1Makabeo 2
2
2. NAREHITR’I MATATIASY NY ADY MASINA
I Matatiasy sy ireo zanany lahy
1Tamin’izany andro izany no nisehoan’i Matatiasy#2,1 I Matatiasy, fanomezan’i Iaveh, araka ny hevitry ny teny., zanak’i Joany#2,1 Joany, dia zanak’i Simeôna, taranak’i Asamona; ka avy amin’izany anarana izany no nanaovana ny anaran’ny fianakaviany hoe Asmôneanina. zanak’i Simeôna, mpisorona avy amin’ireo zanak’i Jôariba#2,1 Zanak’i Jôariba; Ny fianakavian’i Jôariba no anisan’ireo fianakavia-mpisorona 224 voalaza ao 1Tan 24,7., tao Jerosalema, izay nonina tany Modìna#2,1 Modìna, dia tanàna ao avaratra atsinanan’i Lidà, akaikikaikin’ny Ranomasina Mediteranea, ao avaratra andrefan’i Jerosalema.. 2Nanan-janaka dimy#2,2 Nanan-janaka dimy: Izy dimy lahy ireo dia nanana fanampin’anarana hoentina manambara ny toetrany sy ny asany na ny vintany. Ny an’i Jodasy dia nampiana hoe Makabeo, ka ny hevitr’izany dia hoe: Mpamely tantanana ny fahavalo ary samy nisy heviny daholo ny azy dimy lahy. lahy izy, dia i Joany natao hoe Gadia, 3i Simôna nantsoina hoe Tasì, 4i Jodasa natao hoe Makabeo, 5i Eleazara natao hoe Abarôna, ary i Jonatasa natao hoe Apfosa. 6Nahita ity fanevatevana izay nataon’ny olona any amin’i Jodà sy i Jerosalema i Matatiasy, ka nanao hoe: 7«Indrisy, nahoana ange ity izaho no teraka hahita ny faharavan’ny fireneko sy ny faharavan’ny tanàna masina, ka no dia hijanom-poana eto; kanefa izy ity, efa mby an-tanan’ny fahavalo, 8ny fitoerany masina efa anjakan’ny hafa firenena? Ny tempoliny, tonga toy ny fonenan’olona tsy valahara; 9ny fanaka sarobidy, izay voninahitra ho azy, lasan-ko babo; ny zanany madinika naripaka teny amin’ny arabeny, ny sabatry ny fahavalo mandavo ireo zatovony. 10Firenena iza moa no tsy nandova ny fanjakany sy tsy nanana ny anjara babony teto aminy? 11Ny haingony rehetra nesorina taminy; nahazaka tena izy nefa tonga andevo. 12Ny zavatra masina sy kanto ary be voninahitra rehetra nananantsika, voarava sy voavetan’ny firenena avokoa. 13Ka nahoana àry ity isika no mba velona foana ihany?» 14Tamin’izay i Matatiasy, mbamin’ireo zanany, dia nandrovitra ny fitafiany, niakanjo malailay, ary nanao fisaonana mafy.
Fitsapana tamin’ny sorona tao Modìna
15Dia tonga tao Modìna handahatra fanaovan-tsorona ireo manamboninahitry ny mpanjaka, nomena raharaha hanery ny olona hivadika. 16Israelita maro be no nomba azy ireo; ary i Matatiasy sy ireo zanany dia nivory ihany koa. 17Niteny tamin’i Matatiasy ireo irak’i Antiôkosy, ka hoy izy taminy: «Ianao eto an-tanàna no lohany indrindra, voahaja sy mahamena-maso mihoatra noho ny sisa rehetra ary maro zanaka aman-drahalahy. 18Koa ianao no aoka hanatona voalohany, hanatanteraka ny didin’ny mpanjaka toraky ny efa nataon’ny firenena rehetra, sy ny lehilahy amin’i Jodà, mbamin’ireo tafajanona any Jerosalema, dia ho anisan’ny sakaizan’ny mpanjaka avokoa ianao sy ny ankohonanao, samy hahazo firavaka volamena amam-bolafotsy sy fanomezana maro ianao mbamin’ireo zanakao.» 19Ary i Matatiasy namaly niteny tamim-peo avo nanao hoe: «Na dia hanaiky an’i Antiôkosy avokoa aza ny firenena rehetra anatin’ny fanjakany, ka samy hahafoy ny fombam-pivavahan’ny razany, sy hanaraka an-tsitrapo ny didiny, 20izaho sy ireo zanako aman-drahalahiko kosa hanaraka ny faneken’ny razanay. 21Sanatria anay ny hanary ny lalàn’Andriamanitra amam-pitsipiny! 22Tsy hanaiky ny didin’ny mpanjaka izahay, ka hiala amin’ny fombam-pivavahana, na ho amin’ny ankavanana na ho amin’ny ankavia.» 23Vao tapitra izay teniny izay, dia nisy Jody anankiray nandroso teo imason’ny olona rehetra teo hanao sorona, araka ny didin’ny mpanjaka, teo amin’ny ôtely natsangana tao Modìna. 24Nony nahita izany i Matatiasy, dia tezitra sady niontana ny fony; navelany hisondrotra araka ny lalàna ny hatezerany#2,24 Navelany hisondrotra araka ny lalàna ny hatezerany: Misy fahatezerana masina dia ny fahazotoana hiaro ny voninahitr’Andriamanitra sy ny fivavahana amin’ny famelezana ny mpivadika, fa indrindra ireo mpanafintohina ny namany sy mitarika azy na manery azy hivadika., ka niantoraka namono an-dralehilahy teo amin’ny ôtely izy. 25Novonoiny niaraka tamin’izay koa ilay manamboninahitry ny mpanjaka, nanery hanao sorona, sady nazerany ny ôtely. 26Toy izany no nirehetan’ny zotom-pony hiaro ny lalàna, toy ny nataon’i Finea#2,26 I Finea dia zanak’i Eleazara ary zafin’i Aarôna mpisorona lehibe; ny reniny dia i Fotiela (Eks 6,25). izay namono an’i Zambrì#2,26 I Zambrì dia anisan’ny loholona tamin’ny Jody, nefa noho izy nanao fijangajangana tamin’ny vehivavy Moabita anankiray, teo anatrehan’ny fiangonana, dia nitondra lefom-pohy i Finea, ka nataony indray nandefona izy roa ka maty terỳ., zanak’i Salôma.
27Dia nandeha eran’ny tanàna i Matatiasy, niantso tamim-peo avo hoe: «Izay rehetra manam-pahazotoana hiaro ny lalàna sy mitana ny fanekena, samia mivoaka sy manaraka ahy avokoa.» 28Izay izy mbamin’ireo zanany, dia nandositra nankany an-tendrombohitra; nilaozany izay rehetra nananany tao an-tanàna.
Fitsapana momba ny sabata, tany an’efitra
29Nisy Jody maro be koa, izay nikatsaka ny fahamarinana sy ny lalàna ka nidina tamin’izay ho any an’efitra, 30mba honina any, dia izy mbamin’ny vady aman-janany, sy ny biby fiompiny koa, satria efa nandifotra azy ireo loatra ny loza nanjò azy. 31Nilazana ny manamboninahitry ny mpanjaka mbamin’ireo miaramila tao Jerosalema, amin’ny tanànan’i Davida, fa nisy olona nandika ny didin’ny mpanjaka, lasa nidina any an’efitra, amin’ny toerana fierena miafina. 32Niaraka tamin’izay, dia lasa maro izy ireo nanenjika azy. Nony trany izy, dia nitoby teo an-tandrifiny, nivonon-kamely azy amin’ny andro sabata. 33Hoy izy taminy: «Aoka izay amin’izao. Mivoaha ianareo, tanteraho ny didin’ny mpanjaka, dia ho velona ianareo.» 34Hoy ny navalin’ny Jody: «Tsy hivoaka izahay, ary tsy hankatò ny didin’ny mpanjaka, fa ho fandikana ny andro sabata izany.» 35Niaraka tamin’izay dia nandraikitra ny ady taminy ny Sirianina. 36Tsy namaly azy na nitora-bato azy iray akory, na nanampina ny fiereny izy ireo. 37«Aoka isika ho faty avokoa amin’ny fahatsoram-pontsika, hoy izy ireo! Ny lanitra sy ny tany no vavolombelona mahita anay, fa vonoinareo tsy an-drariny izahay.» 38Dia nasian’ny miaramila tamin’ny andro sabata izy ireo, ka maty avokoa izy mbamin’ny vady aman-janany sy ny biby fiompiny, sahabo ho arivo no isan’ny olona.
Fiasan’i Matatiasy sy ny antokony
39Nalahelo mafy i Matatiasy sy ireo sakaizany nandre izany vonoana izany. 40Ary izy ireo nifampilaza hoe: «Raha samy manao toy izany nataon’ny rahalahintsika izany avokoa isika, ka tsy miady amin’ny firenena mba hiaro ny aintsika sy ny satam-pirenentsika dia hofongoran’izy ireo vetivety eto ambonin’ny tany isika.» 41Koa izao no fikasana nataon’izy ireo, tamin’izay andro izay: «Na iza na iza tonga hiady amintsika amin’ny andro sabata, dia hasiantsika, fa tsy hety hovonoiny fotsiny, toy ny nataon’ireo rahalahintsika tao am-piereny isika.» 42Tamin’izay nisy antokon’ny Asideanina#2,42 Antokon’ny Asideanina: hebreo. Kasidima. Ny hevitr’izany anarana izany dia hoe Mpivavaka, tia vavaka. Nisy Jody maromaro, na dia talohan’ny andron’ny Makabeo aza, izay nifikitra tamin’ny lalàna ka nisakana mafy, araka izay azony natao, ny hevitra amam-pomba fanaon’ny mpanompo sampy, tsy haiditra ao amin’ny Jody. Ny mazoto indrindra tamin’izy ireo, dia nanatona an-dry i Makabeo mba hiaro ny finoan-drazany (jereo toko 7,13, ka ampitahao amin’ny 2Mak 14,6). tonga nomba azy koa, ka ny anisan’ireo dia lehilahy mahery amin’i Israely, dia izay rehetra niraiki-po tamin’ny lalàna avokoa. 43Nanatona azy ireo koa izay rehetra nitady ho afaka amin’ny loza nanjo, ka nampitombo ny heriny. 44Nony efa nahavonona tafika toy izany izy ireo, dia nasiany tamin’ny hatezerany ireo mpivadika, ary tamin’ny fahavinirany ireo tsy mpivavaka; any amin’ny firenena no nandosiran’izay sisa afaka nitady vonjy. 45Notetezin-dry i Matatiasy mbamin’ireo zanany ny tany, ka noravany ny ôtely, 46noforàny an-keriny ny zazalahy rehetra hitany tsy voafora teo amin’ny tanin’i Israely, 47ary nenjehiny ireo izay nobontsinin’ny fiavonavonana. Nahomby ny raharaha nokendreny noho ny fitarihany azy. 48Ny lalàna no antony niadiany dia ny hiaro#2,48 Ny antony niadinay dia ny hiaro ny lalàna: Ny firenena mpanompo sampy sy ny mpanjaka Antiôkosy nitady hanafoana mihitsy ny lalàn’i Môizy. Tsy nahomby anefa izy ireo fa noravan-dry Makabeo ny heviny. azy amin’ny herin’ny mpanompo sampy sy ny herin’ny mpanjaka; ary tsy nimalo teo anatrehan’ny mpanota izy ireo.
Didim-pananan’i Matatiasy sy ny nahafatesany
49Nony nipaka ny fara andron’i Matatiasy, dia hoy izy tamin’ireo zanany: «Ankehitriny, manjaka ny fiavonavonana, ary mamely ny famaizana, ka andron’ny fandravana sy fahatezerana mirehitra izao. 50Ka aoka ianareo, anaka, hanampatra ny fahazotoanareo hiaro ny lalàna, ary afoizo ho an’ny faneken’ny razantsika ny ainareo. 51Tsarovy ny asa nataon’ny razantsika tamin’ny androny, ary hahazo voninahitra sy anarana tsy mety maty ianareo. 52Moa va tsy niseho ho nahatoky i Abrahama tamin’ny fizahan-toetra, ary moa ve tsy nekena ho fahamarinana ho azy ny finoany? 53Nitandrina ny didy i Josefa tamin’ny andron’ny fahoriany, ka tonga tompon’i Ejipta izy. 54Nirehi-pahazotoana hiaro ny zòn’Andriamanitra i Finea razantsika, ka nahazo antoka ny fisoronana masina. 55Nahatanteraka ny teny nomeny i Jesosa, ka tonga mpitsara tamin’i Israely. 56Nitsangan-ko vavolombelona nilaza teo anatrehan’ny fiangonana i Kaleba#2,56 I Kaleba, dia lehilahy tsara fanahy anisan’ireo 12 lahy nirahin’i Môizy hisafo ny tany Kanaana. Ny rainy dia Jefone Kenezeanina (jereo Jôs 14,6), ka nahazo zaratany anankiray teo amin’ny tany. 57Ny fitiavam-bavak’i Davida no nahazoany seza fiandrianana ho amin’ny taona mandrakizay#2,57 Taona mandrakizay: Ny fifandimbiasan’ny taranak’i Davida tamin’ny fanjakana efa tsy nitohy intsony hatramin’ny ela, dia hatramin’ny siekla maromaro tamin’izay. Nefa fantatr’i Matatiasy, araka ny tenin’ny mpaminany, fa izany fanjakan’i Davida izany dia mbola hajoron’ny iray amin’ny taranany, dia ny Mesia, ka tsy hanam-paharetana intsony na oviana na oviana.. 58Ny nirehetan’ny fahazotoan’i Elia hiaro ny lalàna no nipaohana azy any an-danitra#2,58 Elia nopaohina any an-danitra. Jereo 2Mp 2,1.. 59Ny toky nananan’i Ananiasa sy i Azariasa ary i Mizaela#2,59 Ananiasa, Azariaza, Mizaela. Jereo Dan 1,6,7. no namonjena azy tamin’ny lelafo. 60Ny tsy fananana tsiny ny namonjena an’i Daniela#2,60 Daniela Jereo Daniela 6. tamin’ny vavan’ny liona. 61Diniho amin’izay, eran’ny taona rehetra, fa tsy mba resy izay rehetra nanantena azy. 62Aza matahotra izay rahom-bavan’olona mpanota, fa mivarin-ko amin’ny fahalòvana aman-kankana ny voninahiny. 63Anio izy manandra-tena, ary rahampitso izy tsy ho hita intsony, satria miverin-ko amin’ny vovony izy; ka levona foana ny fisainany. 64Koa matanjaha sy mahereza fo ianareo anaka, hiaro ny lalàna, fa izy no hanananareo voninahitra. 65Indro i Simôna rahalahinareo, fantatro fa lehilahy tsara torohevitra izy, ka mihainoa azy mandrakariva, fa dia hanjary ray ho anareo izy. 66Aoka i Jodasy Makabeo, lehilahy mahery sy be herim-po hatramin’ny fahatanorany, no ho lohan’ny tafikareo sy hitarika ny ady amin’ny firenena. 67Ataovy homba anareo izay rehetra mitandrina ny lalàna, ary mamalia ny ratsy natao tamin’ny firenenareo. 68Valio ny nataon’ny firenena#2,68 Valio ny nataon’ny firenena. Ny firenena mitady hanimba an’i Israely sy hampiala azy amin’ny fivavahana marina, ary mamono ny Israelita tsy manan-tsiny amin-karomotana efa lozan-tany, ka valio araka ny mendrika azy izy. tamin’i Israely, ary tandremo ny didin’ny lalàna.» 69Nony avy nitso-drano azy ireo izy, dia nangonina any amin’ny razany. 70Tamin’ny taona faha-146#2,70 Tamin’ny taona 146. Araka ny fanisan-taonan’ny Grika Seleokidesa, dia ny taona 166 talohan’i Jesoa Kristy izany. izy no maty, ary tao amin’ny fasan-drazany ao Modìna izy no nalevin’ireo zanany ary nisaona azy tamin’ny fisaonana lehibe i Israely.
Baiboly Katolika © La Société Biblique Malgache, 2003.