Los Hechos 17

Ya ku̱u ñuu Tesalónica

1Ñaa ndi̱yaꞌa nda ñuu Anfípolis tin ndi̱yaꞌa nda ñuu Apolonia, saa ndi̱xaa nda ñuu Tesalónica nuu íyo iin veꞌe ñuꞌu sinagoga na judío. 2Ta saa ti̱ndaa kivi ya ndíkundee na judío, ta ke̱e ra Pablo kuaꞌan ra veꞌe ñuꞌu sínaꞌa ra na tuꞌun Ndioxi chi saa ini ra. Uni ichí kivi i̱í tá ndíkundee na kua i̱kan ra saa. 3Ta sínaꞌa ra na, káchi ra saa xiꞌin na:

―Tuꞌun Ndioxi ya ta̱a nda ndi̱kaꞌan ndoso tuꞌun yuꞌu ra xinaꞌa káꞌan ya xaꞌa ra kúu Cristo, ta xíniñuꞌu ra ndoꞌo ni ra, saa kuvi ra, ta sindiꞌi nditaku ra, káchi tuꞌun Ndioxi. Ta Jesús ku ra kúu Cristo, taa ra káꞌan tuꞌun Ndioxi xaꞌa. Ta suvi xaꞌa ra ikán kua káꞌan i xiꞌin ndo vitin ―káchi ra Pablo xiꞌin na.

4Ta sava na judío ndi̱nuꞌu ni ini na kándixa na ya káꞌan ra Pablo xiꞌin na. Ñaa ndi̱kitaꞌan na xiꞌin ra Pablo tin ra Silas. Ta kuaꞌa ni tu na griego, na káñuꞌu Ndioxi va ka̱ndixa na Jesús. Saa kuaꞌa ni tu ná síꞌi kúu mií chiñu ndee ka̱ndixa ya káꞌan ra Pablo, ta ndi̱kundikun ná ichí Jesús. 5Xaꞌa ya ikán kua ndi̱saa sava nda naꞌnu nuu na judío, na köo xíin kandixa Jesús. Saa xa̱á kûni ini na xíni na ra Pablo xiꞌin ra Silas. Ñaa ndi̱kaya na nda taa, iku ini, nda xúxan köo chiñu ikan, ta xa̱á nda síkaku nda kuachi xiꞌin na ñuu ikán. Iin ndi̱katin nda sata veꞌe ra Jasón ndúku nda ra Pablo xiꞌin ra Silas ya nditaxi ñaꞌa nda ndaꞌa na ñuu. 6Ta köo ra Pablo ni ra Silas ndi̱taꞌan nda, ñaa ndi̱kiꞌin nda ra Jasón xiꞌin inka nda ndíkun Jesús. Ndi̱kuiso ñaꞌa nda kuaꞌan xiꞌin nda nuu na chiñu, ta ndáꞌi koꞌo nda káchi nda saa:

―Nda yóꞌó ku nda síkaku kuachi xiꞌin ndiꞌi ni kúu na ñuu ivi, ta nda yóꞌó xa̱a nda vitin. 7Ra Jasón ku ra ndi̱kuiso vaꞌa nda veꞌe ra. Ta contra ta rey kaꞌnu kuaꞌan nda, chi káꞌan nda: “Íyo inka rey ra náni Jesús” ―káchi nda ikán xiꞌin na chiñu.

8Xiꞌin tuꞌun ikán si̱saa nda na chiñu xiꞌin inka naꞌa. Saa ndi̱saa ni ndiꞌi na. 9Ñaa cha̱ꞌvi ra Jasón fianza xiꞌin inka ka nda ndíkun Jesús ta ndi̱saña nda ka̱na koo nda kuaꞌan nda.

Ndi̱xaa ra Pablo ñuu Berea xiꞌin ra Silas

10Saa ndikun ta̱va ñǔu na ndíkun Jesús ra Pablo xiꞌin ra Silas, ta̱va na nda kuaꞌan nda, nda ñuu Berea. Tá ndi̱xaa soꞌva nda, ta ndi̱kiꞌvi nda ini veꞌe ñuꞌu sinagoga na judío ya íin mi ñuu ikán. 11I̱í va ini na ñuu Berea ikán nuu na ñuu Tesalónica, chi vaꞌa ni ka va ndi̱kiꞌin na ikán tuꞌun Ndioxi ya káꞌan ra Pablo xiꞌin na. Ndiꞌi saa kivi síkuaꞌa na tuꞌun Ndioxi ya kundaa vaꞌa ka ini na án ya ndixa kua káꞌan ra Pablo xiꞌin na. 12Ta kuaꞌa ni na judío xiꞌin na griego ka̱ndixa Jesús xaꞌa ya káꞌan ra Pablo xiꞌin na, yáꞌa ni kuaꞌa ku nda taa ka̱ndixa, saa tu ná síꞌi, ná ínuu vaꞌa tuꞌun va. 13Tá ku̱ndaa ini na judío, na ndóo ñuu Tesalónica, ya ndi̱xaa ra Pablo káꞌan ndoso ra tuꞌun Ndioxi ñuu Berea, ta saa ke̱e na kuaꞌan na ñuu ikán. Ndi̱xaa na xa̱á na síkaku na kuachi. 14Ta kama ni ti̱ꞌvi na ndíkun Jesús ra Pablo ke̱e ra kuaꞌan ra inka ñaꞌñu chí nuu ndíkaa nduta ñûꞌu. Ta ndi̱ndoo ra Silas xiꞌin ra Timoteo ñuu Berea ikán. 15Ta nda kuaꞌan xiꞌin ra Pablo ndi̱xaa nda xiꞌin ra nda ñuu Atenas, ikán si̱ndoo nda ra, ta ndi̱kaꞌan ra Pablo xiꞌin nda ya ná kaꞌan nda xiꞌin ra Silas tin ra Timoteo kama ni ná kuꞌun nda nuu ra, káchi ra xiꞌin nda, saa ndi̱ko koo nda ikán kuaꞌan nda.

Ndi̱kaꞌan ndoso ra Pablo tuꞌun Ndioxi ñuu Atenas

16Tá íyo ra Pablo ñuu Atenas ndátun ra xaa ra Silas xiꞌin ra Timoteo, saa ku̱chiꞌña ni ini ra, chi xi̱ni ra kuaꞌa ni ndioxi ya síkuaꞌa mií na kándixa na. 17Xaꞌa ya ikán kua káꞌan ni ra xiꞌin na ndíkitaꞌan ini veꞌe ñuꞌu sinagoga na judío xiꞌin na káñuꞌu ni Ndioxi. Ta ndiꞌi saa kivi kuaꞌan ra ndítuꞌun ra xiꞌin na ndíkitaꞌan xiꞌin ra nuu yaꞌvi. 18Ta sava nda xíka ikán ku nda ndíchi ni chi si̱kuaꞌa nda xiꞌin na náni epicúreos, ta sava nda si̱kuaꞌa xiꞌin na náni estoicos xa̱á nda káꞌan nda xaꞌa ra, káchi nda saa:

―¿Unkua káꞌan ví ra? ra síndaꞌvi naꞌa va ku ra ―káchi nda.

Ta inka na káꞌan:

―Ra xíka káꞌan ndoso xaꞌa inka ndioxi va ku ra ―káchi nda.

Saa káchi nda chi xi̱ni soꞌo nda káꞌan ra tuꞌun vaꞌa xaꞌa Jesús ta káꞌan ra xiꞌin na ya ndi̱taku ra. 19Saa ndi̱kiꞌin na ra kuaꞌan xiꞌin na iin ñaꞌñu náni Areópago nuu ndíkitaꞌan na chiñu. Saa ndi̱kaꞌan na xiꞌin ra, káchi na saa:

―Vaꞌa ndituꞌun un xiꞌin nde. 20Chi köo xíni nde unkua káꞌan un xaꞌa, ta kúni nde kundaa ini nde unkua kúni kaꞌan ya káꞌan un ―káchi na xiꞌin ra.

21Káꞌan na saa xiꞌin ra chi ndiꞌi na ndóo ñuu Atenas xiꞌin na xa̱a íyo ñuu na, ta köo ka ya ndíꞌi ini na xaꞌa, ndá ka ya xa̱á íyo ta iin kátin na xíni soꞌo na án ndítuꞌun na xaꞌa ya ikán.

22Saa ndi̱kundichi ra nuu na maꞌnu ya Areópago ikán, xa̱á ra káꞌan ra xiꞌin na, káchi ra saa:

―Ndóꞌo̱ ñuu Atenas, kúndaa ini i ya xáa toꞌo ni ndo ndioxi ndo, chi xi̱ni i kuaꞌa ni ndioxi kándixa ndo. 23Tá ndi̱xika i xíto ndeꞌe i ñuu ndo, ta xi̱ni i kuaꞌa ni ndioxi si̱kuaꞌa ndo xáa toꞌo ndo. Ta xi̱ni i nuu káñuꞌu ndo ndioxi ndo ndóso tuꞌun káchi ya saa: “YÓꞌÓ XÁA TOꞌO YO NDIOXI RA KÖO XÍNI YO”, káchi ya. Ta xaꞌa Ndioxi ra káñuꞌu ndo, ra köo xíni ndo ñaa kua káꞌan i xiꞌin ndo vitin.

24’Suvi Ndioxi ikán ku ra si̱kuaꞌa ñuu ivi xiꞌin ndiꞌi ka ñaꞌa ya íyo ñuu ivi yóꞌó. Ta suvi mií ra ku ra xáꞌnda chiñu nuu ndiꞌi ya íyo nuu ndivi xiꞌin ya íyo ñuu ivi yóꞌó. Ta köo íyo ra veꞌe ñuꞌu ya síkuaꞌa na ivi. 25Ta nda iin ñaꞌa köo xíniñuꞌu ra taxi naꞌa ndaꞌa ra, chi suvi mií ra ku ra si̱kuaꞌa ndiꞌi va ya. Ta síniꞌi ra tachi ndíxita yo ya vaꞌa táku yo, saa táxi ra ndiꞌi ñaꞌa xíniñuꞌu yo ndaꞌa yo.

26’Mií Ndioxi ikán ku ra si̱kuaꞌa taa núnu̱ú, saa ku̱u nuu xi̱koo taa nuu xiꞌin seꞌe ra tin seꞌe ñani ra, ta tixin na ikán ka̱ku tu yo va. Ñaa xi̱koo ndiꞌi yo ñuu ivi yóꞌó. Ta chi̱tuni Ndioxi ya koo yo ndiꞌi kúu ñuu ivi, ñaa chi̱tuni ra ndá ñaꞌñu ku nuu koo iin iin yo ta ndisaa kuiya koo yo ñuu ivi yóꞌó. 27Saa i̱kan Ndioxi chi kúni ra ná nduku yo ra, chi köo uꞌvi niꞌi yo ra vani kuekuee ná kaka ndaꞌa yo nduku yo ra, ta niꞌi va yo ra, chi köo íyo xíka ra, yati ni va íyo ra nuu íyo iin iin yo. 28Chi suvi ra táxi ndee ndaꞌa yo ya táku yo, xiꞌin ndee ra kánda yo xíka yo, ta xiꞌin ndee ra táku yo íyo yo. Saa káꞌan tu sava na taꞌan mií va ndo, na íyo yuꞌu xiꞌin tuꞌun yóꞌó, káchi na saa: “Seꞌe Ndioxi ku ndiꞌi va yo”, káchi na. 29Tá tu seꞌe Ndioxi ku ndiꞌi yo ta köo xíniñuꞌu yo ndikani ini yo ya káa Ndioxi tá káa iin ñaꞌa ya síkuaꞌa na xiꞌin kàà án xiꞌin yu̱ú án xiꞌin itun, köo xíniñuꞌu yo nduku xiní yo ndá kuꞌva káa Ndioxi. 30Xinaꞌa ta köo ndi̱xaa ndikuu Ndioxi xiꞌin yo köo ndi̱kundaa ini xaꞌa ra. Sundi vitin ta xáꞌnda chiñu ra nuu ndiꞌi kuu yo ñuu ivi ya ná ndiko koo ini yo, sindoo yo ichí väꞌa kuaꞌan yo. 31Chi Ndioxi ta xa ndi̱kaxin ra Jesús, Seꞌe ra ya kixi ra iin kivi ya xaa nani ra kuachi xiꞌin ndiꞌi na ñuu ivi, ta nina xiꞌin ya ndaa ikan ra saa xiꞌin na. Chi Ndioxi ta̱xi ra xi̱ni ndiꞌi na ñuu ivi tá kivi si̱taku ra Jesús tañu na ndíi ―káchi ra Pablo xiꞌin na.

32Saa tá xi̱ni soꞌo na ya ndi̱kaꞌan ra ya ndítaku na ndíi, ta saa xa̱á sava na kúsiki ndaa na ra, ta inka na káchi saa:

―Vaꞌa kuáꞌan, nda inka kixi un saa kuni soꞌo ka nde ya káꞌan un ―káchi na xiꞌin ra.

33Saa si̱ndoo ra na ta ke̱ta ra maꞌñu na kuaꞌan ra. 34Ñaa ndi̱kundikun sava na ndóo xiꞌin na chiñu ikán kuaꞌan na sata ra Pablo, ta xa̱á na kándixa na Jesús. Iin ra ndi̱kundikun Jesús ku ra náni Dionisio ta ra ndíchi ni ítaꞌan xiꞌin na kúu mií chiñu xiꞌin na areópago ikán ku ra. Inka yá náni Dámaris xa̱á yá kándixa yá Jesús xiꞌin inka ka naꞌa.

Currently Selected:

Los Hechos 17: xta

Highlight

Copy