Skip to content

Gbantumsə̀ bəd Tùsá 19

19
Pol tə́ Yéésù nwɔŋ baàn Efesus bìlú
1Sɛŋ aa Apolos tə́ Korintu bìlə́ rə, Pol taà kpaŋ̀ bəraa kɔ̀l yílə́ rə ba, dáá wə́ə́ taà Efesus bìlú. Wə́ə́ wərə̀ gə́, bɔ̀b nɛ́b bagké bəd wərə̀ zɔ̀gɔ̀, 2bít dɛ̀d bə̀: «Sɛŋ aa íí bàg də, íí bɔ̀b Nwul Gìdń símàì aí yílíì?»
Kè' bə̀ í'ù: «Kìì bə́ bèd bə̀ tə́ baàn Nwul Gìdń nə́ŋ̀ túrú sé.»
3Pol dɛ̀d bə̀ sɔ̀ŋ: «Níì baptisma bə̀ pii ii taà gú?» Kè' bə̀ í'ù: «Baptisma aa Yohana pii roó.»
4Pol bàà bə̀: «Yohana pii nɛ́b bəd baptisma sɔ̀gke bìá, bít bàà nɛ́b Israila bə̀ bəd kóólé, boò bàg nɛ́ŋə̀ aa tóò yaànà bəǹ bòórú roó, taà kùmsə̀n Yéésù ra.» 5Bòórú nɛ́b bagké bəraa Efesus bìlə́ rə, bə̀ kìì nwɔŋ aa gə́, ìì kè' taà baptisma Báátììkpɛ̀ŋ Yéésù nə́gə́lú. 6Pol zíg bə̀ nɛɛ̀n yílú, bít ìì bɔ̀b taà Nwul Gìdńná. Bə̀ pìì nwɔŋ gáàmbə̀ mɛ́l nwɔŋ bərú, bít bə̀ bàà nɛ́b bəd nwɔŋ aa vúgà Vɛnɛ́b naà roó. 7Nɛ́b bəraa rə, bə̀ mà'ì boò kób zè iira.
8Pol pìì Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ rú, tə́ nwɔŋ gáàm kə̀ nɛ́b bərá, mà' pìrə̀ kə̀ boò sòò toora, də́dǹ má mà'ù bə sé. Tə́ nɔŋ̀ nɛ́b aarə kaànmbìá, bɔ̀b boò kìì kə̀ Vɛnɛ́b gààd nwɔŋá. 9Zá nɛ́b kam kpɛ́ŋ yílá, bə̀ məə bée bagǹmbìá. Bə̀ gám nwɔŋ vaksə́ bəd Yéésù kpaŋ̀ yílú, nɛ́b zùúm númú. Kə̀ taàbìá, Pol vú' taà nɛ́b bagké bərá, ɛ̀m kúnú. Nyàm gə́ kóólé, gám nwɔŋ kə̀ nɛ́b bərá, Tiranus wúl in bə̀ sáànnú. 10Pol dìì ma'ǹmbə̀ kàani, zèd iira. Nɛ́b aa kùm Aziya yɛ́b bərə kóólé, Yahudu bəd kə̀ Grɛg bəd tə́ kóólé, bə̀ kìì nwɔŋ aa Pol gám Báátììkpɛ̀ŋ yílə́ rə yàá.
Sikewas yɛb də́' bə̀ ɛ̀g nwul vaksə́ niŋ̀ vú'ǹmbìá
11Vɛnɛ́b mà' inwulubə̀ bəraa nɛ́ŋə̀ bán gabm̀bə̀ gá rə, kə̀ Pol nɛɛ̀ná. 12Kə̀ aakíin də, pú' bə̀ àà nɛ́b mad bə̀ bəd Pol gɔ̀saa páá dàà roó, kə̀ gɔ̀' wə̀d bə̀ tədǹ oò bərá; bít mad bəraa boò sisú, kə̀ nwul vaksə́ bəraa rə tá, vúgə́l bə̀ dàà bə̀ yàá.
13 Yahudu kam bəraa gəə̀l ìì tə́ nwul vaksə́ bəd niŋ̀ vú'ǹ nɛ́b mad bə̀ bəd sisə́ rə, də́' bə̀ ɛ̀g, bənə́ gɔnnə́ Báátììkpɛ̀ŋ Yéésù nə́gə́lì gə́, nìŋ bənə́ dáánnə́ nwul vaksə́ kíìn vú'nàá. Bə̀ bàà nwul vaksə́ bəd: «Mə́ tə́ ii kíìn baanàá, ìì vúg kúnú, Yéésù aa Pol tə́ nwɔŋ oò udǹ də nə́gə́lú!» 14(Yahudu bəd láŋsə́ gààd gbà'á aa nə́gə́l oò Sikewas də, yɛb vɔ̀ɔ̀m oò bəraa nə́ŋsínà rə, də́' ìì ɛ̀g sə̀n in aarə ma'ǹmbə̀ kàani.) 15Zá nwul vaksə́ bàà bə̀: «Mə́ gàb Yéésù yàá, Pol kɔ̀ mə́ gàb nwɔŋ oò yàá. Zá aí gə́, bɔ̀b íí nɛ́b déè gú?» 16Bít nɛ́ŋə̀ aa kə̀ nwul vaksə́ naà rə, sə́d boò yílə́ kə̀ kpɛŋsɛ́lá, kàn bə̀ yàá boò kóólé. Zìb bə̀ kúnú, nùù bə̀ vúg oò wúu wərə̀ kə̀ nɔgá, záání bít kə̀ núgúl sisú.
17Nɛ́b aa Efesus bìlə́ rə gə́ kóólé, Yahudu bərá, kə̀ Grɛg bəraa kùm wərə̀ rə tə́ kóólé, tɛ́m lɔb bə̀ yàá, bít nɛ́b bəd káŋ bə̀ dáá Báátììkpɛ̀ŋ Yéésù nə́gə́l kə̀ númú. 18Nɛ́b bagké bəd zùúm, bàà bə̀ vúŋ gan tù' boò bəraa ìì mà' rə nɛ́b zùúm númú. 19Nɛ́b gan tù' bə̀ ma'ǹ bəd zùúm wál bə̀ àà núúboòd boò bərá, yaà bə̀ dú' nɛ́b zùúm númú kóólé. Zɔ̀ŋ aa wál ìì mà' núúboòd ba' dùm boò rə gə́, gád ìì bɔ̀b mà'ì ba' lɛ̀ɛ́ŋə̀ dìg laa iira zè kób. 20Kə̀ aakíin də, kə̀ kpɛŋsɛ́l Báátììkpɛ̀ŋ bìá, Báátììkpɛ̀ŋ Vɛnɛ́b nwɔŋ sa' ɛ̀m, bít zəg dáá taà númú, kə̀ kpɛŋsɛ́lá.
Nɛ́b bəd nə́' nə́gə̀d Efesus bìlú
21Bòórú nwɔŋ aa taà gə́, Pol sèl gə́, bəǹ dá kpaŋ̀ Makedoniya yɛ́b bə bə̀ bagàá, kə̀ Akaya yɛ́b ba, bɔ̀b taà bəǹ dááráàn wə́ə̀n Urusalima bìlú. Bàà: «Sɛŋ aa dáá mə́ wə́ə́ì wərə̀ rə, taà máá dáàn Roma bìlú kɔ̀.» 22Pol tùm nɛ́b tù' bə̀ láŋ̀ oò bəd iira, Makedoniya yɛ́b ba, Timote kə̀ Erastus tá. Kàanyée gə́, oò gə́, kùm Aziya yɛ́b bə wərə̀ sɛŋ zɔ̀gɔ̀.
23Sɛŋ də bərə, nwɔŋ gbàád vaksə́ bəd zá' Efesus bìlú, Yéésù kpaŋ̀ nwɔŋ bòórú. 24Lam nə́ŋ̀ wərà, nɛ́d in bə̀ laànná, nə́gə́l oò Demetriyus, oòra làà bə́ sə̀n in aa bə̀ kùd kə̀ ba' roó. Kùd in bɛ̀ŋ́sə̀wà nə́ŋ̀á, in də lúŋ wúlá. Wúl lə kɔ̀ lúŋ vɛnɛ́b kéèndo Artemis láŋsə́ wúlá. Nɛ́b aa ìì mà' tùsaa rə, bə̀ mà' gbaŋə̀ zùúmì kə̀ kùrú. 25Dɛ̀d wál nɛ́b aarə, kə̀ nɛ́b kam bəraa ìì tə́ tù' luùm bəraa rə ma'ǹ də tá, bít bàà bə̀: «Aíra íí nɛ́b vɔ̀ɔ̀m bəraaú, tù' bə́n aa yée kùmsə̀n tù' sɔ̀ɔ̀ná, tùsaa dá bə́n gbaŋə̀ zùúm piìn doó. 26Zá ìì ɛ̀g in aa Pol tə́ ma'ǹ doó! Bàà nɛ́b bəd: ‹Vɛnɛ́b bəraa nɛ́b bəd kùd kə̀ nɛɛ̀n boò rə, Vɛnɛ́b gá.› Kə̀ aakíin, kàn taà nɛ́b bərá, bít pɛ́n bə̀ taà tɛ́m, bə̀ kè' taà nwɔŋ oòra. Nɛ́b aa Efesus bìlə́ yée ní gá, zá nɛ́b zùúm bəraa Aziya yɛ́b bərə kɔ̀. 27Dáá tə́ kàangə́, nɛ́b bəd dá tù' bə́n aa kíìn sɔ̀bàá. Aarə taà ní gá, zá nɛ́b bəd dá sɔ̀dǹ vɛnɛ́b Artemis láŋsə́ ɛgǹmbə̀ kə̀ in tɛdń kíin. Nɛ́b aa zɔ̀ŋə Aziya yɛ́b bəroó, kə̀ nɛ́b aa zɔ̀ŋə yɛ́b bərə tə́ kóólé, bə̀ tə́ù kíìn káŋàá. Pol mà' dáá tə́ kə̀ númú kàangə́, nɛ́b bəd bə̀ dá vɛnɛ́b kéèndo Artemis kíìn daanàá, bə̀ káŋ̀ sɔ̀ŋ gá!»
28Zɔ̀ŋ aa bə̀ kìì Demetriyus gám nwɔŋ yée gə́, nɛ́b aa kìì nwɔŋ aarə kóólé, ìì nyìì kə̀ nɔ̀má, bít ìì kpàm nwɔŋá, ìì bàà: «Vɛnɛ́b kéèndo Efesus bìlə́ bə̀ aa nə́gə́l oò Artemis də, tə́ gbà'á!» 29Bìl kə̀ zɔ̀ŋtá, wá' yàá, nwɔŋ kpamké sa' bɛ́' bìl yàá. Nɛ́b bəd sə̀d bə̀ kò' nɛ́b Makedoniya yɛ́b bə bə̀ aa bə̀ ɛ̀m kə̀ Pol tə́ boò iirə roó. Gayus da, kə̀ Aristarkus tá. Dìŋ bə̀ ɛ̀m bə̀ kə̀ naà páárú. 30Pol í' nwɔŋ dáàn gáàmbə̀ nɛ́b zùúm aarə númú, zá nɛ́b bagké bəd ìì dàŋ̀ kúnú. 31Nɛ́b gbàád kam Aziya yɛ́b bə bə̀ bəraa ìì ɔ̀dzéd oò bəd də, ìì tùm nwɔŋ, ìì nyɛ̀mə̀ oò dáá zɔ̀ŋ in bə̀ ságǹnú wərə̀ sí.
32Sɛŋ aarə bərə, nɛ́b bəd kóólé ìì mà' liŋké gbà'á. Nɛ́b bəd gám nwɔŋ gɔ̀ŋ gɔ̀ŋ. Nɛ́b kam gám tə́ nwɔŋ nə́ŋ̀ gə́, nɛ́b kam kɔ̀ gám nwɔŋ gɔ̀ŋá. Nɛ́b zùúm gàb in aa wál bə̀ rə sé. 33Yahudu bəd zíg Alekzandre oò kùm nɛ́d yíl bìá, bít bàà bə̀ ì'ù in aa dá ma'ǹ doó. Yàl nɛ́b bəd nɛɛ̀n boò tɛb kíìn də, í' bə̀ nwɔŋ baàn i'ǹmbìá. 34Zá zɔ̀ŋ aa sèl bə̀ gàb ìì bə̀ ìì Yahudu bəd yée gə́, boò kóólé, ìì dìì nwɔŋ nə́ŋ̀ní tə́ŋtə́ŋ kpàm baànmbìá, mà' kíìn ba' iira: «Vɛnɛ́b kéèndo Efesus bìlə́ bə̀ aa nə́gə́l oò Artemis də, tə́ gbà'á!»
35Dá dugǹ kə̀ naà rə, gbò' sɔ̀ɔ̀n; nɛ́d gbà'á gààd walú bə̀ yaà tɛ́' taà nɛ́b zùúm bərá, bít bàà bə̀: «Íí nɛ́b Efesus bìlə́ bə̀ bərá, nɛ́b bəd kóólé ìì gàb yàá, Efesus bìl tə́ sə̀n láŋsə́ wúl vɛnɛ́b kéèndo gbà'á aa nə́gə́l oò Artemis də nwáàn kə̀ nyìsə̀ oò aa pí'à lɛgə́ paà rə tá. 36Nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀má bán aarə sɔ̀ɔ̀nmbə̀ gá. Kə̀ taàbìá, ìì tɛb kúnú, ìì mà' in nə́ŋ̀má kìínmbə̀ nɛ́b aa mà' tùsì gə́, ìì sèl bə gá rə kíin sí. 37Nɛ́b aa kò' íí àà yée, bɔ̀n ìì pà' in bəd láŋsə́ wúu sé, bít ìì gám nwɔŋ vaksə́ nə́ŋ̀má vɛnɛ́b kéèndo bə́n yílə́ sé. 38Dáà Demetriyus kə̀ nɛ́b aa bə̀ tə́ tù' ma'ǹ kə̀ oò tə́ rə tá, bə̀ í' tə́ nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ dáàn luùnmbə̀ gə́, nyàm bəd túrú, boò ɛ̀m fágə́nú, nɛ́b gbàád yɛ́b bə̀ kɔ̀ ìì tə́ zɔ̀ŋ aarə ba, dá boò luu taà ɔ̀dnə́ŋ̀á. 39Dáà íí tə́ kə̀ nwɔŋ ɔ̀d nə́ŋ̀ naà gə́, nwɔŋ də dá gámmíìn wálke gbà'á bìlú bə̀ rú. 40Zá in aa taà nyà'aa yée, kamgə́, bə̀ dá bə́n kíìn álàá, bə̀ dá baàn gə́, bə́n gbəŋ̀ yàá, bə́n kə̀ nwɔŋ sɔ̀ɔ̀n nə́ŋ̀má naà, wálke ma'ǹmbə̀ kə̀ aakíin sé.» 41Zɔ̀ŋ aa gám bɛ́' nwɔŋ aa kàangə́, bàà boò sa' kúnú.