Ri Matey 22
22
Ri c'ambal no'j chrij ri c'ulanem
1Ri Jesus xebutzijobej chi jumul, xebuch'abej ri winak pa c'ambal tak no'j, xubij chque:
2“Ri rajawibal ri Dios xa' junam ruc' jun ajawinel, ri xuban nimak'ij che ri u c'ulanem ri u c'ojol.
3Xebutak bic ri u tako'n che qui siq'uixic ri winak ri bim chque chi quec'oji' pa ri c'ulanem. Man xcaj ta c'ut xepetic.
4Xebutak chi bic niq'uiaj tako'n, xubij chque: ‘Chibij chque ri winak: Xepilitaj ri ama' tak wacax, xepilitaj ri awaj ri e nu k'obisam, ri wa utzirinak chic ronojel ri ula'bal c'o chic. Tisaj pa ri c'ulanem.’
5Ri winak c'ut man xeboc ta il, xebec. Ri jun xbe pa ri rulew. Ri jun chic xbe che u banic u c'ay.
6Niq'uiaj winak chic xequichap ri tako'n, xequiyok'o, xequicämisaj.
7Ri ajawinel, aretak xuto, xpe royowal. Xebutak bic ri rajch'ojab, xequicämisaj ri cämisanelab ri', xequiporoj ri qui tinimit.
8Xubij c'u ri ajawinel chque ri u tako'n: ‘Xutzir ronojel ri cäkacoj che ri c'ulanem. Ri winak c'ut ri e kula'm, man takal ta chque.
9Jix ba' chuchi' tak ri be, chebisiq'uij ulok pa ri c'ulanem conojel ri winak ri quebiriko.’
10Xebel bic ri tako'n pa tak ri be. Xequimulij conojel ri winak ri xequiriko, chi e utz chi man e utz taj. Jeri' xnoj ri ja che winak.
11Xoc bic ri ajawinel che quilic ri winak ri e ulam. Xril jun winak chila' ri man u cojom ta atz'iak ri cacoj pa ri c'ulanem.
12Xubij che: ‘Wachil, ¿jas xabano xatoc ulok waral, man a cojom ta c'u atz'iak ri cacoj pa ri c'ulanem?’
Ri are' man xch'awtaj.
13C'äte ri' ri ajawinel xubij chque ri u tako'n: ‘Chebiyutu' ri rakan u k'ab, chiq'uiaka' apan pa ri k'eku'm jela'. Cok' c'u na chila', cukuch'uch'ej na ri u ware.’
14E q'ui ri e siq'uim. Xak e quieb oxib c'ut ri e cha'om.”
Xquita' che ri Jesus we cäquitoj ri alcabal
15Aretak oc'owinak chi wa', ri pariseyib xebec xquijunaj qui wäch che u cojic jun c'amibal rech cakaj ri Jesus pa qui k'ab cumal ri kas e u tzij rech c'o caquitzujubej rech.
16Xequitak bic ri qui tijoxelab ruc' ri Jesus e cachil ri aj herodib, xquibij che: “Aj tij, keta'm chi ri lal cabij la ri kastzij. Keta'm chi ri lal quetijoj la ri winak ruc' kastzij che ri u be ri Dios, chi man coc ta la il chuwäch jachin jun, we nim u banic o man nim ta u banic, man are ta quil la qui wäch ri winak.
17Bij ba la chke, ¿jas cächomaj la? ¿La takalic cakatoj ri alcabal che ri nimalaj ajawinel Sesar, o man takal taj?”
18Ri Jesus xuch'ob ri itzel qui chomanic, xubij chque: “¿Jasche quic'am u pa nu chi'? Ix xa' quieb i wäch.
19Chic'utu' ri puak re ri alcabal chnuwäch.”
Xquic'am c'u ulok jun puak chuwäch.
20Xubij c'u ri Jesus chque: “¿Jachin u ca'yebal ri c'o chuwäch xukuje' ri bi'aj ri tz'ibatalic?”
21Xquibij che: “Rech ri Sesar.”
Xubij c'u ri Jesus chque: “Chiya' che ri Sesar ri rech ri Sesar; che ri Dios ri rech ri Dios.”
22Aretak xquito, xquimayo, xquiya' canok, xebel bic.
C'otoj chi'aj chrij ri c'astajibal
23Pa ri k'ij ri' xebopan ri saduseyib ruc' ri Jesus. Ri e are cäquibij chi man quec'astaj taj ri cäminakib. Xquita' c'u che ri Jesus:
24“Ajtij, ri Moises xubij: ‘We c'o jun achi cäcämic, we c'u man e c'o ta can ralc'ual ruc' ri rixokil, ri rachalal cäc'uli' na ruc' ri malca'n ixok. Jeri' ri e ralc'ual ri quec'oji' na ruc', cuban na chque chi e je ta ne e ralc'ual ri rachalal ri xcämic.’
25E c'o c'u wukub achijab chkaxo'l, e cachalal quib. Xc'uli' ri nabeal, xcämic. Man c'u xc'oji' ta ralc'ual, xuya' c'u can ri rixokil che ri rachalal.
26Junam xukuje' ri ucab, ri urox, c'ä ruc' ri uwuk achalaxel.
27E cäminak chi conojel, xcäm bic ri ixok.
28Xux c'u na quixokil conojel, aretak quec'astaj ri cäminakib, ¿jachin c'u lo chque ri wukub achijab ri' cux na rachajil ri ixok?”
29Ri Jesus xubij chque: “Ri ix ix sachinak rumal rech chi man iweta'm ta ri Tz'ibatalic, mawi ri u cuinem ri Dios.
30Aretak quec'astaj na ri cäminakib, man quec'uli' ta chic, mawi cäquiya' quib che c'ulanem, xane' je jas ri e tako'nib aj caj.
31Chrij ri qui c'astajic ri cäminakib: ¿La ma ta i siq'uim ri u bim ri Dios?:
32‘In ri' ri u Dios ri Abraham, ri u Dios ri Isaac, xukuje' ri u Dios ri Jacob.’ Ri Dios c'ut man are ta qui Dios ri cäminakib, xane' are ri qui Dios ri e c'aslic.”
33Aretak xquita' wa', ri winak xquimay ri u tijonic ri Jesus.
Ri nimalaj takomal
34Ri pariseyib, aretak xquetamaj chi xtz'apix u pa qui chi' ri saduseyib rumal ri Jesus, xquimulij quib.
35Jun chque, are ajtij re ri pixab, cäraj cuc'am u pu chi' ri Jesus, xuc'ot u chi':
36“Ajtij, ¿jachique ri nimalaj takomal pa ri pixab?”
37Ri Jesus xubij che: “ ‘Chalok'ok'ej ri Awajaw a Dios ruc' ronojel awanima', ruc' ronojel a c'aslibal, ruc' ronojel a chomanic.’
38Are wa' ri nim na xukuje' nabe chque ri takomal.
39Ri ucab xa' junam ruc' wa': ‘Chalok'ok'ej ri awajil a tz'akat je jas ri u lok'ok'exic awib chbil awib.’
40We quieb takomal ri' e are wa' ri e u nimal ronojel ri pixab, xukuje' ri e quech ri e qui tijonic ri e k'axal tak tzij.”
¿Jachique ija'lil cäpe wi ri Crist?
41C'ä qui mulin quib ri pariseyib, ri Jesus xuc'ot qui chi':
42“¿Jas quichomaj che ri Crist? ¿Rija'l jachinok?”
Xquibij che: “Are Rija'l ri David.”
43Ri Jesus xubij chque: “¿Jas c'u che cäbix Wajaw che rumal ri David, rumal ri Uxlabaxel? Xubij c'ut ri David:
44‘Xubij ri Ajawaxel che ri Wajaw:
Chatt'uyul pa ri nu wiquiak'ab,
c'ä quebenya' na ri e a c'ulel
chquixe' ri awakan.’
45We ri Crist xbix ‘Wajaw’ che rumal ri David, ¿la rija'l ta c'ut?”
46Man c'o ta jun xcuin che u tzelexic u wäch ri u tzij ri Jesus. Kas chi' c'ut pa ri k'ij ri', man c'o ta chi jun xucoj u chuk'ab che u c'otic u chi' ri Jesus.
Biblia Quiché © Sociedades Bíblicas Unidas, 1995.