Mateo 13

Paꞌsarayarinsoꞌ

(Marcos 4.1-9; Lucas 8.4-8)

1Naporoꞌ tahuëri pëi quëran pipirahuaton, sonoꞌ yonsanquë huënsëconin. 2Inaquë notohuaroꞌ piyapiꞌsaꞌ niyontonpi natanacaiso marëꞌ. Huaꞌhuayatërahuëꞌ tancapitohuachinara, potiquë yaꞌconahuaton, huënsëmarin. Iiꞌ yonsánshaquë huarëꞌ piyapiꞌsaꞌ yamorapi. 3Nisha nisha pënënto nanan aꞌchintërin. Ma pochinsona nininsopita aꞌchintárin ayonquicaso marëꞌ.

Aꞌchintaton, itapon: “Aꞌna quëmapi shaꞌtapon paꞌsarin. 4Tricoraya iminquë paꞌsarayarin papotacaso marëꞌ. Paꞌsarayahuachina, aꞌnaquën yaꞌpirin iraquë huarëꞌ paꞌsarayarin. Iraquë huarëꞌ anotërin niꞌton, inairaroꞌsari huëcapairahuatonaꞌ, pëꞌyaquipi huachi. 5Aꞌnaquën yaꞌpirin naꞌpiroquë paꞌsarayarin, piꞌpian piꞌpian noꞌpaꞌ yaꞌhuërinquë. Shimënshin noꞌpaꞌ niꞌton, shiarahuaton, papotopirinhuëꞌ. 6Piꞌiri chiníquën piꞌcahuachina, yaahuirin. Piꞌpisharaꞌhuaya itëhuanin niꞌton, ahuirin huachi. 7Aꞌnaquën yaꞌpiriontaꞌ nahuanoquë paꞌsarayarin. Inaquë papotopirinhuëꞌ, nahuanoꞌsarintaꞌ papotërin. Aꞌshinahuatonaꞌ, imotërin huachi. Napoaton co nitërinhuëꞌ. 8Aꞌnaquënso nipirinhuëꞌ noyaroꞌpaquë paꞌsarayarin. Inaquë noya papotërin. Aꞌshinpachina, shaꞌnin quëran naꞌcon naꞌcon nitërin. Aꞌnaquën cara shonca, cara shonca nitërin. Aꞌnaquën saota shonca, saota shonca nitërin. Aꞌnaquën pasa, pasa nitërin. 9Huëratëhuanpatamaꞌ, noya natanatomaco, yonquicoꞌ,” itërin Quisosori.

Pënënto nananquë aꞌchininsoꞌ

(Marcos 4.10-12; Lucas 8.9-10)

10Ina quëran caꞌtanoꞌsanënpitari yaꞌcaritahuatonaꞌ, natanpi. “¿Onpoatontaꞌ Maistro piyapiꞌsaꞌ aꞌchintohuatana, pënënto nanan quëran aꞌchintëran?” itopi.

11“Yosë huaꞌanëntërinsoꞌ co insontaꞌ inaora yonquinën quëran nitotërinhuëꞌ. Canpitasoꞌ yaꞌipiya aꞌchintaranquëmaꞌ. Aꞌnapitaso nipirinhuëꞌ co yaꞌipi aꞌchintarahuëꞌ. Pënënto nanan quëransáchin aꞌchintarahuë. 12Insosona noya natanpachinaco, Yosëri catahuarin noya yonquicaiso marëꞌ. Naꞌcon naꞌcon nitotapi. Aꞌnapitaso nipirinhuëꞌ co yanatëhuachinacohuëꞌ, Yosëri tananpitarin niꞌton, yaꞌipiya naniantapi huachi. 13Napoaton inapita huëꞌpachinara, sacai pochin aꞌchintërahuë. Natanaponaraihuëꞌ, co natëapihuëꞌ. Nicaponaraihuëꞌ, co yonquiapihuëꞌ. 14Iráca Isaiasëri ninoton, naporin:

‘Natanapomarahuëꞌ, co natëtaramahuëꞌ.

Nicapomarahuëntaꞌ co tëhuënchachin quënanaramahuëꞌ.

15Isopitasoꞌ co natantochináchinhuëꞌ cancantopi.

Nëꞌhuëya pochin cancantatonaꞌ, co yanatantopihuëꞌ.

Tanshirinso pochin cancantatonaꞌ, co yaquënantopihuëꞌ.

Noya niꞌpi naporini, quënanchitonahuëꞌ.

Noya natanpi naporini, cancanëna quëran nataintonahuëꞌ.

Co noyahuëꞌ yonquipisopita naniantatonaꞌ imarinaco naporini,

anoyacancanchitohuëꞌ,’ tënin Yosë iráca.

Ipora huantaꞌ naꞌa piyapiꞌsaꞌ ina pochin cancantopi.

16Canpitaso nipirinhuëꞌ, ma noya Yosë catahuarinquëmaꞌ niꞌton noya niꞌnamaco. Noya natanamaco. Napoaton noya cancantaramaꞌ. 17Iráca quëran huarëꞌ naꞌa pënëntonaꞌpiroꞌsaꞌ, noya piyapiꞌsaꞌ, inapita canpita niꞌnamasopita yaniꞌpirinahuëꞌ, co niꞌpihuëꞌ. Aꞌchintëranquëmasopitantaꞌ yanatanpirinahuëꞌ, co natanpihuëꞌ,” itërin Quisosori.

Tricoraya tapon naporinsoꞌ

(Marcos 4.13-20; Lucas 8.11-15)

18Ina quëran caꞌtanoꞌsanënpita aꞌchintaantarin. “Natanco iyaroꞌsaꞌ. Shaꞌtonaꞌpi shaꞌninso pochin nininsoꞌ aꞌchintantaꞌinquëmaꞌ noꞌtëquën nitotacamaso marëꞌ. 19Tricoraya paꞌsarayarëso pochin Yosë nanamën yaꞌipi parti aꞌchintërëꞌ. ‘Yosë yahuaꞌanëntarinquëmaꞌ,’ topachina, aꞌnaquën piyapiꞌsaꞌ ira pochin nipi. Nanamën natanpirinahuëꞌ, co yonquipihuëꞌ. Inairaroꞌsari huëcapairahuatonaꞌ, pëꞌyaquipiso pochin aꞌnaroáchin sopai huëꞌnin. Huëꞌsahuaton, Yosë nanamën natanpisoꞌ osërëtiirin. Ananiantërin huachi. 20Aꞌnaquën piyapiꞌsaso nipirinhuëꞌ, naꞌpiro pochin niconpi. Yosë nanamën natanahuatonaꞌ, aꞌnaroáchin paꞌyatatonaꞌ, natëpirinahuëꞌ, 21co cancanëna quëran huarëꞌ natëpihuëꞌ. Co chiníquën cancantatonaraihuëꞌ, co natëmiatopihuëꞌ. Maꞌsha onpohuachinara, aꞌnaroáchin yaaꞌpopi. Imapiso marëꞌ aparisitohuachinara, aꞌpopi huachi. 22Aꞌnaquën piyapiꞌsantaꞌ nahuanoꞌ yaꞌhuërinso pochin niconpi. Yosë nanamën natanpachinara, yaimapirinahuëꞌ, maꞌsharáchin yonquiatonaꞌ, naniantopi. ‘Naꞌa coriqui, maꞌsha, inapita yaꞌhuëtohuachincoi, nóya cancantarai,’ topirinahuëꞌ, co ina quëran noya cancantacasohuëꞌ nipirinhuëꞌ. Napoaton nahuanoꞌsari imotërinso pochin, maꞌsharáchin yonquiatonaꞌ, Yosë nanamën naniantopi. Co imamiatopihuëꞌ. 23Aꞌnaquën piyapiꞌsaso nipirinhuëꞌ, noyaroꞌpa pochin nipi. Yosë nanamën natanahuatonaꞌ, cancanëna quëran huarëꞌ natëpi. Cara shonca, cara shonca nitërinso pochin aꞌnaquën noyamiáchin imapi. Aꞌnaquëontaꞌ saota shonca, saota shonca nitërinso pochin noya imapi. Aꞌnaquëontaꞌ pasa, pasa nitërinso pochin yaꞌipi cancanëna quëran imatonaꞌ, noya noya imapi huachi,” itërin.

Pacatëroꞌ shaꞌninsoꞌ

24Ina quëran aꞌchintaantarin: “Aꞌnantaꞌ iyaroꞌsaꞌ, aꞌchintaantaꞌinquëmaꞌ Yosë huaꞌanëntërinsoꞌ nitotacamaso marëꞌ. Aꞌna patron iminpachina, noya trico shaꞌnin. 25Ina quëran tashihuachina, huëꞌësoiꞌ inimico huëꞌnin. Huëꞌsahuaton, inaquë chachin pacatëroꞌ trico pochin yaꞌnorinsoꞌ shaꞌquirin antaꞌ. Trico shaꞌninsoꞌ huancanaya ina huancanaya shaꞌquirin. Nani shaꞌpachina, paꞌnin. Co incari tërantaꞌ niꞌninhuëꞌ. 26Inantaꞌ pichopitahuaton, tricorëꞌ napopianachin yaꞌnorin. Cato chachin aꞌshinaponahuëꞌ, pacatërosoꞌ co nitërinhuëꞌ. Naporo huarëꞌ nohuitopi huachi. ‘Isosoꞌ co tricohuëꞌ, pacatëroꞌ,’ topi. 27Ina niꞌsahuatonaꞌ, piyapinënpitari shaꞌhuitonpi. ‘Noyarayasachin ashaꞌtopiranhuëꞌ, ¿onporahuatontaꞌ ina huáncana ina huancánachin pacatëroꞌ papotërin?’ itonpi. 28‘Inimiconëhuë naporin,’ itërin patronënari. Napohuachina, piyapinënpitari itaponaꞌ: ‘Nohuantohuatan, paatoi huaꞌchiꞌi, topiraihuëꞌ,’ itopi. 29‘Ama napotocosohuëꞌ. Ipora huaꞌtohuatamaꞌ, tricontaꞌ ocoiaramaꞌ. 30Tananpitocoꞌ cato chachin aꞌshiinaꞌ. Nani macacasoꞌ nanihuachin, sacatoroꞌsaꞌ shaꞌhuitarahuë. Pacatëroꞌton masahuatomaꞌ, tonpocoꞌ pënquë ahuiquitacaso marëꞌ. Ina quëran tricosachin masahuatomaꞌ, pëinëhuëquë acotoco huachi, itarahuë,’ tënin patron,” itërin Quisosori.

Mostasaraya pochin nininsoꞌ

(Marcos 4.30-32; Lucas 13.18-19)

31Ina quëran itaantarin: “Yosë huaꞌanëntërinsoꞌ aꞌchintaantaꞌinquëmaꞌ. Mostasaraya pochin ninin. Inaso yaꞌpirin piꞌpiraꞌhuaya niponahuëꞌ, 32iminquë shaꞌpatëra papotohuachina, panca taꞌan ninin. Nani aꞌshinpachina, inairaroꞌsaꞌ huëcatonaꞌ, inaquë pëirin,” itërin. (Inapochachin caniaritapon, caraíchin piyapi Yosë imapirinahuëꞌ, aꞌna tahuëri notohuaroꞌ piyapiꞌsaꞌ Yosë imasapi.)

Pan ahuëpocatërinso pochin nininsoꞌ

(Lucas 13.20-21)

33“Naquëranchin iyaroꞌsaꞌ Yosë huaꞌanëntërinsoꞌ aꞌchintaantaꞌinquëmaꞌ. Pan ahuëpocatërinso pochin ninin antaꞌ. Aꞌna sanapi pan nipachina, cara shonca quiro pochin trico noꞌmoꞌ manin. Masahuaton, piꞌpian tërantaꞌ pan ahuëpocatërinsoꞌ ayontohuachina, yaꞌipiya sëꞌcotaton, ahuëpocatërin huachi,” itërin Quisosori.

Maꞌpochinsona nininsoꞌ

(Marcos 4.33-34)

34Notohuaroꞌ piyapiꞌsaꞌ niyontonpachinara, naꞌa pënënto nanan shaꞌhuitërin. Maꞌpochinsona nininsoáchin shaꞌhuitërin. 35Iráca pënëntonaꞌpiri ninoton, ninshitërin.

“Piyapiꞌsaꞌ aꞌchintahuato, maꞌpochinsona nininsoꞌ aꞌchintarahuë.

Isoroꞌpaꞌ ninin quëran huarëꞌ co piyapiꞌsaꞌ nitotopirinahuëꞌ,

aꞌchintarahuë huachi,” tënin iráca ninoton.

Naporinso chachin ina pochin Quisosori aꞌchintarin.

Pacatëroꞌ tapon naporinsoꞌ

36Ina quëran piyapiꞌsaꞌ patahuaton, pëiquë yaꞌconconin. Inaquë caꞌtanoꞌsanënpitari itaponaꞌ: “Achin sacaiꞌ pochin pënënto nanan aꞌchintopirancoihuëꞌ. Pacatëroꞌ shaꞌpisoꞌ co nitotëraihuëꞌ. ¿Maꞌtaꞌ tapon naporan? Aꞌchintantacoi nitochii,” itopi. 37“Inta nipachin, aꞌchinchinquëmaꞌ. Patron ashaꞌtërinso pochin piyapiꞌsaꞌ aꞌchintërahuë. Yosë quëran quëmapico niꞌto, nanamën aꞌchinaꞌhuaso marëꞌ oꞌmarahuë. 38Isoroꞌpaꞌ panca imin pochin ninin. Yosë huaꞌanëntërinquë yaꞌconpisopitasoꞌ noya yaꞌpirin pochin nipi. Sopai natëpisopitaso nipirinhuëꞌ, pacatëroꞌ pochin niconpi. Co noyahuëꞌ cancantatonaꞌ, sopai natëpi. 39Inimico pacatëroꞌ shaꞌninso pochin sopai chachin nohuanton, co noyahuëꞌ nipi. Nitërinsoꞌ manëso pochachin ayaroꞌ tahuëri naniriarin. Nanihuachin, anquëniroꞌsaꞌ oꞌmaapi piyapiꞌsaꞌ macacaiso marëꞌ. 40Pacatëroꞌ ahuiquitërëso pochin ayaroꞌ tahuëri pënquë anaꞌintacasoꞌ yaꞌhuërin. 41Anquëniroꞌsaꞌ aꞌpahuato, yaꞌipi co noyahuëꞌ nipisopita ayontonapi huachi. Anishacancantonaꞌpiroꞌsantaꞌ masapi. 42Inapita masahuatonaꞌ, pënquë tëꞌyatapi. Inaquë chiníquën parisitatonaꞌ, naꞌnëráponaꞌ. 43Yosë natëpisopitaso nipirinhuëꞌ, nóya niꞌsarin. Piꞌi aꞌpininso pochin Yosë huaꞌanëntërinquë yaꞌnoapi. Huëratëhuanpatamaꞌ, noya natanatomaco, yonquicoꞌ,” itërin Quisosori.

Oro pochin nininsoꞌ

44Ina quëran itaantarin: “Isontaꞌ aꞌchinchinquëmaꞌ Yosë huaꞌanëntërinsoꞌ nitotacamaso marëꞌ. Aꞌna quëmapi yaꞌhuëpirinhuëꞌ. Aꞌna noꞌpaꞌ paꞌtaton, oro pochin nininsopita quënanconin. Acoporoꞌ yaꞌhuëpirinhuëꞌ, quënanconin. Paꞌyataton, imotantarahuaton, paꞌnin huachi. Yaꞌipi maꞌshanënpita paꞌanahuaton, coriqui canarin quëran, ina noꞌpaꞌ paꞌanconin huachi. ‘Quënanahuësoꞌ noya nóya,’ taꞌton, ina naꞌcon naꞌcon nohuantërin,” tënin. (Inapochachin Yosë huaꞌanëntinquëmasoꞌ naꞌcon naꞌcon nohuantocoꞌ, tapon naporin.)

Huirinaꞌpi paꞌton nininsoꞌ

45Ina quëran itaantarin: “Aꞌnantaꞌ aꞌchinchinquëmaꞌ Yosë huaꞌanëntërinsoꞌ nitotacamaso marëꞌ. Aꞌna quëmapi paꞌsárin huiri naꞌpiraꞌhuayaroꞌsaꞌ paꞌton nininsoꞌ yonicaso marëꞌ. 46Aꞌna tahuëri noya noya nininsoꞌ quënanin huachi. Naꞌcon paꞌtërin niꞌton, yaꞌipi maꞌshanënpita paꞌanahuaton coriqui canarin quëran paꞌanconin. ‘Ina naꞌcon naꞌcon nohuantërahuë,’ taꞌton, paꞌanin huachi,” itërin.

Sami pochin nininsoꞌ

47Ina quëran itaantarin: “Aꞌnantaꞌ aꞌchintaantaꞌinquëmaꞌ Yosë huaꞌanëntërinsoꞌ nitotacamaso marëꞌ. Sami manëso pochin ninin. Panca riti marëquë tëꞌyatohuatëra, notohuaroꞌ sami manëꞌ. Nisha nisha manëꞌ. 48Naꞌa sami yaꞌconpachina, yonsanquë oshirëꞌ. Ina quëran sami camayoroꞌsaꞌ huënsërahuatonaꞌ, sami nisha nisha huayonapi. Noya sami iꞌmëquë poꞌmorapi. Napoonin nininsopitaso nipirinhuëꞌ, tëꞌyatopi. 49Ayaroꞌ tahuëri inapochachin nisarin. Anquëniroꞌsaꞌ oꞌmarahuatonaꞌ, yaꞌipi piyapiꞌsaꞌ nisha nisha huayonapi. Yosë yonquipisopita noya acoapi. Aꞌnaquënso nipirinhuëꞌ, co noyahuëꞌ cancantopi niꞌton, 50pënquë tëꞌyatapi. Inaquë chiníquën parisitatonaꞌ, naꞌnërápona huachi,” itërin Quisosori.

51Ina quëran caꞌtanoꞌsanënpita natanin:

—Nani aꞌchintëranquëmasoꞌ ¿nitotëramaꞌ ti? itërin.

—Nani nitotërai, itopi.

52—Yosë quiricanën nani nitotaramaꞌ. Yosë huaꞌanëntërinsoꞌ aꞌchintëranquëmaꞌ niꞌton, pëiꞌ huaꞌanën pochin nisaramaꞌ. Pëiꞌ huaꞌanën noya nipachina, yaꞌipi pëinënquë yaꞌhuëpisopita noya nocomarin. Nani naꞌcon aꞌchintëranquëmaꞌ Yosë nanamën aꞌchinacamaso marëꞌ. Iráca ninshitopisoꞌ nitotëramaꞌ. Naporahuaton, aꞌnantaꞌ nashamiachin aꞌchintaranquëmaꞌ. Yaꞌipiya nitotatomaꞌ, aꞌchintëraꞌpiaramaꞌ, itërin Quisosori.

Nasaritoquë paantarinsoꞌ

(Marcos 6.1-6; Lucas 4.16-30)

53Nani aꞌchintohuachina, paꞌnin huachi. 54Yaꞌhuërinquë chachin paantarahuaton, niyontonpiso pëiquë aꞌchintarin. Piyapiꞌsaꞌ natanahuatonaꞌ, nisha nisha yonquiatonaꞌ, ninontopi.

—¡Maꞌpítacha nitotërin paya! ¿Macarisoꞌ aꞌchintomara? Piyapiꞌsaꞌ aꞌnaroáchin anoyatërin. ¿Onporahuatoncha nani maꞌsha nanitaparin nicaya? 55Huaꞌhuatapon quëran huarëꞌ nohuitërëhuaꞌ. Paꞌpinsoꞌ nontëcamayo. Aꞌshinsoꞌ Maria itopi. Iinpitantaꞌ nohuitërëhuaꞌ. Santiaco, Cosi, Simon, Cotasë, inapita itopi. 56Oshinpitantaꞌ isëquë yaꞌhuarin. Co Quisoso chiníquën nanantërinhuëꞌ. ¿Onporahuatontaꞌ nipachin ina pochin nitotërin? nitopi.

57Co natëtonaraihuëꞌ tëhuapi. Napohuachinara, Quisosori itërin:

—Iráca quëran huarëꞌ napopi. “Yaꞌipi piyapiꞌsari pënëntonaꞌpi noya natanpi. Ninanonënquë yaꞌhuëpisopitaso nipirinhuëꞌ, co noyahuëꞌ natanpi. Co quëmopinënpitari tërantaꞌ yanatëpihuëꞌ,” topi iráca. Noꞌtëquën napopi, tënin Quisoso.

58“Co Yosë quëran oꞌmarinhuëꞌ,” taꞌtonaꞌ, co cancanëna quëran huarëꞌ natëpihuëꞌ niꞌton, co naꞌa piyapiꞌsaꞌ aꞌnaroáchin anoyatërinhuëꞌ. Caraíchin caniaꞌpiroꞌsaꞌ anoyatërin.

Currently Selected:

Mateo 13: cbt

Highlight

Copy

Compare