt a a shʉʼ egɔ́ ŋgɔ ndém, ézhí á mɔ́ mbaŋa, o eké ntswhī lezēŋ tsí lɛ, Jáaŋ. 14Mɛ́ e shʉʼ ezhí á mɔ́ mɛ́t, ntē wú e egáŋte, ó ewɛ̄ á mía lekāk. Epuɔ tɛ nzá e epú nzéŋ ŋ́kák azɔ́p. 15Mɔ́ wuɔ mɛ́t, a a shʉʼ egɔ́ á mía ŋiŋ á mvhɔ Ndém. Mɛ́ e shʉʼ ege ezhí á yí, Azwakne Ndém a epú ŋgɔ́ ánɛ yí, tɛ a elɔ̄k efhó á levem mɛ́ wɔp. A te shʉʼ enú meluʼ ɔ́, a á le pīŋ nnú amɔ̄ʼ ajū mīi, á gɔ etsēŋte leghi tsí í. 16A a shʉʼ eghʉ, epuɔ Islaɛl tɛ nzáne, e epīŋ nzem, ńjúʼ nchu Atsyapuɔ Ndém wɔp. 17A a shʉʼ ewɛ mete páʼ ntswi‑ŋke Ndém Eli lā. Tɛ́ elɔk efaʼ á mbɔŋɔ́ mbɔŋɔ́ á mvhɔ Ndém, ńdeŋ ndeŋ páʼ Eli lā. A a shʉʼ eghʉ, ntē memɔʼɔ́ pɔ́ a ewɔŋkhʉ̄, e epīŋ nzem ncʉ́ʼ á taʼ. Wɔ te júʼ á Ndém, e epīŋ nzem njúʼ nchu Ndém páʼ, megaŋ anuúnē. Tɛ́ a elɔ̄k ncūŋte mentē epuɔ menɔŋ, pɔ́ elɔ̄k nnáŋ ńzwíʼte á leshʉʼ Atsyapuɔ. »
18Sakalía á júʼ épúp, ńzɛ́tte á cɔʼ Ndém ŋ́gɛ: «Meŋ a shʉʼ ege ezhɛ́ épúp, éjʉ́ɔ akɔ̄? Pek nzwí ga, é gɔ egaá, ńzwīŋ tɛ ŋgɔ́ páʼa, ńzéŋ á mɔ́ nzhí í?»
19 Cɔʼ Ndém á pwɛt ŋ́gɛ: «Meŋ á lɛ, Ŋgáplíya. Meŋ mbuú ŋgɔ́ á mvhɔ Ndém efʉʼ metsem, ńzwíʼtɛ nchu yí, yí mé tó á gá, ŋ́gɛ meŋ eshʉʼ ntswī ewuɔ ŋke mbɔŋ, á mbū wu. 20Ashuŋne jʉɔ mɛ́t, á ké egaá egaá lɛ́, éshʉʼ epo afʉʼ zīi, Ndém a á kɔŋ. Júʼɔ́, páʼ o ka véŋ ɛ́ lā, o ecʉ́ʼ á mbúʼ nchu tɛ eláʼ etshí ánɛ afʉʼ zīi, emuɔ menu mɛ́t, é po. »
21Pɔ́ gē egɔ́ á Mía Ŋgyā Ndém eshúŋnɛ épúp, alāʼ zīi á ŋgɔ́ á apɛ́ eswíŋtɛ á Ndém, á yɛ́t ndé ŋ́gɛ, akɔ̄ ŋghʉ̄, tɛ́ Sakalía á kó á ŋgyā, ńnáŋ páʼa ā? 22Á láʼ nnáŋ tɛ efhó á tɛ ntē ŋgyā ntó, éfāʼ á yí á leshūŋne á mbū alāʼ, ḿbiŋ te kūuʼ, mbɔ a á cʉ́ʼ á mbúʼ nchu, ńcʉ́ʼɛ ndɔ̄kɔ áa mbū mí, éfʉ̄ʼtɛ anu. Alāʼ á jʉ́ɔ épúp, ńzhɛ́ á légɛ, a á kó á ŋgyā, ńjʉ́ɔ á nda jʉ́ɔ anu. Sakalía á pú ntā épúp.
23Meleʼé alāʼ mīi, a le nɔ̄ŋ ndɔ̄kɔ ŋghʉ̄ɛ azí afaʼ á ŋgyā Ndém, é shʉʼ mmī, á piŋ nzem mé mba zi. 24Afʉʼ á shʉʼ nnáŋ tɛ ŋkūʼ, nzwí yi Elizabɛt á gɔ́ ŋgɔ Ndém, ńcʉ́ʼɛ nnáŋa áa mba, ánɛ lekɔŋ yi, tɛ á gɔ́ mesaŋ métáa, té tó apɛ́. Ńnɔŋ ndʉ́ɛ́ ŋ́gɛ: 25«Jʉ́ɔ́ amɔ̄ʼ anu mbɔŋ zīi, Atsyapuɔ Ndém a á ghʉ ánɛ meŋ. Esē yīi é gɛ nzóko ŋkúu á gá á mvhɔ epuɔ, é mi. »
Cɔʼ Ndém a á phʉ́ ŋ́gɛ, mɛ́ shʉʼ ezhí á Yɛɛ́so
26Á ge etɔ́k mesaŋ ntokó páʼ Elizabɛt, a lɛ ŋgɔ Ndém, Ndém á tó á cɔʼ yi Ŋgáplíya, á ntē mmɔʼ tésɔŋ Ŋgaliléa, mɛ́ tɔ́ŋ lɛ, Naázalɛt. 27Ńtó á yí épúp, ŋ́gɛ á egʉɔ ntswī ŋke á mbū mmɔʼ mɔ́ ŋgɔ, lezēŋ tsí é gɔ́ lɛ Malía. Mbɔ mmɔʼ ŋiŋ mbaŋa a ke māʼ ephʉ ánɛ yí, lezēŋ tsí é gɔ́ lɛ Yosɛ́p, á fhó ánɛ ndhu Efɔ Ndavít. 28Cɔʼ Ndém mɛ́t á gʉɔ njʉ́ɔ á Malía, ńdé á mbū yí ŋ́gɛ: «Meŋ á tsaʼte á wú. Ndém a á me wu, a á pú ŋkɔ́ʼne nzwiŋ wú. » 29Malía á júʼ, á tsya á yí, á fhʉte á ntē yí ŋ́gɛ: «Ejʉɔ ntií atsaʼte á páʼa, ńdɔkɔ ŋ́gɛ akɔ̄?»
30 Cɔʼ Ndém á lé á mbū yí ŋ́gɛ: «Malía, te zéŋ mbɔ́k. Ndém á pú ŋkɔ́ʼne nzwiŋ wú. 31Júʼɔ́, o shʉʼ egɔ́ ŋgɔ Ndém, ézhí á mɔ́ mbaŋa, éké etswhi lezēŋ tsí lɛ, Yɛɛ́so. 32A a shʉʼ egɔ́ á mía ŋiŋ, mɛ́ piŋ ntɔ́ŋ á yí lɛ, Méŋ Ndém‑tɛ‑athʉ́‑lephū. Atsyapuɔ Ndém a a shʉʼ eghʉ, a ejhʉ́ lefɔ maŋgānjʉʼ wɔp, á Ndavít. 33A a shʉʼ esáʼ ŋgɔŋ Islaɛl á meŋguʼ meŋguʼ, lefɔ tsí e epiŋ ndáʼ le mīi. »
34Malía á júʼ épúp, ńzɛ́tte á cɔʼ Ndém ŋ́gɛ: «Ajʉɔ anu a shʉʼ etɔ́k ánɛ meŋ lɛ akɔ̄, páʼ meŋ zɛɛ́t te zhɛ́ á ŋiŋ mbaŋa ā?»
35 Cɔʼ Ndém á pwɛt á mbū yí ŋ́gɛ: «Azwakne Ndém a shʉʼ eshʉʼ ekápte á wú, yí méŋwɛ̄t Ndém‑tɛ‑athʉ́‑lephū, a epiŋ ndɔ̄k mete mí ŋghʉ̄, o egɔ́ ŋgɔ Ndém. Melaʼ épúp tɛ́, mɔ́ yīi o o shʉʼ ezhí, mɛ́ é shʉʼ etɔ́ŋ á yí lɛ, Méŋ Ndém, ŋ́gɔ́ á kwaʼ Ndém. 36Júʼ á mbɔŋɔ́, mɛ́ kɛ si ndʉ́ɛ́ ŋ́gɛ, méŋ mɔ́ wu Elizabɛt a á ŋkīŋ, ḿbiŋ nzéŋ ŋgē egɔ́ épúp, mbɔ a á zwiŋ tɛ ntsīa, táʼ, a piīŋ ŋgɔ́ ayáʼa, ŋ́gɔ́ ŋgɔ Ndém, tɛ mbɔ a á gɔ́ mesaŋ ntokó. A a shʉʼ ezhí á mɔ́ mbaŋa. 37Ńdɔkɔ ŋ́gɛ, amɔ̄ʼ azō á gɔ le Ndém tsya. »
38Malía á pwɛt ŋ́gɛ: «Meŋ gɔ́ áa méŋkhʉ̄ Ndém. A eghʉ̄, akɔ̄ lɛ́ zīi o ó lé, a epō ánɛ meŋ. » Á tsɔ́ʼ épúp, cɔʼ Ndém á lɛ ŋgʉ̄ɔ.
Malía a á ega ŋgʉ̄ɔ á ŋgúa Elizabɛt
39Malía á lɔk meleʼé mɛ́t, ŋ́gákne ndū á esī, ḿbē mekwɛ̄t ŋgɔŋ epuɔ Yúda, ŋ́gʉ̄ɔ mé tésɔŋ yīi Sakalía pɔ́ Elizabɛt, é gɛ nnáŋa éwú. 40Ŋ́gʉɔ tɛ ŋkó éwú, ŋ́kó á ŋgyā Sakalía, ńtsāʼte á Elizabɛt. 41Elizabɛt á lɛ ŋgē ejúʼ atsaʼte jʉɔ mɛ́t, mɔ́ á ŋɛnne á levem yí, Azwakne Ndém á kó tɛ ndó ntē yí. 42Á lé mé nte ŋ́gɛ: «Ndém a á néŋ mbwɛ́né ánɛ wu, ńtɔ́k ŋgɔŋ wɔnzwí metsem. Mbɔɔ ánɛ mɔ́ yīi, o o shʉʼ ezhí lā. 43Mía Nzaʼ‑Ŋkhʉ a shʉʼɛ á mba meŋ páʼa, meŋ gɔ́ azá awɔ́? 44O ka jʉ́ɔ kɛ? Meŋ á lɛ ŋgē ejúʼ atsaʼte jú páʼā, mɔ́ á ŋɛnne á levem meŋ, ŋ́gáŋte. 45O wɛɛ̄ mbwɛ́né, wu yīi o ó véŋ ŋ́gɛ menu mīi, cɔʼ Ndém a ke lé me wu lā, e shʉʼ epoo. »
Malía a á ega ŋgūʼtɛ á Ndém
46Malía á lɛ ŋŋāʼ ŋghi zi, ńdé ŋ́gɛ:
«Ntē gá é pú ŋgūʼte á Ndém.
47Meŋ mbiŋ mbú nnáŋ mé lekāk,
mélaʼ Ndém, Ŋghʉɛ‑meŋ‑ntswɛ́t.
48A á lɛ mbú ŋkímte á gá,
tɛ́ meŋ gɔ́ áa nzoknzem méŋkhʉ̄ yi.
Púp, tɛ efhó tsetsɔŋɔ,
nzwɛt ŋiŋnɔŋ ntsem,
e é cʉ́ʼɛ etɔ́ŋɔ á gá é lɛ,
eshhʉ̄ mbɔŋ,
49melaʼ mīi, Atsyapuɔ Ndém a á pú ŋghʉ̄ ntsɔp anu á mbū meŋ.
Yí ndaʼ mé si ŋgɔ́
á kwaʼ Ndém.
50A puú ŋgwɛ á apɔŋɔ́ ntē, ánɛ epuɔ pīi,
é gɛ njúʼɔ nchu yí,
tɛ efhó ánɛ memɔʼɔ́,
ŋ́gʉɔ ŋkó ánɛ ndhu zɔp,
á mejuŋɔ́ mejuŋɔ́.
51A á pú ndɔ̄k ete yí, ŋ́ghʉ̄ memía menu.
Ńták leghi wɔ sáʼ‑nnɛ̄t,
pɔ́ cʉ́ʼɛ ntāpne tapne.
52Ńtʉɔ̄k mefɔ ánɛ ekɔʼ, ḿmāʼte á esī.
Ḿbiŋ ŋkɔ́ʼne nzwiŋ
wɔ te kuʼ ánɛ azō.
53Ŋ́gyá etsō mbɔŋ tɛ záne,
á mbū wɔ náŋ‑nzi.
Ńjūŋ megaŋ azō,
pɔ́ gʉɔ mbū ŋiké.
54A á kwaŋte melaʼne mīi,
a le phʉ́ á mbū
wɔ maŋgānjʉʼ pímpɛ.
Tɛ́ eshʉʼ ntswíte á Islaɛl, ŋgaŋ afaʼ yi.
55A ka lēkne á letswi apɔŋɔ́ ntē zí,
á mbū Ablaham pɔ́ ndhu zi,
á meŋguʼ meŋguʼ ɔ́. »
56Malía á mak á leshūŋne épúp, pɔ́ Elizabɛt é náŋ tsɔ mesaŋ métɛ́t, á piŋ nzem ŋgʉ̄ɔ mé mba zi.
Elizabɛt a gɔ á nzhí Jáaŋ
57Afʉʼ zīi, Elizabɛt a le nɔ̄ŋ ŋgɔ á nzhíɛ, á shʉʼ ŋkūʼ, á zhí á taʼ mɔ́ mbaŋa. 58Epɔ̄ memía pí mbɔɔ megaŋ ŋkɔʼɔ́ mba pí, é júʼ páʼ Ndém a á ghʉ anu mbɔŋ ánɛ yí ŋgyá á yí á mɔ́, éshʉ̄ʼ, pɔ́ a pɔ́p é púte ŋkák. 59Mɔ́ á tém aleʼé, mɛ́ zéŋ eshʉ̄ʼ ḿbōte á esī, ŋ́gɔ̄ á ntém á yí, ékó etswhi lezēŋ tsí. Pɔ́ le nɔ̄ŋ ŋkɔ̄ŋɔ á letswhi á yí é lɛ, Sakalía, páʼ mɔʼɔ́ yi lā. 60Tɛ́ mɛ́ wɔp Elizabɛt á lʉʼ, ŋ́gɛ mɛ́ etswhī á yí é lɛ, Jáaŋ. 61Pɔ́ a pɔ́p é tɔʼne, pɔ́ lé á mbū yí ŋ́gɛ: «Mmɔʼ ŋiŋ a te ánɛ atseŋ ŋgyā zɛ́, tɛ ŋgwɛ̄ lezēŋ cʉɔ ɔ́. »
62Pɔ́ lɔk mbū efʉ̄ʼte, ńzɛ́tte á mɔʼɔ́ mɔ́ ŋ́gɛ, mɛ́ etswhī lezēŋ mɔ́ é lɛ, awɔ́ lɛ́? 63Sakalía á mɛʼte apū ŋ́gɛ, mɛ́ elɔ̄k ataáflɛ eshʉ̄ʼ. Mɛ́ lɔk eshʉ̄ʼ ŋ́gyá mé yí, á tí á ndo éwú ŋ́gɛ, lezēŋ mɔ́ é lɛ, Jáaŋ. Pɔ́ jʉ́ɔ, menēk mɔ́p é tóte á athū, 64nchu yí é lɛ ntsɔ́ʼɔ afʉʼ mɛ́t afʉʼ mɛ́t. Á lɛ nzī á lezēŋ eshúŋne, ŋ́gūʼte á Ndém mé nte. 65Epuɔ akap alāʼ mɛ́t, é le júʼ ajʉɔ anu, á kʉʼne á wɔ́p tɛʼ. Pɔ́ pú ndɔ̄k emuɔ menu mɛ́t, ésāŋ ŋgɔŋ epuɔ Yúda ntsem zīi, e é ndo mekwɛ̄t mɛ́t. 66Epuɔ pīi, é le nɔ̄ŋ njúʼɔ emuɔ menu mɛ́t, é le jʉ́ɔ páʼ, apū Ndém ánɛ mɔ́ wuɔ mɛ́t, tɛ ndé á nnɔ pɔ́p ŋ́gɛ: «Ejʉɔ ntií mɔ́ e é páʼa, e láʼ egɔ́ lɛ akɔ̄?»
Sakalía á ega ntswīi ŋke Ndém
67Sakalía á lɛ nzī á leshūŋne épúp, Azwakne Ndém á kó tɛ ndó ntē yí, á zi á leshūŋne páʼ ntswi‑ŋke Ndém lā, ńdé ŋ́gɛ:
68«Awuʼte á egɔ́ á mbū Atsyapuɔ,
Ndém epuɔ Islaɛl.
A á shʉʼ ntswíte epuɔ pí,
ńzáʼ ŋkhʉ apuʼ á ntɔ̄ŋ pɔ́p.
69A á fhó ánɛ nzwɛt ŋgaŋ afaʼ yi, Efɔ Ndavít,
ńtó á taʼ Ŋghʉɛ‑mɛ́‑tswɛ́t á mbū pímpɛ.
70Á gɔ́ anu zīi, kwaʼ metswi‑ŋke Ndém
é le shúŋ tɛ efhó tɛ ŋguʼ, ŋ́gɛ:
71“Ndém a a láʼ efók á yímpɛ,
á mbū megaŋ mbo pímpɛ.
Épiŋ etswí á yímpɛ,
á mbū epuɔ pīi,
pɔ́ faʼa á lepīk á yímpɛ.”
72A le láʼ ndāʼne ŋ́gɛ,
yí e fú etsá mezeŋɛ wɔ maŋgānjʉʼ pímpɛ.
Épiŋ ekímte eka yīi, pɔ́ a pɔ́p é le wɛ̄tē.
73Éfhó ánɛ páʼ, a le láʼ ŋkā
á mbū maŋgānjʉʼ yímpɛ Ablaham, ŋ́gɛ,
74yí e láʼ etswí á yímpɛ,
á mbū megaŋ mbo pímpɛ,
tɛ́ ḿpɛ enáŋ ŋghʉ̄
mefaʼ mí té pɔ́k,
75ḿbiŋ ntswhī ŋ́gɔ́ epuɔ pí,
ńjúʼ nchu yí efʉʼ metsem,
tɛ ndáʼ ŋkwhʉ́.
76Ḿbiŋ ŋgɔ́ mé wu, me méŋ ga,
mɛ́ shʉʼ etɔ́ŋ á wú lɛ, ntswi‑ŋke Ndém,
yí méŋwɛ̄t Ndém‑tɛ‑athʉ́‑lephū,
melaʼ mīi, o o shʉʼ egɔ́ á mvhɔ Atsyapuɔ,
énɔŋ ecuŋtɛ á mɛnzhɛ yīi,
a a shʉʼ eziŋ éwú.
77Épú eghʉ, alāʼ zí, a ezhɛ́ á légɛ,
Ndém a á si eshʉ̄ʼɛ, ŋ́gɔ̄ á ndekneē mefa mɔ́p,
tɛ́ eghʉ pɔ́ etswɛ́t,
78melaʼ mīi, a puú ŋgwɛ̄ ntē mbɔŋ ánɛ epuɔ pí.
A a shʉʼ etó á Ntswite‑Ŋgɔŋ,
a efhó á lephū esáʼ,
páʼ lezēk nu lā,
ŋ́kɛ̄ʼɛ á yímpɛ.
79Ḿbú nzéŋ ŋ́kɛ̄ʼɛ epuɔ pīi, pɔ́ naáŋ á ntē nzém,
lewhʉ̄ á gɔ́ éwú efāŋnɛ á wɔ́p,
tɛ́ ḿpɛ elɔ̄k nzíʼne á yímpɛ,
á lenāŋ mé apwɛne. »
80Méŋ Sakalía wuɔ mɛ́t, a le gē enɔŋ etswhíɛ, ńnɔŋ nzápa ntē yí ánɛ Ndém. Ńtswhí tɛ nnáʼ ŋgɔ́ azō, ŋ́gʉɔ nnáŋ á késáatswɛt, á ajʉʼ zīi mɛ́ gɛ te náŋa éwú ú. Tɛ ndáʼ ŋkó á afʉʼ zīi, a le ghʉ̄ʉ̄, epuɔ Islaɛl é zhɛ́ á yí.
Currently Selected:
Lúkási 1: ybb
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© CABTAL
