Mɨkyananakɨa 7
7
Itieni ɔndɔakɨɔ ubua
1Ngama ɔ ɓakumukumu ɔ꞉ɓokuo Itieni ɓɔ: «Mʉkɔmbʉ ngʉwa ɓanɔwɛ anapɨa nawɔ, wa-ndɨ ingono ɓanɨ?» 2Itieni ɔ꞉mutosio ɓɔ: «Inu ɓaba nɔ inu ɓanduku, anɔkeni-sɨ ɓaka ta ʉkanɨ. Asɔɓɨɨ ngɨyɔ ʉbɨba a꞉chwɛanɨa kuku ngɨyeso Abalaama, ɨyɔ-sɨ ta anɔ Mesopotamia, angɔsenimʉ awolo ɨkʉmbʉ anɔ Halanɨ.» 3Asɔɓɨɨ ɔ꞉musigio ɓɔ: «Ʉngwa amati ɔ ɨkʉmbʉ ngɨyɛsɔɔ nɔ ati ɔ anja ngɨasɔɔ, nɔ wɔsa aɨkʉmbʉ ngɨyɛ na꞊napana.» 4Kʉdɔ, Abalama a꞉ngwa amati ɔ ɨkʉmbʉ yɔ Ɓakalɛdɛa, ɔ꞉sa awolo anɔ Halanɨ. Ambise ɔ ingwo ngɨyɛ ɨsɛ, Asɔɓɨɨ ɔ꞉muhokiso anɔ Halanɨ nayɔ achaniso tɨa amati ɔ ɨkʉmbʉ ngɨyɛ ná-ɔɔ ɓʉɓʉnʉ. 5Asɔɓɨɨ a꞉minjomʉ ihoi ananɨ pɔ, sɔkɔmʉ gʉtʉ pɔ mwana ɔ ʉmʉwa wɔta bele adaa ngɨa awolo-ɔɔ. Yakamɛngana, a꞉mʉpanaka ɓɔ a꞊minjo ɨkʉmbʉ ngɨyɛnɛnɨ, nɔ, ɓanɔnɔ ɓangɔ ɓa꞊wolo sungo kʉ ananɨ. Ɨnadɔ, akɔ angbinga ngɨananɨ, a꞉ɓio-sɨ ta ɓɔ angɛnɨanɨenimʉ pɔ nɔ mwana. 6Asɔɓɨɨ a꞉musigio ɓata kʉ ɓɔ, Ɓanɔnɔ ngʉɓɔsɔɔ ɓa꞊ɓio sina ɓɛɛka akɔ ɨkʉmbʉ yɔ ɓangɛ. Nɔ inani ɓa꞊ɓʉfa sina ɓubaya, nɔ, ɓɔ꞊ɓʉkyananaka amati ɔ mago lɨmɨa ɓɔgɨna. 7Ga Asɔɓɨɨ ɓɔ: «Yakamɛngana, na꞊kio sina mʉkɔmbʉ wɔ ɨfananja ngɨyɛ ya꞉ɓio ɓɔ yɔ꞉ɓʉfeni ɓubaya. Kʉdɔ, ɓa꞊ngwa sina ananɨ nɔ ɓɔ꞉sa nɛmɨ abibiso aɨda ngɨyɛ ná-ɔɔ ɓʉɓʉnʉ.» 8Kʉdɔ, Asɔɓɨɨ a꞉chwiso agɔmɛ nɔ Abalama, ɨngbaa akɔ ɨgʉnɨ. Kʉ ɓanɨ, akɔ angbinga ngɨa Abalama a꞉nɔta-ɔɔ Isaka, a꞉mukio ɨgʉnɨ ambise ɔ makwaa ɓɛgɨna. Isaka a꞉tɔkio ɨyɔ Yakɔɓɔ kʉɓanɨ, nɔ Yakɔɓɔ ɔ꞉kio ɓakuku ngʉɓeso tɛkɛɓɛ nɔ ɓapɨnɨ.
9Ɓakuku ngʉɓeso ɓa꞉kwɨa Yɛjɛfʉ imi, nɔ ɓɔ꞉mʉgaba akɔɓio baya anɔ Misili. Yakamɛngana, Asɔɓɨɨ a꞉ɓio ta ɨhɔ nayɔ, nɔ, 10ɔ꞉mʉɓwanakiso akɔ ɓʉkaɓʉkaɨ ɓuɓomu. Ɔ꞉minjo Yɔjɛfʉ nɨmbɨmbanaka, nɔ, ɔminjo ɨjɨɔ amesu kɔ Falaɔ ngama ɔ Misili. Ngama ngɨananɨ, ɛ꞉maiso Yɔjɛfʉ akɔɓio ngama ɛsɨ angɔ, amati ɔ ɨkáá ngɨangɔ iɓomu, nɔ ngama ɔ ihoi anɔ Misili. 11Kʉdɔ, ayende a꞉kwa amati ɔ ɨkʉmbʉ ngɨyɔ Misili kʉ iɓomu nɔ Kanana kʉtaa. Ya꞉ɓio ikoko yɛta ɨja, nɔ ɓaba ngʉɓeso, ɓa꞉ɓiomʉ ɓata adaa ngɨa ɓɛnɨanɨa-ɔɔ nɔ ɨkyɛmʉ yɛta ɨdyɛ. 12Angbinga ngɨa Yakɔɓɔ ɔ꞉ka-ɔɔ ɓɔ nganɔ a꞉ɓɨɔ anɔ Misili, ɔ꞉pʉnga atʉmaka ɓaba ngʉɓeso inani. 13Yɛjɛfʉ ɔ꞉tɔchweenekio ɓamanye, tɨa ndʉ ɓa꞉sa kyɛnda ngɨyɔ ɓepini. Kʉdɔ, Falaɔ ɔ꞉tɛmbɨa tɨa ɓɔ ɓa꞉ɓio ɓamanye ɓɔ Yɔjɛfʉ. 14Yɛjɛfʉ ɔ꞉tʉmɨa ɨsɛ Yakɔɓɔ nɔ ɓombi ɓatɛkɛɓɛ mɛɗɨanɛka nɔ ɓɔkʉ, ʉɓɔ anja ngɨangɔ muɓomu. 15Kʉdɔ, Yakɔɓɔ a꞉sa anɔ Misili, nɔ ɔ꞉wo tɨa kʉ inani, ɨhɔ nɔ ɓaba ngʉɓeso ɓɔmɔ. 16Ɓa꞉tʉmba ndʉtʉ ngɨyeɓo anɔ Sɛkɛmʉ, nɔ ɓɔ꞉ɓʉmaya amati ɔ ɓʉnjaʉ ngʉɓa Abalaama a꞉kaya nɔ ɓagyɛgyɛ alɨkɔndɔ lɔ ɓana ɓɔ Hɛmɔla anɔ Sɛkɛmʉ.
17Ndʉ angbinga ɔ yaka ngɨyɛ Asɔɓɨɨ a꞉panaka Abalaama, a꞉ɓio tɨa tinene anʉndana, ɨfananja ngɨyeso yɔ꞉cho tɨa ɨja nɔgbɛ, anɔ Misili. 18Ngama ɔ ɨtakɨtakɨ, ɨyakɛ ɛ꞉mbɨamʉ Yɛjɛfʉ ɔ꞉tɔdya ɓʉngama anɔ Misili. 19Ngama ngɨananɨ, a꞉pɛtaka ɨfananja ngɨyeso, nɔ, ɔ꞉kyananaka ɓaba ngʉɓeso. Ɔ꞉ɓʉtitio nɔ ɓʉkaɓʉkaɨ ɓɔ ɓɨsɨa ɓana ngʉɓeɓo ɓɔta kpala kpala naɓɔ anɨwa ta nɨwa. 20Musa a꞉nɔtanɨa akɔ angbinga ngɨananɨ, nɔ, a꞉ɓio mwana ata muɗo nɔgbɛ amesu kɔ Asɔɓɨɨ. Ɓa꞉muhuo atɨ ɨsɛ ta amati ɔ mayi kaatʉ. 21Akɔ angbinga ngɨa ɓa꞉mʉsɨa-ɔɔ, mwana ata moi ngɨyɔ Falaɔ ɔ꞉mʉsɨka nɔ ɔ꞉muhuo ngbanga ndʉ mwana angɔ. 22Ɓa꞉panɨa Musa nɨmbɨmbɨanaka ngɨyɔ Ɓamisili kʉ iɓomu, a꞉ɓio gue ɔ ʉɗaɗa, kʉ nɔ iguegue amati angɔ.
23Ɨyɛ ndʉ Musa a꞉ndaniso mago ɓatɛkɛɓɛ ɓɔgɨna, kʉdɔ, ɔ꞉kwaisio tɨa anɨsa akanga ɓandɔngɔ Ɓaɨsalaɛlɛ. 24Ɔ꞉gbɔka Mumisili mʉngana ɔ꞉ɓieni akɔkyananaka Mʉɨsalaɛlɛ. Ɔ꞉mɨkɨa Mʉɨsalaɛlɛ ngʉwɔnanɨ isingo, nɔ, ɔtosio ikosi anɨwa Mumisili ngʉwɔnanɨ ta asini. 25Musa a꞉ɓio ayongo ɓɔ ɓamanye Ɓaɨsalaɛlɛ ɓa꞉pemiso kʉɔ ɓɔ Asɔɓɨɨ a naɓɔ akɔchweiso aɓubaya ɨngbaa akɔ ɨyɔ Musa. Yakamɛngana, Ɓaɨsalaɛlɛ ɓa꞉pemisomʉ pɔ pemiso. 26Nekuɓa yɔngɔ, Musa ɔ꞉gbʉka ɓamanye ɓapɨnɨ ɓɔɓieni akɔɓɛndana. Ndʉ a꞉ɓio ahata naɓɔ agbɛmaka, ga ɨyɔ naɓɔ ɓɔ: «Inu ɓagwa, na-sɨ aɓɛndanɨa ɨmanɨ nɔɓieni kʉ ɓanduku ati eno? 27Gwa ngɨa a꞉ɓio akyananaka mangɛ ɔ꞉mutito Musa, nɔ, ɔ꞉musigio ɓɔ: ‹Anɨ akɛ a꞉napɨa pɛ ʉwɛ, akɔɓio ndʉ ngama, pɔ juji akʉʉ eso? 28Wakʉnda nɛmɨ anɨwa ngbanga kʉndʉ wa꞉wa pɛ Mumisili wɔ ɓangɛ pɛ ɨkɔpɛ?›» 29Musa anʉka ta yaka ngɨyɛnɛnɨ ɓanɨ, nɔ, hoko anɨsa awolo tɨa aɨkʉmbʉ yɔ Ɓamediana, inani ɔ꞉nɔta ɓana ɓapɨnɨ.
30Ndʉ mago kɔ꞉ndana ɓatɛkɛɓɛ ɓɔgɨna, malaika ɔ꞉mijeyo amukengu#7:30 pɔ ɓɔ, Ɨsa pɔ ɓata ɓɔ ɨda ngɨyɔ jangɔ mipo, tinene nɔ ɨkpangba yɔ Sinai. Malaika ngɨananɨ a꞉ɓio amati ɔ magou kɔ dyaa ngʉka ka꞉ɓio aɗɛtɨa amati ɔ ɨkpa. 31Yaka ngɨyɛnɛnɨ Musa ɛ꞉na, yɔ꞉mʉmbangɨa ta mbangɨa. Ndʉ ɛ꞉sɨngana akanga tɨa tinene, ɔ꞉ka iso yɔ Makwɔɓɨɨ asugo ɓɔ: 32Ɨmɨ, na Asɔɓɨɨ ngɨa ɔ ɓatʉngwanʉ, Asɔɓɨɨ ngɨa ɔ Abalaama, Isaka nɔ Yakɔɓɔ. Musa ɔ꞉gʉgʉma nɔ ʉɓá, sɔkɔmʉ ikanio ɓata akɔkanga. 33Kʉdɔ, Makwɔɓɨɨ ɔ꞉musigio ɓɔ: «Ɗuo lɨkpakʉ ngɨlɛsɔɔ, dɔ, ʉmʉwa ngʉwɔnanɨ wa-ɔɔ ɓɛmaɨ, wa ʉmʉa wɔta tu.» 34Nɛ꞉nɔ pɛngɛ tɨa ɨnanɨ ɓɔ ɓakyananaka ɨfananja ngɨyɛsɛmɨ anɔ Misili tanɨ. Nɔ꞉kɔ pɛngɛ ndɨana ngɨyeɓo tɨa ʉkanɨ, kʉdɔ nɛ꞉kɔ naɓɔ aɓwanakiso. Ɨka dɔ, nakʉnda nɔwɛ atʉma anɔ Misili.
35Musa ngɨananɨ ɨyɔ mʉngana kʉ ɨya, Ɓaɨsalaɛlɛ ɓa꞉mʉyaa, nɔ ɨya, ɓa꞉muɓokuo jɛnɛ ɓɔ: «Anɨ ɔ꞉napɨɔ ʉwɛ aɓio ndʉ ngama pɔ juji akʉʉ ɔ iso?» Ɓata ta ɨyɔ ɨya, Asɔɓɨɨ a꞉mʉtʉma akɔɓio ngama nɔ muheiso, ɨngbaa akɔ Malaika ngɨa a꞉mijeyo amati ɔ ɨkpa yɔ dyaa. 36Ɨyɔ Musa akɛ, a꞉ɓuchweiso anɔ Misili. A꞉ɓuchweiso ɨngbaa akɔ ɓakɔkɔ nɔ yaka yɛta ɨmbangɛ amati ɔ ɨkʉmbʉ yɔ Misili, nɔ akɔ lisini ata mʉja ngɨa ata Ngbo, nɔ akɔ mukengu amati ɔ mago ɓatɛkɛɓɛ ɓɔgɨna. 37Ɓata kʉ Musa ngɨananɨ a꞉sigio Ɓaɨsalaɛlɛ ɓɔ, Asɔɓɨɨ a꞊nɨtʉmɨa sina ɨgbɛ nga yɔmɔ kʉndʉ ɨmɨ, ɨyɛ ya꞊ɓio kʉ mʉngana ɔ ɨfananja ngɨyeno. 38Kʉ ɨyɔ Musa, a꞉ɓio ɨhɔ nɔ ɨfananja ngɨyɛ Ɓaɨsalaɛlɛ aka ɓa꞉mɔmanakɨa-ɔɔ amukengu. Ɨyɔ akɛ a꞉ɓio ɨhɔ nɔ ɓakuku ngʉɓeso, nɔ Malaika ngɨa a꞉ɓio nayɔ angakɨa yaka akʉʉ ɔ ɨkpangba yɔ Sinai. Ɨsaʉ yɔ ɓʉhɛa ngɨa Asɔɓɨɨ ya꞉ɓipʉnga-sɨ nayɔ anijeyo ta ɨyɔ, kʉdɔ ɨyɔ, ɔtɨchanisio tɨa isu. 39Yakamɛngana, ɓakuku ngʉɓeso ɓɔ꞉yaa akyananakɨa yaka ngɨangɔ ta yaa, nɔ, ɓɔ꞉mʉsɨkanakɨa, nɔ, ɓɔtatanɨa atɔa ɓata ta anɔ Misili. 40Kʉdɔ, ɓa꞉musigio Alɔna ɓɔ: «Atɨkɨa ɓamʉngʉ nga ɓɔmɔ, ʉɓa ɓa꞊ɓio nesu akyɛndakiso, dɔ, tangɔmʉ ɓata isu anɨmbɨa yaka ngɨyɛ ya꞉kɨa-pɛ Musa ngɨa a꞉tichwɛiso pɔngɔ anɔ Misili.» 41Ngbinga ngɨananɨ ɨyakɛ, ɓa꞉kɨa-ɔɔ mʉngʉ ɔ majɛjɛ ndʉ mwana ɔ ngɔmbɛ, ɓe꞉njo mutebii, nɔ, ɓɔ꞉dyiso ʉmbɔ akʉʉ ɔ ɨkyɛmʉ ngɨyɛ ɨɓɔ ɓamakwɔngɔ ɓa꞉kɨa. 42Kʉdɔ, Asɔɓɨɨ a꞉ɓinjo mʉkɔngʉ, nɔ, ɔ꞉ɓʉsɨa akɔbibiso ndata ngɨyɛ akʉʉ ɓisi ngbanga ndʉ ɓa꞉tɛndakɨa amati ɔ ɨtaɓʉ yɔ magbɛ ɓɔ:
«Inu Ɓaɨsalaɛlɛ, ná꞉nenjo ndɨ ɨmɨ mutebii ijoni,
pɔ ɓanama amati ɔ mago ɓatɛkɛɓɛ ɓɔgɨna ngʉka ná꞉kɨa a mukengu?
43Yakamɛngana, ná꞉ɓio ɓɔ nɔtʉmbeni ɨhɛma yɔ mʉngʉ ngɨa a ino ɓɔ Mɔlɔkɨ.
Nɔ muyendu wɔ ʉndata ngʉwa ino ɓɔ Lɛfanɨ,
ɨyɛnɛnɨ ya꞉ɓio ɓamʉngʉ ɓɔ majɛjɛ ngʉɓa nágbʉkʉmakɨa apɛɨ eɓo.
Kʉdɔ ɨmɨ, na꞊nɨtʉma aɓubaya akɔchana Babilɔna.»
44Amukengu ɓakuku ngʉɓeso ɓa꞉ɓio nɔ ɨhɛma ngɨyɛ aki ɓa꞉ɓɨnapioko-ɛɛ magbaa kɔ makopi kapɨnɨ, ngʉkɔ mapanʉ kɔ agɔmɛ. Ɨhɛma ngɨyɛnɛnɨ ya꞉kɨanɨa ngbanga ta ndʉ aka Asɔɓɨɨ e꞉njo-ɔɔ Musa ʉpanʉ. A꞉musigio ga ɨɨkɨa ngbanga ta nɔ isisenio ngɨyɛ a꞉ɓio ɓɔ ɔmʉpaneni. 45Ɓa꞉ɨchaniso ɨhɛma ngɨyɛnɛnɨ akɔ ɨfananja yɔ ɓakuku ngʉɓa ɓa꞉kpata ananɨ ambise. Kʉdɔ, ɨɓɔ ɓa꞉ɨtʉmba angbinga ngɨa Yɔsʉa ɛ꞉ka-ɔɔ ngama eɓo anɨsa ahɨnɨa lɨkʉmbʉ lɔ lɨfananja ngɨlɛ Asɔɓɨɨ a꞉kponyo apɛɨ eɓo, nɔ ɗite. Ɨhɛma ngɨyɛnɛnɨ, ya꞉ɓio tɨta inani aɓɔya angbinga ngɨa ɔ Dawidi. 46Mʉkyananakɨa ngʉwɔ Dawidi wɛkataa Asɔɓɨɨ ɨkataanɨ, kʉdɔ, Dawidi ɔ꞉mɨta ɓɔ ituɓoko ɨkáá akɔ Asɔɓɨɨ ngɨa Yakɔɓɔ. 47Yakamɛngana, tɨa Sɔlɔmɔnɔ akɛ a꞉tuɓokio Asɔɓɨɨ ɨkáá. 48Ɨnadɔ, Asɔɓɨɨ ngɨa Akʉʉ Nɔgbɛ angɔwolomʉ amati ɔ ɨkáá ngɨyɛ ya꞉kɨanɨa nɔ lɨkɔndɔ lɔ ɓombi. Ya ngbanga ndʉ ɨgbɛ ya꞉sugo jɛnɛ ɓɔ:
49Makwɔɓɨɨ asugo ɓɔ:
Akʉʉ ɔ ɓisi ya kɨti ɔ ɓʉngama ngʉɓɔsɛmɨ,
nɔ, dɔdɔ a ɨda yɔ napɨa mɨtɨndɨ ngɨyɛsɛmɨ.
Ɨkananja yɔ ɨkáá nga yeno tanɨ ɨyɛ na꞊kwanana nɛmɨ atuɓokio?
Ga pɔ ɨda nga yeno tanɨ ɨyɛ nakwanana-ɔɔ wolo?
50Sɔkɔmʉ ndɨ ɨmɨ akɛ, na꞉kɨa ɓayaka ngʉɓɔnanɨ ɓaɓomu?
51Itieni ɔ꞉sigio ɓata ɓajuji ɓɔ: «Heeɓe, inu ɓombi ɓɔ mʉtʉ wɔta ɓʉmʉ, mʉtɨma nɔ machwei ngʉkeno kamakutonie akɔnisokonio ngɨyɛ yɔ Asɔɓɨɨ. Ngbinga muɓomu nákyɔɓɛndana nɔ Mʉtɨma wɔta Tu! Ná ngbanga ta ndʉ ɓatʉngwanʉ ɓeno!» 52Ɨgbɛ nga yeno tanɨ ɨyɛ ɓatʉngwanʉ ɓeno ɓa꞉ɨkyananakamʉ? Ɓa꞉maa ɓombi ngʉɓa ɓa꞉ɓɨakɨa kʉ pɛɨ Ɨsaʉ yɔ nɨka yɔ mombi ata ngbingbii. Ɨtakɨtakɨ ngɨyɛ tɨa inu na꞉gaba pɔngɔ mombi ngɨananɨ, nɔ, nɔ꞉mʉwa. 53Inu, ngʉɓa nɛ꞉nɨanɨa jɛnɛ nɔ mapanʉ kɔ Asɔɓɨɨ akɔ lɨkɔndɔ lɔ ɓamalaika sɔkɔmʉ nɔ꞉kʉkpata!
Ɓɔwɔ Itieni
54Ngbinga ngɨa ɓatataɓasie ngʉɓa ɓa꞉ɓio amati ɔ ubua ɓɔ꞉ka-ɔɔ yaka ngɨyɛnɛnɨ, ɓɔ꞉dyana menu nɔ ʉnganga ɓɔ chʉ chʉ chʉ akʉʉ ɔ Itieni. 55Yakamɛngana, ɨyɔ Itieni muhue nɔ Mʉtɨma wɔta Tu, ɔ꞉tɨna ɓajwa akʉʉ ɓisi, nɔ, ɛ꞉na ʉbɨba ngʉwa Asɔɓɨɨ nɔ Yeso ɓɛmaɛ akɔ ɨkɔndɔ yɔ guɔngɔ ngɨa Asɔɓɨɨ. 56Ɔ꞉sugo ɓɔ: «Ukeni! Nanɨna ɓisi ɓʉgananɨɛ nɔ Mwana ngɨyɔ Mombi mɨmaɛ aɨkɔndɔ yɔ guɔngɔ ngɨa Asɔɓɨɨ.» 57Kʉdɔ, ɓombi ɓɔ ubua ɓɔ꞉gbʉngwanɨa nɔ iso yɛta ɓʉmʉ nɔ ɓɔ꞉dɨkpanaka machwei. Ɨɓɔ ɓaɓomu, nɔ mʉtɨma mʉngana ɓɔ꞉njwʉanɨa akʉʉ angɔ ga gbruuu. 58Ɓɔ꞉muɗuɗuo aɓei ɔ gʉlʉ, nɔ, ɓɔ꞉pʉnga nayɔ akɔgiso nɔ makopi dɔ ɓɨmʉwa. Ɓadɛmʉ ɓa꞉napɨa ɓakoti ngʉɓeɓo apɛɨ ɔ mʉndambʉ mʉngana ino ɓɔ Saulo, naɓɔ akɔɓeyoko. 59Ta ngbinga ngɨa ɓa꞉ɓio-ɔɔ nayɔ akɔgiso nɔ makopi, Itieni ɛ꞉ta ɓɔ: «Yeso Makwɔɓɨɨ, sɨka mʉtɨma ngʉwɔsɛmɨ!» 60Kʉdɔ, ɔ꞉kwa nɔ mawu, nɔ, ɔ꞉natɨa ɓʉmʉ ɓɔ: «Makwɔɓɨɨ watɨɓʉnapɨamʉ nɔ mʉkɔmbʉ akʉʉ ɔ ɓʉɓɨɓɨ ngʉɓa ɓɔ꞉kɨɔ.» Mbise ɔ sugo ɓanɨ, ɔ꞉kio mʉtɨma.
Currently Selected:
Mɨkyananakɨa 7: buuN
Highlight
Share
Compare
Copy
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© 2021, Wycliffe Bible Translators, Inc.