Gbantumsə̀ bəd Tùsá 28
28
Pol tə́ yɛ́b aa wəl tə́ŋú, bə̀ dɛ̀d Malta rə ba
1Nɔ̀ŋ bə́ súú sína wəlú, bòórú gə́, bə́ kìì taà yɛ́b aa wəl tə́ŋə́ rə nə́gə́lá, bə̀ dɛ̀rə̀ Malta. 2Nɛ́b bəraa wərə̀ rə, bə̀ kè' bə́ kə̀ tɛ́m yádkeá' zɔ̀ŋ aa nwan pìì naŋ̀mbìá, bít nwùm tə́ tɛbm̀ yée gə́, bə̀ kɔ̀ŋ laa gbà'á kàani, bít bə́ kóólé, yaà bə̀ ke' bə́ dun wərà; bə̀ dɛ̀d báà bə́ kóólé, yaà báà wùù laá. 3Pol pú' wɔksə̀ wàságá, lɛ́'ǹmbə̀ laa rú. Zá laa pìbkè vúŋà pɛ̀ìyá; bít pɛ̀ì rə, lùm pe'ù nɛɛ̀n ba. 4Zɔ̀ŋ aa nɛ́b bəraa bə̀ ləə yɛ́b aa wəl tə́ŋə́ rə bə wərə̀ rə, bə̀ bé' bisaa bag Pol nɛɛ̀n bə kàangə́, bə̀ bàà ɔ̀dnə́ŋ̀ bəd boò bòdba: «Vɛ́nà, nɛ́ŋ váàndo aa yée, nɛ́ŋə̀ yíl bə̀ lo'ǹná. Ìì ɛ̀ga, kóó súúà wəl naà máá, Vɛnɛ́b bə́n aa bə́n dɛdǹnə̀: ‹Vɛnɛ́b wɔ̀ɔ̀lə̀› rə, í'ù daànmbə̀ oò kùm kə̀ gɔ̀ŋsə́ sé.» 5Zá Pol zìgə̀d pɛ̀ì aa yée laarú, bít kìì nwuukè nə́ŋ̀má sé. 6Nɛ́b bəraa wərə̀ rə, bə̀ bàà nɛɛ̀n oò dákíìn wubàá, sínkɔ̀ val dáù kíìn ko'ǹ bə́ŋyée ní. Zá zɔ̀ŋ aa bə̀ nwán sɛŋ bùùd, bít bə̀ bé' in nwuukè nə́ŋ̀má bɔ̀bə̀ sín yée gə́, bə̀ pɛ́n nwɔŋ gə́, bít ìì pìì baànmbə̀ gə́, oòrə vɛnɛ́bá.
7Nɛ́ŋ gbàáro aa ləə yɛ́b aa wəl tə́ŋə́ yérə bərə, nə́gə́l oò Publius, lɛ' oò kɔ̀ zɔ̀ŋ bùùd sé. Kè' lə́ə́ bə́ oò kàrú, sɛŋ toora. 8Publius báá oò ləə mará, kàdǹ mà'ù sùnú, kə̀ dɔ̀lkè nyɛ̀lə́m bìá. Pol ɛ̀m dáá ɛ̀gə̀ kúnú, nyɛ̀m Vɛnɛ́bá, zígə̀ nɛɛ̀n yílú, bít gáŋ̀ sisá. 9In aarə taà gə́, nɛ́b mad bə̀ kam bəraa yɛ́b aa wəl tə́ŋə́ wərə̀ rə bə̀ yaà kɔ̀. Bít Pol yaà gáŋ bə̀ sisá. 10Bə̀ ì' bə́ kaŋsɛ́l luùm gɔ̀ŋ gɔ̀ŋ, bít sɛŋ aa bá piìn kə̀ə̀d gbà'á rú rə, ìì pii bə́ in aa bá í'ǹ ɛɛ̀mbə̀ kə̀ sɛ̀ɛ́n kpaŋ̀ doó.
Pol tə́ dáàn wə́ə̀n Roma bìlú
11Sòò toorə taà gə́, zá' bə́ ɛ̀m taà kə̀ kə̀ə̀d gbà'á aa vúgà Alekzandriya bìlú roó. Kə̀ə̀d gbà'á aarə, ləə tá' bísə̀ nyàm aarə wəl tə́ŋə́ wərà. Kə̀ə̀d gbà'á númú rə, bə̀ kùd «vɛnɛ́b bàrə̀b bəd» nyìsə̀ tə́ bə wərà. «Vɛnɛ́b bàrə̀b» bəraa rə, Zeus yɛb bərá. 12Dá bə́ wə́ə́ Sirakus bìlú, bə́ ləə wərə̀ sɛŋ toora. 13Bə́ zá' wərə̀ gə́, bə́ pìì kə̀ə̀d gbà'á rú, dá bə́ wə́ə́ taà Regiyo bìlú. Nwúndù oòrə, nwul pɛ́rə̀ gúu bə̀ pìì pɛbm̀bìá. Bə́ mà' sɛŋ iira, dá bə́ wə́ə́ taà Puzolesus bìlú. 14Bìl aarə, bə́ bɔ̀b ɔ̀dkudvɛɛ̀l bəd wərà, bə̀ bàà bə́ báà kùm kə̀ obənə́ tá, sɛŋ nə́ŋsínà. Bít kə̀ aarə kíin, ɛ̀m dá bə́ wə́ə́ taà Roma bìlú. 15Ɔ̀dkudvɛɛ̀l í'sɛ̀lbə̀ bəraa Roma bìlə́ rə, bə̀ kìì bə́ tóò yaànà yée gə́, ɛ̀m yaà bə̀ sáŋ kə̀ obə́ Apius Lumùrú, bít zɔ̀ŋ aa bə̀ dɛ̀d Sɛ̀ɛ́n Wúl Toorə rə ba. Zɔ̀ŋ aa Pol bé' bə̀ kàangə́, mɔ̀' Vɛnɛ́bá, bít tɛ́m oò gág taá. 16Zɔ̀ŋ aa dá bə̀ wə́ə́ Roma bìlə́ gə́, bə̀ pii Pol kpaŋ̀ oò ləə oò nə́ŋ̀ní, bít sóózè nə́ŋ̀ oò nwánə̀ kúnú.
Pol tə́ Vɛnɛ́b nwɔŋ udǹ Roma bìlú
17Sɛŋ toorə taà gə́, Pol dɛ̀d wál Yahudu nɛ́b yíl bə̀ bəraa Roma bìlə́ roó. Zɔ̀ŋ aa yaà ìì wál gə́, Pol bàà bə̀: «Ɔ̀dkudvɛɛ̀l í'sɛ̀lbə̀ mə́ bərá, mə́ mà' in nə́ŋ̀má nɛ́b mə́ bəd yílə́ sé, sínkɔ̀ doo bə́n bəd láŋsə́ yílə́ sé. Bə̀ kò' máà Urusalima bìlú, bə̀ pii mə́ Roma bəd naú. 18Bít boò kɔ̀ bə̀ dɛ̀d mə́ nwɔŋ bərá, bə̀ í' mə́ lɛ́'ǹmbìá, kàandə, bə̀ bɔ̀b invaksə́ nə́ŋ̀má mə́ mà', dá də́ŋ̀ máá bə̀ lo'ǹmbə̀ sé. 19Zá Yahudu bəd bə̀ kè' boò lɛ́' mə́ sí yée gə́, máá kɔ̀ mə́ dɛ̀d taà Roma bəd gààd gbà'á oò fág mə́ sùnú; zá máá gə́, mə́ kə̀ nwɔŋ nə́ŋ̀má naà nɛ́b mə́ bəd luùnmbə̀ sé. 20Kə̀ taàbìá, mə́ dɛ̀d taà máà bé' ii kúnú, bít máà bààì nwɔŋ aa máá tɛ́m bəroó. Nɛ́ŋə̀ aa nɛ́b Israila bə̀ zíg tɛ́m oò bərə, nwɔŋ oò bòórú, bə̀ tab mə́ taà kə̀ sɛ̀gsɛ́gá.»
21Bə̀ bààù: «Bə́ bɔ̀b núúboòd nə́ŋ̀má vúgà Yahudiya yɛ́b ba, gám nwɔŋ ámbə̀ sé. Bít kóó nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀má nɛ́b bəd tə́ŋú, vúgà wərà, yaà bàà bə́ in aa ḿ mà' rə sé, sínkɔ̀ yaà gám nwɔŋ vaksə́ nə́ŋ̀má ám yílə́ sé. 22Zá bə́ í' in aa ń sèl lə kiìnmbìá; kàandə, bə́ gàb yàá, nɛ́b bəd bə̀ gám nwɔŋ vaksə́ tə́ gə̀b aa ń tə́ bagǹ yérə yílú.»
23Bə̀ kə̀ Pol tá, bə̀ və̀d nyàm aa yaà bə̀ dá wáàl bə sɔ̀ŋ doó. Kàanyée gə́, nyàm də yaà wə́ə́ gə́, nɛ́b aa yaà wál zɔ̀ŋ aa Pol kùm bərə, káá ìì kànsə̀n aa nyàam doó. Sɔ̀d kə̀ limtá, yaà wə́ə́ nyàmbídńná, Pol ùd bə̀ nwɔŋ bərá, bàà bə̀ Vɛnɛ́b Gààd nwɔŋá, í' bə̀ gáàm ko'ǹmbə̀ kə̀ nwɔŋá, bɔ̀b boò kè' in aa taà Yéésù yílə́ rə kúnú. Gád bə̀ Musa indaŋ̀mbə̀ nwɔŋ bərá, kə̀ Vɛnɛ́b gbantumsə̀ bəd núúboòd bərá. 24Nɛ́b gə̀b kam kè' nwɔŋ aa Pol bàà rə yàá, zá nɛ́b kambəd bə̀ məə nwɔŋ aarəì ke'ǹmbìá. 25Zɔ̀ŋ aa zá' bə̀ tə́ ǹ ɛmàá, bə̀ saŋ̀ ɔ̀dbə sín yée gə́, bít Pol bàà zəg bə̀ nwɔŋ aa yóo: «Nwɔŋ aa nyàamdoorú Nwul Gìdń gámà kə̀ doo íí bəd gú', bít kə̀ Vɛnɛ́b gbantumsə̀ aa bə̀ dɛ̀rə̀ Esaya rə gú' rə, yaà bíl nwɔŋ sɔ̀ɔ̀nì vɛ́nà.
26Ɛ̀m dá m̀ bàà nɛ́b aa yée: ‹íí dákíìn kiinàá sɔ̀ɔ̀nkè kə̀ túŋ íí bərá,
zá íí gàb gá.
Íí dákíìn ɛgǹ sɔ̀ɔ̀nkè, zá íí bé' gá.›
27Kàandə, bə́ŋyée nɛ́b aa yée, tɛ́m boò kpɛŋ̀ yàá, ìì nìb túŋ
boò bəd yàá, ìì lè' núù boò bəd yàá.
Dáà bə̀ mà' kàan síngə́, núù boò bəd dákíìn bé'nàá, túŋ boò bəd dákíìn
kiinàá, tɛ́m boò bəd sèl dá in kíìn gabàá, bít lìb bə̀ dá núù boò
kíìn bí'ǹnà máá sunú, má bə̀ si' kíìn gáŋàá.
28«Pol bàà zəg sɔ̀ŋ: ‹Ìì gàb kúnú, Vɛnɛ́b tùmà súúke nwɔŋ oò aa yée, nɛ́b aa bàgə̀ síndə bìá. Bə̀ dá nwɔŋ aarə kíìn zɛŋàá.›
[ 29«Zɔ̀ŋ aa Pol bàà bɛ́' nwɔŋ bəraa gə́, Yahudu bəd zá' ìì ɛ̀m kúnú, kə̀ pìrə̀ ma'ǹmbə̀ vaksə́ bə̀ní, boò bòdba.]»
30Pol kùm zèd iira, ləə wúl aa káá kə̀ ba' oòrə rú. Nɛ́b bəraa bə̀ yaàùwà ɛgǹmbə̀ rə gə́ kóólé, kè' bə̀ kúnú. 31Pol bàà Vɛnɛ́b Gààd nwɔŋá, bít sán nɛ́b bəd in Báátììkpɛ̀ŋ Yéésù Krístù yílú, də́dǹ má nùù bə sé, kóó nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀má dàŋ̀ sín kɔ̀.
Nouveau Testament en Samba Leko © Alliance Biblique du Cameroun, 1998.