Metiyu 13
13
Meyali Gun-gata Minypa An-gugaliya A-lamajinga A-bona Balaja Nula
(Mark 4:1-9; Luk 8:4-8)
1Gun-gata gun-maywapa ngorrngurra Jesus gu-bawuna a-bona rrawa, lika a-bona, bugula gu-rrarnba gatiya nipa a-rakaja. 2Rrapa wurra gama gorlk aburr-bamagutuwiyana nula gala aburr-ngardapa. Lika nipa a-gortkurrchinga mu-michiyang, lika a-rakaja mu-gochila, minypa aburr-gata wurra gama gorlk jiny-ji abirriny-ji, a-ji abirri-ji gu-rrarnba.#Luk 5:1-3 3Lika nipa meyali gu-murna a-wena burrwa a-ni, janguny gun-jaranga marn․gi burr-negarra a-ni. Minypa mu-ngoyurra gu-ngurrjinga burrwa minypa gun-guna:
“An-ngardapa an-gugaliya a-lamajinga a-bona balaja nula, burraya mbi-ma. 4Minypa nipa mu-mulpuna, lika mipila mu-jirra mu-yerrnyjinga a-bona. Wurra mun-nerranga mun-gata m-bungguna gu-jarlakarr, lika burdacha jin-guyinda jina-bona, m-barra jinyu-ni, mu-wulebana. 5Rrapa mun-nerranga mun-gata mipila mu-jirra m-bungguna gu-mernarra gu-guyinda gatiya gun-delipa jel gu-yu. Lika gu-gata wenga gugu mun-jarlala m-bena, ngardawa gala jel wana gu-jirrarna. 6Wurra nuwurra waypa marnnga jina-bena, lika gugu mu-gorlapuna mun-gata mun-jarlala, ngardawa rrepara mu-jirra gala burr-guya wuparnana mu-ninya. 7Rrapa mun-nerranga mun-gata mipila mu-jirra m-bungguna ji-bornangguna ji-guyinda. Lika mun-jarlala m-bena, wurra jin-gata bornangguna wana jinyu-ni jiny-bamuna, jiny-jorlkakaja nula, rraka mun-gata nipa an-gugaliya a-lamajinga gala mu-yinmiyarna balaja mu-rrimangarna. 8Rrapa mun-nerranga mun-gata mipila mu-jirra m-bungguna mu-ji gu-molamola gu-jel. Lika gu-gata wenga mun-jarlala m-bena, lika wana mu-ni m-bamuna, balaja mu-rrimarra. Minypa mun-nerranga mun-bulapalawa mu-rrimarra, mun-nerranga marr mu-yinanga mun-jaranga, mun-nerranga marr mun-delipa.
9“Gun-narda janguny, wurra ny-yinga ny-jata minyja gelama ny-jirra ny-jaliyana, borrwa ngaypa ngu-wena,” Jesus a-yinagata a-wena.
Jesus Gu-ngurrjinga Gun-gata An-nga Nula Nipa Minypa Meyali Gu-murna A-wena Burrwa A-workiyana
(Mark 4:10-12; Luk 8:9-10)
10Gu-gata wenga aburr-gata Jesus burr-yika jawina yerrcha aburr-bona gurda nula, lika abu-wengganana, “A-lay, an-nga nula wurra gama gorlk nginyipa ny-yeya burrwa ny-yorkiya meyali gu-murna?”
11Lika Jesus a-wena burrwa, “Ana-goyburrpa nipa Wangarr nyirr-menga barra marn․gi nyiburr-ni rrapa meyali nyibi-na gun-japurra gun-gata gun-nigipa rum waykin wenga. Wurra aburr-gata aburr-werranga birripa jarra nipa gala burr-gurdagurdarrajarna gu-gata ngacha. 12Ngardawa ana-nga an-gata nipa minypa janguny gu-rrimanga Wangarr gun-nika, burraya Wangarr barrwa a-wu barra an-gata, lika nipa wana gu-rrima barra janguny. Wurra an-nerranga ana-nga nipa minypa gala Wangarr gun-nika janguny gu-rrima, burraya Wangarr a-garlmapa barra a-gaypa barra an-gata an-gugaliya gun-gata gun-delipa jimarn jarra nipa gu-rrimangarna a-nirrarna.#Metiyu 25:29; Mark 4:25; Luk 8:18; 19:26 13Gu-gata ngacha minypa burr-meyali wupa ngaypa ngu-weya burrwa ngu-workiya aburr-gata wurra gama gorlk.
Ngardawa birripa waykin gubi-nacha aburr-workiya,
wurra gala wupa gubi-na.
Minypa aburr-galiyarra aburr-workiya,
wurpa lika gala burr-guya aburr-galiya;
jarra gubu-morraja.
14Minypa Aycháya (Isaiah) mu-ngoyurra a-wena, aburr-gurdiya nipa burr-ngurrjinga, ngarla! Minypa nipa a-yinagata:
‘Ana-goyburrpa nyiburr-galiya barra nyiburr-workiya,
wurra gala nyiburr-yinmiya marn․gi nyiburr-ni;
nyibi-na barra nyiburr-workiya,
wurra gala nyiburr-yinmiya nyibu-malawa.’
15Minypa nipa Wangarr a-yinagata a-wena:
‘Ngardawa aburr-gurdiya gorlk birripa bama aburr-jirra aburr-werra.
Minypa aburr-bongarramukchinga rrapa aburr-balamukchinga,
gala yapa mun-barra aburr-gana rrapa gelama aburr-jirra aburr-galiya,
gala yapa marn․gi aburr-ni rrapa aburr-ngukurdanyjiya apula
rrapa ngaypa nguburr-jarlapa.’#Isaiah 6:9-10
16“Wurra ana-goyburrpa nyiburr-guna jarra mipila nyiburr-jirra Wangarr nyiburr-molamola nyirr-negarra, minypa ana-goyburrpa nyibi-nacha nyiburr-nirra; rrapa gelama nyiburr-jirra nyiburr-molamola nyirr-negarra, minypa nyiburr-galiyarra nyiburr-nirra. 17Minyjiya, ngarla! Aburr-jaranga aburr-gata mu-ngoyurra aburr-ni, minypa Wangarr burr-yika aburr-mujaruk ngunyuna aburr-guyinda rrapa aburr-werranga burr-guta Wangarr burr-yika gu-galiya yerrcha, birripa burr-guya jal aburr-ni, jimarn jarra gubi-nacharna gun-burral gu-beyarna burrwa gun-gata minypa ana-goyburrpa nyibi-nacha nyiburr-nirra rrapa nyiburr-galiyarra nyiburr-nirra, wurra gun-nyagara.#Luk 10:23-24
Jesus Gu-ngurrjinga Burrwa Gun-burral Minypa Meyali Gun-gata An-gugaliya A-lamajinga A-bona Balaja Nula
(Mark 4:13-20; Luk 8:11-15)
18“Wurra buburr-galiya apula, rrapa marn․gi buburr-ni meyali gun-gata ngaypa ngu-wena an-gugaliya a-lamajinga a-bona balaja nula. 19Wolawola an-gugaliya a-galiyarra a-workiya Wangarr gun-nika janguny, wurra gun-gata janguny nipa an-gugaliya gu-morraja, rrapa gu-gata wenga walkwalk an-gata Gun-nerra An-gurrimapa ana-yurtchingapa a-gaypurda an-gata an-gugaliya janguny gun-gata Wangarr a-wuna. Gu-gurda nula gun-burral minypa ngaypa ngu-wena mipila mu-jirra gu-jarlakarr m-bungguna, rrapa burdacha jin-guyinda m-barra jinyu-ni, mu-wulebana. 20Rrapa gun-gata ngaypa ngu-wena mipila mu-jirra m-bungguna gu-mernarra gu-guyinda gatiya gun-delipa jel gu-yu, wurra gun-burral minypa an-gugaliya a-galiyarra a-workiya Wangarr gun-nika janguny, lika warrika a-worlworlcharra rrapa marr a-balcharra. 21Wurra jarra minypa mun-gata mun-jarlala rrepara mu-jirra gala mu-yinmiyarna m-barrngumiyarna wuparnana, nipa an-gata an-gugaliya a-yinagatiya. Minypa marr a-balcharra a-boya gun-baykarda ngika, wurra a-bamburda, gun-derta gu-barripurda minypa mari gubu-garraja nula ngardawa gun-gata janguny nipa marr a-balcharra, lika gu-gata wenga gugu nipa gu-bawuja a-boya. 22Rrapa gun-gata ngaypa ngu-wena mipila mu-jirra m-bungguna ji-bornangguna ji-guyinda, wurra gun-burral minypa an-gugaliya a-galiyarra a-workiya Wangarr gun-nika janguny, wurra a-bamburda, gun-jaranga gu-borrwuja a-workiya gu-guna gu-yika gu-rrawa, rrapa minypa rrupiya rrapa gerra m-borrwuja, lika gu-gata wenga janguny gun-nyagara gugu gu-nirra nula an-gata an-gugaliya; jimarn jarra nipa jama a-jirrarna nula Wangarr, wurra gun-nyagara. 23Rrapa gun-gata ngaypa ngu-wena mipila mu-jirra m-bungguna gu-molamola gu-jel, wurra gun-burral minypa an-gugaliya a-galiyarra a-workiya Wangarr gun-nika janguny, lika gu-borrwuja a-bamburda rrapa jama a-jirra a-workiya Wangarr nipa nyanma. Minypa an-nerranga jama a-jirra wana gun-bapala, an-nerranga marr wana, an-nerranga marr gun-delipa.”
Meyali Gun-gata Minypa Mun-nerra M-balagarrgurrjiyana Gatni (Garden)
24Rrapa barrwa gun-nerranga meyali nipa Jesus a-wena burrwa, a-yinagata, “Rum gun-gata waykin wenga, gun-narda minypa gun-maywapa an-nerranga an-gugaliya a-lamajinga gun-nigipa rrawa. Minypa mu-yerrnyjinga a-bona mun-molamola mipila mu-jirra borichel. 25Wurra ana-munya gu-ni rrapa gu-yigipa gu-rrawa aburr-yu, lika an-gata an-gugaliya an-nigipa an-bachirra nula ana-bona, mipila mu-jirra mun-nerra a-lamajinga nula gu-maywapa; lika a-bona. 26Minypa mun-gata borichel m-bena m-bamuna rrapa balaja mu-rrimarra m-bamuna, wurra mun-nerra m-balagarrgurrjiyana.
27“Lika an-gata rrawa an-gurrimapa, aburr-yigipa aburr-mujama aburr-bona gurda nula, aburr-yinanga nula, ‘A-lay, minyja nginyipa ny-yerrnyjinga ny-bona mun-molamola mipila mu-jirra, wurra gu-gaya wenga mun-gata mun-nerra m-balagarrgurrjiyana?’
28“Nipa a-yinanga burrwa, ‘Mun-narda an-bachirra jama a-ji, ngarla!’
“Lika aburr-yigipa aburr-mujama aburr-yinagata nula, ‘A-lay, jal nyi-nirra mun-gata mun-nerra ngayburrpa nyibu-wurrkaka barra rrapa nyibi-yerrnyja, ya?’
29“Wurra nipa a-yinagata burrwa, ‘Ngika. Gala yapa nyibu-wurrkakajin mun-gata burr-guta borichel. 30Wurra bubu-bawa. Mun-gata mun-nerra rrapa borichel wugupa barra wana mu-ni m-bamba, nuwurra borichel mu-molamiya. Lika ngaypa minypa ngu-wengga barra burrwa aburr-gata minypa borichel mbi-ma barra apula, ngu-yinda barra burrwa, “Mun-gata mun-nerra m-balagarrgurrjiyana ana-goyburrpa mu-ngoyurra bubu-wurrkaka, bubu-mulpa, bubu-bicha, burraya mu-rro barra. Rrapa mun-gata borichel mu-rrimanga bubu-gornda, lika bubu-ga, bubu-jolartcha apula gun-ngaypa rrawa.” ’ ”
Minypa Gun-maywapa Ranginy Mipila Mu-jirra Gun-jong Machart (Mustard)
(Mark 4:30-32; Luk 13:18-19)
31Rrapa barrwa gun-nerranga meyali Jesus a-wena burrwa gun-maywapa ranginy. A-yinagata, “Rum gun-gata waykin wenga, gun-narda minypa gun-maywapa an-gugaliya mu-menga minypa mipila mu-jirra mun-delipa mun-gata machart (mustard), lika a-lamajinga gun-nigipa rrawa. 32Minyja bubu-borrwa: Mun-gata mipila mu-jirra machart mun-delipa gun-nardiya rrawa; mun-nerranga marr mu-yinaga mun-delipa. Wurpa lika mun-jarlala m-beya m-bamburda, lika wana minypa gun-jong gu-beya gu-bamburda, lika aburr-jaranga burdacha aburr-guyinda aburr-boya gurda aburr-workiya, lika gubu-gapulawuja aburr-workiya ay-gatiya gu-birlapirla gu-guyinda. [Gun-narda gun-maywapa, minypa gun-burral Wangarr burr-barlmarrk jama a-jirra burrwa aburr-yigipa gu-galiya yerrcha, rrapa minypa gu-yigipa gu-rrawa wana gugu gu-nirra gu-bamburda.]”
Minypa Gun-maywapa Ranginy Rakaraka Mu-durtchinga Mu-workiya
(Luk 13:20-21)
33Rrapa barrwa gun-maywapa ranginy Jesus a-wena burrwa, a-yinagata, “Rum gun-gata waykin wenga, gun-narda minypa gun-maywapa gama jin-guyinda mu-mangga jiny-yorkiya mun-delipa mun-gurdurtcha barra gandichawa mu-rrima. Rrapa gu-gata wenga lika mun-jaranga mun-gata gandichawa minypa ana-ngardapa ana-duram mu-garlmiyapa mu-durtchinga m-bamburda mu-workiya.”
Jesus Burr-meyali A-wena Burrwa A-workiyana
(Mark 4:33-34)
34Jesus a-yinagata gun-jaranga a-wena burrwa a-workiyana meyali gu-murna. Minypa wurra gama gorlk nipa gala gun-nga gu-ngurrjingarna burrwa a-workiyarna, wurpa lika minypa burr-meyali a-wena burrwa. 35A-yinagata a-workiyana minypa Wangarr mu-ngoyurra a-wena, an-nigipa an-mujaruk ngunyuna an-guyinda gu-ngurrjinga, a-yinanga,
“Ngaypa burr-meyali ngu-wengga barra burrwa,
ngu-ngurrja barra burrwa janguny gu-yilkakiyana gu-yu gu-workiyana.
Minypa mu-ngoyurra Wangarr gu-jarlapuna gun-nardiya rrawa rrapa barrwa guna-bamuna,
gun-gata minypa gun-guna janguny gu-yilkakiyana gu-yu gu-workiyana.”#Psalms 78:2
Jesus Gu-ngurrjinga Burrwa Gun-burral Minypa Meyali Gun-gata Mun-nerra M-balagarrgurrjiyana Gatni (Garden)
36Gun-gatiya waypa Jesus burr-bawuna a-bona aburr-gata wurra gama gorlk rrapa a-barrngumurra wupa, lika aburr-yigipa jawina yerrcha aburr-bona gurda nula. Lika aburr-yinanga nula, “A-lay, wengga arrburrwa gun-nga meyali gun-gata geka ny-yena minypa mipila mu-jirra mu-yerrnyjinga a-bona, barrwa balaja mun-murra mu-jinyja, wurra mun-nerra m-balagarrgurrjiyana gatiya.”
37Lika nipa gu-ngurrjinga burrwa, a-yinanga, “Gun-gata ngaypa ngu-wena an-gugaliya a-lamajinga minypa mun-molamola mipila mu-jirra mu-yerrnyjinga a-bona, nipa an-gata minypa gun-burral an-guna An-walkurpa An-gugaliya. 38Rrapa gun-gata ngu-wena gatni (garden) nipa a-lamajinga, wurra gun-burral jarra gun-nardiya rrawa gu-jirra gu-boya. Rrapa mun-gata mun-molamola mipila mu-jirra, mun-narda minypa gun-burral Wangarr burr-yika walkurpa yerrcha. Rrapa mun-gata mun-nerra m-balagarrgurrjiyana m-bena m-bamuna, mun-narda minypa gun-burral aburr-yigipa walkurpa yerrcha an-gata Gun-nerra An-gurrimapa Walkwalk. 39Rrapa gun-gata ngaypa ngu-wena minypa an-bachirra gatiya a-lamajinga mun-nerra mun-guyinda, wurra gun-burral nipa an-gata walkwalk. Rrapa gun-gata ngu-wena birripa mbi-ma barra nula bunggawa mun-gata balaja mu-molamiyana, gun-narda minypa gun-burral gun-gata jurdach guna-bamburda. Rrapa aburr-gata aburr-mujama mbi-ma barra, birripa minypa gun-burral waykin aburr-guyinda aburr-mujaruk aburr-bupiya barra gurda. 40Rrapa gun-gata ngaypa ngu-wena minypa mun-nerra mun-guyinda mbi-ma barra, gu-bol mu-rro barra, gu-yirdiya barra gu-ni jurdach guna-bamburda. 41Minypa an-guna An-walkurpa An-gugaliya burr-jerrma barra aburr-yigipa waykin aburr-guyinda aburr-mujaruk, birripa aburr-boy barra aburr-yigipa gu-galiya yerrcha aburr-nirra, lika burrbi-rrima barra aburr-boy aburr-werranga aburr-gata aburr-balagarrgurrjiyana burrwa, aburr-gatiya minypa gun-guwarga gubi-rrimanga burrwa wurra gama gorlk, rrapa barrwa aburr-jaranga minypa gun-nerra jama aburr-jirra aburr-workiya. 42Burrbi-rrima barra aburr-boy, ganapiya, lika burrbi-yerrnyja barra gu-bol gu-rrongga gu-jirra gu-workiya, gatiya minypa burr-guya aburr-rruwuja barra rrapa rrirra gubu-bay. 43Lika gu-gata wenga Wangarr burr-yika gu-galiya yerrcha aburr-gatiya nipa burr-nacha minypa jechinuwa aburr-nirra nula aburr-workiya, birripa aburr-jayanaya barra aburr-ji gata Nyanyapa burra ana-murna. Minypa jin-maywapa ranginy marnnga jin-gata jina-darrjinga jina-workiya, gu-nguparr gu-gorlkakaja, barrwa jiny-beya. Ganapiya, wurra ny-yinga ny-jata minyja gelama ny-jirra ny-jaliyana, borrwa ngaypa ngu-wena.
Meyali Gun-gata Minypa An-gugaliya Gu-barripuna Gun-molamola Gu-yilkakiyana Gu-yu
44“Rum gun-gata waykin wenga, gun-narda minypa gun-maywapa an-gugaliya a-bamuna, gun-molamola gu-barripuna, gun-gumarrkapcha gu-gata gu-yika gu-rrawa gu-yilkakiyana gu-yu gu-jel. Minypa nipa barrwa gu-yilkakaja gu-maywapa, lika a-worlworlchinga a-bamuna, a-bona, jalim a-ni gun-nga gun-jaranga nipa gu-rrimarra, lika ana-bona, bayim a-ni gun-gata rrawa. [Minypa gun-burral an-gugaliya gu-bawa barra mu-ngoyurra gu-rrimarra, barra minypa Wangarr ana-murna a-ni.]
Meyali Gun-gata Minypa An-gugaliya A-barripuna An-molamola Gu-lawu
45“Rrapa barrwa gun-nerranga meyali gun-maywapa ranginy: Rum gun-gata waykin wenga, gun-narda minypa gun-maywapa an-gugaliya a-wechawecharra an-molamola gu-lawu an-guyinda. 46Rrapa minypa nipa a-barripuna an-ngardapa burr-guya an-molamola, minypa rrupiya wana nula. Lika nipa a-bona, jalim a-ni gun-nga burr-guta nipa gu-rrimarra, lika ana-bona, bayim a-ni an-gata gu-lawu.
Minypa Gun-maywapa Ranginy Mulucha Mbi-rurrgakaja Aburr-workiya
47“Rum gun-gata waykin wenga, gun-narda minypa mola barrwa gun-maywapa ranginy gu-galiya yerrcha mbi-rurrgakaja aburr-workiya mulucha rrapa jichicha an-guyinda an-nerranga an-nerranga a-gartchinga a-workiya. 48Lika nuwurra waypa gu-ngana a-maya, birripa mbi-rurrgakaja gurda ana-jaranga, lika abu-ngorrkorndanga aburr-boya jichicha. Minypa an-molamola an-guyinda abu-mangga aburr-workiya, abu-barnjinga ana-duram, wurra an-nerra an-guyinda abi-yerrnyjinga aburr-workiya. 49Gu-yirda barra minypa jurdach guna-bamburda. Minypa waykin aburr-guyinda aburr-mujaruk aburr-boy barra aburr-molamola gu-galiya yerrcha aburr-nirra, lika burrbi-rrima barra aburr-werra gu-galiya yerrcha aburr-balagarrgurrjiyana burrwa, 50lika burrbu-ga barra, burrbi-yerrnyja barra gu-bol gu-rrongga gu-jirra gu-workiya, gatiya minypa burr-guya aburr-rruwuja barra rrapa rrirra gubu-bay.”
Gun-geka Rrapa Gun-maywa
51Lika Jesus burr-wengganana aburr-gata, a-yinagata burrwa, “Geka ngu-wena ana-gorrburrwa ngu-ni gun-jaranga, wurra ana-goyburrpa gipa marn․gi nyiburr-ni, ya?”
Birripa aburr-yinanga nula, “Ngaw.”
52Lika nipa a-yinagata burrwa, “Aburr-gata joborr marn․gi aburr-gunega, an-gatiya ana-nga marn․gi a-ni ngaypa ngu-weya ngu-workiya, nipa minypa an-gata bala an-gurrimapa. Minypa nipa muna-ganyja gurda yarlanga mun-molamola mun-guyinda, minypa mun-geka mun-maywa mun-nga minypa wurra gama gorlk jal aburr-nirra. [Gu-gurda ngacha minypa joborr marn․gi an-gunega minyja nipa marn․gi a-ni gun-ngaypa janguny, nipa a-gunggaja barra burrwa a-workiya wurra gama gorlk, minypa gu-geka gu-maywa.]”
Wurra Gama Gorlk Nejarach (Nazareth) Aburr-nirra Ngoyurra Aburr-yerryerrmiyana Nula Jesus
(Mark 6:1-6; Luk 4:16-30)
53Gun-gatiya waypa Jesus gu-mungbuna nipa a-wena burrwa a-ni minypa meyali gu-murna, lika nipa gu-bawuna gun-gata rrawa, 54lika a-jekarra gu-yigipa gu-rrawa. Lika a-bona, a-barrngumurra gu-bala Ju yerrcha gun-burriya marn․gi aburr-negiya aburr-workiya. Lika gatiya wenga nipa a-wena burrwa a-ni rrapa birripa minypa aburr-galiyana nula, lika gochila aburr-barrjinga nula. Minypa aburr-wengganachichiyana aburr-ni, aburr-yinanga, “An-guna yina gaya wenga marn․gi a-ni gun-guna gun-jaranga nipa a-weya a-workiya? Rrapa nipa burr-barlmarrk jama a-jirra a-workiya, gun-nga gun-gata ganyjarr? 55Minyja nipa an-walkurpa nula an-gata gapunda (carpenter), rrapa jin-nigipa mampa niya jin-gata Meri (Mary), rrapa aburr-yigipa worlapa niya yerrcha aburr-gata Jeymch (James), Jochap (Joseph), Jayman (Simon), rrapa Jurrach (Judas), ya? 56Rrapa jelapa niya yerrcha minyja birripa aburr-guniya. Minyjiya, ngarla, nipa ngunyuna an-guyinda. Wurra gu-gaya wenga nipa gu-menga gun-gata janguny?” 57Aburr-yinagata aburr-wena, lika birripa ngoyurra aburr-yerryerrmiyana nula Jesus.
Wurra nipa a-yinanga a-wena burrwa, “Ana-nga an-gugaliya an-gata Wangarr an-nika an-mujaruk, nipa wurra gama gorlk marr abirriny-balcharra nula abirriny-yorkiya, wurpa lika gu-yigipiya gu-rrawa ngika, rrapa ngika aburr-yigipa aburr-bapurr.”#Jon 4:44 58Nipa Jesus a-yinagata a-wena burrwa, rrapa gala ana-jaranga ana-goma gu-nengarna nipa burr-barlmarrk jama a-ji gun-gata rrawa, wurra birripa gala marr aburr-balcharrarna nula nipa.
اکنون انتخاب شده:
Metiyu 13: bvrNT
هایلایت
به اشتراک گذاشتن
مقایسه
کپی
می خواهید نکات برجسته خود را در همه دستگاه های خود ذخیره کنید؟ برای ورودثبت نام کنید یا اگر ثبت نام کرده اید وارد شوید
© 2008, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.