1 Samweli 17
17
Dafidi ma Goliyati
1Filisiti bete bɛ kʋla bɔɔ bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ fɔ Soko gɛtɛ wʋ̀ sa Yuda ditele fɔ bàà san akpa Be sere gɛsarakʋn Efesi-Damim, gɛtɛ wʋ̀ sa Soko ma Aseka boo getite fɔ. 2Sawulo ma Isareli bete be tuma gɛ bɛ sara Ela dɩtagba daanɩ, ɔkʋn gɛtɛ bɛɛ pɩna koro bàà ma kpà ma Filisiti bete fɔ. 3Filisiti bete fɔ be to odon fɔ wʋkɩ, gɛ Isareli bete mɔ, be to odon fɔ wudo gɛ dɩtagba dɩ̀ dɔ̀ boo getite.
4Ete ma abo-kɛmalɛ ɛkɩ gɛtɛ bee kpèlè wɔ alɛ Goliyati gɛ e ye Gati ditele fɔ, e duru e ye Filisiti bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ fɔ baanɩ ɛ ba. Ɛɛ̀ mɛ anlɛ meta besiyee (3m). 5È tin gɩwɔrɔnyan sɩya gii dikoto wo duyu di koro, gɛ ɛ̀ sa gɩwɔrɔnyan sɩya bɩtà bʋʋ gɛgba gɛtɛ gɩɩ dʋrʋ waà mɛ anlɛ kilo akpilin anyɔɔ ma fwo kwarankɩ (57 kg). 6Gɛ wɔ bɩsɩrɩ baanɩ fɔ, ɛ̀ sa gɩwɔrɔnyan-sɩya giimini tinlɛ bɩsɩrɩ, gɛ gɩwɔrɔnyan-sɩya gɩɩ gɩtʋrʋnyan gɩ̀ fara wɔ gama. 7Gɛ wɔ gɩtʋrʋnyan giitin wu we anlɛ oyon lɔlɛ ayan, gɛ wɔ gɩta giinyun wʋʋ gɩwɔrɔnyan gɩɩdʋrʋ waà mɛ anlɛ kilo kwarankɩ (7 kg). Gɛ wɔsaranyan gɛtɛ è de omini panpasan-sʋlɛ geben fɔ, è gyegeye wɔ bʋnʋn.
8Goliyati e be yela, gɛ e kpen ɛ dɔ̀ Isareli bete alan, <<Anʋn yii koro gɛ ɩ kyɛ i yela ii len yàà kpà? Min di gɛ Filisiti-te, gɛ ɛyɩ mɔ in di gɛ Sawulo bɛsaranyan? I tiri yaanɩ ɛkɩ ɛ̀ waran be tuma mɩ. 9Gengyi ɛ̀ talɩ ɛ kpà ma nmɩ, gɛ è wolo mɩ fɔ, taà mɛ yɩɩ bɛdɩ̀. Mɔ gengyi gɛ nmɩ mɔ na di wokoro gɛ na wolo wɔ fɔ, ɛyɩ mɔ yaà mɛ tɩɩ bɛdɩ̀, gɛ yaà sʋma tɩ.>> 10Gɛ Filisiti-te fɔ ɛ nɩ dɔ̀ alan, <<Ɩ nya n te fuli Isareli bete, okoro i tiri ɛnɩ ɛkɩ ɩ tɛ mɩ fɔ ɛtɩ ma ɛwɔ taà kpà.>> 11Gɛtɛ Sawulo ma Isareli bete powu bɛ nʋn Filisiti-te fɔ wade nyayɩ fɔ, koro gi ku bɛ, gɛ gɩsaa gi gyu bɛ.
12Dafidi è di gɛ Efirata-te gɛtɛ bee kpèlè Yese, gɛ e ye Betelem Yuda gɩfɩɩ gaanɩ fɔ wobi. Yese ɛ̀ ba bebi-tenibi nɩyɛ, gɛ Sawulo wɔya waanɩ fɔ, Yese ɛ dan ditenikwaa. 13Yese bebi-tenibi bɛndɩrɛ besiyee fɔ bɛ nyɩma Sawulo bɛ san bɩtà fɔ baanɩ. Ɛndɩrɛ fɔ n di Eliba, ɛnyɔɔfɛ fɔ ǹ di Abinadabi, gɛ esiyeefɛ fɔ ǹ di Sama. 14Dafidi n di getu-gɔnɔ, gɛ wɔdɩrɛ ɛbɛ besiyee fɔ bɛ tɛrɛma Sawulo. 15Mɔ Dafidi ee ye Sawulo wakʋn ɛ san Betelem, ɛ ma nya wote bɛyɛran.
16Awi akpilin anyɔɔ powu yaanɩ fɔ, Goliyati Filisiti-te fɔ ee be yela Isareli bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ fɔ bɔɔ bʋnʋn gagyɩgyan ma ɔgyɔlɔ.
17Duwi dɩkɩ, Yese ɛ dɔ̀ wobi-tenibi Dafidi alan, <<Kya koro fɔ àà ka afɩnaa sʋnlɛ mudu fwo ton, ma boroboro fwo nyayɩ san ma aadɩrɛ ɛbɛ bɔɔ gɛsarakʋn fɔ gaanɩ. 18Ka ɛkwɔ dɩnyʋn dɩɩ wangasɩ fwo nyawʋ, san ma bɩtà bʋʋtàlɛ bʋʋndɩrɛ gɛtɛ ɛɛ nya bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ nkpɩn ton (1,000) boo koro fɔ. Nya alɛ, aadɩrɛ ɛbɛ bè si gepe, fɔ àà to bɔɔ gɩnyankɩ bè wùlà mɩ gɛtɛ waà wùlà alɛ bè si gepe. 19Sawulo ma aadɩrɛ ɛbɛ, ma Isareli bete powu bɛ̀ sa Ela dɩtagba daanɩ, bɛɛ kpà ma Filisiti bete.>>
20Dafidi ɛ tɔ kere-kpalɛ gagyɩgyan, gɛ e kere bɛyɛran fɔ ɛ ya ɛ sɩ̀ ɛnyalɛ ɛkɩ, gɛ ɛ ban waatola gɛ ɛ kya osele anlɛ gɛtɛ wote Yese ɛ dɔ̀ wɔ fɔ. E ma gyu gɛsarakʋn fɔ ɔya gɛtɛ bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ fɔ bɛɛ fɔrɔ bɩtà fɔ baanɩ, gɛ bɛɛ gbɛrɛ bɩtà baafala. 21Isareli bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ, ma Filisiti bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ, bɛ tɩyɛ bè yela ofèn ma ofèn gɛtɛ bàà kpà. 22Dafidi e kere wanyan fɔ ɛ ya ɛ tɛ ɛwɔ gɛtɛ ɛɛ nya anyan yii koro fɔ, gɛ e serenti ɛ san ɔkʋn gɛtɛ bɛ tɩyɛ bè yela fɔ ɛ ma sa wɔdɩrɛ ɛbɛ onyun. 23Ɔya gɛtɛ Dafidi ɛɛ tabʋrʋ ma ɛbɛ fɔ, Filisiti-te Goliyati gɛtɛ e ye Gati gɛ ɛwɔ ǹ di Filisiti bete bɔɔ bɩtà bʋʋtàlɛ ɛndɩrɛ fɔ, ɛ gbɛrɛ e ye wɔgba waanɩ ɛ ba bʋnʋn, gɛ e kpen ɛ dɔ̀ wade-kɩlɩn gɛtɛ ɛɛ tɩ dɔ̀ fɔ, gɛ Dafidi ɛ nʋn.
24Gɛtɛ Isareli bete powu be we ete fɔ, be serenti be ye dʋkɔ ma gɩsaa-dɩrɛ.
25Gɛ Isareli beteni fɔ bɛ dɔ̀ booko-booko alan, <<Ii we ete nyawɔ gɛtɛ ee ti ye ɛ ba lɛ? Ɛɛ bɛ dɔ̀ ade ɛ sa Isareli ahin. Okoro egyu-dɩrɛ ɛɛ̀ tɛ ɛnɩ gɛtɛ eè wolo wɔ fɔ, anyan ma ɔyɛ-kɛma, eè biri ɛ ka wobi-nanɩbi ɛ tɛ wɔ èè to gɩna, gɛ wote dɩkpaara mɔ, dɩn nan nɩ le lonpoo dɩ tɛ egyu-dɩrɛ.>>
26Gɛ Dafidi e lila beteni gɛtɛ bè yela wakʋn fɔ alan, <<Anʋn gɛ baà mɛ bɛ tɛ ɛnɩ gɛtɛ eè wolo Filisiti-te nyawɔ gɛ eè tiri ɩnɩnfa nyayɩ e ye Isareli wanɩ fɔ? Ɛnyan ǹ di Filisiti-te gɛtɛ ben kebi gɩsan lɛ gɛtɛ ee fuli Wurubwarɛ gɛtɛ ɛ̀ sa fɔ wɔ bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ?>>
27Gɛ bɛnɩ fɔ be biri bɛ dɔ̀ wɔ ade gɛtɛ bɛ̀ fʋrʋma bɛɛ dɔ̀ fɔ alan, <<Ade gɛtɛ bɛ dɔ̀ wɔ̀ lɛ, ɛyɩ gɛ baà mɛ bɛ tɛ ɛnɩ gɛtɛ eè wolo wɔ fɔ.>>
28Gɛtɛ wɔdɩrɛ Eliyaba ɛ nʋn gɛtɛ Dafidi ɛɛ tabʋrʋ ma bɛnɩ fɔ, woturu wʋ tɔ Dafidi wo koro, gɛ e lila wɔ alan, <<Anʋn yii koro gɛ a waran a ba nfan? Gɛ ɛnyan gɛ a kere bɛyɛran bɛrɛɛ fɔ a ya a sì otonkuma fɔ waanɩ? N nyɩ̀ wɔ̀ ma aa dɩkyapara, ma oturu-kɛma gɛtɛ à ba, a ba àà bɛ nya gɛ akpa fɔ yiiko.>>
29Gɛ Dafidi ɛ dɔ̀ alan, <<Anʋn gɛ na mɛ? Nn mini wura n tabʋrʋ mɔ?>> 30Ɛwʋ gɛ Dafidi ɛ ni fi ɛ san ɛnɩ-fon wakʋn, gɛ e lila wɔ ade-kɩlɩn fɔ ke, gɛ ɛnɩ fɔ e tiri ade fɔ yiinyun ɛ tɛ wɔ anlɛ gɛtɛ bɛ tɛ dɔ̀ wɔ fɔ. 31Bɛnɩ bɛ nʋn ade gɛtɛ Dafidi ɛ dɔ̀ fɔ, gɛ bɛ ma dɔ̀ Sawulo, gɛ Sawulo ɛ yɛ be kpèlè wɔ bɛ tɛ wɔ̀.
32Dafidi ɛ dɔ̀ Sawulo alan, <<Ɛkɩ woturu wʋ kara gbɛrɛ wɔ Filisiti-te nyawɔ wade-dɔ̀lɛ yii koro! Yema nmɩ, aasaranyan nan san nan ma kpà ma ɛwɔ.>>
33Gɛ Sawulo ɛ dɔ̀ Dafidi alan, <<An nan san a ma kpà ma Filisiti-te nyawɔ, yema à di gɛ ɛsaranyanbi, gɛ ɛwɔ è di bɩtà bʋʋtàlɛ ye sɩyɛɛ wɔ gɩsaranyan gaanɩ.>>
34Mɔ Dafidi ɛ dɔ̀ Sawulo alan, <<Nmɩ, aasaranyan n tɛ nya miinte bɛyɛran boo koro. Gɛ gengyi ɛdɩ̀rɛ̀ abɛɛ etiti e be gye ɛyɛran ɛkɩ e ye bɛnan fɔ baanɩ fɔ, 35ntɛ tɛrɛma wosele, fɔ na baba wɔ, fɔ na to ɛyɛran fɔ na ye wonyun waanɩ. Mɔ gengyi ɛ̀ tɔ e yela miin koro fɔ, nte gye wanu fɔ na gbɛrɛ wɔ na wolo. 36Nmɩ, aasaranyan na wolo ɛdɩ̀rɛ̀ ma etiti, gɛ Filisiti-te nyawɔ gɛtɛ ben belen gɩsan lɛ ɛɛ̀ mɛ gɛ anlɛ baanɩ ɛkɩ, yema e fuli Wurubwarɛ gɛtɛ ɛ̀ sa fɔ wɔ bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ.>> 37Gɛ Dafidi ɛ dɔ̀ alan, <<Yahwe, gɛtɛ e tiri mɩ e ye ɛdɩ̀rɛ̀ ma etiti baakɔlɔ yaanɩ fɔ, eè tiri mɩ e ye Filisiti-te nyawɔ wɔ gʋlɔ gaanɩ.>> Ɛwʋ gɛ Sawulo ɛ dɔ̀ Dafidi alan, <<San, Yahwe ɛ fɩya ma wɔ̀.>>
38Ɛwʋ gɛ Sawulo ɛ ka waakpanyan ɛ sa Dafidi. Ɛ ka wɔ gɩwɔrɔnyan-sɩya gɩɩ dikoto e tin wɔ, gɛ ɛ ka wakpa yɩɩ gɛgba ɛ sa wɔ. 39Gɛ Dafidi ɛ fara Sawulo wodon fɔ, gɛ ɛ sa aniya èè dugba bɩsɩrɩ, mɔ ɛn talɩ ɛ san, yema ɛn sa yɩ wàà marama wɔ. Ɛwʋ gɛ Dafidi ɛ dɔ̀ Sawulo alan, <<Mɩn nan talɩ n san ma nyayɩ, yema ɩn marama mɩ ma gɛsa.>> Okoro e tiri anyan fɔ ɛ sɩ̀. 40Ɛwʋ gɛ ɛ ka woyon-tonlɛ ɛ sa wɔ gʋlɔ, gɛ ɛ tasɩ ataa tɔlɩ-tɔlɩ ton getu gaanɩ, gɛ ɛ ka yɩ ɛ sa bɛnan bɔɔ bɛnyalɛ bɔɔ kyankoro wanɩ, fɔ è de ma wɔ taya wɔ gʋlɔ gaanɩ, gɛ ɛ san ɛ ma gbɛma Filisiti-te fɔ.
41Ɛwʋ gɛ Filisiti-te fɔ ɛ san ɛ gbɛma Dafidi, fɔ wɔ gɩwɔrɔnyan-dɩyɛlɛ koro giitolalɛ fɔ è gyegeye wɔ bʋnʋn. 42Gɛtɛ Filisiti-te fɔ e we Dafidi fɔ, e we gɛtɛ è di gɛ ɛsaranyan-bi-sɩya ma ɔmɩrɩ fɔ, en bù wɔ alɛ è di gɩnyankɩ. 43E lila Dafidi alan, <<Ǹ di gɛ ɛkpɛɛ, gɛ aa ba maakʋn ma oyon?>> Gɛ Filisiti-te fɔ ɛ ka wo bekpen fwala Dafidi. 44Filisiti-te fɔ ɛ dɔ̀ Dafidi alan, <<Ba nfan, nan ka aa gɩnan n tɛ gatala gɩɩ bɛsɩsɩra ma dɩfa dɩɩ bɛnan.>>
45Gɛ Dafidi ɛ dɔ̀ Filisiti-te fɔ alan, <<Awɔ aa ba maakʋn ma edon, ma gɩtʋrʋnyan, ma gɩtà ma abo, mɔ nmɩ bɩrɛ, n tɛ ba aakʋn Yahwe-kpatakpɩrɩ, Wurubwarɛ gɛtɛ è di Isareli bɩtà bʋʋtalɛ, gɛtɛ a sa ɩnɩnfa fɔ diyere dii daanɩ. 46Ǹdò, Yahwe eè tiri wɔ ɛ tɛ mɩ, gɛ nan wolo wɔ̀, gɛ nan belen aa duyu. Ǹdò nan ka Filisiti bete bɔɔ bɩtà bʋʋ bɛtàlɛ fɔ boo gikpena n tɛ gatala gɩɩ bɛsɩsɩra, ma gɛtʋnkwaa gɩɩ bɛnan, fɔ bɛnɩ powu bàà we alɛ, Wurubwarɛ ɛkɩ ɛ̀ sa Isareli. 47Gɛ bɛnɩ powu gɛtɛ be tuma nfan fɔ baà we alɛ, nka ma edon abɛɛ gɩtʋrʋnyan gɛ Yahwe ɛɛ ka e to nkpa, yema akpa fɔ ì di gɛ Yahwe woyo, gɛ ɛɛ̀ ka ɛyɩ powu ɛ sa taalɔ yaanɩ. 48Gɛtɛ Filisiti-te fɔ e kpe ɛ gbɛma Dafidi ɛ̀ɛ̀ tà wɔ̀ bɩtà fɔ, Dafidi e serenti bilin e ma gyu akpa yɩɩ-ɩgba fɔ yaanɩ gɛtɛ èè tuma wɔ̀. 49Dafidi ɛ sa gʋlɔ wɔ kyankoro anɩ, gɛ e tiri dɩtaa ɛ sa wɔ taya anɩ, gɛ ɛ tà wʋ ɛ fʋlɩ Filisiti-te fɔ gɛyɛ, gɛ dɩtaa fɔ dɩ nyɩ̀ di gyu wɔ gɛyɛ gaanɩ, gɛ e ye ɛ nʋ̀n e tin gɛtʋnkwaa.
50Okoro Dafidi ɛ ka gɛ wɔ taya ma dɩtaa e di Filisiti-te fɔ wo koro, ma gɛtɛ en de edon gba fɔ, ɛ gbɛrɛ wɔ e wolo wɔ.
51Dafidi e serenti ɛ ma yela Filisiti-te fɔ wo koro, gɛ e tiri Filisiti-te fɔ wodon e ye dɩfwa daanɩ, gɛ e kebi wɔ duyu. Gɛtɛ Filisiti bete be we gɛtɛ bɔɔ bɩtà bʋʋtalɛ-dɩrɛ fɔ e ku fɔ, be fi gɛ be serenti.
52Ɛwʋ gɛ Isareli ma Yuda bete fɔ be kpèn be yoli, gɛ bɛ kpà bɛ gyaga Filisiti bete fɔ boo koro gɛlɛɛ ma ye Gati watuma, ma Ekuron ditele diitunu. Gɛ Filisiti bɛnɩ gɛtɛ be wolo fɔ bɛ̀ fɩna ye Saarami wosele waanɩ ka ma ye Gati ma Ekuron. 53Gɛtɛ Isareli bete be kere Filisiti bete boo geberema bɛ ya fɔ, be biri bɛ ba Filisiti bete fɔ bɔɔ gɛsarakʋn gɛ be kpila baanyan-kpara powu. 54Dafidi ɛ ka Filisiti-te fɔ duyu ɛ ba Yerusalem, gɛ ɛ ka Filisiti-te fɔ wakpanyan ɛ bɛ sɩ̀ ɛwɔ gbagba wɔ dɩyan-kwo daanɩ. 55Ɔya gɛtɛ Dafidi ɛ̀ ma tuma Filisiti-te fɔ, Sawulo ɛ nya wɔ, gɛ e lila wɔ bɩtà bʋʋtalɛ ɛndɩrɛ Abine alan, <<Ɛnyan wobi n di ɛsaranyan nyawɔ?>> Gɛ Abine e tiri wuunyun alan, <<Egyu-kpara, na nya na tɛ wɔ alɛ, mɩn nyɩ̀.>>
56Gɛ egyu-dɩrɛ ɛ dɔ̀ wɔ alan, <<Bugiti ɛnɩ-kɩlɩn gɛtɛ è di ɛsaranyan-bi wote.>>
57Gɛtɛ Dafidi e wolo Filisiti-te fɔ e were gɛ e biri ɛ ba fɔ, Abine ɛ ka wɔ ɛ san egyu-dɩrɛ Sawulo bʋnʋn, fɔ Dafidi ɛ̀ sangba è de Filisiti-te fɔ duyu.
58Gɛ Sawulo e lila wɔ alan, <<Ɛsaranyan ɛ nyan wobi gɛ à di?>> Gɛ Dafidi e tiri wuunyun alan, <<Miinte n di aasaranyan Yese gɛtɛ e ye Betelem fɔ.>>
Currently Selected:
1 Samweli 17: ADE
Highlight
Share
Compare
Copy
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
2025 Ghana Institute of Linguistics Literacy and Bible Translation