Skip to content

Gbantumsə̀ bəd Tùsá 17

17
Pol kə̀ Silas tá, ìì tə́ Tesalonika bìlú
1Bə̀ bàg Amfipolia bìlú, kə̀ Apoloniya bìlú, bít yaà bə̀ wə́ə́ Tesalonika bìlú. Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ tə́ bìl aarə rú wərà. 2Pol zá' dáá Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ rú wərà, kìínmbə̀ nɛɛ̀n aa lɛɛ̀m dú rə kíin. Nyàm nyi'ǹmbə̀ toora, bàà ì' nɛ́b aa kùm wúu wərə̀ rə Núúboòd Gìdń bəd nwɔŋá. 3Tə́ bə̀ kíìn baàn i'nàá, bít tə́ bə̀ kíìn zibm̀ i'nàá kìínmbə̀ Vɛnɛ́b nwɔŋ bàà rə kíni. Nɛ́ŋə̀ aa Vɛnɛ́b tɔ̀bə̀ gààd yílə́ rə, oò bé' búúrá, val oò kò'ù kúnú, bít oò díím kíìn valú. Pol bàà: «Yéésù aa mə́ tə́ ii nwɔŋ oò baàn bə́ŋyée rə, oòra kùmsə̀n Nɛ́ŋə̀ aa Vɛnɛ́b tɔ̀bə̀ gààd kílə́m yílə́ roó.» 4Nɛ́b kam boò tə́ŋú, ìì kè' Pol nwɔŋ yàá, ìì wálì kə̀ Pol bəd boò kə̀ Silas tá. Grɛg kam Vɛnɛ́b bə̀ pɔ̀bm̀ zùúm bəd, kə̀ nɛ́b kɛ́ɛ̀m yíl bə̀ zùúm bəraa bìlə́ rə tá, boò kɔ̀ bə̀ wálì kə̀ boò tá.
5Zá Yahudu bəd nyìì kə̀ kisɛ̀lá. Sàà bə̀ wál nɛ́b tɛdń bəd kpaŋ̀ tɛ́mú, kə̀ lumùrú, bə̀ gáŋ nɛ́b zùúm kə̀ nwɔŋ kpaàmbə̀ bìlú. Pìì yaà bə̀ nìb Yason ligàá, bə̀ sàà Pol la kə̀ Silas tá, bɔ̀b boò bə̀ vúŋ̀mbə̀ gbaarú, nɛ́b zùúm númú. 6Zɔ̀ŋ aa ìì bɔ̀b bə̀ sín yée ní, gùb bə̀ sèl Yason kə̀ ɔ̀dkudvɛɛ̀l kambəd tá, nɛ́b gbàád bìl bə̀ bəd númú, bít ìì pìì kpə̀ə́ǹ gbàád bəd páàlm̀bìá, ìì bàà: «Nɛ́b vɔ̀ɔ̀m bəraa yée, bə̀ wá'à sə̀n nɛ́b bəd zɔ̀ŋə yɛ́b bə kóólé, bít bə́ŋyée gə́, yaà ìì wə́ə́ì zɔ̀ŋə obə́n bìlú! 7Yason kè' yaà sí' bə̀ì oò yiilú. Ìì kɛ̀d gààd gbà'á Roma bə̀ indaŋ̀mbìá, bə̀ bàà gààd gbà'á nə́ŋ̀ ɔ̀d tə́ sɔ̀ŋ, nə́gə́l oò Yéésù.» 8Kə̀ nwɔŋ bəraa yóo, Yahudu bəd zá' taà nɛ́b zùúm bəd tɛ́má, kə̀ nɛ́b gbàád bìl bə̀ bəd tɛ́má. 9Nɛ́b gbàád bərì pè' Yason kə̀ nɛ́b aa nyɛ́d də tə́ kóólé, boò káá basá. Bə̀ káá ba' rə gə́, bít bə̀ dàà nɛ́b bəd də bə̀ ɛ̀m taá.
Pol kə̀ Silas tá ìì tə́ Bereya bìlú
10Bòórú zɔ̀ŋ aa tígə́l yaà mà' yée ní, ɔ̀dkudvɛɛ̀l bəd tùm bə̀ àà Pol kə̀ Silas tá, Bereya bìlú. Zɔ̀ŋ aa dá bə̀ wə́ə́ Bereya bìlə́ gə́, taà ìì ɛ̀m Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ rú. 11Yahudu bəd ìì kànsə̀n nɛ́b Tesalonika bìlə́ bə̀ bəd kə̀ yílə keèdǹmbìá. Dìì bə̀ nɔ̀ŋ Nwɔŋ Puu Sɔ̀ɔ̀nkè kiìnmbə̀ nyàm gə́ kóólé. Bə̀ tə́ Núúboòd Gìdń bəd peèn saanàá, bɔbm̀ gabm̀bə̀ gə́, nwɔŋ aa Pol gám yérə, nwɔŋ sɔ̀ɔ̀nì. 12Nɛ́b boò bəd zùúm ìì bàg yàá, Grɛg kɛ́ɛ̀m yíl bə̀ bəd, kə̀ Grɛg vɔ̀ɔ̀m yíl bə̀ bəd tá, ìì bàg yàá.
13Zá zɔ̀ŋ aa Yahudu bəraa Tesalonika bìlə́ rə, bə̀ kìì Pol tə́ Vɛnɛ́b nwɔŋ baàn Bereya kɔ̀ gə́, yaà bə̀ wə́ə́ wərà. Bə̀ dìì nɛ́b bəd tɛ́m zá'ǹmbìá, bít boò bə̀ yíl wá'ǹmbə̀ ní. 14Kàanyée gə́, nɛ́b bagké bəraa wərə̀ rə, tùm bə̀ àà Pol bəní wəl gbà'á kàd ba. Zá Silas kə̀ Timote tá, ìì kùm Bereya bìlú wərə̀ ní. 15Nɛ́b aa àà Pol lə, àà dá bə̀ zígə̀wà Atena bìlú, bít kid bə̀ bírà Bereya bìlú. Pol ùd pii bà nwɔŋ, nùù yaà boò bàà Silas da, kə̀ Timote tá, dá boò bɔ̀b bəǹ kə̀ báŋ.
Pol tə́ Vɛnɛ́b nwɔŋ udǹ Atena bìlú
16Zɔ̀ŋ aa Pol kùm Atena bìlú, tə́ Silas nwáàn kə̀ Timote tə́ yée gə́, tɛ́m nwuù kə̀ nɛɛ̀n aa bé' bìl nyìì kə̀ vɔɔm bəd doó. 17Kə̀ taàbìá, nyá' nwɔŋ kə̀ Yahudu bərá, bít kə̀ nɛ́b kun kam bəraa Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ rú roó, bít nyá' nwɔŋ kə̀ nɛ́b aa ɛ̀m sáŋ lumùrú rə gə́ kóólé. 18Nɛ́b in bə̀ gabm̀ Epikuriya bə̀ bəd gə̀b kə̀ Stoyikiya bə̀ bəd gə̀b tá, bə̀ nyá' nwɔŋ kə̀ oòra. Nɛ́b kambəd bàà: «Nɛ́d nwɔŋ bə̀ kpaàm aa í' níì baànmbə̀ gú?» Nɛ́b kam kɔ̀ ìì bàà: «Kam nə́ŋ̀ gə́, tə́ Vɛnɛ́b yɛ́b nə́ŋ̀ gɔ̀ŋ bə bə̀ nwɔŋ gámàá.» Bə̀ gám nwɔŋ aarə kàandə, Pol bàà bə̀ Nwɔŋ Puu Sɔ̀ɔ̀nkè Yéésù yílú, kə̀ díímke Yéésù valə́ bə̀ yílú. 19Kàanyée gə́, pà' bə̀ àà Pol nɛ́b gbàád wálke aa bə̀ dɛ̀d Areopagus də númú, bít ìì bàà: «Bá bée insánke luùm puu aa ń tə́ gáàm yérə gabì? 20Kə̀ aakíin də, ḿ bàà bə́ nwɔŋ aa túŋ bə́ kìì bèd síndoó, bít bə́ í' gabm̀bìá, nɛɛ̀n aa nwɔŋ bəraa rə í' baànmbə̀ rú roó.» 21(Kə̀ aakíin, nɛ́b Atena bìlú bìá, kə̀ nɛ́b sɛ̀ɛ́n bəraa kùm boò tə́ŋə́ rə tə́ kóólé, ìì zɛ̀ŋ nwɔŋ puu bərá, bít ìì dìì taà gáàmbìá.)
22Bít Pol dìì taà wálke nɛ́b gbàád bə̀ aa bə̀ dɛ̀d Areopagus də númú, bàà bə̀: «Nɛ́b Atena bìlú bìá, mə́ bé' íí bàg vɛnɛ́b bəd tə́ gbàákù. 23Sɛŋ aa mə́ tə́ gəə̀l zɔ̀ŋə aí bìlə́ rə, mə́ bé' vɔɔm bəraa íí tə́ pɔ̀bm̀ doó. Mə́ bé' bə̀ bád tə́ aí gannyàgə̀l nə́ŋ̀ ba: ‹Vɛnɛ́b aa nɛ́ŋə̀ gàb síndoó.› Tə́ kàangə́, Vɛnɛ́b aa íí pɔ̀b də, kóó íí gàbə̀ sín má, bə́ŋyée mə́ tə́ ii taà nwɔŋ oò baanàá. 24Vɛnɛ́b aarə, séé sə̀n lɛg kə̀ yɛ́b tá, bít kə̀ in bəraa rú wərə̀ rə tə́ kóólé. Oòra kùmsə̀n Báátììkpɛ̀ŋ lɛg kə̀ yɛ́b tə́ bìá. Ləə Vɛnɛ́b wúl aa nɛ́b bəd wə̀ə̀ kə̀ nɛɛ̀n boò rə rú gá! 25Vɛnɛ́b aarə, kùmsə̀n Vɛnɛ́b aa pii sáá nɛ́b bəd gɔ̀ŋsá, wəəsɛ́lá, in gə́ kóólé roó. Oò gə́, ɔ̀d láŋke nə́ŋ̀má boò naà sé. Tə́ kə̀ in bəraa ɔ̀d də gə́ kóólé naú. 26Vɛnɛ́b sɔ̀d kùd nɛ́ŋ váàndoá. Kə̀ oòra, nɛ́b luùm bəraa zɔ̀ŋə yɛ́b bərə gə́ kóólé bə̀ vúgə́là taá. Vɛnɛ́b sèl zíg sə̀n sɛŋá, kə̀ zɔ̀ŋ aa bə̀ dá kuùm bəroó. 27Vɛnɛ́b í' bə̀ boò sàà bəǹ kúnú, bít kamgə́, tàb boò sàà bəǹnì sɔ̀ɔ̀nkè gə́, boò dá bəǹ kíìn bɔbàá. Kàandə máá, Vɛnɛ́b kùm zɔ̀ŋ bùúd kə̀ obə́n sé. 28Kàandə, ‹Oòrú, bə́n bɔbm̀ taà gɔ̀ŋsá, bə́n báàn taà si' wá'ǹmbìá, bít bə́n kuùm taá.› Bít kìínmbə̀ nɛ́b náb bə̀ dí'ǹ íí kambəd bàà rə kíin: ‹Kàandə, obə́n kɔ̀ bə́n yɛb oò bərá.›
29«Kə̀ aakíin də, bə́n Vɛnɛ́b yɛb yée gə́, báà gú'ǹ seèl baànmbə̀ gə́, Vɛnɛ́b tə́ kìínmbə̀ vɔɔm bəraa nɛ́b bəd kùd kə̀ bəŋzɔsá, kə̀ ba'sá, kə̀ bəŋá, sínkɔ̀ kə̀ nɛɛ̀n aa nɛ́b bəd sèl boò tɛ́mú rə kíin. 30Vɛnɛ́b gád nɛ́b bəd invaksə́ boò sé, sɛŋ aa bə́ŋ̀ ìì gàb nwɔŋ oò síndoó. Zá bàà nɛ́b bəd bə́ŋyée zɔ̀ŋ gə́ kóólé, boò sɔ̀g kúnú. 31Vɛnɛ́b sèl zíg nyàm nə́ŋ̀, bəǹ dá yɛ́b kíìn fágǹ kə̀ zɔ̀ŋtá. Fágə́n də, dá kuùm fágə́n nwɔ̀ɔ̀làá. Bəǹ dá nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ pa'ǹ oò mà' sə̀n tùsaa roó. Vɛnɛ́b sàà zígà nɛ́ŋə̀ aarə nyàam kpɔ̀ɔ̀m. Bít Vɛnɛ́b ì' in aarə kóó nɛ́ɛ̀réè, kə̀ díímke Nɛ́ŋ Váàndo aarə bə̀ valú.»
32Zɔ̀ŋ aa ìì kìì Pol bàà bə̀ díímke valú bə̀ nwɔŋ kàangə́, nɛ́b kam lòò kúnú, nɛ́b kam ìì bààù: «Yaà báá n taà nwɔŋ aarə kiìn nyàm nə́ŋ̀ gɔ̀ŋ ba.» 33Kàanyée gə́, Pol zá' dàà bə̀ taà wálke rú. 34Nɛ́b kam wál kə̀ oò tá, bə̀ kè' nwɔŋ oò yàá, bít bə̀ bàgə̀ yàá. Nɛ́b aarə tə́ŋə́ rə, Denis, nɛ́ŋə̀ aa nɛ́b gbàád wálke aa nə́gə́l oò Areopagus də tə́ŋə́ roó, nɛ́ŋ kéèndo nə́ŋ̀ nə́gə́l oò Damaris, kə̀ nɛ́b bagké kambəd sɔ̀ŋ.