YouVersion Logo
Search Icon

Rasul 19

19
Paulus arye Efesus mutuku peterelamuk yupu
1Apolos Korintus mutuku anyuk tuba ulamuk talak ara, Paulus ara, tuku bisik arye Galatia tam ap, Pirgia tam ap, peterepda balamuka ani, Efesus mutuku biyuk. Efesus mutuku biyukopura, asukumuk Yesus diba tenebik nang min arye kum elilamuk nang eibukce, yupu talipdayikce, Paulus arye anang ati asipdeyuk. 2“Anggunda, Yesus dib teneplum talak ara, Allah El Dib Kanye arepsuk do? Kum do?” nyabuka Paulus arye asipdeyuk. Asipdeyukbuk, sikce tamubuka nyabik. “Kume. Allah El Dib Kanye aupmal yupu ara, minop arye kum nyapsika ati, pia kum teninyapce pia kum bikupe,” nyabik.
3Nyabika ati, Paulus arye tamubuka asipdeyuk. “Anggun mek dongona ara, yata wiribuka mek dongopsik do?” nyabuka asipdeyuk. Asipdeyukura, sikce tamubuka nyabik. “Yohanes arye, mek dongolamuk touk, mek sirika dem anyuk dongopsike,” nyabik. 4Nyabikura, Paulus arye anang ati, tamubuka nyabuk. “Ara Yohanes el mek dongolamuk ning ara, ninye arye sik malye winilamik ning bataklamikce, donga tamubuka Allah tam yanopura, Yohanes arye anang ati mek dongolamuk. Deiyok ara, sik malye winilamik ning batakik ati aninye mek dongolamuk. Tonda, Yohanes el aminyan tam yanamuknye Yesus ara, Yohanes arye Yahudi yala nang ati nyabuk. ‘Anggun Yesus atibuk diba teneplulume,’ nyabuka peterelamuk,” Paulus arye nyabuka laka nyabuk.
5Paulus arye ayupu peterebukura, sik min arye dib tenebik nang, ayupu kekebikce, diba tenebika ati, Paulus arye anang ati, Yesus si deice mek dongobuk. Winibuka deice arye, Yesus el tam nang kiprobikce, el mapu kibik. 6Tonda, Paulus taruk anang, sik gisok deice deibuk talak ara, Allah El Dib Kanye aribukba, Allah El Dib Kanye, anang sik nong deice yanuka wekukura, adeice arye sik kel kum biklamik yupu, yuk mutuku nang nyalamik yupu nyanmekba, Allah arye anang ati aribuk yupu, Allah el yupu babye, laka nyanmek. 7Atalak ara, ayupu nyanmek nang, amul dam arye dana tam nang atonun, Yesus diba tenebik nang koklom barye nang nukikba daulamik.
8Ara, Paulus ara, amutuku uk tonap, wala winilye Efesus mutuku ulamukce, Yahudi yala nang Allah yupu peteren aik wekukce, ‘Amutuku nang winiryuk diba tenen ning dopropnamak’ tenen, ilil kum mikip arye, pia teleb ubuka laka nyalamukce, Allah yupu ara, ‘Yesus lyepsilirye, talisulule,’ nyabuka, ayupu lipsisikuka peterelamuk.
9Paulus arye peterelamuk bukni, amutuku nang tonok-tonok arye, manya deililamik akarye, ‘Nunda pia dib kum tenepnamabe,’ tenebik akarye, ayupu yanibikce, ninye kekelamik dam, Yesus arye “Winipnamlulume,” nyalilamuk bisik ati, malye-malye nyalamik.
Winilamika ati, Paulus arye anang batakuka mening dam bukni, per otam yukak biyuk. Yukak binuyuka ati, amutuku dib tenebik nang dobukce, sik nirya Tiranus arye ninye weik weklamikak, peterelamuk aik weklamik. Anyaik weklamikce, asum-asum nirya Paulus arye Yesus yupu lak nyalamukura, sik nirya arye, ‘Teleb kibuka kel biknamap’ tenen, yupu talilamik. 10Yupu talipdanuka, laka nyabuka, ulamika ani, keting tamun ara, bitinye. Apia ulamika ati, Yahudi yala nang ap, Yunani yala nang ap, Asia tam noutamak ulamik nang ara, nun deiyoknye Yesus, el laka teleb yupu kekelamik.
Sekewa el mapu tekbarye nang arye, winilamiknye ati, nyabuk yupu
11Allah el mikip arye meilyamukba, Paulus el taruk deice arye ninye kum elilamik ning, winipmanto kum pil dolamuk. 12Ura, sik nong mek kilina ati, gisok koulongolamik cang kain ap, tonda, ‘Nun cang baju sung-sunga bolpipsilyak’ tenen, lelipdongobuka kitilongolamik baju ap, Paulus el bola pil amuk ning ara, dobuka, uk dilamuk ninye dam deililbalamik. Abaju dobuka delilbalamik arye, aninye uk dilamuk ning, kum danalamuk. Tonda, anang sik talima noutamak weklamik isa kutukuka balamik.
13Ura, yuk Yahudi yala nang tonok-tonok arye, isa talyamuk ninye ati, ‘Isa kubuka binamale’ tenen, yakalamik. Aninye ara, ‘Isa talyamuk ninye, sik isa yakanamabe’ tenen, nun deiyoknye Yesus, el si nyabuka talye piriltaklamikce talye nyaplobik. Winiplobik bukni, aninye talyamuk isa ati, ayupu nyalamik. “Paulus arye peterelulnye bira, Yesus el si deice arye anang nong noutam arye kubuka buru bindoplyam nyapkine,” nyalamik. 14Nyalamika atonun, sik Yahudi yala nang Allah arena deiyok nang ulamika noutamak arye, tonoknye, el si ara, Sekewa, el mapu tekbarye nang sik babye, ‘Ayupu nyabipyeura, isa bura tam binamake,’ tenebikce ayupu winipdeyik. 15Sekewa el mapu tekbarye nang arye, Yesus el si talye sibuka piripdeyikbuk, aisa arye tamubuka nyabuk. “Yesus ara, na dipkoprop kele. Tonda Paulus ara, na kel bukni, anggunda, anggun yata mikip nang arye anyanmalum do?” nyabuk.
16Nyabukce aisa talyamuknye birye kuptalibuka pulbiyukce talibukce, anang ati pia weika arye obuk. Elce anang obuka deice arye, pia bisibukce, anang sik baju nirya kwilikuka batakuk. Sik baju kwelekuka batakukce, anyaik pum arye obukopura, sik nong bola deice dila pia weik ubukce, ining weik banmokbuk, sik nong bananguk bik-bik abuka biyik.
17Sik Yahudi yala nang ap, Yunani yala nang ap, Efesus mutuku ulamik ninye ara, isa arye Sekewa el mapu opbisibuk ning laka nyabikura, kekebikce, ilil pia weik ubuk. Ilil ubukura, anang nirya arye nun deiyoknye Yesus, el si erelamikce, Yesus ati kisal pia weik dolamik. 18Tonda, atalak anyuk, min arye diba tenelamik nang ninye weika arye, sik pia malye-malye ulamik ning ara, ninye kekelamika damuk, yanuka laka nyalalamikce, sik malye winilamik ning bataklamik.
19Amutuku ninye min arye ninye ker don pil dolamik ninye ara, diba akunum tenelamik bukni, sik ninye ker don ning laka nyan buku duknubuka deiamik. Ati, atalak ara, abuku duknubuka deiamika dobuka, ninye dinmekak arye, tonok ak bulubuka deibikce, uku dongobikura, uku dibuk. Ura, aninye ker dona ati, lak nyan buku ara, ‘Abuku dekna winibuka, winibuka’ tenen, nukuka deibikce, yupa weik 50 ribu yo bok perak el si derakma#19:19 Derakma nyalamik ning ara, atonun. Tonok keting noutam pil donmapa ani, iniple ara, arup pil dona dekna ati, derakma tonok arilamik. Aning ati ara, 50 ribu derakma nukeibik ning ara, asum-asum nirya yupa weik 50 ribu sum pil donaman ati, arilamik atonun nukeibik. Keting tamun ning ara, 150 keting tamun pil dolamikba, deklamika atonun nukeibik. Dekna kum nukmanto ning deibik. deibik.
20Anirya pia teleb kibika ati, ninye weik tonap, diba tenelamikce tabakaldolamikura, weik kipnin balamuk. Tonda, aninyeuk Allah yupu kekebuka dololamik akarye, darapdongobuka weik tonun tonap diba tenebuka balamik akarye, sik talima kwa dilamukura, diksukumuk ulamik. 21Anirya akunum winibukopura, Paulus tenebukce nyabuk. “Na Yerusalem mutuku binaman talak ara, Makedonia tam noutamak ap, Asia tam noutamak ap, banmanya ani, Yerusalem mutuku binamne,” nyabuk. Utenebukce nyabuk. “Asi nyapman mutuku nirya akunum binyopura, ‘Roma mutuku binamne,’ tenepsa ati, dipkoprop Roma mutuku babye, binamne.” Paulus tenebukce nyabuk. 22Nyabukce el melina nang bitinye nang ara, Timotius ap, Erastus ap, minopce Makedonia mutuku dopdeibuk bukni, elda Asia tam noutam akuk mitik ton ulamuk.
Efesus mutuku ninye arye, Paulus ati, yu ubukura, yupu weik nyapdayik yupu
23Atalak ara, amutuku Efesus mutuku ninye arye, Yesus arye “Winipnamlulume,” nyalilamuk yupu el winilamukto nun winin bisik ati, yu weik ubukura, mun deibuka, mitika kume, yupu weik nyalamik. 24Ura tonoknye, el si Demetrius, elda kat ning, dekna weik ning perak arye, mitik ning puturubuka delina kel kopropnye ulamuk. Winilamukce isa si, Artemis#19:24 Artemis ara, sik Efesus mutuku ninye sik si erelamik isa si. Sikce Allah si kum erelamik. Aisa el kil siuk diba tenebuka, si erelamik. el si eren aik, anyaik urasin atonun bukni, mitik tonun puturubuka delilamuk. Winilamuk ati, el ap, neika apiluk melibuka dolamikce, kintinidelilamik ning ap ati, el nyalamuk yupu pil weik dolamikce, apil dona ati yo bok weik dololamik.
25Demetrius arye, “Sik anang nirya buluplulume,” nyabukura, el melibuka pil dolamik nang ap, apil atonun piluk yukak dolamik nang ap, bulubuka wekikura, yupu nyabuk.
“Na kayapu, anggun kele. Apil dolamibya deice aryuk, nun dekna ning weik dolamibirye, nun patapsilye ning nirya dekenyabe. 26Ara, na dem ati kume. Anggun babye, anye bira, Paulus, el ulul ning elilulumce, el nyalye yupu kekelulum ani, Paulus elce, ‘Ninye taruk deice arye, puturubuka donyak allah-allah ara, pia dipkoprop Allah kume,’ nyalule. Paulus nyalul deice arye, ninye weik, sik kanye yuk pununyake. Punubukce, aninye ati dobuka, gwalin bisik bobalamuk. Ara, nun mutuku Efesusuk kume. Asia tam noutamak nirya, pia winilamuka ani, mitik anunuk sirya batakmale.
27Ura, Paulus arye, ‘Ninye taruk domice ning pum tam ara, dipkoprop Allah kum ulule,’ nyabuka peterelula. Nun dolamap pil ara, teleb tenesinyak bukni, Paulus arye ayupu pia petereplyopura, aminyan talak ara, ‘Ninye arye puturubuka delilamak ning ara, malye,’ tenebikcopura, malye nyapnamsiyak kum danye.
Anyuk kume. Tonda, nun pia teleb isa kil Artemis, el si erenyap aik ara, lipdesicopura, ‘Ara talya,’ tenepnamak kum danya. Winipnamak tenepne. Tonda, Asia tam ninye nirya ap, ninye mutuk sirya im sirya nirya ap, isa kil si erenyak ning ara, Artemis babye, nunce Artemis ati, ‘Pia teleb,’ tenenyap ning ara, sikce yanipnamsiak do? Yanipnamsiak,” tenepne. Demetrius arye nyabukce, abulubuka wekmek nang ati laka nyanmok.
28Ura, lak nyanmokbuk, anang kekebikak arye, yu pia weik ubukura, atalak aryuk deiyok kibuk akarye, weik yupu arye nyanmek. “Nun Efesus mutuku arye, si erenyap isa Artemis ara, pia teleb. El mikip pia weike,” nyabuka weik yupu arye nyanmek.
29Tonap, ayupu uk, pia nyanmeka ani, aminyan ara, anyasik domika noutamak ulamik ninye babye, yu arye sik nirya, kanye walwal kibukura, ‘Se,’ tenebikce teninmek. Winibik akarye, adiparyuk sik anang nirya arye, Paulus ap, Makedonia mutuku arye yarik nang ara, Gaius ap, Aristarkus ap, talibuka doprobikce, anang nirya, tonok bisikuk bulubuka talipdaka neika biyik. Talipdakuka, tonok bisikuk biyik akarye, tonoknye tenepmok kanye atonun bobikce, amutuku ninye bulubuka weklamikce, yupu talilamik aik weknuyik.
30Weknuyikura, Paulus arye, ‘Anang bobuka weknuyak aik binirye, yupu nyapnune’ tenen, kintinibuk bukni, amutuku dib tenebik nang arye, “Winina meme,” nyabuka yupu sekik. 31Tonda, Asia tam weik nang ara, Paulus el kayapu nang arye, ‘Nun kwit obicak’ tenen, anyaik wekuka, ‘Yupu nyapnune,’ tenepmal ning ara, ‘Bataknule’ tenen, asisinanye arye yuk nang ati, “Paulus anda, anyaik wekena bataklyame nyapmakiake nyalbilulume,” nyabuka yupu nyabikura, anang arye Paulus ati nyabik.
32Atalak noutamak ara, anang bobuka weknuyik aik nang arye, ton tam nang ap, ton tam nang ap, yupu yuk-yuk dan tam arye, dan tam arye, weik yupu uk nyanmek akarye, ngalukunmeka ati, kum kekepdakmanto kibikce, walwal kanye bobik. Tonda, anyaik min kum wekmek talak ara, ninye weik tam ara, ‘Yupu deiyok anye,’ kum tenelanmekce, talye dem wekmek.
33Aninye wekmek ak noutam arye, ‘Anye birye yupu nyapnul’ tenen, Yahudi yala nang arye, anye el si ara Aleksander, sik taruk arye obyakuka bobanmeka ani, anang wekmek ak utam, sik urasin deibuka dinmek tam deibik. Deibikce, aninye nirya wekmek noutamak arye tonok-tonok nang arye weik yupu arye, Aleksander ati, “Nyapnulyam, nyapnulyam,” nyapdeibik. Nyapdeibikura, ‘Yupu nyapnun’ tenen, tikukukce taruk moupdeibuk.#19:33 puturubuka deiyamik ning – Ninye taruk deice arye puturubuka delilamikce, si erelamik ning ara, sik Yahudi yala nang arye, ‘Nun like,’ tenelamika ati, sik Yahudi yala nang arye, ‘Se, nun ayupu nyalanmapa ara, Artemis tam nang arye, “Ara sik deiyok,” nyapsicak’ tenen, Yahudi yala nang arye, Aleksander wipdeibik. Wipdeibikura, Aleksander birye, “Ayupu nyalamukce kanye walwal upnarye dung-dung alanmaluma ara, nun Yahudi yala nang, nun deiyok kume,” nyabuk.
34Taruk bata deibuk bukni, anang arye Aleksander elda, Yahudi yalanye eibikce, lik ubukura, sik nirya yupu neika weik yupu arye nyanmek. “Nun Efesus mutuku si erenyap isa Artemis ara,#19:34 Artemis tam nang arye Aleksander el yupu sik yanibik ning ara atonun. Yahudi yala nang arye ninye taruk deice arye memebuka delikirye si ereice ning ara, ‘Nun like,’ tenelamika ati, Aleksander ara, Yahudi yalanye binya arye, ‘Nun asi erebye ning ati wenepnusil do?’ tenebikce, yupu bisbikce yupu weik nyapdayik. pia teleb. El mikip pia weike,” nyabuka asum tonok bukni, yupu weik pia nyanmek.
35Yupu pia nyanmekbuk, amutuku deiyok nang nyalamik yupu kekepnarye, sekuka laka nyalamuknye birye, tikukce, “Yupu bataklulume,” nyabukura, anang ara, yupu tunim abik. Yupu tunim abikura, elce nyabuk.
Nun pia teleb isa kil Artemis, el si eren aik dobuba ap, el urasin nong atonun ning, im deice arye sakukura, dopdobupu ning ap, nun Efesus mutuku unyap ninye arye aning melibuka kalikinyaba ara, yatanye, yata kil, kum kel kibik do? Kume, ninye mutuk sirya im sirya nirya aning akunum kel kepdobike. 36Ayupu ara, dib do, telil do, kum nyapmanto. Dipkoprop yupu nyapmasine. Aning ati ara, pia teleb ning ara, anggun unmalum ning ara, bataklulume. Anggunce sikti, opmanto ning pol-pola kum unamlume.
37Adilulume, anang ara, nun allah-allah si erenyap aik pum bisik diamubu ning ubula kum dopsirike. Tonda, nun isa kil Artemis ati, si malye-malye nyabuka, kum yanipdike bukni, anggunce anang dobuka asukum boyanmalume. 38Ati, akunum nyapmasine. Demetrius ap, el dolul pil atonun donyak nang ap, sikce yuk nang ati, malye winipmasiak yupu ara, ton tuba upmasilyopura, nun gubernur yupu lipsisikina deiyoknye aupmale. Tonda gubernur elce yupu bokolisilye talak ara, sik anang babye, yupu ton uptopura, asukumuk sik damang, “Elce malye winipmanile,” nyabuka wibuka lipsisikuka nyapdatinge.
39Tonda, anggun babye, yupu ton upsilyeura, nun deiyok nang arye, “Yupu talipnuyabe,” nyabice talakuk, anggun ap, anang ap, yupu talibuka lipsisiknamlume. Anyak kume, tonda yuk talak ton kume, sik yupu bokolin talakuk nyapnamlume. Wini talak ara, kume. 40Bukni, asum wininmap ning ati, yuk nang arye dobuka nun deiyok nang dam nyalbisitingopura, sik kekebikirye, “Sikce yupu talipdakirye, nun deiyok nang kanye walwal kipliba winilamap ning sik anang arye yanipmasiake,” nyapnamsitinge. Nyapsitingopura, ayupu nyapdanmabce kwepdanmap ning ap, walwal kanye bopmap ning ap, “Nunda adeiyok ati yupu talipmabe,” kum nyaptibye. Deiyok kum upmasilabuk wininmaba atia,” amutuku Sekretarisnye nyabuk.
Ayupu nyabuknye bira, ara, amutuku deiyok nang nyalamik yupu kekepnarye, sekuka laka nyalamuknye birye, anyaik bulubuka wekmek nang nirya ati nyabuk. 41Anirya akunum nyabukopura, abulubuka wekmek nang nirya ati, “Winira akunuma. Anggun yuk-yuk talye-talye balolulume,” nyabukura, anyaik batakuka bindobik.

Currently Selected:

Rasul 19: EIPA

Highlight

Share

Copy

None

Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in