Isa GÎTAARÎRIA
GÎTAARÎRIA
Îvuku rîîrî rîtanîtue na mûrathi ûmwe warî îgweta mûno vûrûrirî wa Isiraeli. Isaia aarutire wîra wake wa ûrathi kwambîrîria mwaka wa magana mûgwanja ma mîrongo îtano (750) nginya mwaka wa magana mûgwanja (700) mbere ya gûciarwa gwa Kristû. Îvuku rîîrî rîrî na mavunjio megiî îvinda rîa vakuvî mîaka magana mathatû (300). Îvuku rîa Isaia rîrî na nyîmbo mbaro gûkîra nyîmbo cionthe Kîrîkanîrorî; wana rîrî na ciugo mbaro cia gwîkanîra vinya irîa ciîcîkene mûno. Akristiano arîa maarî andîki a mbere viû na makîria arîa maandîkire Kîrîkanîro kîrîa gîcerû, nîmeendaga mûno gwîkara makîgwetaga Isaia nîûndû wa kwonania ûrîa Ngai aavingirie kîrîkanîro gîake gîa kûvonokia andû na njîra ya gûtûma mwana wake Jesû Kristû, ûrîa waretire thayû ya gûtûûra tene na tene (Isa 9.6-7; 11.1-9). Andîki a Kîrîkanîro kîrîa Gîcerû nî marataarîria ûvoro wîgiî kûthînua na gûkua kwa Mwathani Jesû Kristû arî kîo kîrîkîro kîa nyîmbo îvukuurî rîa Isaia, irîa ciaragia ûvoro wîgiî wîra wa mwanya wa “Ndungata ya Ngai” (Isa 49.1-6; 50.1-11; 52.13—53.12). Îvuku rîo rîene nwa rîgaanue icunjî ithatû cia mavunjio:
1. Gîcunjî kîa mbere kîambîrîrîtie mûrango wa 1—39. Gîcunjî gîkî nîkîo kînene îvukuurî rîa Isaia na kîaragia ûrîa gwekariî mavinda marîa wathani wa mwena wa îveti, na nîguo Juda na andû arîa maatûûraga Jerusalemu maarî na guoya nyîngî nîûndû wa vûrûri wa Asîria ûrîa maariganîtie naguo na warî na vinya. Andû eengî na atongoria ao nîmaatiganîrie Ngai na magîtungatîra mîvuanano ya ngai ciîngî. Andû a Juda nîmaagwatanîre na andû a vûrûri wa Misiri na mavûrûri marîa mengî nîguo marûe na Asîria. Kûrî Isaia, ûndû ûcio wonanagia atî andû nîmaatigîte kwîvoka Ngai. Nîmaariganîrwe atî Ngai-Mûnene nîke wamakûûrire ûkomborî Misiri na makîrega kûrûmîrîra mawatho make. Isaia nîwerire Aisiraeli atî gwîka ûguo, nîkwa meevaragîria gûcûkangua. Mûrathi Isaia nwa weranîre atî vîndî îmwe nî gûkaagîa na thayû nthî yonthe, vamwe na gûka kwa mûndû wa rûciaro rwa Daudi ûrîa warî atuîke mûthamaki wa ma.
2. Gîcunjî gîa kaîrî kîambîrîrîtie mûrango wa 40—55. Maûndû marîa marîtue gîcunjîrî gîkî megiî mavinda marîa andû eengî kuuma Juda maavirirwe îthamîriorî Babuloni. Maarî kûu matarî na mûtongoria na matarî na mwîvoko wa ûtûûro wa vuvarî. Mûrathi nîwanîrîre atî Ngai nîakaarekereria andû acio ake maavinyagîrîrua, amacokie îtûûrarî rîa Jerusalemu na vûrûrirî wao nîguo mambîrîrie ûtûûro mûcerû. Ûndû wa vata gîcunjîrî gîkî nî atî, Ngai ûrîa ûtongoragia maûndû marîa mekîkaga nthî nî ngûrani na ngai irîa ciîngî. Ke nîke waûmbire nthî na arî vinya îgûrû rîa maûndû marîa mekîkaga kûrî andû. Nîakaarûnga Aisiraeli nîguo andû arîa engî marathimwe. Maûndû mau makaavinga na njîra ya wîra wa “Ndungata ya Mwathani.” Îvukuurî rîa Kîrîkanîro kîrîa Gîcerû, ûvoro ûcio wa “Ndungata ya Mwathani” nî mûkinyanîru na njîra ya Mwathani wetû Jesû Kristû.
3. Gîcunjî gîa kathatû kîambîrîrîtie mûrango wa 56—66. Gîcunjî gîkî kîrarîrîria ûrîa gwekariî vîndî îrîa Aisiraeli maaumaga îthamîriorî. Rîrîa andû arîa maathamîtue maacokire kwao nîmaanyitirwe nî thîna nyîngî makîgeria kwambîrîria ûtûûro mûcerû. Mavîtia marîa maatûmire Aisiraeli mavirwe îthamîriorî nî kûrega gûtuîka evokeku kûrî Ngai. Matiatûûra ûrîa kwagîrîrîte, matiarûmîrîra kîrîra kîa thavatû na matiakindagîria ndinirî yao. Gîcunjîrî gîkî, andû nî maravewa kîîrîgîrîro gîa ûtûûro mwaro wa vuvarî. Nîmaraûmîrîrua atî Ngai nîakaavingia maûndû marîa eeranîre. Ûcio nîguo Ûvoro Mwaro kûrî o.
Ûvoro ûrîa ûrî îvukuurî rîîrî
Gûkaanua vamwe na ciîranîro 1.1—12.6
Kûverithua kwa mavûrûri 13.1—23.18
Îtuîro rîa Ngai kûrî nthî 24.1—27.13
Gûkaanua rîngî na ciîranîro 28.1—35.10
Hezekia, mûthamaki wa Juda na andû a Asîria 36.1—39.8
Ndûmîrîri cia kîîranîro na kîîrîgîrîro 40.1—55.13
Gûkaanua na ciîranîro 56.1—66.24
Currently Selected:
Isa GÎTAARÎRIA: KKB
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
©Bible Society of Kenya, 2019