1 MACABEOS 6
6
Cu quíimil le kaakas Antíoco IV. Cu cutal Antíoco Eupátor tu jalach káanche'
(2 Mac 1.11; 9; 10.9-11)
1Ca'aliquil ajaw Antíocoe' táan u xíimbaltic u táaxil witzo'obo'. Te'elo' ti' tu yojéeltaje' tu lu'umil Persiae' yaan bin jun p'éel caaj cu kaaba'intic Elimaida, cu sen tzicbalta'al ya'ab u ayikalil ti' plata yéetel oro. 2Te'elo' yaan ca'ach jun p'éel sen ayikal kulnaj, ichile' yaan u nu'ucul ba'atelo'ob beeta'ano'ob yéetel oro, pix tzeemo'ob yéetel u nu'uculo'ob ba'atel tu p'ataj ajaw Alejandro Macedonioil u paal Filipo, u yáax ajaw Griego'ob. 3Antíocoe' j bin te j caajo' ca tu yóoltaj j ocoli' u ti'al ca u láaj ch'aic ba'axo'ob yaan ichil ba'ale' ma' páatchaji', tumen u cajnáalilo'obe' tu yojéeltajo'ob ba'ax cu tucultic, 4leti'ob túune' tu xachajuba'ob j ba'atel, ca j yanchaj u púudzul leti' u ti'al u suut yéetel jach yaj óolal tu lu'umil Babilonia.
5Ca'aliquil ti' yaan Persiae', j kuch u tzicbalil tu xiquin dzo'oc u pa'abal u muuk le j ba'atelo'ob tu yóoltajo'ob u ch'a'ob Judeao'; 6tumen quex Lisias tu bisaj ya'abcach mu'ukan aj ba'atelo'ob u ti'al u ch'a'ique', j pa'ab u muuk tumen le j israelitaobo' ca tu mu'ukanquintuba'ob yéetel u nu'ucul u ba'atelo'ob bey xan tu ch'a'ajo'ob ya'abcach ba'alo'ob ti' le aj ba'atelo'ob tu pa'ajo'ob u muuko'; 7cu dzo'ocole' le judíobo' tu pa'ajo'ob le u p'ecbe'en multuunil kultaj tu túuxtaj beetbil tu yóokol u multunil kultaj le tóocbil siibalo'ob yaan Jerusaleno' yéetel u láak ba'ale' tu mu'ukanquintajo'ob u pakil Bet-sur. 8Le ca tu yu'ubaj ajaw le tzicbalo'oba' sen chi'ichnacchaj, tumen u okom óol ca p'áat chilicbal, tumen ma' béeychaj ba'axo'ob u tucultmaje'. 9Máan ya'abcach kiino'ob sen okom óol, j kuch u tuculte yaan u quíimil. 10Tu t'anaj túun tuláacal u yéet óolalo'obe' ca tu ya'alajo'ob ti'ob: Dzo'oc u bin in wenel; le chi'ichnaquilo' cu yedzic in pucsi'ikal. 11Le ca cáaj in koja'anile' quin káat chi'itiquíinbáa: ¿Ba'axten sen okom in wóol cu taal tin tuucul le jak óol yaanamil ti teen tu kiinilo'ob in páajtalil yéetel in wutzil óolal yéetel in yaabilaj ti' tuláacal máaco'ob? 12Ba'ale' bejela'e' cu ka'ajal teen le ba'alo'ob tin beetaj Jerusalén, le ca tin bisaj tuláacal u nu'uculo'ob plata yéetel oro u ca'ajo'ob yano'obo', cu dzo'ocole' tin túuxtaj xu'ulsbil u cajnáalilo'ob quex tumen mina'an u si'ipilo'ob. 13Dzo'oc in na'atique', le yaj óolo'ob yaan tena' u bo'olil le ba'axo'ob tin beetajo'. ¡Way yanen ta táane'exe', táan in quíimil ich okom óol ti' táanxel lu'umil!
14Ca túun tu t'anaj Filipo jun túul u yéet óole', ca tu kubaj ti' tuláacal le páajtalil yaan tu ajawil. 15Tu kubaj ti'e', le péet jo'ol, le jalach suyem yéetel le x dzipit kab, ca tu kubentaj ti' ca ca'ansa'ac Antíoco u paal u ti'al ca ajawnac. 16Te'elo' ti' j quíim ajaw Antíoco tu ja'abil ciento cuarenta y nueve.
17Le ca tu yojéeltaj Lisias dzo'oc u quíimil Ajawe', tu ch'a'aj le táanquelem Antíoco le máax u ca'ansmajo', ca tu culquintaj tu jalach káanche' u taata, ca tu dzaj u kaaba' Eupátor ti'.
Cu yúuchul u láak ba'atelo'ob Jerusalén yéetel Bet-sur
18Le aj ba'atelo'ob yano'ob tu tuulumil Jerusaleno' ma' tu cha'ico'ob u jóokol le j israelitaob tu bakpach le kulnajo'. Mantadz cu yóoltico'ob u beeto'ob loob ti'ob, u ti'al u yáantico'ob le ma' ocsaj óolo'obo'. 19Bey túuno' Judase' tu tucultaj u xu'ulsic le máaco'obo', ca tu much'quintaj tuláacal le caajo' ca tu bakpachtajo'ob u ti'al u pulicubáa tu yóokolo'ob. 20Tu ja'abil ciento cincuentae', j much'lajo'ob, tu bakpachtajo'ob le pakil najil canano' ca tu líikesajo'ob níixo'ob yéetel u nucuch nu'uculo'ob ba'atel.
21Ba'ale' yaan dze'edzec ti'ob páatchaj u púudzulo'ob te j caaj bakpachta'ano', ca tu much'jubáa tu yicnalo'ob le j israelitaob kéex óolo'ob ti' u caajalo'obo'. 22Tuláacal le je'elo'oba' j bino'ob u yilo'ob ajawe' ca tu ya'alajo'ob ti': ¿Buca'aj kiin u bin c pa'atic ti' a Tzicbe'enil u ti'al ca a beet p'is óol u ti'al a sutic u jeel loob ti' c éet caajalo'ob? 23To'one' t meyajtaj yéetel tuláacal óol u taata a Tzicbe'enil, t u'uyaj t'antaj ba'ax tu ya'alaj bey xan t dzo'ocbesaj u t'aan. 24Tu yo'olal lelo', c éet caajalo'obe' dzo'oc u bakpachtico'ob le pakil najil canano', dzo'oc u suuto'ob c aj p'eeco'ob. 25Ma' chéen t óokol cu pulicuba'obi', bey xan tu yóokol tuláacal le máaxo'ob caja'ano'ob t tzéelo'. 26Ti' le súutuca' táan u pulicuba'ob tu yóokol u pakil najil canan Jerusalén, tumen táan u tucultico'ob u ch'a'ico'ob. Tu yóokol lelo' dzo'oc u dzáico'ob u tuulumil kulnaj bey xan u caajil Bet-sur.
27Wa a Tzicbe'enil ma' tu séeb bin u wet' le ba'ax cu beetico'obo', bíin u beeto'ob asab yaj ba'alo'ob cu dzo'ocole' a Tzicbe'enile', ma' bíin páatac u wet'ic ti'obi'. 28Le ca tu yu'ubaj ajaw lelo' sen p'u'uji, ca tu t'anaj u yéet óolo'ob, bey xan u náacomil u aj ba'atelo'ob, bey xan u nuuquil u aj nat' tzíiminilo'ob ba'atel. 29Tu nadzjubáa xan tu yicnal u aj ba'atelilo'ob yaanal caajo'ob yéetel lu'umo'ob yano'ob tu jáal ja' suuc u bino'ob j ba'atel tu yo'olal u náajaltico'ob taakin. 30U aj ba'atelo'ob ajawe' cu kuchul cien mil le cu bino'ob xíimbalilo', veinte mil cu nat' tzíimino'obi' yéetel treinta elefanteob nu'ucbesa'ano'ob u ti'al j ba'atel. 31J káato'ob actáan ti' Idumeae' ca j wa'alajo'ob tu táan Bet-sur, ca tu puljuba'ob tu yóokol ya'abcach kiino'ob yéetel u nucuch nu'ucul ba'atelo'ob; ba'ale' le j israelitaobo' jóoko'ob ichil le tuulumo' ca tu tóocajo'ob u nucuch ba'alilo'ob le ba'atelo' ca j xiixib ba'atelnajo'ob.
32Judas túune' j luk ti' le pakil najil canano' ca j yanchaj tu tzéel Bet-zacarías, actáan ti' tu'ux cu je'elel ajaw. 33Tu piknalil u láak kiine', ajawe' j líik tu'ux jelecbalo' ca tu séeb beetaj u bin u aj ba'atelo'ob tu tojil Bet-zacarías. Le aj ba'atelo'obo' tu nu'ucbesajuba'ob u ti'al le ba'atelo' ca tu jóopsajo'ob le paaxo'obo'. 34Ti' le elefanteobo' e'esa'ab u kaab uva yéetel moras u ti'al u beeta'al u taactal u ba'atelo'ob. 35Le ba'alche'obo' j t'o'ox ichil le aj ba'atelo'obo'; tu bakpach tu jujun túulil le elefanteobo' j dzaab mil máaco'ob yaan u pix tzeemo'ob bey xan u p'óoco'ob beeta'an tu yéetel bronce, tu yóokol lelo' jóokesa'an xan quinientos asab ma'alobil aj ba'atelo'ob u nat'majo'ob u tziimino'ob. 36Le aj ba'atelo'obo' dzo'oquili' u dzabalo'ob ti' le cúuchil tu'ux unaj u yantal le elefanteo', cu pa'ate' xíimbalo'ob tu yéetel le ba'alche'ob, ma' tu náachtalo'ob mix jun súutuc. 37Tu yóokol u jujun túulil le elefanteobo' yaan jun p'éel witzil naj beeta'an tu yéetel che', kaxa'an tu paach dza'an u qui'ichquelem táas pach ti' u jujun p'éelile' yaan óox túul aj ba'atelo'obi', yaan xan jun túul máasewáal wíinic u ti'al nu'ucbesic u bin. 38U yalab le nat' tzíimino'obo' j dza'abo'ob jun tzéelil ti' le aj ba'atelo'obo' u ti'al kalic u beel le aj p'eeco', cu dzo'ocole' cu cananta'alo'ob tumen u chuucáan aj ba'atelo'obo'. 39Le quéen juulnac le kiin tu yóokol le chimalo'ob beeta'ano'ob yéetel oro bey xan yéetel bronceo', cu sáasilcuntico'ob le witzo'ob yéetel u juulo'obo' cu jóopbalo'ob bey taj che'obe'.
40Jun jaatz ti' u aj ba'atelo'ob ajawe' j bino'ob tu ca'analil le pu'uco'obo', u láako'obe' j p'áato'ob caabal. Tu tzoljuba'ob j xíimbal x ma' sajaquil. 41Tuláacal le máaxo'ob u'uyic u juum u xíimbal le máaco'ob cu beetico'ob u juum u nu'ucul u ba'atelo'obo', cu quiquilanquilo'ob yéetel sajaquil. Tu jaajile' sen ya'abo'ob bey xan sen mu'ukano'ob.
42Judas xan yéetel u aj ba'atelo'obe' tu nadzajuba'ob te j ba'atelo', j lúub quimen seiscientos u aj ba'atelo'ob ajaw. 43Eleazar Avarane' tu yilaj jun túul elefante nu'ucbesa'an yéetel u nu'ucul ba'atel jalach naj u taal, asab ca'anal ti' u chuucáan, ca tu tucultaj ti' yaan ajawi'. 44Leti' túune' tu dzaj u cuxtal u ti'al u toquic u caajal, ca tu kamaj ka'asajil kaay. 45Ma' tu ch'a'aj sajaquil u bin áalcabil tu tojili', tu chúumuc le aj p'eeco'obo' tu quiimsaj máaco'ob tu x dzíic yéetel tu x no'oj ca tu beetaj u je'ebel bej ti'. 46K kuch tac u jupubáa tu yáanal le elefanteo' ca tu quiimsaj. Ba'ale' le elefanteo' le ca j quíime' j lúub tu yóokol Eleazare' ca xan j quíim ti' le cúuchilo'. 47Ba'ale' le ca tu yilaj le j israelitaob buca'aj mu'uka'anil u aj ba'atelo'ob ajaw bey xan bix u ba'atelo'obe' yanchaj u lukulo'ob te j cúuchilo'. 48Jun jaatz ti' u aj ba'atelo'ob ajawe' j bin tu yóokol Jerusalén u ti'al j ba'atel yéetel le j israelitaob, ajawe' tu bakpachtaj Judea bey xan u pu'uquil Sión. 49Tu dzaj u t'aanil jéedzel yéetel Bet-sur, leti'obe' jóoko'ob te j caajo' tumen mina'an ba'al u jaanto'ob u ti'al u pa'ico'ob le bakpachta'anilo'obo'. Lelo' u ja'abil je'elel, le lu'umo' unaj u je'elel. 50Bey túuno' ajawe' j ooc Bet-sure' ca tu p'ataj aj ba'atelo'obi'. 51Cu dzo'ocole' j bin u ba'atelt le kulnaj ya'abcach kiino'obo', ca tu líikesaj ca'anal níixo'ob u ti'al u yúuchul ch'iin, nucuch nu'uculo'ob u yúuchul ba'atel, dzoono'ob cu túubico'ob káak, u nu'ucul u yúuchul ch'iin yéetel nucuch tuunich, yúuntuno'ob, p'unche'ob u ti'al u tu'ulal julubo'ob yéetel x mejen julubo'ob. 52Ba'ale' le j israelitaobo' tu líikesajo'ob xan u nucuch nu'uculo'ob le ba'atelo' u ti'al u kamico'ob le aj p'eeco', beyo' j ba'atelnajo'ob ya'abcach kiino'ob. 53Ba'ale' le ja'abo' u ja'abil je'elel, mina'an ya'ab janal ti'ob tu ch'iilo'ob, tumen le j israelitaob j luko'ob te ma' ocsaj óol caajo'ob u ti'al u taalbalo'ob Judeao' dzo'oc u láaj jaantico'ob le p'aatalo'. 54Bey dzo'oc u sen yajtal le wi'ijo', chéen dze'edzec j xiibo'ob j p'áato'ob te j kulnajo'; u chuucáano'obe' j bino'ob tu jujun túulilo'ob tu yotocho'ob.
Ajawe cu ya'alic je'el u páajtal u kultaj le judíob je'el bix suuquil u beetico'obe'.
55-56Ajaw Antíocoe', ca'aliquil ma' quíimique', tu p'ataj Antíoco u paal tu kab filipo u ti'al ca u nu'ucbes u beetubáa ajaw. Ba'ale' le ca j suunaj Filipo ti' u taalbal Media yéetel Persia yéetel le aj ba'atelo'ob j dzaab ti' tumen ajawe', tu yóoltaj u ch'a'a le méektáanilo'. Le ca tu yojéeltaj Lisias lelo', 57tu séeblaquil tu ya'alaj ti' u aj ba'atelo'ob ca xi'ico'ob. Tu ya'alaj ti' ajaw, yéetel ti' u náacomil u aj ba'atelo'ob: Sáamsamal u bin u xu'ulul c muuk; chéen jun p'íit janal p'aatal to'on; le cúuchil c bakpachtmaja' ma'alob tuulumta'anil, u láak ba'ale' u ba'aluba'ob le ajawilo' kabéet c ilic. 58Cone'ex tzicbal yéetel le máaco'oba', co'ox a'alic ti'ob je'el c bisicbáa tu yéetelo'obe' bey xan tu yéetel tuláacal le múuch' caajo'. 59Co'ox cha'ic u dzo'ocbesico'ob u a'almaj t'aano'ob bey xan le ba'axo'ob suuc u beetico'ob ca'ach úucho', tumen le ti'obe' j p'u'ujo'ob tu yo'olal t wet'ilac ti'ob u dzo'ocbesico'ob u a'almaj t'aano'ob yéetel ba'ax suuc u beetico'ob ca'ach úuch. 60Ajawe' ma'alob tu yu'ubilac le ba'ax a'ala'ab ti'o', bey xan le náacomo'obo'; bey túuno' tu túuxtajo'ob a'albil ti' le j israelitaob je'el u bisicuba'ob tu yéetelo'obe', leti'ob xane' tu ya'alajo'ob ma'alobil. 61Le ajaw yéetel le náaco'omo'obo' tu jedzcuntajo'ob le t'aano'. Beyo' le j israelitaobo' jóoko'ob ti' le tuulumo'. 62Ba'ale' le ca j kuch ajaw tu pu'uquil Sione' tu yilaj ma'alob beeta'anil u pakilo'ob, leti' túune' tu manba'alcuntaj u jalach t'aane' ca tu túuxtaj pucbil le pako'ob yaan tu bakpacho'. 63Cu dzo'ocole' ca j séeb bin tu tojil Antioquía, ca tu yilaje' Filipoe' dzo'oc u ch'a'aic le caajo', tu puljubáa tu yóokole' ca tu pa'aj u muuke' ca tu ch'a'aj le caajo'.
Currently Selected:
1 MACABEOS 6: MAYADC
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Biblia Maya de Yucatán © Sociedades Bíblicas Unidas, 1992.