Ilagano lwa sambi kwa wanhu weng’ha

<div class="version vid1221 iso6393vid" data-vid="1221" data-iso6393="vid">
 <div class="book bkMRK">
 <div class="chapter ch12" data-usfm="MRK.12">
 <div class="label">12</div><div class="s">Nhelo ya walimi kuli mgunda wa zabibu</div><div class="r">(Matei 21:33-46; Lukasi 20:9-19)</div><div class="p"> 1Yesu nakaluka kulonga na hewo kwa nhelo, &#8220;Nakwali na munhu yumwe nakalima mgunda wa zabibu. Nakazungulusila lugagala, na hagati nakabawa izimbo lya kukamila divai, nakazenga chidandalo kahi. Nakawabasila mgunda awo walimi, na kaheluka isi ya kutali. 2Mhela wa kubeta, nakamlajiza chitumagwa wa heye kwa wala walimi, yakamigalile chasi cha mbena cha mgunda wa heye wa zabibu. 3Wala walimi, nawamibata, wamsubula, nawamhilusa ne chinhu. 4Nakamlajiza kahi chitumagwa yunji, ayu kahi nawamlumiza mutwi na kumditila mbuli za kumbasa soni. 5Yula yawele na mgunda nakamlajiza chitumagwa yunji, na heye nawamhola nawamkopola. Na wamwenga wenji walajizwe nawatowigwa na wanji nawakopoligwa. 6Yoyaponile kulajizwa nayali mwanage mlume yamganile. Hamba nakamlajiza kwa yawabasile mgunda, nakejesa kata, &#8216;Hanji womhulichiza mwana wa heni.&#8217; 7Ila wala walimi nawelonjela hewo wawo walonga, &#8216;Ayu ndo yohalila, lelo tumkopole na mgunda wa zabibu tohalila hetwe!&#8217; 8Baho wamibata ayula yatumigwe, nawamkopola wamtaga kutali na hawele mgunda wa zabibu.&#8221;</div><div class="p"> 9Yesu nakawauza, &#8220;Yowa ndaze kwa ayula yawele na mgunda wa zabibu? Ndanguwalonjela, kokuya kuwabagamiza wanhu weng'ha na kuwabasila wanhu wanji aula mgunda. 10Ndaze, hamsomile Maandiko aga?</div><div class="q">&#8220;Alila iganga lyowalilemile walinguzenga,</div><div class="q">liwa iganga likulu lya msisi.</div><div class="q"> 11Mkulu ndo yaditile mbuli ayi,</div><div class="q">nayo ndo ya kububuwaza ng'hatu kwa hetwe.&#8221;</div><div class="p"> 12Watambika wakulu na walangusa wa Malajizo ga Musa na wasekulu, nawavizela kota nhelo ayi nayali kwa chiwalo cha hewo. Lelo nawajeza kumibata, ila nawalidumba ikugusi lya wanhu. Lelo nawamleka, nawaluta.</div><div class="s">Kulavya kodi kwa Mndewa wa Loma</div><div class="r">(Matei 22:15-22; Lukasi 20:20-26)</div><div class="p"> 13Lelo Mafalisayo wamwenga na vitumagwa wa chilundo cha Helodi, nawatumigwa leka wamgwilize Yesu kwa ulonzi wa heye. 14Nawamlutila, na kumlonjela, &#8220;Mlangusa, tuvizela kota hegwe ndo munhu utanganiche ulingulonga kwa kukomya na hulingumdumba munhu yoneche. Na ukulu wa munhu hauwele chinhu kwa hegwe, ila kwangulangusa kukomya kweng'ha kuwala Nguluwi. Ndaze, yowa goya kulavya kodi kwa mndewa wa Loma, ama hebu? Tulavye ama tuleche kulavya?&#8221; 15Ila Yesu nakavizela uhadi wa hewo, nakawalonjela, &#8220;Lekachoni mwangunjeza? Mndajile alyo igwala ndililole.&#8221; 16Nawamlajila. Na heye nakawauza, &#8220;Mutwi na itagwa ali ndo lya whaani?&#8221; Nawamwidichila, &#8220;Ndo wa mndewa wa Loma.&#8221; 17Yesu nakawalonjela, &#8220;Ga Kaizali mmigalile Kaizali, na ga Nguluwi mmigalile Nguluwi. Nawabubuwala ng'hatu na heye.&#8221;</div><div class="s">Mbuli ya uzilipuko</div><div class="r">(Matei 22:23-33; Lukasi 20:27-40)</div><div class="p"> 18Masadukayo, nawawele wolonga kota kuduhu uzilipuko kwa wabagame, nawamlutila Yesu na kumuuza, 19&#8220;Mlangusa, Musa nakatulajiza hino, wone munhu yabagame na kuleka mchewake ne kuwa na mwana, mng'holoze imgana yamhalile ayo mdala yafililwe na mlume wa heye, leka yampondele wana mng'holoze. 20Lelo nakwali na wanhu saba wa lukolo lumwe. Wa mwaluko nakahola, nakabagama ne kuwa na mwana. 21Na mng'holoze wa keli nakamhola yula mdala yafililwe na mlume wa heye, na heye kahi nakabagama ne kuleka mwana, na mng'holoze wa kadatu iwa hihyo. 22Weng'ha saba nawabagama ne kuleka mwana. Hamba na yula mdala yafililwe na mlume wa heye nakabagama. 23Lelo zuwa lya wabagame kuzilipuka, mdala ayo kowa mdala wa yalikohi? Weng'ha saba nawali wamhesile.&#8221; 24Yesu nakawalonjela, &#8220;Hemwe muwifya kwa vila hamgazelele Maandiko Matakatifu ne mong'ho wa Nguluwi. 25Mina wabagame howozilipuka hawohesa ne kuhesigwa hebu, wowa kota wahilisi wa kilanga. 26Ila mbuli ya kuzilipuka kwa wabagame, ndaze, hamsomile chitabu cha Musa kuli honhu ha chila chisosolo lochali chikwaka chiluli? Nguluwi nakamlonjela Musa, heni ndo Nguluwi wa Abulahamu na Nguluwi wa Isaka na Nguluwi wa Yakubu. 27Lelo heye hawele Nguluwi wa wabagame, ila heye ka Nguluwi wa wawele wakomu. Hemwe muwifya ng'hatu.&#8221;</div><div class="s">Ilajizo liwele likulu</div><div class="r">(Matei 22:34-40; Lukasi 10:25-28)</div><div class="p"> 28Mlangusa yumwenga wa malajizo ga Musa nakoya, nakahulika kilewa kwa hewo. Loyawene Yesu nakawedichila goya Masadukayo, nakalawila na kumuuza, &#8220;Kuli Malajizo geng'ha ga Nguluwi, lilikohi liwele likulu kupuluta geng'ha?&#8221; 29Yesu nakamwidichila, &#8220;Lya mwaluko ndo ali, &#8216;Hulichize Isilaeli! Mkulu Nguluwi wa hetwe ndo yaliyeka Mkulu. 30Umgane Mkulu Nguluwi wa hegwe kwa nhumbula ya hegwe yeng'ha na kwa muhe wa hegwe weng'ha na kwa luhala lwako lweng'ha na kwa mong'ho wa hegwe weng'ha.&#8217; 31Na lya keli ndo ali, umgane youlingikalasa habehi, kota vyoulingigana gwegwe baho. Kuduhu ilajizo linji liwele likulu kupuluta gano.&#8221;</div><div class="p"> 32Lelo yula mlangusa wa malajizo ga Musa nakamlonjela, &#8220;Goya Mlangusa! Kulonga kukomya kota Nguluwi ndo yumwe hela na kuduhu yunji ila heye. 33Na igana munhu kumgana Nguluwi kwa nhumbula yeng'ha na kwa luhala lweng'ha na kwa mong'ho weng'ha na kumgana youlingikalasa habehi kota vyoulingigana gwegwe baho. Mbuli ayi ndo itanganiche ng'hatu kupuluta kulavya nhambiko ya miwunde na nhambiko za kulakazwa.&#8221; 34Yesu navyoyawene kota ayu munhu nakamwidichila goya, nakamlonjela, &#8220;Hegwe huwele kutali na Undewa wa Nguluwi.&#8221; Kulawila aho, kuduhu ne munhu yajezile kumuuza chinhu.</div><div class="s">Mbuli ya Kilistu Mlohozi</div><div class="r">(Matei 22:41-46; Lukasi 20:41-44)</div><div class="p"> 35Yesu naloyali yolangusa mng'handa ya Nguluwi, nakauza, &#8220;Lekachoni walangusa wa Malajizo ga Musa wangulonga kota Kilistu Mlohozi ndo mwana wa Daudi? 36Heye Daudi yolongozwa na Muhe Yelile nakalonga,</div><div class="q">&#8220; &#8216;Mkulu Nguluwi nakamlonjela mkulu wa heni,</div><div class="q">wikale hano kudilo kwa heni,</div><div class="q">mbaka ndiwawiche wang'honyo wa hegwe hasi ha magulu ga hegwe.&#8217;</div><div class="p"> 37&#8220;Heye Daudi nakamchema Kilistu Mkulu. Lelo Kilistu Mlohozi kowa ndaze mwana wa Daudi?&#8221;</div><div class="s">Yesu kanguwalonjela wanhu mbuli ya walangusa wa Malajizo ga Musa</div><div class="r">(Matei 23:1-36; Lukasi 20:45-47)</div><div class="p">Lung'hongola lwa wanhu nalwali lumuhulichiza kwa usangalalo. 38Kuli malanguso ga heye, Yesu nakalonga, &#8220;Milolele na walangusa wa Malajizo ga Musa, walingugana walingukolakola wavalile mikanzu milefu na kulamsigwa na wanhu chiukulu kuli masoko, na kugana kikalisa honhu hatanganiche kuli ng'handa za kusalila, 39na kuhagula honhu hatanganiche mng'handa za kusalila na honhu hatanganiche hali mnvina. 40Na kuwabunza ng'handa kwa usugu wawo, wadala wafililwe na walume wawo, aku wochisinjizila kumlanda Nguluwi kwa kulutilila! Wogazigwa lukami kwa wihe wa hewo.&#8221;</div><div class="s">Ndolendole ya mdala yafililwe na mlume wa heye</div><div class="r">(Lukasi 21:1-4)</div><div class="p"> 41Yesu nakekala habehi na honhu nahowali wolavya ndolendole. Nakawa yolola wanhu wenji lowali wolavya sendi na kujela mli isanduku lya ndolendole kuli ng'handa ya Nguluwi. Wawele na lufufu wenji nawalavya sendi nyinji. 42Aho nakoya mamo yumwe yafililwe na mlume wa heye, mzunwa, nakalavya migwala mili midodo ja sendi. 43Aho Yesu nakawachema walanguswa wa heye, nakuwalonjela, &#8220;Ndanguwalonjelani ndikomya, mamo ayu yafililwe na mlume wa heye, mzunwa, nakalavya chasi chinji mli isanduku lya ndolendole kusinda chowalavile wanji weng'ha. 44Mina wanhu wawele na lufufu nawalavyaga ndolendole kulawa kuli lufufu nalowawele nawo. Ila ayu mamo kwa uzunwa wa heye, nakalavya chila chinhu choyawele nacho.&#8221;</div>
 </div>
 </div>
</div>

Yesu nakaluka kulonga na hewo kwa nhelo, “Nakwali na munhu yumwe nakalima mgunda wa zabibu. Nakazungulusila lugagala, na hagati nakabawa izimbo lya kukamila divai, nakazenga chidandalo kahi. Nakawabasila mgunda awo walimi, na kaheluka isi ya kutali. Mhela wa kubeta, nakamlajiza chitumagwa wa heye kwa wala walimi, yakamigalile chasi cha mbena cha mgunda wa heye wa zabibu. Wala walimi, nawamibata, wamsubula, nawamhilusa ne chinhu. Nakamlajiza kahi chitumagwa yunji, ayu kahi nawamlumiza mutwi na kumditila mbuli za kumbasa soni. Yula yawele na mgunda nakamlajiza chitumagwa yunji, na heye nawamhola nawamkopola. Na wamwenga wenji walajizwe nawatowigwa na wanji nawakopoligwa. Yoyaponile kulajizwa nayali mwanage mlume yamganile. Hamba nakamlajiza kwa yawabasile mgunda, nakejesa kata, ‘Hanji womhulichiza mwana wa heni.’ Ila wala walimi nawelonjela hewo wawo walonga, ‘Ayu ndo yohalila, lelo tumkopole na mgunda wa zabibu tohalila hetwe!’ Baho wamibata ayula yatumigwe, nawamkopola wamtaga kutali na hawele mgunda wa zabibu.”
Yesu nakawauza, “Yowa ndaze kwa ayula yawele na mgunda wa zabibu? Ndanguwalonjela, kokuya kuwabagamiza wanhu weng'ha na kuwabasila wanhu wanji aula mgunda. Ndaze, hamsomile Maandiko aga?
“Alila iganga lyowalilemile walinguzenga,
liwa iganga likulu lya msisi.
Mkulu ndo yaditile mbuli ayi,
nayo ndo ya kububuwaza ng'hatu kwa hetwe.”
Watambika wakulu na walangusa wa Malajizo ga Musa na wasekulu, nawavizela kota nhelo ayi nayali kwa chiwalo cha hewo. Lelo nawajeza kumibata, ila nawalidumba ikugusi lya wanhu. Lelo nawamleka, nawaluta.


Lelo Mafalisayo wamwenga na vitumagwa wa chilundo cha Helodi, nawatumigwa leka wamgwilize Yesu kwa ulonzi wa heye. Nawamlutila, na kumlonjela, “Mlangusa, tuvizela kota hegwe ndo munhu utanganiche ulingulonga kwa kukomya na hulingumdumba munhu yoneche. Na ukulu wa munhu hauwele chinhu kwa hegwe, ila kwangulangusa kukomya kweng'ha kuwala Nguluwi. Ndaze, yowa goya kulavya kodi kwa mndewa wa Loma, ama hebu? Tulavye ama tuleche kulavya?” Ila Yesu nakavizela uhadi wa hewo, nakawalonjela, “Lekachoni mwangunjeza? Mndajile alyo igwala ndililole.” Nawamlajila. Na heye nakawauza, “Mutwi na itagwa ali ndo lya whaani?” Nawamwidichila, “Ndo wa mndewa wa Loma.” Yesu nakawalonjela, “Ga Kaizali mmigalile Kaizali, na ga Nguluwi mmigalile Nguluwi. Nawabubuwala ng'hatu na heye.”


Masadukayo, nawawele wolonga kota kuduhu uzilipuko kwa wabagame, nawamlutila Yesu na kumuuza, “Mlangusa, Musa nakatulajiza hino, wone munhu yabagame na kuleka mchewake ne kuwa na mwana, mng'holoze imgana yamhalile ayo mdala yafililwe na mlume wa heye, leka yampondele wana mng'holoze. Lelo nakwali na wanhu saba wa lukolo lumwe. Wa mwaluko nakahola, nakabagama ne kuwa na mwana. Na mng'holoze wa keli nakamhola yula mdala yafililwe na mlume wa heye, na heye kahi nakabagama ne kuleka mwana, na mng'holoze wa kadatu iwa hihyo. Weng'ha saba nawabagama ne kuleka mwana. Hamba na yula mdala yafililwe na mlume wa heye nakabagama. Lelo zuwa lya wabagame kuzilipuka, mdala ayo kowa mdala wa yalikohi? Weng'ha saba nawali wamhesile.” Yesu nakawalonjela, “Hemwe muwifya kwa vila hamgazelele Maandiko Matakatifu ne mong'ho wa Nguluwi. Mina wabagame howozilipuka hawohesa ne kuhesigwa hebu, wowa kota wahilisi wa kilanga. Ila mbuli ya kuzilipuka kwa wabagame, ndaze, hamsomile chitabu cha Musa kuli honhu ha chila chisosolo lochali chikwaka chiluli? Nguluwi nakamlonjela Musa, heni ndo Nguluwi wa Abulahamu na Nguluwi wa Isaka na Nguluwi wa Yakubu. Lelo heye hawele Nguluwi wa wabagame, ila heye ka Nguluwi wa wawele wakomu. Hemwe muwifya ng'hatu.”


Mlangusa yumwenga wa malajizo ga Musa nakoya, nakahulika kilewa kwa hewo. Loyawene Yesu nakawedichila goya Masadukayo, nakalawila na kumuuza, “Kuli Malajizo geng'ha ga Nguluwi, lilikohi liwele likulu kupuluta geng'ha?” Yesu nakamwidichila, “Lya mwaluko ndo ali, ‘Hulichize Isilaeli! Mkulu Nguluwi wa hetwe ndo yaliyeka Mkulu. Umgane Mkulu Nguluwi wa hegwe kwa nhumbula ya hegwe yeng'ha na kwa muhe wa hegwe weng'ha na kwa luhala lwako lweng'ha na kwa mong'ho wa hegwe weng'ha.’ Na lya keli ndo ali, umgane youlingikalasa habehi, kota vyoulingigana gwegwe baho. Kuduhu ilajizo linji liwele likulu kupuluta gano.”
Lelo yula mlangusa wa malajizo ga Musa nakamlonjela, “Goya Mlangusa! Kulonga kukomya kota Nguluwi ndo yumwe hela na kuduhu yunji ila heye. Na igana munhu kumgana Nguluwi kwa nhumbula yeng'ha na kwa luhala lweng'ha na kwa mong'ho weng'ha na kumgana youlingikalasa habehi kota vyoulingigana gwegwe baho. Mbuli ayi ndo itanganiche ng'hatu kupuluta kulavya nhambiko ya miwunde na nhambiko za kulakazwa.” Yesu navyoyawene kota ayu munhu nakamwidichila goya, nakamlonjela, “Hegwe huwele kutali na Undewa wa Nguluwi.” Kulawila aho, kuduhu ne munhu yajezile kumuuza chinhu.


Yesu naloyali yolangusa mng'handa ya Nguluwi, nakauza, “Lekachoni walangusa wa Malajizo ga Musa wangulonga kota Kilistu Mlohozi ndo mwana wa Daudi? Heye Daudi yolongozwa na Muhe Yelile nakalonga,
“ ‘Mkulu Nguluwi nakamlonjela mkulu wa heni,
wikale hano kudilo kwa heni,
mbaka ndiwawiche wang'honyo wa hegwe hasi ha magulu ga hegwe.’
“Heye Daudi nakamchema Kilistu Mkulu. Lelo Kilistu Mlohozi kowa ndaze mwana wa Daudi?”


Lung'hongola lwa wanhu nalwali lumuhulichiza kwa usangalalo. Kuli malanguso ga heye, Yesu nakalonga, “Milolele na walangusa wa Malajizo ga Musa, walingugana walingukolakola wavalile mikanzu milefu na kulamsigwa na wanhu chiukulu kuli masoko, na kugana kikalisa honhu hatanganiche kuli ng'handa za kusalila, na kuhagula honhu hatanganiche mng'handa za kusalila na honhu hatanganiche hali mnvina. Na kuwabunza ng'handa kwa usugu wawo, wadala wafililwe na walume wawo, aku wochisinjizila kumlanda Nguluwi kwa kulutilila! Wogazigwa lukami kwa wihe wa hewo.”


Yesu nakekala habehi na honhu nahowali wolavya ndolendole. Nakawa yolola wanhu wenji lowali wolavya sendi na kujela mli isanduku lya ndolendole kuli ng'handa ya Nguluwi. Wawele na lufufu wenji nawalavya sendi nyinji. Aho nakoya mamo yumwe yafililwe na mlume wa heye, mzunwa, nakalavya migwala mili midodo ja sendi. Aho Yesu nakawachema walanguswa wa heye, nakuwalonjela, “Ndanguwalonjelani ndikomya, mamo ayu yafililwe na mlume wa heye, mzunwa, nakalavya chasi chinji mli isanduku lya ndolendole kusinda chowalavile wanji weng'ha. Mina wanhu wawele na lufufu nawalavyaga ndolendole kulawa kuli lufufu nalowawele nawo. Ila ayu mamo kwa uzunwa wa heye, nakalavya chila chinhu choyawele nacho.”

بشنويد Malichi 12