Skip to content

2 Makabeewo 8

8
Yuda Makabbeo yediima
(1 Maka 3:1-26)
1Nae Yuda owali yesi olaangwa Makabbeo, neende abaasye beengira mu bweekisi mu ngoongo mani nibabuusa abeeho baabwe haandi nibaandiika abo abali nibemeeda neende efukiirira y'Esiyudaaya. Mani nibabuusa abasaacha boola aambi elifu chisaasaba. 2Mani nibekongooya Omwaami atingaale neende esisa abaandu bae, abafwiinyiriirwe neende ebyaalo biindi byoosi, haandi atingaale neende esisa hu Nyuumba yae eyinyaasirwe neende abaandu bateesa oluyaali mu Nasaae. 3Beekongooya haandi bati akwiire esisa esiko sya Yerusalemu esyali nisisihiriswe nisiri aambi ohumalwao, haandi atekeerese amaliro k'abaandu babulaho omusaango. 4Haandi beekongooya Omwaami asaandye abo abeeta buhaya abaana bayere haandi abamudyabuhira, ao mani anyale koti lu atadaha ebyonoono byaabwe.
5Makabbeo niyamala ohutekeha eye lyae sa ati abaandu bomu byaalo biteende mani nibibahaya ohumuyiingira, olwohuba owataangira ohubanyoolerera, yali n'abakwiriire esisa. 6Makabbeo yasiindusaanga ebiko neende engoongo, mani n'abihubulaho omuliro. Yawaamba ebituundu bihuluundu, haandi n'anyiingira ebidiyiha by'abasuku biingi. 7Yaheeraanga ohuseeta ebiko neende engoongo mu siro. Efuma yae mani niyisalaana niyoola buli abuundu.
Putoleme atuma Nikanori ohuseeta Yuda
(1 Maka 3:38-41)
8Filipo, gafana wa Yerusalemu niyabona ati Yuda yeyoombaha kala-kaala, haandi ati yali niyemeeda ohuyiingira, yaandiikira Putoleme, gafana wa Koyelesiria neende Foenisia, amuberese obuhoonyi bw'ohuwonia obwaami. 9Putoleme n'adoola bwaangu Nikanori, omwaana wa Patirokulo, mulala hu beecha b'omutuki bahuluundu, n'amuberesa ab'amaye bateeha aasi w'elifu amahumi kabiri, abomu byaalo bitaali nasilala, basihirise Abayudaaya boosi. Putoleme haandi n'adoola Gogiya omuhuluundu w'ab'amaye haandi omumanyirifu mu byohu lwaana achie neende Nikanori. 10Nikanori n'amalirira ati achia ohukusa Abayudaaya koti abawaambe, anyoole ekilo elifu amahumi kasaasaba neende chitaanu-na-chidatu (68,000) eby'efeesa, anyale ohutooyera omutuki omusolo ku Abarooma bali nibamubaanja. 11Mani n'atuma emboosi bwaangu mu biko biri endulo w'enyaanja, n'abalaanga abaandu bamwo beeche beekulire Abayudaaya bakulwa. Mani n'abasuubisa ati achia ohubakusaanga abakulwa amahumi kataanu-na-kane hu buli situundu silala sy'efeesa. Yali n'atamanyire omusaango ku Nasaae w'Obunyala bwoosi, amutekeheere.
Yuda amanya endekeha cha Nikanori
(1 Maka 3:42-54)
12Yuda yamanya ati Nikanori ali ohuseeta Yudea, mani niyeekesa abaasye ba yali nabo. 13Abo abali neende obuti haandi abateesika Nasaae w'obwadyeeri nibeeruha ohweewonia. 14Abaandi nibakusa emyaandu kyaabwe kyali nikidoong'ere kyoosi, mani nibekongooya Omwaami awonie Abayudaaya ba Nikanori oteesa oluyaali mu Nasaae, yali n'akusire ebiita nibisisiiri ohukwaao. 15Beekongooya bati, Omwaami n'atawonia hulwaabwe beene, nae leha abawonie olwohuba Endagaano yi yahola neende bakuuka yaabwe, haandi olwohuba Nasaae Mwoolerefu haandi ow'Oluyaali yabalaanga babe abaandu bae. 16Nae Makabbeo n'abuusa alala abaandu bae, niboola elifu chisaasaba. N'abagumya emyooyo bahaye ohutya oba ohwiiruha nibabona nabuungi w'eye ly'Abateende elyali nilibaseeta ataali esifune syoosi, n'ababoolera ati balwaane sisaacha. 17Yababoolera ati beechulise ebyonoono biingi bi bateende bahola Abuundu Woolerefu, haandi beechulise koti lu basaandya muno abaandu bomu Yerusalemu, haandi koti lu bamalao emiduunga cha bakuuka yaabwe. 18Yuda yababoolera ati: “Abo bali ohweesika ebilwaaniso byaabwe neende obugumu bwaabwe, nae efwe huli ohweesika Nasaae Omunyala w'ebiindu byoosi, oyo onyala ohudengaania-budengaania omutwe sa mani n'asihirisa si abo abatuseeta boong'ene, nae onyala kata ohusihirisa esyaalo syoosi.”
19Yuda haandi n'ameeda ohubeechulisa koti amahabi maangi, Nasaae yahoonya bakuuka yaabwe. Mu ndaalo cha Senakeribbu, abasuku elifu emia ndala neende amahumi kataanu-na-kadatu neende chitaanu (185,000) basihirira; 20haandi mu ndaalo ch'ebiita neende Abagalatia, ebyali mu Bbabbilooni, abayudaaya elifu chitaanu-na-chidatu (8,000), nibahoonywa neende Abamasedonia elifu chine (4,000), Nasaae yabahoonya nibanyiingira Abagalatia elifu emia ndala neende amahumi kabiri (120,000), mani nibayaaya ebiindu biingi.
Yuda ayiingira Nikanori
(1 Maka 3:55—4:27)
21Yuda niyalomaloma bino, bakobolamo amaani, mani nibetekeha ohufwiira ediini yaabwe neende esyaalo syaabwe. Ao mani n'akabulamo eye lyae mu bituundu bine. 22Yadoola bamwaanang'ina bosi, Simooni, Yosefu neende Yonatani, buli muundu ohudumira esituundu silala esirimo ab'amaye elifu ndala neende emia chitaanu. 23Haandi yadoola Eliasaari ohusoma ebyomu sitabo syoolerefu mu kono ly'aakulu, mani n'ababeresa emboosi yoomisa eyiboola yiti, “Obuhoonyi bwa Nasaae”; mani Yuda omweene niyemiriramo esituundu sitaangira ohulwaania Nikanori.
24Nasaae, Omunyala w'Ebiindu byoosi n'alwaanira hu lwaande lwaabwe, mani nibeeta abasuku babita elifu chitaanu-na-chine. Banyayaala ab'amaye ba Nikanori bahiramo obuungi, mani nibabamalamo amaani. Eye lyoosi niliiruha. 25Bawaamba eseende ch'abo abali nibeechere ohukula Abayudaaya babayire koti abawaambe. Nibamala ohwoonga hu basuku baabwe ohwoola eyale, byabayiika ohukobola olwohuba ebiha byali nibiweere. 26Olwohuba oludaalo lwa Sabbaato lwali aambi ohwoola, sino syakera bahaya ohwemeeda ohwoonga hu basuku baabwe. 27Nibamala ohuyaaya ebilwaaniso by'abasuku baabwe, neende ebiindu bi babanyuula, bahusa Sabbaato nibakinia haandi nibeebasa Omwaami, olwohuba yaboosa hu ludaalo olwo, mani yabeekesa koti lu achaakire ohubakwiira esisa. 28Oludaalo lwa Sabbaato nilwaakama, ebiindu bi bayaaya biindi babikabira abaandu ba bali nibasaandiisye muno, ebiindi babikabira abahasi bafwiirwe neende bamulehwa. Ebidoong'ereo abeene nibabikabanamo neende abomu madaala kaabwe. 29Nibamala ohuhola sino, bebuusa alala ohusaba Omwaami w'esisa, nibamwekweeda bati haandi abe silala neende abahalaabani bae.
Yuda ayiingira Timoteo neende Bbakide
30Mu biita bi balwaana neende amaye ka Timoteo neende Bbakide, Abayudaaya beeta abaandu babita elifu amahumi kabiri. Bawaamba ebiko by'ohweriindiramo ebyoombahwa aakulu hu bigulu, mani nibayaaya ebiindu biingi muno bi bakabanamo bulai muno. Ebiindu biindi babikabira abaandu basaandisibwa muno, ebiindi babikabira abahasi bafwiirwe neende bamulehwa, abakofu bosi babakabiraho. 31Ebilwaaniso by'abasuku, babibuusa alala byoosi, mani nibabibiiha bulai mu abuundu alai. Nae ebidoong'ereo nibabikiinga nibabiyira Yerusalemu. 32Beeta omweemeresi w'amaye ka Timoteo, omusaacha mubi muno, oteesa oluyaali mu Nasaae, haandi owali niyasaandya muno Abayudaaya. 33Nae nibaali mu Yerusalemu, esiko sya bakuuka yaabwe nibeehoya olw'ohuyiingira, basaamba abo abali nibasaambire ebiruwa by'abuundu woolerefu. Omwo nimwo omwali Abakalisitene neende abaandi, abali niberuhiire mu nyuumba ndiidi. Mani nibanyoola esinyaaso sibahoyera, olw'ebibi bi bahola.
Nikanori yeeruha
34Nikanori omuhola-mbi muno, oyo owali n'aleetere abachurusi ohukula Abayudaaya, 35abaandu abo ba yali n'alekeeresa muno, Omwaami yabahoonya mani nibamuyiingira. Yefwaalula ech'amaye chae ndai, n'adiira olukeendo yeeng'ene n'abita mu syaalo koti omuwaambe, ohwoola mu Atiokia, naali mu ngisa nyiingi, olwohuba bali nibasihiriise muno eye lyae lyeene. 36Mani omusaacha wuno, owali n'asuubiise ohunyoolera Abarooma omusolo n'akusiremo Abayudaaya bawaambwa Yerusalemu, omwene yaboola ati, Abayudaaya bali neende Obalwaanira haandi haba sibanyala huyiingirwa daawe, olwohuba badiira amalako k'Omwaami obalwaanira ka yababeresa.