Proverbs 13
13
1Ratsa꞉ʼa ne raʼteʼnikonhrattókha enhotahónhsatate ne roʼniha nó꞉nen enhotakwahrisi, ók ne ratiʼnikonhráksen iáh nonhwénhton tahontró꞉ri nahò꞉ten ne iáh tetkariwaié꞉ri tsi nihontiéhrha.
2Nón꞉kwe ne tiakorihwaié꞉ri teniakoterihwaʼserákwahse tsi nahò꞉ten entiewennínekenʼne, sók ne shakotiʼnikonhrhaʼtén꞉nis ne khók rontonhkariá꞉ktha ne thahshakotiʼnikonhrhá꞉ren.
3Seʼnikón꞉rarak tsi nahò꞉ten enhsí꞉ron tánon enhsenónhstate tsi sónhnhe. Nónhka iáh tehaʼnikón꞉rare tsi nahò꞉ten thatá꞉tis enhoiatá꞉tonte.
4Iáh oʼthé꞉nen tekáhstha nahò꞉ten tehotonhwentsó꞉ni ne rentóhrha, iáh kiʼ nonwén꞉ton tshiahaié꞉na. Ne rotshá꞉ni akwé꞉kon nen né꞉ʼe enhaié꞉na tsi nahò꞉ten tehotonhwentsó꞉ni.
5Nón꞉kwe tionkweʼtaié꞉ri iéswenhs ne onó꞉wen, nok ne raotiwennaʼshón꞉ʼa ne iáh tetionkweʼtaié꞉ri iotéha tánon iáh teiotkwénienʼs.
6Tkarihwaié꞉ri iakoiaʼtanónhstats ne iáh oʼthé꞉nen teiakohnhí꞉kon; karihwanéren ne ieniakoià꞉tenhte ne rotirihwanerenʼákskon.
7Ótiaʼke nón꞉kwe í꞉ienhre iakokwáhtshe, nok iáh oʼthé꞉nen teiakó꞉ien, ótiaʼke í꞉ienhre iakó꞉ten nok wé꞉so kakwahtshéhsera iakó꞉ien.
8Ne rotikwáhtshe ó꞉nenk tsi raotihwísta énhontste nahatiʼniá꞉kenhte tsi ronnónhnhe, nok ne rotí꞉ten iáh ne ónhka thaʼón꞉ton nahonwatihterónhkwen.
9Ne tionkweʼtaié꞉ri tsi shí꞉ken ní꞉ioht ne kwáh teiohahseráthe tsi teioswáthe; nok ne rotirihwanerenʼákskon kwáh nen né꞉ʼe tsi shí꞉ken ní꞉ioht ne tewaniʼtonhkwaríkhons ó꞉nen thó꞉ha aón꞉swa ne kaháhsera.
10Ne wanonhthonnionhtsheráksen nek tkáhas taionʼnikonhrhá꞉ren. Ne sénha wattokhahtsherí꞉io nahseriʼwanón꞉ton naiesaʼnikón꞉ron.
11Tókaʼ só꞉tsi watié꞉sen tsi enhsakwáhtsheʼne sénha iohsnó꞉re entsisà꞉ti. Tókaʼ sénha wentó꞉re tahsatèn꞉tsha sénha ki wé꞉so ensaièn꞉take.
12Nó꞉nen ahskanéktshera tewaskwaʼseronhkwen, awé꞉ri ki ó꞉ni enwaʼnikonhró꞉kten, nok nahskanéktshera eʼthó naiá꞉wenʼne thentká꞉raʼne natonhnharáhtshera.
13Tókaʼ iáh thahshié꞉na ne kaʼnikonhrí꞉io, seriʼwanóntha kiʼ né꞉ʼe kaʼnikonhrharáhtshera; íhtshehr kaʼnikonhrí꞉io ne ensaʼniá꞉kenhte.
14Tsi nahò꞉ten eniesarihónnien ne rotiʼnikonhrowá꞉nenʼs tsi shí꞉ken ní꞉ioht ne iohnáwerote ne tsi sónhnhe entkáhawe natónhnhets. Eniesaiaʼtakéhnha nahseʼniá꞉kenʼne nó꞉nen iótteron tá꞉we tsi sónhnhe.
15Iakoʼnikonhrowanáhtha tenwatén꞉tsha ne kakwénienhstatsera, nok nónhka iáh thaʼón꞉ton naiontateniáhese tho kiʼ non nihonathahitáhkhe tsi nón꞉we nahontkarón꞉ni.
16Nón꞉kwe ne ronateʼnikonhríson tiótkon enhonnonhtonnión꞉ko nohén꞉ton thé꞉nen kenʼ niahatí꞉iere, nok ne iáh thaʼtehotiʼnikonhráthe tehonterihwareniá꞉tha nen né꞉ʼe tsi iáh tehonteʼnikonhrattókha.
17Nónhka ratirihwenhá꞉wi ne iáh tehsheniahé꞉sen, nek entkáhawe ne kaʼnikonhrharáhtshera, nok ne ónhka sheniahé꞉sen entkáhawe ne skén꞉nen.
18Nónhka ne kwáh iáh thaʼtehonatonhontsó꞉ni nahatiweientéhtaʼne eniahkoténhton tánon eniontatéhate. Nónhka eniontahónhsatate ne aiakorihwakwarihshiónhake eniontatkwénienhste kiʼ.
19Ionʼwé꞉sen nahshié꞉na nahò꞉ten sahská꞉neks! Nón꞉kwe ne tehonatenonhwarorí꞉tonte iáh tehonthón꞉tats é꞉ren ahón꞉nehte ne karihwanerenʼèn꞉ke.
20Skátne sewé꞉shek ne ronttókha í꞉se ó꞉ni ensattókhaʼne. Tókaʼ enhsatenroʼserón꞉ni ne iáh tehonteʼnikonhrattókha eniesakarón꞉ni.
21Kaʼnikonhrharáhtshera rotíhnonhteratseʼs ne rotirihwanéren tsik nón꞉we nienhón꞉ne, nok ne thotirihwaié꞉ri tenhonaterihwaʼserákwahse tsi nahò꞉ten ioianeré꞉shon.
22Thonnonkweʼtaié꞉ri nó꞉nen enhonníheie né꞉ne shakonatereʼokón꞉ʼa enhatiié꞉na ne raonatshokowáhtshera, nok ne iáh tetionkweʼtaié꞉ri nó꞉nen enhonníheie ne raonatshokowáhtshera nen né꞉ne enhatiié꞉na ne tionkweʼtaié꞉ri.
23Kahéhta ne iáh tewáhtston wé꞉so aontaió꞉ha ne atenná꞉tshera raotirihwà꞉ke ne rotitenhténion, nok kí꞉ken iáh tethotirihwaié꞉ri ratíhnhes nahatiiéntho.
24Tókaʼ iáh thahsheré꞉wahte sheienʼokón꞉ʼa, iáh kiʼ tehshenorónhkhwa. Tókaʼ shenorónhkhwa enhsherihwakwaríhshien kiʼ.
25Ne thotirihwaié꞉ri tiótkon rotí꞉ien nahò꞉ten ahón꞉neke, nok ne iáh tethotirihwaié꞉ri tiótkon rontonhkáriaʼks.
Matthew, Mark, Luke, and John were translated by Sosé Onasakenrat and published by the Montreal auxiliary of the British and Foreign Bible Society in 1880. The text of these books is in the public domain.
The text of the following books is copyright © Kanien’kehá:ka Aotióhkwa Tehatiwennaténie’s Kahiatonhseratokénhti (Mohawk Bible Translation Team): 2 Corinthians (2001), Jonah (2002), Ruth (2005), Daniel (2005), Esther (2006), and Proverbs (2007).
All other text is copyright © Harvey Satewas Gabriel, 2023.