Walamuzi 9
9
Abimeleki
1Abimeleki u mwana wa Gideyoni mono yacemwaga Yelubaali yakatuluka yakabita ku Shekemu, kono wekalaga wanduguze zo nyina, yakawasaka wawawuze wanhu wa ku Shekemu 2wawatye, “Mukuwona ya hayi yono yili ciba, mutemwe ne wana wose we cilume makumi mupunghati wa Yelubaali, hamba kutemwa na mumonga? Mukumbucile vyono ane Abimeleki yo nene mono nili 'fupa lyenyu ne sakami yenyu.” 3I wanduguze zo nyina, wakalongona ne wanhu wa ku Shekemu zizi zo mwene Abimeleki. Nawo wanhu wa Shekemu wakahagula kutemwa na Abimeleki hambi nha yali ndugu yawo. 4Baho wakamupela zifweza makumi mupunghati ku wulawilila mu nyumba ye cilagane ya Baali-beliti, zifweza zizi Abimeleki yakawafupa i wafyuzi ne wenyanyaguzi ho wamutyatye mwene. 5Hanyuma yakawa kubita ku kaya yo sogwe, kuko ku Ofila, yakawa kuwawulajila mwi'bwe, wanduguze makumi mupunghati i wawahaze, wana wo sogwe Yelubaali. Langa Yotamu u mwana wa Gideyoni mono yali yo muziwanda, yo yakehundika holeka yakapona, siyawulagwa yaye. 6Hobaho i wanhu wose wa ku Shekemu na ku Bete-milo, wakehanguliza hamonga ha mubici wono welile wo munghola, wono wali wuli behi na Shekemu. Baho wakawa kumunoza Abimeleki yawe Mutemi wawo.
7Nayo Yotamu yali yeza kuzihulika zizi, yakatuluka, yakabita mwi 'tunda lya Gelizimu, yakawalonjela yabalaluce kwe yizi 'waha yakawatya, “Anye wanhu wa ku Shekemu, muhulicizaje, nayo Mulungu ho komuhulicenyi. 8Mwi'zuwa linji, mibici yose yikelundika hanhu hamonga, ho yihagule mutemi wawo; yikawulonjela mubici wo muzeyituni yikutya, weze wuli mutemi wetu. 9U muzeyituni nawo wukapitula wukatya, ‘Hono musace ane niwe mutemi wenyu, yowa yinojeye mhele kulela mikalo ye mafuta, gono gawapelaga lilumbo milungu ne wanhu.’ 10Baho kanyhi mibici yikawulonjela mubici wo mukuyu yikatya, ‘Wuze gwegwe wuwe mutemi wetu!’ 11Ninga nawo mukuyu wukapitula wukatya, hono ane niwe mutemi wenyu, yowa yinojeye mhele kulela mikalo miswanu, yono yili muzinzi. 12Mibici kanyhi yikalongana no muzabibu, yikatya, ‘Ale gwegwe wuze wuwe mutemi wetu.’ 13Ninga nawo muzabibu wukapitula wukatya, ‘Hono musace ane niwe mutemi wenyu, yowa yinojeye mhele kulela mikalo yono yilavyaga divayi yono yisangalazaga milungu ne wanhu.’ 14Lulo kanyhi mibici, yikalongana no mukungugu we mamiya mabi, yikatya, ‘Wuze gwegwe wuwe mutemi wetu.’ 15Nawo mukungugu wukaputula wukatya, ‘Hone mbeka mukusaka niwe mutemi wenyu, ale muze mucehe mu mubeho wangu. Ninga hono mulece kunoza nhavivyo, moto wolawila mu manhambi gangu ge mamiya, no kutakamiza mihagata yose ya Lebanoni.’ ”
16Baho Yotamu yakajendelela kulonga, yakatya, “Alo mwene, mbeka munoza ling'ani, lono mwamunoza Abimeleki yawe mutemi hongo? Hamba mwetuma zizi ho mumupele lilumbo Yelubaali ne mhuga yakwe so ziswanu zose zono yamutendelenyi? 17Ninga mukumbucile vyono, u sogo yangu Gideyoni yehoma so nyenye. Yakawusuza wumi wakwe ku so nyenye, yakamuponyenyi kuli Wamidiyani. 18Alu kwi zuwali, mwamupituka baba ne mhuga yakwe yose. Mwawawulaga ne wanagwe we cilume makumi mupunghati mwi'bwe limonga, ati du vyono Abimeleki, u mwanagwe mono yalelwa ko mwitumami we cicekulu wa baba, holeka mwamunoza yawe mutemi wa Shekemu vyono ndugu yenyu. 19Holeka luno, hono zono mwitumile ze zuwalili kuli Yelubaali na we mhuga yakwe, ziwe za mbeka na ze ling'ani, ale musangalalane na Abimeleki, nayo yasangalalane hamonga na nyenye.” 20Ninga hono si nhavivyo, moto wulipuce wulawilila muli Abimeleki no kumutakamizenyi, anye mo wanhu wose wa Shekemu na Bete-milo. Kanyhi moto wulawe kuli wanhu wa Shekemu na Bete-milo no kumutakamiza Abimeleki. 21Na vyono Yotamu yalongaga akuno yakumogopa muwahawe Abimeleki, holeka Yotamu yakatiziza ku Beyeli yakawa kwikala kuko.
22Abimeleki yakatema mu Isilayeli myaka midatu. 23Lulo Mulungu yakawasonjeza wanhu wa Shekemu na Abimeleki, wakesula weneco wose. Wanhu wakawa kamubedegala Abimeleki. 24Na zizi zejela, ho Abimeleki hamonga ne wanhu wa Shekemu wono wamusagahaza mwene Abimeleki, yawawulaje i wana makumi mupunghati wa Yelubaali, wasume kutuga wulipicizwe wawo, so wubi wuwo wono wetuma. 25Wanhu wa ha Shekemu wakawawika wanhu wamusepe Abimeleki wakabita mucanyha ye matunda, wakawabokanga vinhu wanhu wose wono wakolaga mu nzila yiyo. Nayo Abimeleki yakalonjelwa zizi.
26Baho Gaali u mwana wa Ebedi yakaza ne wanduguze sunga ku Shekemu, nawo wanhu wa ha Shekemu wakamwitumbila muno Gaali. 27Na ku soko yiyo wose wakenuka wakenjila mu migunda yawo ye mizabibu, wakahepa zizabibu wakanoza divayi no kunoza Sikukuu. Wakenjila mu nyumba yo mulungu wawo kuko wakalya no kung'wa na kulonga zimbi kuli Abimeleki. 28Gaali yakawatya, “Alu mwene co wanhu wa Shekemu ho cinha wule lo? Hamba nhawule lo cikali cijendeleye kumwitumamila Abimeleki? Alo mwene yo nani lo? Hamba vyono mwana wa Gideyoni lo? Na vyono Zebuli kasolaga wulajilize kuli mwene, alu cono coleka nase cijendelele kumwitumamila ciwe nha cicici lo? Mweze wehuwilwa kuli mulezi wenyu Hamoli mono yo mwamulizo we mhuga yose. 29Ninga, hono nali niwe nili mulongola we wanhu wawa! Nali nimuwinjilizize lukulu Abimeleki! Kanyhi nali nimulonjele nitye, ale wulete lipinga lyako lye wasilikale, wuze cihomwe nane!”
30Nayo Zebuli u mulongola we likaya, yali yeza kuzihulika zizi, zono yalonga Gaali u mwana wa Ebedi, hodu yakakolwa ne likuwo yiwaha muno muno. 31Yakatuma wanhu cinyele kuli Abimeleki ku Aluma, wakamulonjele vyono, “Gaali u mwana wa Ebedi hamonga ne wanduguze, wakondya kuza kono Shekemu. Nawo wakuwasagahaza wanhu wa mwi'kaya lili ho wakusule. 32Holeka 'gwe hamonga ne wanhu wako, wuze mu cilo mugati, ho mwihundice mu migunda. 33Na kolo weza kwela hakali mitondo, lono lizuwa likusosomoka, wulihome likaya nhinicizo. Na kolo Gaali ne wanhu wakwe wakukuziza agwe wuwahomaje kwe vilungo nha vyono wukusuma.”
34Ale Abimeleki ne wanhu wakwe, wakaza mu cilo mugati, wakehundika kunze ye likaya lya Shekemu wakegawa vipuga vine. 35Abimeleki hamonga ne wanhu wakwe, wali weza kumuwona Gaali yakulawa mwi'kaya no kwima he 'lango lye likaya. Hodu wakalawila wose mu wihundiko wawo. 36Ninga Gaali yakawawona, yakamulonjela Zebuli yakamutya, “Ta wulanje! Kowali wanhu wono wakuza, wakulawilila mucanyha ye matunda!” Ninga Zebuli yakamupitula yakatya, “Aa ng'o, awalya si wanhu yaye, langa mizizi du ya mu matunda.” 37Ninga Gaali yakawuyajiza kanyhi yakamutya, “Gwe, ta wulanje viswanu ye! Awalya wanhu wakuza, wakutenenhuka mwi'tunda wehundice, wanji wakuza watyatyizye nzila ya ha mubici wo munghola we watowa visangu!”
38Hobaho nayo Zebuli yakamutya, “Alu zo zahayi 'mbi zono wukumulonga Abimeleki, vyono cilece kumwitumamila? Awa wo wanhu wono wawatovulaga. Ale, 'lu wulawile mwihome nawo.” 39Ale, Gaali yakawasola wanhu wa ha Shekemu yakalawila no kwihoma na Abimeleki. 40Ninga Gaali yakasumwa, yakatiza, nayo Abimeleki yakamutyatilila. Ne wanhu wenji wakatamiswa muno, sunga na wono wali wali he'lango lye likaya. 41Abimeleki yakekala ku Aluma, nayo Zabuli yakamuwinjiliza Gaali hamonga ne wanduguze, wakawuka Shekemu ho walece kujendelela kanyhi kwikala baho.
42Ne mitondo yaco Abimeleki yakamanya vyono wanhu wa Shekemu wali wewikanize ho wenjile mu migunda yawo. 43Hobaho yakawasola wanhu wakwe yakawagawa mapuga madatu, wakawa kwihundika mu migunda, wakawa kuwalindila waze. Nayo yali yeza kuwawona wakuza, wakulawilila mwi'kaya, yakawenucila hamonga ne wanhu wakwe, yakawahoma. 44Lono Abimeleki hamonga ne wanhu wa mu cipuga cakwe weyohanizaga no wakawulindilize u mulango we likaya, avilya i vipuga vyejete navyo vikawahoma i wanhu wa mu migunda, no kuwawulaga wose. 45Wulugu wukajendelela mwi'zuwa lilyo sunga likaswa, Abimeleki yakalisuma likaya, yakawawulaga ne wanhu wose wono wali wali mwi'kaya. Yakalikumula ne likaya yakalimwajila mwino.
46Na lono walongola wose wa he gomawakali lya ha Shekemu, wali weza kuzimanya zizi. Wakenjila wapolile mu nyumba ya Baali-beliti akuno wena ne vilungo. 47Ninga Abimeleki yakalonjelwa nha vyono wali walundice mumo. 48Hobaho yakabita kwi'tunda lya Zalimoni kucanyha hamonga ne wanhu wakwe. Yakasola nhemo, yakalidumula yinhambi lyo mubici, yakawa kuliwegala mu mawega. Yakawalonjela wanhu wono yali yena nawo, nawo weje vyono mwene yanozize. 49Lulo lulo wose wakadumula yinhambi limonga limonga. Wakanza kumutyatya Abimeleki, wakagajeleka manhambi gaga mucanyha ye ligomawakali. Wakalipembela moto, wakawakongojezeza mugati, i wanhu wono wali wali mumo, wakafwa wose. Nawo wali waficile wanhu elufu monga liwalo lyawo, walume ne wacekulu.
50Hanyuma Abimeleki yakabita sunga ko ku Tebezi, yakalipilima likaya, yakalihoma no kuliteka. 51Ninga mwi'kaya lilyo, mwali molili yigomawakali lyono lili vilungo, lyono wanhu wose, i walume na we cicekulu, hamonga ne walongola wawo, watiziza mumo, wakedindila. Wakabita kucanyha ku golofa. 52Nayo Abimeleki lono yali yaza kuwuhoma munala wuwo, yakabita sunga ho ha mulango wayo, yakawa kuwupembela moto. 53Ninga mucekulu yunji yagumila luzala mu mutwe wa Abimeleki, yakamutulamutwe. 54Nayo Abimeleki yakamucema mbela mbela muzelelo mono yali yadinghuye vitwalo vyakwe, yakamulajiliza yakatya, “Wukweje mumaje wako mbela mumbulaje, hambi nha singhusaka yimanyice vyono mucekulu yo yambulaje.” Baho muzelelo yulya yakamuhoma no mumaje yakawa kufwa. 55Nawo Waisilayeli wali weza kuwona vyono Abimeleki yakondya kufwa, hodu wose wakawa kuwuya ku zikaya zawo.
56Na mu nzila yiyo, Mulungu yakamulipiciza Abimeleki so wubi wono yamwitumamila sogwe Gideyoni, so kuwawulaga wawahaze makumi mupunghati. 57Kanyhi Mulungu yakawapela wugazice wuwaha wanhu wa ku Shekemu so wubi wawo, nha vyono Yotamu, u mwana muziwanda wa Gideyoni mono yacemwaga Yelubaali, yalonga lono yawalijitila.
Currently Selected:
Walamuzi 9: LLKWW
Highlight
Share
Compare
Copy
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Cigogo Bible © Bible Society of Tanzania, 2002.