Châm ngôn 10
BPT
10
Lời khôn ngoan của Sô-lô-môn
1Đây là những châm ngôn của Sô-lô-môn:
Con trai khôn ngoan làm cha mình vui,
nhưng con trai ngu dại gây buồn khổ cho mẹ nó.
2Của bất nghĩa không có giá trị gì,
những ai công chính sẽ cứu mình khỏi chết.
3Chúa không bao giờ để người lành bị đói khổ,
nhưng Ngài cản không cho kẻ ác đạt được ý muốn.
4Ai lười biếng sẽ nghèo khổ,
nhưng ai chịu khó sẽ được giàu có.
5Ai thu chứa hoa quả đúng mùa là khôn ngoan,
nhưng kẻ ngủ suốt mùa gặt là điều sỉ nhục.
6Người nhân lành sẽ được nhiều ân phúc,
nhưng miệng kẻ ác che dấu điều hung bạo.
7Người nhân đức để lại những nguồn phước hạnh,
nhưng tên tuổi kẻ ác sẽ bị tiêu diệt#bị tiêu diệt 10:7 Hay “bị người ta quên lãng mau chóng.”.
8Người khôn làm theo điều chỉ bảo,
nhưng kẻ nói nhiều sẽ bị tổn hại.
9Ai thanh liêm sẽ sống bình an,
nhưng kẻ bất lương sẽ bị bại lộ.
10Kẻ dùng mắt mình làm dấu sẽ gặp lôi thôi,
và ai nói nhiều sẽ gặp tổn hại#Kẻ dùng mắt … tổn hại 10:10 Đây là theo bản Hê-bơ-rơ. Bản cổ Hi-lạp ghi “Nếu con nói thẳng thắn, sẽ có hoà bình.”.
11Lời nói của người tốt giống như suối nước tươi mát#suối nước tươi mát 10:11 Hay “nguồn sống.”,
nhưng miệng kẻ ác sẽ bị thiệt hại.
12Sự ghen ghét gây ra điều lôi thôi,
còn tình yêu thương tha thứ mọi lỗi lầm.
13Sự khôn ngoan ở trên lưỡi người thông minh,
nhưng roi đập xuống lưng kẻ ngu dại#Sự khôn ngoan … ngu dại 10:13 Đây là theo nguyên văn Hê-bơ-rơ. Một hình thức chơi chữ. Trong tiếng Hê-bơ-rơ từ ngữ “môi” nghe như “cái roi.”.
14Người khôn ngoan thận trọng khi nói ra điều mình biết,
còn miệng kẻ ngu dại mang tai hoạ cho mình.
15Kẻ giàu được bảo vệ nhờ tiền nhiều,
nhưng kẻ nghèo bị tổn hại vì thiếu tiền.
16Phần thưởng của người công chính là sự sống,
còn lợi tức của kẻ ác là sự trừng phạt.
17Ai chịu sửa dạy là đi theo đường sự sống,
còn kẻ xem thường sự sửa trị sẽ dẫn kẻ khác lầm lạc.
18Người che giấu điều ganh ghét là kẻ dối trá.
Kẻ loan tin đồn là dại#Người che giấu … là dại 10:18 Hay “Đôi khi nói điều không hay là dại, nhưng cách tốt nhất để che dấu sự chống đối của con là nói dối mà thôi.”.
19Nói nhiều chỉ đưa đến lỗi lầm;
còn ai canh chừng miệng lưỡi mình là khôn.
20Lời nói của người nhân đức như bạc nguyên chất,
nhưng tư tưởng của kẻ ác chẳng có giá trị gì.
21Lời nói của người nhân đức giúp đỡ kẻ khác,
nhưng kẻ dại dột sẽ chết vì thiếu hiểu biết.
22Phước lành của Chúa ban của cải,
còn vất vả cũng chẳng thêm được gì.#cũng chẳng thêm được gì 10:22 Hay “Ngài không kèm theo sự đau buồn gì.”
23Kẻ dại thích làm bậy,
còn người hiểu biết thích làm việc khôn.
24Kẻ ác sẽ lãnh điều chúng nó sợ,
còn người nhân đức sẽ nhận được điều mình ao ước.
25Trận bão sẽ thổi bay kẻ ác đi,
nhưng người nhân đức sẽ đứng vững vàng.
26Kẻ biếng nhác làm hại người chủ sai mình đi,
như giấm buốt răng hay khói cay mắt.
27Ai kính sợ Chúa sẽ sống lâu,
nhưng đời của kẻ ác sẽ bị cắt ngắn.
28Niềm hi vọng của người lành mang lại vui mừng#Niềm hi vọng … vui mừng 10:28 Hay “Người lành trông mong điều vui mừng.”,
còn hi vọng kẻ ác sẽ tiêu tan.
29Chúa gìn giữ người liêm chính,
nhưng Ngài diệt kẻ ác.
30Người liêm chính sẽ không bao giờ bị lay chuyển,
còn kẻ ác sẽ bị đuổi ra#đuổi ra 10:30 Hay “bị tiêu diệt.” khỏi xứ.
31Người nhân đức nói ra những lời khôn ngoan,
nhưng lưỡi của kẻ nói dối sẽ bị cắt đi.
32Người nhân đức biết điều mình phải nói,
nhưng kẻ ác chỉ chuyên nói dối.