Mateo 13
13
Nidulɔ lɛ he abɛ lɛ
(Marko 4.1-9; Luka 8.4-8)
1Nakai gbi lɛ nɔ nɔŋŋ lɛ Yesu je shĩa lɛ eyata ŋshɔ lɛ naa. 2#Luk 5.1-3 Ni asafo babaoo babua amɛhe naa yɛ eŋɔɔ, ni no hewɔ lɛ, etee lɛlɛ ko mli eyata shi, ni asafo lɛ fɛɛ damɔ ŋshɔ lɛ naa. 3Ni ewie wiemɔi pii etsɔ̃ɔ amɛ yɛ abɛbuai amli ekɛɛ, “Nidulɔ yiŋ etee nidumɔ. 4Ni be ni eduɔ lɛ, wui lɛ ekomɛi yashwie gbɛ he, ni loofɔji ba bakɔlɔ. 5Ni ekomɛi hu yashwie tesai anɔ, he ni amɛnaaa su pii yɛ; ni amrɔ lɛ, akɛni amɛbɛ sũ ni mli kwɔ hewɔ lɛ amɛkwɛ̃ oya; 6shi be ni hulu te shi lɛ, amɛshã: ni akɛni amɛbɛ fã ko hewɔ lɛ amɛŋalã. 7Ni ekomɛi hu yashwie ŋmei ateŋ ni ŋmei lɛ kwɛ, ni amɛgbe amɛ. 8Shi ekomɛi hu yashwie shikpɔŋ kpakpa nɔ, ni ewo yibii: eko oha, eko nyɔŋmai ekpaa, kɛ eko nyɔŋmai etɛ̃. 9Mɔ ni yɔɔ toi ni akɛ nuɔ nii lɛ, enu!”
Nɔ̃ hewɔ ni Yesu wie yɛ abɛbuai amli
(Marko 4.10-12; Luka 8.9-10)
10Ni ekaselɔi lɛ ba eŋɔɔ babi lɛ akɛ, “Mɛni hewɔ okɛ amɛ wieɔ yɛ abɛbuai amli lɛ?” 11Shi ehere nɔ ekɛɛ amɛ akɛ, “Ejaakɛ nyɛ lɛ akɛhã nyɛ akɛ nyɛle ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ mli teemɔ saji lɛ, shi amɛ lɛ akɛ hãko amɛ. 12#Mat 25.29; Mar 4.25; Luk 8.18; 19.26 Ejaakɛ mɔ fɛɛ mɔ ni yɔɔ nɔ ko lɛ aaahã lɛ ni ena kɛteke nɔ; shi mɔ fɛɛ mɔ ni bɛ nɔ ko lɛ, nɔ ni eyɔɔ tete lɛ, aaashɔ̃ yɛ edɛŋ. 13#Deut 29.3 Enɛ hewɔ mikɛ amɛ wieɔ yɛ abɛbuai amli lɛ, ejaakɛ amɛmiina nɛ shi amɛnaaa, ni amɛmiinu nɛ shi amɛnuuu, ni amɛnaaa shishi hu.
14 #
Yes 6.9, 10 Ni Yesaia gbalɛ lɛ eba mli yɛ amɛhe akɛ,
‘Nu lɛ nyɛbaanu nɛ, shi nyɛnaŋ shishi;
ni na lɛ nyɛbaana nɛ, shi nyɛyoŋ sɛɛ.
15Ejaakɛ nɛkɛ maŋ nɛɛ tsui ekpliŋ,
ni amɛtoii ewa, ni amɛŋamɔ amɛhiŋmɛii;
koni amɛkana kɛ amɛhiŋmɛii,
ni amɛkanu kɛ amɛtoii,
ni amɛtsui hu akana shishi,
ni amɛkpale ni mitsa amɛ.’
16“Shi nyɛ lɛ, ajɔɔ nyɛhiŋmɛii lɛ, akɛ amɛmiina nii, kɛ nyɛtoii lɛ, akɛ amɛmiinu nii. 17#Luk 10.23, 24 Ejaakɛ anɔkwale mikɛɔ nyɛ akɛ, gbalɔi kɛ jalɔi pii shwe ni amɛna nii ni nyɛnaa nɛɛ, shi amɛyanaaa, aloo ni amɛnu nii ni nyɛnuɔ nɛɛ, ni amɛyanuuu.”
Yesu tsɔ̃ɔ nidulɔ lɛ he abɛ lɛ shishi
(Marko 4.13-20; Luka 8.11-15)
18“Agbɛnɛ nyɛ lɛ nyɛboa nidulɔ lɛ he abɛ lɛ shishi toi. 19Mɔ fɛɛ mɔ ni nuɔ maŋtsɛyeli lɛ he wiemɔ lɛ ni eyooo sɛɛ lɛ, mɔ fɔŋ lɛ baa bashaa nɔ ni adu yɛ etsui mli lɛ. Mɔ nɛ ji gbɛ he he ni adu wu lɛ yɛ lɛ. 20Shi tɛsaa ni adu wu lɛ yɛ nɔ lɛ damɔ shi hã mɔ ni nuɔ wiemɔ lɛ ni ehereɔ amrɔ kɛ miishɛɛ; 21shi akɛni ebɛ shishifã lɛ, ehiɔ shi fioo kɛkɛ; ni kɛji haomɔ loo yiwaa ba yɛ wiemɔ lɛ hewɔ lɛ, etsɛɛɛ kɛkɛ lɛ enane etɔ̃tɔ̃. 22#Mat 6.19-34; 1 Tim 6.9 Ni ŋmei ateŋ he ni adu wu lɛ yɛ lɛ ji mɔ ni nuɔ wiemɔ lɛ, ni je nɛɛŋ henaagbamɔ kɛ nii pii ahe lakamɔ lɛ gbeɔ wiemɔ lɛ, ni ewooo yibii. 23Shi shikpɔŋ kpakpa ni adu wu lɛ yɛ nɔ lɛ ji mɔ ni nuɔ wiemɔ lɛ ni eyoɔ sɛɛ, ni esaa ewoɔ yibii hu, eko oha, eko nyɔŋmai ekpaa, kɛ eko nyɔŋmai etɛ̃.”
Jwɛi kɛ ŋmaa ni efutu lɛ
24 #
Mat 13.36-43
Ebu amɛ abɛ kroko hu ekɛɛ, “Ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ tamɔ nuu ko ni duɔ wui kpakpai yɛ eŋmɔ mli. 25Shi be ni mɛi wɔ lɛ, ehenyɛlɔ ko ba ebadu jwɛi efutu ŋmaa lɛ, ni eyiŋ etee. 26Shi be ni ŋmaa lɛ kwɛ ni ewo yibii lɛ, kɛkɛ ni jwɛi lɛ hu pue. 27Ni shĩatsɛ lɛ tsuji lɛ ba eŋɔɔ babi lɛ akɛ, ‘Nuŋtsɔ, ani jeee wui kpakpai odu yɛ oŋmɔ lɛ mli lɛ? Nɛgbɛ ekɛ jwɛi nɛɛ jɛ mɔ?’ 28Shi ekɛɛ amɛ akɛ, ‘Henyɛlɔ ko bafee enɛ nɛɛ. Ni etsuji lɛ kɛɛ lɛ akɛ, Be lɛ ooosumɔ akɛ wɔya ni wɔyafãmɔ lo?’ 29Shi ekɛɛ, ‘Dabi, ekolɛ aleenɔ jwɛi lɛ fãamɔ mli lɛ, nyɛaafãmɔ ŋmaa lɛ hu nyɛfutuŋ. 30#Mat 3.12 Nyɛŋmɛa enyɔ lɛ fɛɛ gbɛ ni amɛdara kɛyashi ŋmaakpamɔbe lɛ, ni ŋmaakpamɔbe lɛ makɛɛ nikpalɔi lɛ akɛ, nyɛbuaa jwɛi lɛ anaa tsutsu, ni nyɛfimɔa amɛ keikei, koni ashã; shi ŋmaa lɛ nyɛbuaa naa nyɛyawoa miboŋo lɛ mli.’ ”
Sinapi wu kɛ mãsha lɛ
(Marko 4.30-34; Luka 13.18-21)
31Yesu bu amɛ abɛ kroko ekɛɛ, “Ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ tamɔ sinapi wu ni mɔ ko kɔ ni eyadu yɛ eŋmɔ mli; 32eji wui ateŋ bibioo fe fɛɛ, shi kɛ ekwɛ̃ lɛ, edaa fe shwie bai fɛɛ; ni efeɔ tso, ni ŋwɛi loofɔji baa bafeɔ tsui yɛ eniji ateŋ.”
33 #
Luk 13.20, 21 Ebu amɛ abɛ kroko akɛ, “Ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ tamɔ mãsha ni yoo ko kɔ ni ekɛhɔ mã tsesei etɛ̃ mli kɛyashi beyinɔ ni fɛɛ sha.”
34 #
Mar 4.33, 34 Abɛbuai amli Yesu kɛ asafoi lɛ wie nii nɛɛ fɛɛ yɛ, ni ekɛ amɛ ewieee nɔ ko akɛ ja yɛ abɛbuai amli kɛkɛ; 35#Lal 78.2 koni nɔ ni gbalɔ lɛ wie lɛ aba mli akɛ,
“Magbele minaa yɛ abɛbuai amli;
magba nii ni akɛtee kɛjɛ jeŋ shishijee lɛ.”
Jwɛi kɛ ŋmaa ni efutu abɛ lɛ shishitsɔɔmɔ
36 #
Mat 13.24-30
Kɛkɛ ni Yesu jie asafoi lɛ agbɛ ni etee shĩa lɛ. Ni ekaselɔi lɛ ba eŋɔɔ bakɛɛ lɛ akɛ, “Tsɔ̃ɔmɔ wɔ ŋmɔ lɛ mli jwɛi lɛ he abɛ lɛ shishi.” 37Ni ehere nɔ ekɛɛ amɛ akɛ, “Wui kpakpai adulɔ lɛ ji Gbɔmɔ Bi lɛ; 38#1 Kor 3.9 ŋmɔ lɛ ji je lɛ; wui kpakpai lɛ ji maŋtsɛyeli lɛ mli bii lɛ; jwɛi lɛ ji mɔ fɔŋ lɛ bii lɛ; 39henyɛlɔ ni du amɛ lɛ ji abonsam; ŋmaakpamɔbe lɛ ji je nɛɛŋ naagbee lɛ; ni ŋmaakpalɔi lɛ ji ŋwɛi bɔfoi. 40Agbɛnɛ bɔ ni abuaa jwɛi anaa ni akɛ la shãa lɛ, nakai nɔŋŋ aaafee yɛ je nɛɛŋ naagbee lɛ. 41#Mat 25.31-46 Gbɔmɔ Bi lɛ aaatsu ebɔfoi lɛ, ni amɛaabua nanetɔ̃tɔ̃mɔnii fɛɛ kɛ mɛi ni tsuɔ nii ni shiɔ mla lɛ anaa kɛaaje emaŋtsɛyeli lɛ mli, 42#Mat 8.12 ni amɛkɛ amɛaawo la flɔnɔɔ lɛ mli; jɛi yaafo kɛ nyanyɔji ashishikpemɔ aaahi. 43#Dan 12.3 No ni jalɔi lɛ aaakpɛ tamɔ hulu yɛ amɛ-Tsɛ maŋtsɛyeli lɛ mli. Mɔ ni yɔɔ toi ni akɛnuɔ nii lɛ, enu!”
Ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ he abɛi etɛ̃
44 #
Mat 19.29; Luk 14.33; Fil 3.7 “Ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ tamɔ jwetri ni akɛtee yɛ abɔɔ mli, ni be ni mɔ ko yana lɛ, ekɛtee, ni no he miishɛɛ ni ena hewɔ lɛ etee ni eyahɔ̃ɔ nii fɛɛ ni eyɔɔ lɛ, ni ekɛhe nakai abɔɔ lɛ.
45“Asaŋ ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ tamɔ guɔyelɔ ko ni taoɔ adiagbai fɛɛfɛji, 46#Abɛi 8.10, 11 ni be ni eyana adiagba kome ni jara wa lɛ, etee ni eyahɔ̃ɔ nii fɛɛ ni eyɔɔ lɛ, ni ekɛhe.
47 #
Mat 22.9, 10 “Asaŋ ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ tamɔ yaa ni afɔ̃ yɛ ŋshɔ mli ni edu loi srɔtoi fɛɛ eko; 48ni be ni eyi lɛ, wolɛi lɛ gbala kɛba shia nɔ, ni amɛtara shi amɛbua ekpakpai lɛ anaa amɛwo kpaii amli; shi nii ni ehiii lɛ amɛshɛrɛ amɛshwie. 49#Mat 25.32 Nakai nɔŋŋ abaafee yɛ je lɛ naagbee lɛ. Ŋwɛi bɔfoi lɛ aaaje kpo aba ni amɛbaahala mɛi fɔ̃ji lɛ yɛ jalɔi lɛ ateŋ; 50ni amɛkɛ amɛ aaawo la flɔnɔɔ lɛ mli. Jɛi yaafo kɛ nyanyɔji ashishikpemɔ aaahi.”
51Yesu bi amɛ akɛ, “Nyɛna nii nɛɛ fɛɛ ashishi lo?” Amɛkɛɛ lɛ akɛ, “Hɛɛ, Nuŋtsɔ!” 52Ni ekɛɛ amɛ akɛ, “No hewɔ lɛ, mlatsɔɔlɔ fɛɛ mlatsɔɔlɔ ni afee lɛ kaselɔ, ahã ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ, etamɔ shĩatsɛ ko ni jieɔ nii hei kɛ nii memeji kɛjeɔ ejwetri lɛ mli.”
Akwa Yesu yɛ Nazaret
(Mateo 6.1-6; Luka 4.16-30)
53Ni eba mli akɛ, be ni Yesu egbe abɛbuai nɛɛ anaa lɛ, eje jɛi; 54ni be ni eba lɛ diɛŋtsɛ emaŋ lɛ mli lɛ, etsɔ̃ɔ amɛ nii yɛ amɛkpeehe lɛ, ni ehã amɛhe jɔ̃ amɛhe, ni amɛkɛɛ. “Nɛgbɛ mɔ nɛ yana nilee kɛ hewalɛnii nɛɛ kɛjɛ? 55Ani jeee ŋaalɔ lɛ bi lɛ nɛ? Ani jeee enyɛ atsɛɔ lɛ Maria lɛ, kɛ enyɛmimɛi hii ni ji Yakobo kɛ Yose kɛ Simon kɛ Yuda lɛ? 56#Yoh 7.15, 52 Ni enyɛmimɛi hii lɛ, ani jeee amɛ fɛɛ amɛkɛ wɔ yɔɔ? Nɛgbɛ mɔ nɛ yana nii nɛɛ fɛɛ kɛjɛ mɔ?” 57#Yoh 4.44 Ni etsɔ̃ pampi ehã amɛ. Shi Yesu kɛɛ amɛ akɛ, “Abuɔ gbalɔ yɛ he fɛɛ he, ja lɛ diɛŋtsɛ emaŋ kɛ lɛ diɛŋtsɛ ewe kɛkɛ.” 58Ni akɛni amɛheee amɛyeee hewɔ lɛ etsuuu hewalɛnii pii ko yɛ jɛi.
Bible in Ga Language © Bible Society of Ghana, 2020.