1Màkàbeòwo 11
11
Àhùa jɔ̀ ɖo Ptolemèo ku Àlɛ̀ksãdrò dòmè
1Ejiptè be èfìɔ, Ptolemèo bɔ̀ àhùakɔ̃ gãa ɖe kè sùgbɔ sìgbè èkɔ sawɛ lè àpùta nènea ku àpùjihũwo be àhùakɔ̃ gãa ɖe, eye be tèkpɔ be yè asɔ àyè, sɔ xɔ̀ Àlɛ̀ksãdrò be èfìɔɖùpea, sɔ kpe ye ŋutɔ be èfìɔɖùpea. 2E sɔ ŋutifafa be ènyà yì Siria. Edùwo mètɔwo kpata le hũ woabe àgbowo na ɛ̀, le yì dogò è, le xɔ̀ ɛ̀, ɖoa, èfìɔ Àlɛ̀ksãdrò ɖè ègbè be wo ne xɔ̀ yè ètoa nyuɛ̃ ɖe. 3Vɔ̀a, ne e gbe ɖo èdù ɖe mè kpòa, Tòlòmeò gblena gbàdagbãwo be èha ɖe ɖɛ, ne wo anɔ ɖia èdùa. 4Wàlɛbɛ kè be gogo Azdoda, wo sɔ Dàgɔn be àdo kè wo tɔzòa fiɔ ɛ̀; wo sɔ leke wo gbã Azdod be èdùa ŋutɔ ku yebe nutowomè ɖoa cã fìɔ ɛ̀ kudo àmèkuku kèwo wo fɔ̀ kɔ̀ ɖo àfi sia àfia, gbàku àmè kèwo fiɔ̃ wàlɛbɛ kè wo le wɔ̀ àhùaa be àmèkpòtiawo, ɖoa wo fɔ̀ wo pòtɛ ɖo àfi kè èfìɔa ɖo la to va yìa. 5Wo va kã ènu kèwo Yònatàn wɔ̀awo ta na èfìɔa, ne èfìɔa ne kã ŋùkumè na Yònatàn, gãkea, èfìɔa bɔ̀ ènu. 6Yònatàn va dogo èfìɔa lè Yopa ku yɛyì gãa ɖe; wo dogbè na woa nɔ̀nɔ̀ɛwo, eye wo ci funua dɔ̃. 7Yònatàn kplɔ̀ èfìɔa kaka yì ètɔ̀ sàsra kè wo yɔna be Eletɛrea to; e yomèa, e trɔ gbɔ̀ va Yèruzàlɛ̀m. 8Efìɔ Tòlòmeò va ɖo àlɔ̀ èdù kèwo lè àpù-tomèawo ji, kaka yì ɖo Sèlekìa, lè apùta-nutoa mè, eye be le ɖè àɖàŋù bàɖàwo ɖo Àlɛ̀ksãdrò ŋuti. 9E ɖo àmè dɔ̃dɔ̃wo ɖoɖa èfìɔ Demètrio, ne wo agblɔ̃ na ɛ̀ be: “Va, ne mi aɖùzò ɖo ènyà ji; mù la sɔ èvi nyè kè nyi Àlɛ̀ksãdrò be èsrɔ̃a na wò, eye wò la ɖùfìɔ ɖo ètɔ wò be èfìɔɖùpea ji. 10E ve mù be mù sɔ èvi nyè na ɛ̀ be ɖè, ɖoa e tèkpɔ be yè awù mù.” 11E le dohùɛ do è lekea ɖoa, yebe èfìɔɖùpea le bìaŋù na ɛ̀. 12E xɔ̀ èvia lè Àlɛ̀ksãdrò si, eye be sɔ na Demètrio. E trɔ nɔ̀nɔmè ɖo Àlɛ̀ksãdrò ŋuti, eye woabe èkɛ̃lele ze lè gàglàgbè. 13Kè Tòlòmeò ɖo Ãtiokìaa, e ɖɔ Azìa be jègbà. Ekèa wɔ̀ èfìɔkuku èvè na ɛ̀: Ejiptè be èfìɔkuku ku Azìa be èfìɔkuku
Efìɔ Àlɛ̀ksãdro ku Tolemèo ku
14Gà ŋua mèa, èfìɔ Àlɛ̀ksãdrò lè Sìlisìa, ɖoa àgo ŋua jitɔwo jè àgla. 15Kè Àlɛ̀ksãdrò sè ènu ke jɔ̀ a, e zɔ̃ ɖo Tòlòmeò ji, ne be aɖè àhùa kpe na ɛ̀. Tolemèo sɔ àhùakɔ̃ gãa sɛ̃ŋu ɖè kpà ŋùkɔ̀ ɛ̀, eye be nyã ɛ̀ ɖo nu. 16E fìɔ Tòlòmeò ɖù ji, eye Àlɛ̀ksãdrò si yì Arabìa. 17Zabdiɛl Arabia ŋusùa sò èta na Àlɛ̀ksãdrò, eye be sɔ ɛ̀ ɖoɖa Tòlòmeò. 18Tòlòmeò cã ku, ŋùkèkè ètɔ̃ yomè, eye èdù kèwo mè be gble gbàdagbãwo ɖo yebe àgbògbòawo mèa mètɔwo wù gbàdagbãawo hãnyã-hãnyã. 19Demètrio trɔ zũ èfìɔ, lè èpè èkà ènè ci adrɛ̃gɔ̃ a mè. 20Lè hùe ŋua nua, Yònatàn bɔ̀ Yudea be gbàdagbãwo, ne be aɖè àhùa kpe na àgbògbò kè lè Yèruzàlɛ̀ma, ekèa na be wo gla àhùawɔ̀mɔ̃ sùgbɔ kpa ŋùkɔ̀ ɛ̀. 21Yudàvi ji mà-xɔ̀sètɔ ɖewo, yàkàmè kèwo crìwoabe dùkɔ̃a, yì kpɔ èfìɔ Demètrio, eye wo gblɔ̃ na ɛ̀ be Yònatàn le xa àgbògbòa. 22Demètrio do àdɔ̀mèze eye be jè èmɔ̃ yì Tolemais. E ŋlɔ̃ xoma ɖoɖa Yònatàn, le gblɔ̃ na ɛ̀ be ne tɔtè èdùa xaxa, ne be a ɖèbla va Tolemais, àleke be yèwo a dè ŋùgblè so ènyàa ŋuti. 23Kè Yònatàn xɔ̀ àŋɛ̀doa, e ɖè ègbè be wo ne yì èdù xaxaa ji. E cã Izràɛl be àmèsisĩ ɖewo ku mawunɔ ɖewo, sɔ ye ɖokoe ɖo àfɔ̀ku nu. 24Yònatàn sɔ klòsàlo, sìka, àwùwo ku èènu nana sùgbɔ buwo, yì èfìɔa gbɔ lè Tolemais, eye ekèa jè ŋùmè na èfìɔa. 25Yebe dùkɔ̃a be àmèvlo ɖewo tèkpɔ be yèwo a dohùɛ do è, 26vɔ̀a èfìɔa wɔ̀ ɖo e ŋuti, sìgbè leke èfìɔ kèwo jè ŋùkɔ̀ nà ɛ̀awo wɔ̀ na Yònatàn nène, eye ye cã kafu Yònatàn lè Efìɔ be Exlɔ̃wo kpata be ŋùmè, do bùbu e ŋuti. 27E gbìgbɔ̀ ɖo èkpe yebe mawunɔ be èdɔa ji, ku bùbu jèsi kèwo keŋu be xɔ̀ va yì sãawo ji. E sɔ Yònatàn ɖo Efìɔ be Exlɔ̃ Cucugbɔ̃ tɔ̀awo dòmè.
28Yònatàn biɔ èfìɔa be ne ɖè ètacia jo lè Yudea ku Samarìa be ènutomè ètɔ̃awo ji. E fìã àjɔ̀gbè na èfìɔa be yè la na klòsalɔ̀-gà tàlɛ̃tò èkà adrɛ̃ takpo, ɖo e tèpe. 29Efìɔa lɔ̃ ɖo ènyà ji, eye be ŋlɔ̃ ɛ̀ do àsi na Yònatàn be: 30“Efìɔ Demètrio le dogbè na nɔ̀via Yònatàn ku Yudàtɔwo be dùkɔ̃a. 31Mù le ŋlɔ̃ xoma kè tutu mù ŋlɔ̃ ɖoɖa Lastɛne kè nyi ènyè, èfìɔ Demètrioi be xɔ̀mètɔa ke ɖoɖa mì, ne ma sɔ gblɔ̃ ènyà kè mù to ɖoɖa ɛ̀a na mì. 32Efìɔ Demètrio le dogbè ɖoɖa ètɔa Lastene. 33Mù ɖo è be ma wɔ̀ ènyuɛ̃ na Yudàtɔwo be dùkɔ̃ kè nyi mia xlɔ̃a, ɖoa, ènu jɔ̀jɔ̀ɛ kpò dùkɔ̃ kèa wɔ̀nà ɖoɖa mabe dùkɔ̃a gbɔ. 34Mù le ɖo èkpe e ji na wo be Yudea ku nutomè ètɔ̃ kèwo nyi Afèremà, Lydà ku Ràmàtàyima nyi woa tɔ̀. Nutomè kèawo ku èdù kèwo lè woa gɔ̃mèawo ɖè jo lè Samaria ŋuti, va le tɛ ɖo Yudea ŋuti, eye be la nyi àlè na àmè kèwo keŋu yì wɔ̀nà vɔsa lè Yèruzàlɛ̀màwo. So egbè jia, wo mu la gbà nɔ tu ètaci na èfìɔa, èpè sia èpè, ɖo àgblè mè-nukuwo ku àtikusɛ̃sɛ̃wo ta, sìgbè leke wo ɖo è na wo sãa nène ò. 35Mù le sɔ àmlɔ̀kɔɛ bu kèwo wo tuna na mù, sìgbè woabe ènukpɔkpɔwo be mamã èwogɔ̃a, ètaci kpɔ̀tɛawo, èjè kè wo ɖènà lè àpù-si mèa be ètaci, èfìɔ be ètaci tɔ̀xɛwo nènea kpata sɔ le kè wo. 36So fifì, kaka sɔ yìa, tɔtrɔ ɖekpe mu la va ègbèɖeɖe kèawo ji ò.
37Ye ŋutia mì kpɔ e gbɔ be, wo agbìgbɔ̀ ŋlɔ̃ xoma kèa, ne wo asɔ na Yònatàn, ne ba asɔ ɖo tèpe kè be la zelè nyuɛ̃ ɖea, lè Eto Kɔ̀kɔ̀ɛa ji.”
38Kè èfìɔ Demètrio kpɔ be èdùa lè ŋutifafa mè, lè yèbe kpɔ̀kplɔ gɔ̃mè, eye èdù ɖekpekpe mu gbà le sitè ɖo yèbe àcɛ̀ ŋuti ò a, è ɖè àsi lè yebe àhùakɔ̃a kpata ŋuti, eye gbàdagbã ɖe sia ɖe trɔ yì yebe xòmè mè. Agbàtè gbàdagbã kèwo be xɔ̀ lè Grɛs-nyigbã be àpùdòmèkɔ̃wo jia kpò be gble ɖɛ. Ekèa na be àhùakɔ̃ kèwo kpata tɔgbeawo gble ɖɛ na ɛ̀a mènɔ̀tɔwo tɔ ɛ̀ cìcri veve ɖe.
39Kè Trifɔn kè nɔ Àlɛ̀ksãdrò be àmèwo dòmè sãa, kpɔ be àhùakɔ̃a kpata le lì lìhũia ɖo Demètrio ŋutia, e yì Iamliko, Arabìa ŋusù kè le hɛ̃ Ãtiokus, Àlɛ̀ksãdrò be èvia gbɔ. 40E ciji na ɛ̀ be ne ɖè àsi lè ɖèvia ŋuti, ne bèa ɖùfìɔ ɖo ètɔa tèpe. E ɖè ènu kè kpata Demètrio ɖo ɖɛa mè na ɛ̀, ku leke àhùakɔ̃wo kpata le crì ì ɖoa na ɛ̀. E nɔ̀ Iamliko gbɔ ŋùkèkè sùgbɔ.
41Yònatàn dɔ̃ àmè ɖoɖa èfìɔ Demètrio, ne wo ayì biɔ ɛ̀ be ne yɔ yebe gbàdagbãwo to lè Yèruzàlɛ̀m be Àgbògbò a ku àgbògbò kpɔ̀tɛ kèwo lè Yudà-nyigbã jiawo mè, ɖoa, àhùa be àfɔ̀tè kpò wo gbà lè ku Izràɛl. 42Demètrio ɖo e ŋuti ɖoɖa Yònatàn be: “Mu nyi eŋua ɖèɖe kpò mù la wɔ̀ na èwò ku àpo dùkɔ̃a ò, vɔ̀a, mù la sɔ bùbu jèsì buwo na èwò ku àpo dùkɔ̃a, gà kè mè mù la teŋu ì kpòa. 43Gãkea, fifìa, ènu nyuɛ̃ kè wò la wɔ̀ na mùa ye nyi be wòa ɖo gbàdagbãwo ɖoɖa, ne wo awɔ̀ àhùa lè àxàdamè na mù, ɖoa àhùakɔ̃ nyèwo jè àgla ɖo ŋuti nyè. 44Yònatàn dɔ̃ àhùakɔ̃ kàlĩsu hotu ɖèka èkàwìvɔàtɔ̃ ɖoɖa ɛ̀, lè Ãtiokìa, eye woabe vava do jijɔɛ na èfìɔa. 45Edùamètɔ sìgbè àmè hotu èkà takpo bɔ̀ ɖo èdùa be dòdòmè be yèwo a crɔ̃ èfìɔa. 46Efìɔa si bè ɖo èfìɔsàa mè, wàlɛbɛ kè èdùa mètɔwo gbã ɖo èmɔ̃wo ji, eye àhùaa jè e gɔ̃mè. 47Efìɔa yɔ Yudàtɔwo be wo ne va xɔ̀ na yè: woa kpata, wo va bɔ kpli ɖo e ŋuti; e yomèa, wo kãkã ɖo èdùa mè, eye wo wù àgbètɔ sìgbè àmè hotu èkà ci èwo nène, gbè ŋua gbè. 48Gbè ŋua gbèa, wo tɔzò èdùa, wo lɔ àhùalenu sùgbɔ ŋutɔ, eye wo hlùɛ̃ èfìɔa gã. 49Kè èduà mètɔwo kpɔ be Yudàtɔwo ɖo àlɔ̀ èdùa jia, èzò kè lè lãmè na woa ci. Wo do àpa yɔ èfìɔa be: 50“Na mi ŋutifafa! Ɖè ègbè na Yudàtɔwo be wo ne tɔtè àhùa wɔ̀wɔ̀ ku mia kudo miabe èdùa!” 51Wo sɔ woabe àhùawɔ̀nuwo dà ŋùgbà, eye wo wɔ̀ ŋutifafa ku èfìɔa. Yudàtɔwo xɔ̀ gogo lè èfìɔa be ŋùkumè ku lè yebe èfìɔɖùpeà mètɔwo kpata be ŋùkumè eye wo gbìgbɔ̀ trɔ yi Yèruzàlɛ̀m kudo woabe àhùale sùgbɔ. 52Efìɔ Demètrio va likè lè èfìɔ-zìkpea ji, eye èdùa kpɔ gbɔ̃jɛ̃ lè yebe kpɔ̀kplɔ gɔ̃mè. 53Vɔ̀a mu wɔ̀ ɖo àjɔ̀gbè kèwo be fìãa ɖekpe ji ò. E va trɔ zũ àkpɛ̃nyɛ̃ be àmè bu ɖe ɖo Yònatàn ŋuti. E ɖèŋu jo lè àlɔ̀ kè Yònatàn do èa ji, eye be trɔ zũ àkpe mà-dotɔ ɖe kè le do nupo na Yònatàn gà sia gàmè.
Yònatàn va lè Ãtiochus Atɔ̃gɔ̃a ji
54Eŋua yomè a, Trifɔn kplɔ̀ Ãtiokus gbɔ̀ va, wàlɛbɛ kè Ãtiokus gbà nyi ɖèkajɛvia. Trifɔn ɖo Ãtiokus èfìɔ. 55Gbàdagbã kèwo keŋu ŋuti Demètrio ɖè àsi lèawo gbɔ̀ va bɔ̀ àkpà na Trifɔn, sɔ wɔ̀ àhùa ku Demètrio. Wo nyà ɛ̀ ɖo èdù nu. Kè e glo Demètrioa, ɖe kpò be si jo. 56Trifɔn le àtiglinyiawo eye be xɔ Ãtiokìa be èdùa.
57Ãtiokus ɖèkajɛvia ŋlɔ̃ xoma ɖoɖa Yònatàn be: “Mù gbìgbɔ̀ le ɖo èkpe mawunɔ gã be èdɔa ji na wò. Mù sɔ wò le ɖo èga ɖo nutomè ènèawo nu, eye mù le hlɛ̃ wò ɖo Efìɔ be Exlɔ̃wo dòmè.” 58E sɔ sìka be kogòwo, ènuɖù-kplɔ̃ɖoɖo be sìka-nuwo ɖoɖa ɛ̀, eye be le ɖè èmɔ̃ na ɛ̀ be ne nɔ nùsì lè sìka be kogòwo mè, ne nɔ do bùbu be àwù jɛ̃, ku sìka be àkɔjigɔ̃. 59E sɔ nɔ̀via Simɔ̀n ɖo àhùagawo be èga, so àfi kè wo wo yɔ na be Tyro be Àcrɔɛwo a, kaka sɔ yì Ejiptè be lipò ji. 60Yònatàn jè èmɔ̃, to Siria be Ànyigbã Gãa ji ku èdùwo mè. Siria be àhùakɔ̃wo kpata va nɔ̀ e ŋuti, sɔ wɔ̀ àhùa. Kè be va Askalɔna, èdùamètɔwo xɔ̀ ɛ̀ ku yɛyì gã aɖe. 61Kè be jo lè funua, e yì Gaza, vɔ̀a wo tu èdùa be àgbowo do è. E xa èdùa, eye be tɔzò èdù kèwo trɔ do èawo, eye be hlà èdùa mètɔwo be ènuwo. 62Gaza be èdùamètɔwo blìbɔ̀ na Yònatàn be ne na ŋutifafa yèwo: e xɔ̀ ɖo e ji na wo, vɔ̀a e le woabe ègawo be èviwo ɖɛ àwobàmèwo, eye be kplɔ̀ wo yì Yèruzàlɛ̀m. E yomè a, e to àgo ŋua ji, kaka yì Damasko.
63Yònatàn sè be Demètrio be àhùagawo kplɔ̀ àhùakɔ̃ gã ɖe, va ɖo Kàdɛs, lè Gàlìlea, ne wo aɖè è jo lè yebe èdɔawo nu. 64E zɔ̃ ɖo woa ji, vɔ̀a, gble nɔ̀via Simɔ̀n ɖo èdùa nu. 65Simɔ̀n yì kpà ŋùkɔ̀ Beait-Sur, eye wo wɔ̀ àhùa ŋùkèkè sùgbɔ. E xa èdùa, eye be xe èmɔ̃wo kpata na ɛ̀. 66Edùamètɔwo biɔ ɛ̀ be ne na yèwo ŋutifafa. E lɔ̃ ɖo e ji na wo. Vɔ̀a, kè be ɖè èmɔ̃ na wo be wo ne to jo lè èdùa mèa, e ɖo àlɔ̀ èdùa ji, eye be sɔ gbàdagbãwo ɖo èdùa mè. 67Yònatàn ku yebe àhùakɔ̃a yì do àsàɖa ɖo Gènèsàrɛt be tɔ̀gbaa to, eye ŋùdekɛ̃nyɛ̃ fùtùa, wo va ɖo Asɔr be ànyigbã gbàjàa ji. 68Amèjrowo be àhùakɔ̃a zɔ̃ gbànà, la va kpe àkɔ ku wo, lè ànyigbã gbàjàa ji, vɔ̀a wo sɔ àhùa-hasòso ɖè doxa ɖo ètokɔ̃ɛawo ji. 69Yònatàn zɔ̃ va kpà ŋùkɔ̀ wo. Exadotɔwo hɔ̃ so woabe wawlapea, eye àhùaa jè e gɔ̃mè. 70Yònatàn be gbàdagbãwo kpata si jo, eye woa dòmètɔ ɖekpe mu kpɔ̀tɔ̀, tovò na yebe àhùakɔ̃a be èga èvè kèwo ye nyi: Màtatìa, Àbsàlɔm be èvi, ku Yudà, Kalfi be èvia ò. 71Yònatàn zɛ̃ yebe àwùwo, e lɔ èkɔ kɔ̀ ɖo ètàmè, eye be fãkùe. 72E yomèa, e ɖè àhùa kpe na wo. E kã wo hlɛ̃, eye wo si jo keŋukeŋu. 73Kè àmè kèwo si jo lè woabe àhùakɔ̃ mèawo kpɔ ènu kè le jɔ̀ a, wo trɔ va bɔ̀ ɖo e ŋuti, eye wo nyà èkɛ̃tɔwo ɖo èdù nu kudo è, kaka yì ɖo Kàdɛs, kaka yì ɖo èkɛ̃tɔwo be àsàɖa mè, eye wo xɔ̀ woabe àsàɖaa, sɔ wɔ̀ woa tɔ̀. 74Gbè ŋua gbèa, àmè sìgbè gbàdagbã hotu ɖèka èkàwivɔatɔ̃ nène ci àhùa, lè àmèjroawo dòmè, eye Yònatàn trɔ gbɔ̀ va Yèruzàlɛ̀m.
Currently Selected:
1Màkàbeòwo 11: GEN
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Mina Bible © Bible Society of Togo, 2014.