Skip to content

2 Samuɛl 13

13
Amnɔn mini Tama
1Dauda bia Absalom daa mali tizɔpaɣ’ viɛlli ka o yuli booni Tama. Dahin shɛli ka Dauda bia Amnɔn kɔre daa ti kpe o ni. 2Ka Amnɔn daa zaŋ di yɛla muɣis’ omaŋ’ hal ti gbaai dɔro o tizɔpaɣ’ Tama maa zuɣu. Dama Tama daa na ʒi doo, ka di zuɣu daa chɛ ka Amnɔn kɔŋ o ni yɛn niŋ o shɛm. 3Amaa Amnɔn daa mal’ o zo so ka o yuli booni Jɔnadab, o daa nyɛla Dauda mabia Shamma dapala, ka daa mali yɛm pam. 4Ka Jɔnadab daa bɔhi Amnɔn, “Nabia, bɔ n-niŋ ka a kpalim mali suhugarigu biɛɣukam lala? Yɛlim’ ma din muɣis’ a. Ka Amnɔn daa yɛl’ o, “N kɔre n-kpe m mabia Absalom tizɔpaɣ’ Tama ni.”
5Ka Jɔnadab daa yɛli Amnɔn, “Dɔnim’ a garo zuɣu n-niŋ kaman a biɛrimi la, ka a ba yi ti kana ni o ti kaag’ a, nyin’ yɛlim’ o, ‘Chɛ ka n tizɔpaɣ’ Tama kana ti mali bɔrɔbɔro ti ma ka n ŋubi, ka yuun’ o ka o duɣi bindirigu kpe n-zaŋ li na ti gbib’ o nuu ni ka n di.’ ” 6Di saha ka Amnɔn daa dɔni n-shiri niŋ kaman o biɛrimi la.
Ka naa daa ti kana ni o ti kaag’ o, ka Amnɔn yɛl’ o, “Naa, chɛ ka Tama kana ti mali maha ti ma n ninni, ka zaŋ li na ti gbib’ o nuu ni ka n ŋubi.”
7Di saha ka Dauda daa tim ti yɛli Tama, “Cham’ a tizɔdoo Amnɔn yiŋa nti niŋ bindirigu ti o.” 8Ka Tama daa chaŋ o tizɔdoo Amnɔn yiŋa ka o ti domi. Ka o daa niŋ zim ŋɔri mahibiɛli m-mali maha o nini maa ni 9n-yaai li mahilaa ni ti zal’ o tooni, ka o zaɣisi li ŋubbu, ka yɛl’ o, “Karimi sokam ka bɛ yi ka chɛ ma,” ka bɛ zaa daa yi. 10Di saha ka Amnɔn daa yɛli Tama, “Zaŋmi bindirigu maa kpɛhi n dugbɛrili puuni nti gbib’ li a nuu ni ka n di.” Ka Tama daa zaŋ o ni mali mahi’ shɛŋa maa kpɛh’ o tizɔdoo Amnɔn dugbɛrili maa ni. 11Amaa o ni daa ti zaŋ li mir’ o na ni o di ka o dii gɔh’ o nuu ni ka yɛl’ o, “N tizɔpaɣa, chɛ ka m min’ a dɔni.”
12Ka o daa garigi yɛl’ o, “Aai, m biɛli, di zaŋ kiŋkansi doli ma, dama tuuni ŋɔ na ʒi n-tum Izraɛl tiŋgbɔŋ ŋɔ ni, di tum jɛrilim tuuni ŋɔ. 13Ka ya polo ka n lee yɛn zaŋ vi ŋɔ kpe? Ka sokam ni bol’ a jɛrigu Izraɛl tiŋgbɔŋ ni, dinzuɣu jaande, yɛlim’ naa, o ni zaŋ ma ti a.” 14Amaa ka o daa zaɣisi wumbu. Ka o ni daa mali yaa gari Tama maa zuɣu, ka o zaŋ kpeengarigu dɔn’ o.
15Di nyaaŋa ka Amnɔn daa kul lan je Tama yɛlli zaa, hal ka o ni daa je o shɛm maa gar’ o ni daa yur’ o shɛm la gba. Di saha ka Amnɔn daa yɛl’ o, “Yiɣisim’ yi.”
16Amaa ka o daa garigi yɛl’ o, “Aai, m biɛli, a ni kariti ma shɛm ŋɔ n-lee bie n-gari a ni niŋ ma shɛm maa gba.”
Amaa ka Amnɔn daa zaɣis’ o yɛligu maa wumbu; 17ka daa boli nachimbil’ so ŋun daa tumd’ o tuma na ti yɛl’ o, “Zaŋm’ paɣ’ ŋɔ yihi ka kpari dunoli.” 18Di saha o daa yɛla saalo’ bɔɣiwɔɣila, dama di saha maa nabipuɣinsi bɛn daa na ʒi dɔbba ni daa yi yɛri saalo’ shɛŋa m-bala. Ka o tumtumda maa daa daag’ o yihi ka kpari dunoli. 19Ka Tama daa niŋ tampiligim buɣ’ o zuɣu ka darigi cheeg’ o ni daa ye saalo’ shɛli maa, ka kah’ o nuhi pa o zuɣu ni n-kuhiri pampam chana. 20Ka o tizɔdoo Absalom daa nya o ka bɔh’ o, “A tizɔdoo Amnɔn zaŋ a mi dɔni yɔɣu?” Ka daa yɛl’ o, “N tizɔpaɣa niŋmi suɣilo, a tizɔdoo m-bala, di chɛ ka di muɣis’ a.” Di saha ka Tama daa leei bɛ ni ku lan bo paɣ’ so, ka o kpalim ʒi o tizɔdoo Absalom yiŋa.
21Naa Dauda ni daa wum yɛla ŋɔ zaa o suhu daa yiɣisiya pam. 22Amaa Absalom daa bi yɛli Amnɔn zaɣ’ biɛɣu bee zaɣ’ viɛlli, dama o daa lan je Amnɔn yɛlli o ni daa zaŋ kiŋkansi niŋ o tizɔpaɣ’ Tama shɛm maa zuɣu.
Absalom bɔhi Amnɔn biɛri
23Di yuma ayi nyaaŋa ka Absalom daa ti yɛn chɛ o piɛri kɔbiri Baalihazɔr din mini Ifriim bi wɔɣ’ ni tab’ la, ka daa boli nabihi zaa ni bɛ kana. 24Ka Absalom daa chaŋ naa sani ti yɛl’ o, “Naa nyama, a dabili yɛn chɛla o piɛri kɔbiri, ka bɔri ni naa min’ o kpamba zaa kana.”
25Amaa ka naa daa yɛli Absalom, “Aai, m bia, di chɛ ka ti zaa kana, di yi nyɛ lala, ti yɛla ni ti muɣis’ a pam.” Ka Absalom daa kpaŋ omaŋa ni o chɛ ka o chaŋ, amaa ka o daa zaɣisi, ka naɣ’ suhila alibarika niŋ o ni.
26Di saha ka Absalom daa yɛli naa, “ N suhir’ a mi, a yi ku chaŋ, nyin’ lee chɛ ka ti mini m mabia Amnɔn chaŋ.”
Ka naa daa bɔh’ o, “Bɔzuɣu ka a lee bɔri ni yi min’ o chaŋ?” 27Amaa ka Absalom daa kpaŋ omaŋ’ hal ka o ti saɣi ka Amnɔn mini nabihi maa zaa daa dol’ o chaŋ. 28Di saha ka Absalom daa yɛl’ o tumtumdiba, “Lihimiya, yi yi ti nya ka Amnɔn nyu wain kuli ka n yɛli ya, ‘Kumiya Amnɔn,’ yin’ kumiy’ o. Di zɔriya dabiɛm, mani m-puhi ya. Maliya suhukpeeni ka tum bidibilim tuma.” 29Ka Absalom tumtumdiba maa daa shiri niŋ Amnɔn kaman Absalom ni wuhi ba ni bɛ niŋ o shɛm maa. Di saha ka nabihi maa zaa daa dii yiɣisi ba bɛ buntaansi zo.
30Bɛ ni daa na be soli kuna ka lahibali ti nti to Dauda, “Absalom ku nabihi la zaa, hal bɛ yino bi lan kpalim.” 31Di saha ka naa daa yiɣisi dari chah’ o binyɛra, ka teei dɔni tiŋgban’ ni ka kpambaliba bɛn daa be o sani gba dari chahi bɛ binyɛra. 32Amaa ka Dauda mabia Shamma dapala Jɔnadab daa yɛli, “N dana, di tɛhi ni bɛ ku nabihi maa zaa, Amnɔn kɔŋko n-kpi. Absalom n-chɛ ka bɛ ku o, ka dimbɔŋɔ maa nyɛla o ni pun lo shɛli dahin’ shɛli o ni daa zaŋ kiŋkansi dɔn’ o tizɔpaɣa Tama la zuɣu. 33Dinzuɣu pumpɔŋɔ n dan’ naa, di chɛ ka di muɣis’ a kaman a bihi maa zaa n-shiri kpi la, dama Amnɔn kɔŋko n-kpi.”
34Amaa ka Absalom daa zo. Ka nachimbil’ so ŋun daa guli nayili maa daa ti kpuɣ’ o zuɣu lihi nya niriba pam ni doli Hɔrɔnaim soli m-baɣisiri zoli kanna. 35Ka Jɔnadab daa yɛli naa, “Nyama, nabihi maa kunna kaman mani ŋun nyɛ a dabili ŋɔ ni pun yɛl’ a shɛm la.” 36Nyama, o ni daa kul yɛri maa o noli daa na bi lu tiŋa, ka nabihi maa dii kpɛna nti duhi bɛ yee kumda, ka naa min’ o kpamba zaa gba daa kum pam.
37 # 2 Sam 3.3 Amaa ka Absalom daa zo n-chaŋ Gɛshur Naa Ammihud bia Talimai sani. Ka Naa Dauda daa kul kumd’ o bia Amnɔn zuɣu dabisili kam. 38Ka Absalom daa zo nti be Gɛshur maa yuma ata. 39Ka naa suhu daa ti giri zaŋ chaŋ Amnɔn kum maa polo, o ni daa nya ka o lan kani maa zuɣu, ka o suhu lan yu ni o kari Absalom naba.