Mɨkolano 27
27
Polo athʉmwa ɨRoma
1Honyuma kw'aho mobahamʉla ɨthʉthwala mo kɨhʉgo ky'iItalia mo bwatho, mobahira Polo na bandʉ ba muliki bagʉma mo minwe ya mʉkʉlʉ mʉgʉma wa bashirikani yo wahʉlawamo Yuli. Ye Yuli oyo abyaga w'omo kɨkembe ky'abashirikani kyo kyahʉlawamo «Kɨkembe ky'abashirikani ba Kaisari». 2Mothwɨngɨra mʉ bwatho bʉgʉma bo bwagenda obʉthoka mo muyi w'iAtaramiti. Obwatho obo bwabyaga nɨbwatsʉkɨra ko byambʉ by'omo kɨhʉgo ky'iAsia. Mothwagenda hagʉma na Sɨtarɨko mwikalani mʉgʉma w'omo kɨhʉgo ky'iMaketonia, w'omo muyi w'iTesalonika. 3Bwabere bwakya, mothwashabʉkɨra mo muyi w'iSitona. Ye Yuli, kʉshangwa agenda akolera Polo yo bɨbʉya, mwamʉtsɨyɨra ayalole ko bira bʉwe bʉshana bamʉhe ebɨndʉ alayireko. 4Mw'ɨthoka iSitona mothwatsʉka mo ndambɨ-ndambɨ y'ekɨtsɨra ky'eKipuro bʉshana n'ɨshaga erɨhʉnga lyo lyagenda erɨhʉlʉka embere sethʉ. 5Mothwashabʉka engetsɨ nɨothʉtsʉka emʉsɨke w'ekɨhʉgo k'iKilikia na eky'iPamufilia. Honyuma kw'aho mothwahika mo muyi w'iMira mo kɨhʉgo ky'iLikia. 6Omʉkʉlʉ w'abashirikani mweya mo muyi oyo mo bwatho bʉgʉma. Obwatho obo, bwabyaga bw'omo muyi w'iAlesanduria bo bwagenda obʉya mo kɨhʉgo ky'iItalia. Mwathushambya mʉbo.
7Mothwamala bɨro bɨngɨ nɨothʉgenda hake-hake, na mothwahika emʉsɨke w'omuyi w'iKinito nɨthwamanʉba kʉtsɨbʉ. Kʉshangwa embeho yagenda eyɨthʉkɨkɨra ɨya hale mo nzɨra eyo, mothwalengera iSalimone ko mʉnda w'ekɨtsɨra ky'ɨKɨrete. 8Mothwalotsya ebʉshondotsɨ mo lʉgendo lwa malɨgo mangɨ, thwagenda othʉtsʉka emʉsɨke-mʉsɨke w'engetsɨ. Honyuma kw'aho, mothwahika handʉ hagʉma ho hanahʉlwamo «Byambʉ Bɨbʉya», hofɨ n'omuyi w'iLaseya.
9Thwabere thwamamala bɨro bɨngɨ mo lʉgendo olo, mothwahika mo bɨro bɨtsɨbʉ by'erɨgenda mo ngetsɨ. Na kuthyo kʉshangwa ekɨro ky'eriyima akalyo kyabyaga nɨkyamatsʉka, aho Polo mwaha abagendya b'obwatho bo ihano athɨ: 10«Balikyethu, nyamalola ko lʉgendo olu ko lwabya lwa mɨnʉbo na bubihya bʉngɨ, byo byaleka obwatho n'emɨtsɨgo nɨbyafwa bʉsha. Nethwe kuthyo thwanganahetsya n'obʉyɨngo bwethʉ.»
11Erihano lya Polo eryo, omʉkʉlʉ w'abashirikani mwathɨndalyo, na mwakwama emɨganɨtsye y'omugendya w'obwatho na y'omwenye obwatho. 12Na kuthyo ko kyambʉ ekyo hathabyaga handʉ habʉya ho bandʉ bangikere mo bɨro by'embeho nzɨbʉ. Bʉshana n'ekyo, bandʉ bangɨ mw'ithwe mobahʉlɨkɨrɨrana bathɨ thʉthoke ko lʉnda olo, kʉshangwa byamathokekana thuhike iFoiniki, bʉshana thutsukye ebɨro by'embeho nzɨbʉ by'eyo. Foiniki nɨ kyambʉ kɨgʉma kyo kɨrɨ ko kɨtsɨra ky'ɨKɨrete. Ekyambʉ ekyo kilolire ko mʉnda w'obʉlengera ɨtsʉba.
Erɨhʉnga ko ngetsɨ
13Honyuma kw'aho mokwahʉlʉka mʉyaga ko mʉnda kihya. Abenye obwatho mobaganɨtsya bathɨ balotsya ebʉshondotsɨ mo lʉgendo lwabo nga ko babyaga bathegekenie. Bʉshana n'ekyo mobirukya enanga. Thwabere thwathoka aho, mothwatsʉka emʉsɨke-mʉsɨke w'engetsɨ hofɨ n'ekɨtsɨra ky'ɨKɨrete. 14Hewethuwe kwabere kwahwa ndambi nge, mo bɨthwa by'ekɨtsɨra ekyo momwahʉlʉka kɨhʉnga, ekɨhʉnga ekyo kyahʉlʉkaga ko mʉnda lʉgʉlʉ. 15Ekɨhʉnga ekyo mokyakuna obwatho obo, nabo mobuthakotsya ɨsɨndana nakyo. Mothwalika obwatho bʉthʉheke eyo bushashire ko ngetsɨ. 16Mothwatsʉka ko mʉnda kihya w'ekɨtsɨra kɨke kyo kyagenda ekyahʉlwamo Kauta. Ekɨtsɨra ekyo mokyathuwathikya hake kw'ɨhʉnga eryo. Hewethuwe mothwagalwa kʉtsɨbʉ thʉlɨ othutheya akatho ko kanakʉrwa n'obwatho. 17Abakoli b'omo bwatho babere bamamala ishambya akatho ako k'omo bwatho, mobathimbya kʉbo ko miriki bʉshana bʉthaberekaga. Kandɨ bagenda abʉbaha bathɨ obwatho obo bʉthahathɨraga ko kɨthʉmo ky'omʉshege owabyaga ko mʉnda w'iSiriti mo kɨhʉgo ky'iLibia, mobakimya enanga yo yinimania obwatho, aho mobalikabo bʉhekwe n'ekɨhʉnga.
18Ekɨhʉnga mokyagenda ekikuna-kuna obwatho bo kʉtsɨbʉ. Bwabere bwakya mobathanga ɨgʉshanga emɨtsɨgo mo ngetsɨ. 19Mo kɨro kya kashathʉ, ebɨndʉ bagenda abakolesa mo bwatho mobahika ko kɨka ky'erɨgʉshangabyo mo ngetsɨ ɨbo bene-bene. 20Mokwatsʉka bɨro bɨngɨ bʉthashʉba shʉnga kw'ɨtsʉba kʉtse ngununu. Ekɨhʉnga ekyo, mokyabya kɨngɨ kʉtsɨbʉ. Aho amaha w'erɨshabʉlwa mwahwa.
21Abandʉ babyaga nɨbamamala bɨro bɨngɨ buthalya. Aho Polo mwimana mo kathi kabo n'ɨbwɨrabo athɨ: «Ee balikyethu! Mwangakwamire erihano lyaye nyabahaga nyɨthɨ thʉthathokaga ɨKɨrete, muthangalolire ko malɨgo woshi aya n'ɨhetsya ebɨndʉ ebi. 22Aho enyɨbashaba mushikye emɨthɨma, kʉshangwa hathalɨ mʉndʉ n'omʉgʉma wa kw'imwe yo wafwa hewethuwe obwatho bo bwene bo bwabɨha. 23Nyamanegena ebyo kʉshangwa ingye nyɨrɨ mukoli wa Gongo, na kandɨ nɨ ɨye yo nyɨnagenda enyiramya. Na mo kɨro kya munobwire malaɨka mʉgʉma wa Gongo mwanyɨhʉlʉkɨra, 24na mwanyɨbwɨra athɨ: “Ee Polo, ʉthʉbahaga, kʉshangwa lɨtholere nɨwayathonda embere sa Kaisari. Na kandɨ, ʉmɨnye ko Gongo mo lʉkogo lʉwe kw'ɨwe, ashabʉla abandʉ boshi ʉlɨ nabo aba mo lʉgendo lwenyu olo.” 25Bira baye, bʉshana n'ekyo mushikye emɨthɨma, kʉshangwa ebyo Gongo athanyɨbwɨra, nyɨkɨrɨtsye ko byabererera. 26Na mo bɨne bithyo, lɨtholere obwatho nɨbwathʉgʉsha kʉ kɨtsɨra kɨgʉma.»
27Mothwamala bɨro ikumi na bɨne ekɨhʉnga kɨnalɨ ekɨthʉthwala eyi n'eyi mo ngetsɨ y'iAtiria. Mo kathi k'ekɨro ky'erikumi n'ebɨne, abakoli b'omo bwatho mobaganɨtsya bathɨ thwamahika hofɨ n'ekyambʉ. 28Aho, mobakimya omʉpondo bamɨnye obʉle bw'ametsi, mobashʉnga ko erihika ko mʉshege nɨhakɨnalɨ metere makumi ashathʉ na sɨrɨnda. Babere bayɨfʉnda embere hake, mobashʉba kimya omʉpondo, mobashʉnga nɨhakɨnalɨ metere makumi abɨrɨ na mʉnanɨ erihika ko mʉshege. 29Mobʉbaha bathɨ obwatho bwahathɨra mo mabwe. Mobakimya nanga ine s'enyuma y'obwatho so sinimaniabo, mw'ɨrɨnda bukye tsʉba. 30Hewethuwe abakoli b'omo bwatho mobashondya ko bangaromboka, mobakimitsya akatho k'omo metsi nɨabayɨhambʉlɨtsya bathɨ abayakimya eso nanga s'embere y'obwatho. 31Aho Polo mwabwɨra omʉkʉlʉ w'abashirikani hagʉma n'abashirikani bʉwe athɨ: «Abayira aba bamathoka mo bwatho bʉno, mʉmɨnye ko nemwe nɨmʉthɨshabʉlwe!» 32Abashirikani babere bonvwa ebyo mobatsitsanga emiriki yabyaga iminire akatho ako n'irikako kathogere mo ngetsɨ.
33Bwabere bwashondya ikya, Polo mwabwɨra abandʉ boshi athɨ balye akalyo. Mwanegena athɨ: «Mwamamala mayenga abɨrɨ ano munobwire buthalya kiro na kɨndʉ. 34Aho enyɨbashaba mulye kalyo, kʉshangwa ko kabawathikya mʉthafwaga. Hewethuwe mʉmɨnye kwenene ko hathalɨ kiro na mʉgʉma mo kathi kenyu yo wahetsya n'olʉtswɨrɨ n'olʉgʉma ko muthwe ʉwe.» 35Polo abere amamala ɨnegena ebyo, mwatsɨmba omukati, mwasɨma Gongo embere s'aboshi. Honyuma kw'aho mwatsitsangawo na mwathanga irya. 36Bʉshana n'ekyo, abandʉ boshi mobashʉba shika mɨthɨma nabo mobathanga irya. 37Mo bwatho obo, ithwe boshi hagʉma thwabyagamo bandʉ magana abɨrɨ na makumi alɨnda na ndathʉ. 38Babere bamala iugutha, mobagʉsha emɨtsɨgo y'engano mo ngetsɨ bʉshana banguhye obwatho.
Obwatho obʉbereka
39Bwabere bwakya, abenye obwatho mobathamɨnya nga balɨ mʉ kɨhʉgo kɨhe. Hewethuwe mobashʉnga handʉ hagʉma ho engetsɨ yingirire ko kɨthaka ho habyaga ekyambʉ. Mobahamʉla bayahathɨtsye obwatho bw'eyo bɨrɨ byangathokekana. 40Aho mobamɨnʉla emiriki y'esonanga n'ɨthogongetsyatho mo ngetsɨ. Na kuthyo mobamɨnʉla emiriki yo yabyaga iminire ebɨshayɨ byo binagendya obwatho. Honyuma kw'aho mobamɨna etange embere y'obwatho bʉshana ekɨhʉnga kikunirebo ko kyambʉ ekyo. 41Aho mobahathɨra mo mʉshosho n'ekɨtse kya mbere ky'obwatho mokyayikuna mo mʉshege. Hewethuwe ekɨtse ky'enyuma ɨkyo, mokyaberengeka bʉshana n'emibimbi mɨtsɨbʉ yo yagenda eyiyihumanga kʉkyo.
42Aho abashirikani mobashondya itha abandʉ b'omuliki, bʉshana kuthabyaga n'omʉgʉma yo waromboka alɨ ogera. 43Hewethuwe omʉkʉlʉ w'abashirikani ɨye mw'ishondya ilamya Polo, mwahangɨra abashirikani abo athɨ bathakolaga ekyo. Bʉshana n'ekyo mwahamʉla athɨ bo betsi eryogera bo babye bambere ɨyɨgʉsha mo metsi bʉshana bashabʉkɨre ko kɨthaka. 44N'abo bashiba batsɨmbɨrɨre ko bɨtse-bɨtse by'ebɨshayɨ by'obwatho bʉshana biwathikyebo kw'ɨshabʉka. Na bathyo ko aboshi bashabʉkɨraga ko kɨthaka mo bʉholo.
2025 Group of Associations for the Promotion of Languages, Cultures for Integral Development