1 Macabeo 11
11
Ang Pagkalutos ni Alejandro Epifanes
1Ang hari sang Ehipto nagtipon sang iya mga hangaway subong kadamo sang balas sa baybayon, upod ang madamo nga mga sakayan, kag nagtinguha sa pag-agaw sang ginharian ni Alejandro paagi sa pagdaya kag sa pagdugang sini sa iya ginharian. 2Naglakat sia pakadto sa Siria nga may saad sang paghidait, kag ang mga tawo sang mga banwa nag-abri sang ila mga pwerta sa pagsugat sa iya, tungod kay nagsugo si Alejandro nga hari sa pag-abiabi sa iya, kay si Tolemeo iya ugangan. 3Pero sang pagsulod ni Tolemeo sa mga banwa ginbutangan niya ang tagsa sini sang mga soldado. 4Sang pag-abot niya sa Azoto, ginpakita sa iya ang nasunog nga templo ni Dagon, ang naguba nga siudad kag ang nasakop nga mga kabanwahanan sini, ang mga bangkay nga nagalalapta, kag ang nasunog nga mga bangkay. Ginsunog ini ni Jonatan sa inaway kag gintumpok ini sa higad sang dalan nga ginaagyan. 5Ginsugiran nila ang hari sang ginhimo ni Jonatan, nga nagapaabot nga maakig ang hari, pero wala gid sing may ginsiling ang hari. 6Dayon nagkadto si Jonatan sa Jope sa pagbaton sa hari nga may kasadya, nag-abiabihay sila kag nagpabilin didto sing isa ka gab-i. 7Gin-updan ni Jonatan ang hari tubtob sa suba sang Eleutero, kag dayon nagbalik sia sa Jerusalem. 8Si Haring Tolemeo naggahom sang mga kabanwahanan sa baybayon tubtob sa Seleucia kag nagapadayon sia sa pagplano batok kay Alejandro.
9Nagpadala si Haring Tolemeo sining mensahe kay Haring Demetrio nga nagasiling: “Dali, maghimo kita sing kasugtanan, ihatag ko sa imo ang akon anak nga babayi nga ginpangasawa ni Alejandro, kag ikaw ang maggahom sa ginharian sang imo amay. 10Naghinulsol ako nga ginhatag ko ang akon anak sa sina nga tawo nga nagtinguha sa pagpatay sa akon.” 11Ginhambal niya ini nga panumbongon tungod kay nagahandom sia sang ginharian ni Alejandro. 12Sang madala niya ang iya anak kag ginhatag kay Demetrio, nagbulagay sila ni Alejandro, kag ang ila kaawayon nahibal-an sang tanan. 13Dayon si Tolemeo nagsulod sa Antioquia, kag naghari sa Asia. Karon duha na ang iya korona, ang korona sang Ehipto kag ang korona sang Asia.
14Sa pihak nga bahin si Alejandro didto sa Cilicia, kay ang mga pumoluyo didto nagrebelde. 15Pero sang pagkabati niya sang balita, naglakat sia sa pagpakig-away kay Tolemeo. Ginsugata sia ni Tolemeo nga may madamo nga mga hangaway kag nalutos sia. 16Nagpalagyo si Alejandro sa Arabia sa pagpanago, kag si Haring Tolemeo naghiwat sang kinasadya tungod sang iya pagdaog. 17Si Zabdiel nga taga-Arabia nagpugot kay Alejandro kag ginpadala niya ang ulo kay Tolemeo. 18Pero pagkaligad sang tatlo ka adlaw napatay si Tolemeo, kag ang mga soldado nga Ehiptohanon didto sa pamakod ginpamatay sang mga pumoluyo. 19Gani si Demetrio II nanginhari sang tuig 167.#11:19 TUIG 167: Ini nagasanto sa tuig 145 sa wala pa matawo ang Cristo.
Si Demetrio II Nahamuot kay Jonatan
20Sa amo man nga tion si Jonatan nagtipon sang mga tawo sang Judea sa pagsalakay sang pamakod sa Jerusalem, kag nagpatindog sila sang madamo nga mga galamiton sa pagsalakay batok sini. 21Pero ang iban nga indi masinulondon sa kasugoan kag nagapamatok sa ila pungsod nagkadto sa hari kag nagsugid sa iya nga si Jonatan nagakibon sang pamakod. 22Naakig ang hari sang balita. Sa gilayon nagkadto sia sa Tolemaida. Nagsulat sia kay Jonatan sa pag-untat sang pagkibon kag sa gilayon magkadto sa Tolemaida sa paghinun-anon.
23Sang pagkabati sini ni Jonatan, nagsugo sia sa pagpadayon sang pagkibon. Dayon nagpili sia sang mga katigulangan sa Israel kag mga pari sa pag-upod sa iya. Sa iya makatalagam nga buhaton 24nagdala sia sing pilak kag bulawan, mga panapton kag madamo nga mga dulot, kag nagkadto sa Tolemaida sa pagpakigkita sa hari. Nalipay gid ang hari sa iya, 25bisan nga may mga indi matinumanon sa kasugoan nga mga Judio nga nagapamatok sa iya. 26Ang hari nagbaton sa iya subong sang pagbaton sang mga hari nga nauna sa iya, kag ginpasidunggan sia sa atubang sang tanan niya nga Mga Abyan. 27Ginpamatud-an sia subong Pinakamataas nga Pari, kag sang tanan nga dungog nga iya na naangkon, kag ginhimo sia nga isa sang mga Abyan sang Hari.
28Ginpangayo ni Jonatan sa hari nga ang Judea lakip ang tatlo ka probinsya sang Samaria indi magbayad sang buhis, sa baylo nagsaad sia sang 22,000 ka libra nga pilak. 29Nagpasugot ang hari, kag nagsulat sia kay Jonatan nahanungod sini tanan nga butang. Ang sulat nagasiling:
30“Gikan kay Haring Demetrio, pakadto sa kay Jonatan nga iya utod, kag sa pungsod sang mga Judio, pag-abiabi.
31“Nagsulat kami kay Lastenes nga amon pakaisa nahanungod sa imo, kag karon ginapadala namon sa imo ang kopya sang sulat agod imo ini mahibaluan.
32“‘Gikan kay Demetrio nga hari pakadto sa iya amay nga si Lastenes, pag-abiabi. 33Ang pungsod sang mga Judio aton nga kadampig kag nagatuman sila sang ila katungdanan sa aton, kag tungod sang ila kaayo sa aton nagpamat-od kami sa pagbalos sa ila. 34Ginakilala#1 Mac. 10:30. naton ang ila pagpanag-iya sang duta sang Judea kag ang tatlo ka sakop nga amo ang Aparema, Lidda kag Ramataim. Ini gindugang sa Judea gikan sa kadutaan sang Samaria lakip ang ila mga sakop sa palibot, pabor sa tanan nga nagadulot sang halad sa Jerusalem, sa baylo sang ginabayad nga buhis sa hari kada tuig, gikan sa patubas sang duta kag sang bunga sang mga kahoy. 35Nahanungod sa iban naton nga kinamatarong sa ikapulo kag buhis nga ila balayran sa aton, sa asinan, sa korona, sugod karon indi na sila magbayad sini tanan. 36Wala sing isa sining ginhatag nga kaayuhan ang pagaliwaton halin karon tubtob sa walay katubtoban.
37“‘Katungdanan nimo ang paghimo sang kopya sini nga ihatag kay Jonatan kag iya ini ipahamtang sa balaan nga bukid sa lugar nga makita sang tanan.’”
Si Demetrio II Ginbuligan ni Jonatan
38Sang makita ni Haring Demetrio nga ang pungsod malinong sa idalom sang iya paggahom kag wala sing nagapamatok, ginpapauli niya ang iya mga hangaway, luas sa mga hangaway nga mga dumoluong nga iya ginsuholan halin sa mga isla sang mga Griego. Gani naakig ang mga hangaway nga nagaalagad na sa iya mga katigulangan tungod kay wala na sila sang palangitan-an. 39Karon si Tripo nga isa sang mga nagasakdag kay Alejandro, nakahibalo nga ang mga hangaway nagakumod batok kay Demetrio, gani nagkadto sia kay Imalkue nga isa ka Arabo nga nagasagod kay Antioco nga anak ni Alejandro. 40Si Tripo nagpamilit kay Imalkue nga ihatag sa iya ang bata agod mabulos sia sa iya amay subong hari. Ginsugiran niya si Imalkue sang ginhimo ni Demetrio kag ang pagdumot sang iya mga hangaway sa iya. Nagpabilin sia didto sing malawig nga tion.
41Sa pihak nga bahin, si Jonatan nagpadala sing pangabay kay Demetrio sa pagkuha sang mga soldado sa pamakod sang Jerusalem kag sa mga soldado sa iban nga pamakod, kay sila pirme nagapakig-away sa Israel. 42Si Demetrio nagpadala sing balos kay Jonatan, “Indi lamang himuon ko ini sa imo kag sa imo pungsod, kundi pasidunggan ko ikaw kag ang imo pungsod kon may kahigayunan ako. 43Subong sini, kon mahimo padalhi ako sang mga bulig, tungod kay ang akon mga hangaway nagbiya sa akon.”
44Nagpadala si Jonatan sing 3,000 ka batid nga mga hangaway sa iya sa Antioquia. Sang pag-abot nila sa hari, nalipay gid sia. 45Ang mga pumoluyo nga may kadamuon nga 120,000 nagtilipon sa plasa sang siudad nga may tuyo sa pagpatay sa hari. 46Pero ang hari nagpanago sa palasyo, samtang ang mga pumoluyo yara sa mga dalan sang siudad kag nagsugod sa pagginamo. 47Dayon ang hari nagpangayo sing bulig sa mga Judio. Nagtabang sa iya ang mga Judio kag naglalapta sa siudad kag nagpamatay sang 100,000 ka mga pumoluyo sina nga adlaw. 48Ginsunog nila ang siudad, ginpanguha ang mga pagkabutang sini, kag ginluwas nila ang hari. 49Sang makita sang mga pumoluyo nga gin-agaw sang mga Judio ang siudad, hinadlukan sila, kag nagpakitluoy sila sa hari, 50“Hatagi kami sing paghidait kag pauntata ang mga Judio sa pagpakig-away sa amon kag sa siudad.” 51Ginpanghaboy nila ang ila mga hinganiban kag nagpakighidait. Ang mga Judio nakaagom sing kadungganan sa mata sang hari kag sa tanan sa iya ginharian. Ginbantog sila sa iya ginharian kag nagbalik sila sa Jerusalem nga may madamo nga mga inagaw. 52Nagpadayon si Demetrio sa paggahom sa iya ginharian, kag ang bug-os nga pungsod may kalinong sa iya paggahom. 53Pero ginlapas niya ang iya mga ginsaad. Naglain ang ila kaangtanan ni Jonatan kag wala niya ginhatagi sing balos ang mga pag-alagad ni Jonatan sa iya, kundi ginpigos niya sia.
Si Jonatan Nagsakdag kay Antioco VI
54Sa tapos sini si Tripo nagbalik nga dala ang bata nga lalaki nga si Antioco, nga nanginhari kag ginkoronahan. 55Ang tanan nga mga hangaway nga ginpahalin ni Demetrio nag-upod kay Antioco kag nagpakig-away kay Demetrio. Nalutos sia kag nagpalagyo. 56Gindakop ni Tripo ang mga elepante kag gin-agaw ang Antioquia. 57Si Antioco nga lamharon pa nagpadala kay Jonatan sini nga sulat: “Ginakilala ko ikaw nga Pinakamataas nga Pari kag ginapagahom sa apat ka distrito, kag ginapili ko ikaw nga isa sang Mga Abyan sang Hari.” 58Ginpadalhan niya sia sang bulawan nga pinggan, kag gintugotan nga magainom sa bulawan nga mga kupa, kag magasuksok sang harianon nga bayu, kag magagamit sang bulawan nga paha. 59Ginpili man niya si Simon nga utod ni Jonatan nga mangingobernador sang kadutaan halin sa Hagdan sang Tiro tubtob sa dulonan sang Ehipto.
60Dayon si Jonatan nagpanglakaton nga nagaagi sa mga banwa sang Siria kag ang bug-os nga mga hangaway sang Siria nag-upod sa iya subong iya kadampig. Nagkadto sia sa Askalon kag ginbaton sia sing mga pumoluyo nga may daku nga pagpasidungog. 61Halin didto nagderetso sia sa Gaza, pero ang mga pumoluyo sang Gaza wala magpasulod sa iya, gani ginsalakay niya ini, ginsunog ang palibot sini kag ginpanguha ang ila mga pagkabutang. 62Dayon ang mga pumoluyo sang Gaza nagpakitluoy kay Jonatan kag nagpakighidait sia sa ila, pero ginkuha niya ang mga anak nga lalaki sang ila mga pangulo subong mga bihag kag ginpadala sila sa Jerusalem. Dayon ginkadtuan niya ang bug-os nga pungsod tubtob sa Damasco.
63Karon si Jonatan nakahibalo nga ang mga heneral ni Demetrio nag-abot sa Kades sa Galilea nga may madamo nga mga hangaway kag may plano sa pagsablag sang iya tinutuyo. 64Gani naglakat sia sa pagsugata sa ila kag ginbilin niya si Simon nga iya utod sa pungsod. 65Ginkibon ni Simon ang Betzur, ginsalakay niya ini adlaw-adlaw, 66kag ginbalabagan niya ang mga pumoluyo tubtob nagpangayo sila sang kasugtanan sa paghidait kag nagpasugot sia sa ila, pero ginpahalin niya sila sa ila mga banwa kag gingamhan ini kag nagbutang sia sang gwardya didto.
67Sa pihak nga bahin si Jonatan kag ang iya mga hangaway nagpatindog sang kampo sa ubay sang Linaw sang Genesaret. Nagbangon sila sing aga pa kag naglakat sa kapatagan sang Hasor. 68Ang mga hangaway sang mga dumoluong nagpakig-away sa ila sa kapatagan, sa tapos nga ginbanggaan sila sa mga kabukiran. Samtang ang madamo nga mga soldado nagasalakay padulong sa mga Judio, 69ang mga hangaway nga nagbangga naggwa kag nagsalakay sing una. 70Ang tanan nga mga hangaway ni Jonatan nagpalalagyo, wala sing nabilin luas kay Matatias nga anak ni Absalom kag si Judas nga anak ni Calfi, nga mga heneral sang iya hangaway. 71Tungod sini gingisi ni Jonatan ang iya bayu, nagbutang sing yab-ok sa iya ulo kag nagpangamuyo. 72Dayon nagbalik sia sa pagpakig-away kag ginlutos ang mga kaaway kag nagpalalagyo sila. 73Sang makita ini sang iya nagpalalagyo nga mga hangaway nagbalik sila kag nagbuylog sila liwat sa iya kag ginlagas ang mga kaaway tubtob sa Kades sa diin nagatener ang ila mga kaaway, kag didto gin-agaw nila ang kampo. 74Mga 3,000 ka mga hangaway sang mga dumoluong ang nagkalamatay sadto nga adlaw. Dayon si Jonatan nagbalik sa Jerusalem.
Currently Selected:
1 Macabeo 11: MBBHIL12
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Maayong Balita nga Biblia © Philippine Bible Society, 2012