1MAKABE 10
10
A Aleksãndr Balas ne a Zonatã
1Grɛk rãmba zamaanẽ, yʋʋm koabg la pis-yoablẽ, a Antiyokus biig a Aleksãndr, neb kẽer sẽn da boond tɩ Epifan, yikame n wa kẽ Ptolemayis ne pãnga. Ptolemayis rãmba sulga b menga t'a sɩng n na n dɩ naam be. 2A Demetriyus sẽn wʋm dẽ a tigma tãb-biis zembala n na n tɩ tak zabr ne a Aleksãndr. 3A Zonatã paama a Demetriyus sebre sẽn kõ kaseto t'a rat-a-la ne laafi la ne paoongo. 4A Demetriyus ra yeta a menga: «D ning pãng n yõg zood ne nin-bãmba, ka rẽ yaa ne a Aleksãndr la b na n yõg zoodo tɩ tõnd lebg b bɛɛba. 5B sã n yaool n paam a Aleksãndr zoodo, b wat n tẽega namsg niyns m sẽn nans-a, yẽ ne a ba-biis la a buudã.» 6A kõ-a-la sore t'a yãk tãb-biisi la a kud zab-teedo, n yeel-a tɩ b bool taab tɩ zo-rãmba la a pʋlem t'a na yiis roogẽ a sẽn da pag b rãmb wa bi-beese, zabr kõn-ling-m roogẽ.
7A Zonatã waa Zerizalɛɛm n karem zooda sebr, zãma wã la neb niyns sẽn da be-b zabr kõn-ling-m roogẽ wã. 8B pɛleng yɩka wʋsgo, b sẽn wʋm tɩ dĩma kõ-la a Zonatã sore t'a yãk tãb-biisi. 9Zabr kõn-ling-m rooga taoor dãmba yiisa b sẽn da pag b rãmbã n kɩs a Zonatã tɩ ye reeg-ba n lebs b buudu. 10A Zonatã kẽe Zerizalɛɛm n sɩng a meebo la a manegre. 11A kõo metba noore tɩ b le yik lal-gũbrã la b gũbg Siõ tãnga ne kug sẽn peese tɩ zab n tõog-a lebg toogo la b maana boto. 12A Bakidɛs ra kɩtame tɩ b me do-bɛda la a ra ninga sãamb be la sãamba zoeeme. 13B fãa zoeeme n leb b ba-yiri. 14Bɛtsur pʋgẽ bala la b ra bas neb kẽer sẽn da ka le pʋʋsd Wẽnde. Bɛtsur n da ya b soond-n-põs zĩiga.
15A Demetriyus sẽn pʋlem a Zoanatã bũmb ninga fãa, dĩm a Aleksãndr wʋmame. A bãnga zabã la raood ning yẽ ne a saam-biisa sẽn maane. B wilg-a-la namsg ning b sẽn namse. 16Dẽ la a yeel yã: «Zĩ bʋg la d na n le yãend ned sẽn wẽnd a Zonatã? D yõg zood ne-a. D bao a sõngre.» 17Dẽ la a gʋls sebr n tool-a la a yeela woto: 18«Dĩma Aleksãndr n pʋʋsd a saam-biig a Zonatã. 19M wʋmame tɩ f yaa ned sẽn tar pãnga n tog ne tõnd zoodo. 20Dũnna menga d kõt-f-la maan-kʋʋr naam f soolmẽ la b na n bool-f lame tɩ dĩma zoa. D toond-f-la la fuyor miuugu la sãnem pugla. D datame tɩ f kẽ tõndo tɩ d yɩ zoodo.»
21A Zonatã yeelga a naam la a tõog futã sẽgda kibs raare, Grɛk rãmb zamaanẽ koabg la pisoob yʋʋmde, kiuug a yopoe soaba. A yãka tãb-biis zembala sẽn nan ya poala la a kuda zab-teedo.
A Demetriyus me gʋlsda a Zonatã
22A Demetriyus wʋma a Zonatã sẽn maana la a sũur sãamame. A ra yeta a menga: 23«Bõe la tõnd maan yã t'a Aleksãndr wa reng tõnd n yõg zood ne Zʋɩf rãmba n le tũ rẽ n paas a pãnga? 24Ma me na n gʋlsa Zʋɩf rãmba sebre n kãab b naam la kũuni, tɩ b wa kẽ tõnd n sõng-do.» 25A sebra la woto:
26«Dĩm a Demetriyus n pʋʋsd Zʋɩf rãmbã. Yãmb pa zãgs tõnd sẽn da sed bũmb ningã tɩ d ket n yaa zood dũnna wã ye; yãmb ka bas tõnd n kẽ d bɛɛba ye. D mii rẽ la d sũur yaa noogo. 27Kell-y n paa-y ne-do tɩ d na yãe kũun sõma n dol y pʋ-peelem. 28D na modg tɩ y pʋɩɩr yɩ toore la na yɩ zu-noog pʋɩɩre. 29Dũnna tɛka d basd-y-la yõora yaoob taale n paas yamsma la sãnem gilã. 30Kooda pʋɩɩr a tãab soaba yãkr sɛɛme. Tɩɩsa biis pʋɩ-sʋk sẽn da tog n yɩ m dẽnna, dũuna tɛka b kõn le reeg-a, Zɩɩda tẽnga la Samari la Galile, tẽns niyns sẽn fãoog-b ne Zɩɩda tẽnga ye. 31D datame tɩ Zerizalɛɛm yɩ sõmblem tẽnga, n ka yaood bũmb ye, n ka kɩt kood lemse bɩ bõn-yood a taab ye. 32M ka rat n soog doog ning b sẽn boond tɩ zabr kõn-ling-ma ye. M dɩk-a lame n kõt maan-kʋʋd kãsenga; yẽ n na n bao a sẽn dat a soab n ning a pʋgẽ, a gũub yĩnga. 33M datame tɩ m soolma pʋgẽ, Zʋɩf buud fãa sẽn yi Zɩɩda tẽng n kẽng yembdo paam a meng marsã, la kõn tũ ne ligd yaoob ye. M pa rat tɩ ned ba a ye yao a rũms ye. M pa rat tɩ ned yao a yõor ye. 34M datame tɩ Zʋɩf buud fãa sẽn be m soolmẽ vʋʋs ne yembd tʋʋma, ne pãn-tʋʋma kibs raare, vʋʋsg raare, kiu paala, tig-raase. Vʋʋsga sɩngda b ket tɩ ra-yɩta n tãag b loog tɩ rabɩtẽ, sã n ya ne tig-bɛdã. 35Baraare b ka sokd samde la b ka boond bʋʋd ye. 36Dĩma na n yãka neb tus pis-tã, Zʋɩf rãmba sʋka n maan a tãb-biisi la b yaooda na n yɩɩ wa b taaba rẽnna. 37Dĩma sẽn tar tãb-biis tʋʋmd n yɩɩd zĩig ningã la b na n ning kẽere la kẽer me tʋʋmd na n yɩɩ dĩma pʋg sẽn peel ne b rãmb tʋʋmde. Wala dĩma sẽn sed ne a Zɩɩda tẽnga, m datame tɩ nin-bɛdã la taoor dãmbã da solg b mens ye la b vɩɩnd b rog-n-mik vɩɩm. 38Tẽns a taabã sẽn ya Samari soolem n yaool n kẽed Zɩɩda, b rɩk-ba n fãoog ne Zɩɩda n sõd-b ne Zɩɩda tɩ b sak naab a ye la maan-kʋʋd kãseng a ye tãa. 39M dɩkda Ptolemayis tẽng ne a tẽn-kõgsã n kõt Zerizalɛɛm, woto Zerizalɛɛm na paam ligd tɩ sek a beoog-beoog maanda rũms raabo. 40Yaa wanzurf wakɩ koeems tus piig la a nu la m meng m toor na n kɩt tɩ b reeg yʋʋmd-yʋʋmd fãa b sẽn tog n deeg zĩig ninga, Zerizalɛɛm yĩnga. 41Ligd ninga tʋʋm-tʋmdba sẽn bas n ka yao pĩndã, b na n wa ne-a marsã, wẽnd dooga tʋʋm yĩnga. 42Wanzurf wakɩ koeems tus a nu wã m sẽn mii n deegd yʋʋmd-yʋʋmd fãa wẽnd dooga ligdẽ wã na n lebga maan-kʋʋdba soolem, maan-kʋʋdb niyns sẽn na n tʋm yʋʋmda pʋga. 43Mam soolma pʋgẽ, ned ning fãa sẽn na n zoe n wa soond Zerizalɛɛm wẽnd dooga pʋg bɩ a sɛɛgẽ, b kõn le sok a samd buud ba ye la b kõn deeg a fɩ. 44Wẽnd dooga tʋʋm yĩnga, meeb bɩ manegre, b tõe n yãka ligdã dĩma koglgẽ. 45Zerizalɛɛm dotã la a lal-gũbra manegr yĩnga b tõe n yãka ligdã dĩma kogl-gẽ. Zɩɩda tẽns a taaba me lals na n manega ne dĩma ligdi.»
A Zonatã zãgsgo
46A Zonatã ne zãma wã kelga sebra karengo la b pa reeg ye, b pa tẽ ye. B ra ket n tẽra yel-beed niyns a Demetriyus sẽn maan Israyɛl, b ra ket n tẽrame t'a zãa bãmba wala yem-daado. 47B kẽ-la a Aleksãndr tɩ yẽ kũuna n da yɩɩd wʋsgo, b kell n yɩɩ zood ne yẽnda. 48Dĩm a Aleksãndr tigma tãb-biis kʋʋngo n wa tak zabr ne a Demetriyus. 49Zabra pa yãe n sɩng ye t'a Aleksãndr tãb-biisa lɛɛg n zoe. A Demetriyus sẽn pʋg-ba, a tõog-b lame. 50A Demetriyus zaba ne a sũur fãa la baas n yɩ-la a kũum daare.
A Aleksãndr yita kãadem ne a Kleopatr
51A Aleksãndr tʋmame tɩ b tɩ yeel Ezipt dĩm a Ptoleme: 52«Ade, m lɛɛg n wa m soolmẽ, m waa n zĩi m ba rãmb naam zaoorẽ, n dɩt naam, m tõoga a Demetriyus, m soolma fãa leba m nugẽ, 53m taka zabr ne a Demetriyus n tõog-a, yẽnda ne a tãb-biisã; m deega a naam. 54Dẽ yĩnga m datame tɩ d yõg zoodo tɩ f kõ maam f bi-pgla tɩ m maan m paga, tɩ fo lebg m dɛɛmba. Bãng tɩ m na n kõo foo ne f biigã kũun sẽn tagme, wala dĩm bal sẽn tõe n kõ a buudu.»
55Dĩm a Ptoleme leoka woto: «Yaa zu-noog kãseng la f paam yã, f sẽn leb f ba rãmb soolmẽ n le rʋ b naam zaoore. 56Fo sẽn dat bũmb ning fãa na pidsi, la m kotame tɩ f wa tɩ d seg taab Ptolemayis tẽnga tɩ d bãng taaba la m tõog n lebg f rɛɛmb wala f sẽn datã.»
57A Ptoleme yii Ezipt tẽng ne a bi-pugl, a Kleopatr, n wa Ptolemayis. Yɩɩ yʋʋm koabg la pisoob la a yiiblẽ. 58Dĩm a Aleksãndr yii n deeg-a lame la a Ptoleme rɩka a biiga n kõ-a t'a maan a paga la yɩɩ kibs kãseng Ptolemayis tẽnga, wala dĩm dãmba sẽn minim n maanẽ. 59Dĩm a Aleksãndr boola a Zonatã t'a wa tɩ b yãend taaba. 60Dẽ la a Zonatã wa Ptolemayis. A fama a meng wʋsgo n seg dim dãmb a yiibã n kõ bãmb ne b zo-rãmba wanzurf la sãnem. Kũuna yɩɩ wʋsgo la taa a yam. 61Nin-yaals me, neb sẽn ka be bark Israyɛl tẽn-pẽelmẽ, sũ taab n wa ne mo-beedo. Dĩma ka kelg b ye. 62A kɩtame bala tɩ b yees a Zonatã futã n lebs nufa n yeelg a. B reega dĩma noor n maan wala a sẽn wilgã. 63Dĩma kɩtame t'a Zonatã zĩnd n yegl-a la ad a sẽn yeel a kug-zĩidbã: «Saag-y tẽngã ne a Zonatã la y wilg tɩ ned ba a ye da maan mo-beed a poorẽ ye, t'a pɛlg gãand sɩɩ.» 64Sɩda neba sẽn yãe waoogr ning b sẽn waoog a Zonatã, b sẽn wʋm na-yir dãmba sẽn togs bũmb ninga, b sẽn yãe fuug ninga b sẽn yeelg-a, rõatba fãa ninga tĩiga. 65Dĩma sakame n gʋls a Zonatã yʋʋr a pipi zo-rãmb bɛda sʋka la a kõ-a-la tãnsoab naam, la tẽnsa yɛl welgre. 66A Zonatã lɛɛg n waa Zerizalɛɛm ne laafi la sũ-noogo.
A Demetriyus a yiib soaba ne a Zonatã
67Grɛk rãmb zamaanẽ yʋʋmd koabg la pisoob la a nii, pipi Demetriyus biig a Demetriyus yii Krɛt tẽnga n lɛɛg n wa a ba-yiri. 68Dĩm a Aleksãndr sũur sãamame la a lɛɛg n waa Antiyos. 69A Demetriyus kõ-la a Apoloniyus Sele-Siri naam. A Apoloniyus tõog n tigma tãb-biis zembala n wa wẽ a sik Zamniya tẽnga la a toola a Zonatã woto: 70«Zonatã, ad yaa foom f ye bala n zẽkd f zug ne maam. Foo n kɩt tɩ b yaand maam la b tʋʋsd maam. Bõe tɩ fo zao f tãmsa zut n dɩt beem ne tõndo? 71F sã n teeg f meng pãnga bɩ f seg d tẽn-nabrẽ wã tɩ d wags taaba. Bãng tɩ tẽn-bɛd sẽn tar pãng n be m poorẽ. 72Sok n bãng m sẽn yaa a soaba la f bãng sẽn sõngd-b maama. B fãa gomdame tɩ foo ne f neba kõn tõog n yals d taoor ye la b kot f lame tɩ f tẽeg tɩ yaa naoor a yiib la b rig-f f ba rãmba b tẽngẽ. 73Marsã f kõn tõog n teeg n yaas d wiidi la d tãb-biis ka tɛk taoor ye. Zĩiga yaa labre, pĩig ka sẽn na n lilli, bok ka sẽn na n soonde, ka tõe n wudg n põs ye.»
74A Zonatã wʋma a Apoloniyus gõmdã t'a yam bondg. A yii Zerizalɛɛm ne tãb-biis tus piiga. A saam-biig a Simo pʋga a poorẽ ne sõngre. 75Yaa Zope la a Zonatã sɩng zabra takre, Zope rãmb da paga b tẽnga kʋɩlense la a Apoloniyus tãb-biisa da bee pʋgẽ. B sẽn sɩng zabre, 76tẽnga rãmb zoe rabeem n pak b kʋɩlense t'a Zonatã paam pãng n tõog Zope. 77A Apoloniyus tonga wed-dʋʋdb tus a tã la tãb-biis ka tɛk n tees Azot wala a rat n pɩʋʋga tẽnga tõre mik a ra baoodame bala n na n yɛdg a nebã tẽn-nabrẽ t'a wed-dʋʋdb ra labsame la a pʋg ra peela ne-ba. 78A Zonatã pʋg-b-la Azot tɩ b na n seg taab be. 79A Apoloniyus ra maana yam n solg wed-dʋʋdb tusr b poorẽ. 80Mik a Zonatã nebã talla zabr yibeoogo n ta zĩ-sobdo. 81A Zonatã kosa a neba tɩ b ra bas raood ye. Sẽn tar n tarẽ, bɛɛba wiidi waa n yɛɛme. 82La wiidã sẽn wa n yɛ zãnga a Simo pooga ne a neba. Bɛɛba basa raoodo n ning tĩiga. 83Wed-dʋʋdba sẽegame; b zoe n waa Azot n kẽ n soond b wẽnd a ye doogẽ, Bɛt-Dagõ, n tẽed tɩ b na põse. 84A Zonatã ninga Azot ne a tẽn-toosa fãa bugum. A paama a bɛɛba laog ka tɛka n wʋke la a yõoga wẽn-naanda roogã bugum ne sẽn da soond-ba a pʋgẽ wã. 85Neb tus a nii n lʋɩ, sẽn põs-b sʋʋg paa bugmẽ. 86A Zonatã tɩ wẽe a sik Askalõ. Askalõ rãmb yiime n seg a ne waoogre. 87A Zonatã lɛɛg n waa Zerizalɛɛm ne a nebã la arzɛk ka tɛka. 88Dẽ taa a Aleksãndr yam t'a na n le waoog a Zonatã n paase. 89A toola a Zonatã sãnem kak sẽn pit kokore wala a sẽn yɩbẽ n maan ne rĩm biisi la a paas-a-la Akarõ ne a tẽn-toose.
Currently Selected:
1MAKABE 10: SSDC98
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
SEBR SÕNGO © Alliance Biblique du Burkina Faso, 1998.