Lim Aŋgàa Ntum 7

Kisúŋnìn ke Tefan

1Taà cù wo kuʼùn dzə́r e Tefan jii, «Kinyo ke wír vìne suuy kìn ki kù yòʼ dzə̀ rú á?» 2Tefan yòŋ áwune jii, «Atàr vém wùn aàfə́r vémé, vèn yuúrí. Yì‑iì dzə̀, a tàr wòsən Abraham dzə̀ə́ e Mesopotamia, e bóo wìy lò, a dù e Haran, Nyùy woo Ŋgaà Ran dìn kitú kfə́ shó. 3#Kèʼlo 12.1. Wù‑uù sùúy shó jii, ‹Màʼtì woŋ wóo wùn aàfə́r vée, e dù e wòŋ wo m wíy dìn e wò.›

4«Abraham ku nèn lò fo wòŋ Kaldea foo fèy, e dù, a dzə e Haran. Tàr wov wìy kpù, Nyùy nèn yiì, wù lò, e wìy, a dzə e wòŋàn fo vèsən dzə́ lèn fèn. 5Wù wáa dzə fèn bèy, la Nyùy yòʼ fə̀m fò shintsə̀mén shé kirə̀ʼ shó shishàr gheéy. Yii bèy, wù‑uù lo kàʼ ji wun wíy fo a woŋ və̀n sho, é wáa dzə və́ wùn a rám rəə́. Nyùy wáa kàʼ bèy, a bó Abraham yòʼ fə̀m sí kér wán gheéy. 6Nyùy nèn kfə̀n sùúy sho jii, ‹Rám yée wíy a dzə viŋgwìy e wòŋ wo səné, a dzə akwàn, aá nəʼsi áwune fó kiyá ghii kweè. 7A m wíy màʼ ŋgeʼ e wír veé wòŋ foo fèyi, é rám yée fəə́ fó fo, e wìy, a bùnrì mo fen.› 8Nyùy nèn kfə̀n fò Abraham kisəəm ké *mensàŋ mee shooy, a dzə̀ *mbèʼ se saŋén sí. Abraham wìy dzə̀ə́ Aysi, kishiíy kí meé waamé, wù nèn nàŋsín. Aysi wìy nàŋsín sa wán və woo Jakov, é bo Jakov wìy nàŋsín wón və́ vee nshòv sibaà e ghvə̀m ve dzəə̀n atǎr ram yesən.

9«Atàr vesən víyi nèn wìy ghèʼ fər wov Joosev, e fiìnè, wù wáa dzə kwàn é wòŋ Ejiv. Yii bèy, Nyùy kú a leéy fo wun, 10a sə wun fo ŋgeʼ se wù‑uù yén sidzə̀m. Wù kfən fò wun vifií, Farao woo Fon woó Ejiv wáa kòŋ wun, e fò sáʼ sho, wù wáa leéy fo wòŋ wùn à kfə́ə fòne.

11«Jìŋ nèn wìy koò woŋ Ejiv e dzə̀m, e kfə̀n koò sá e wòŋ Kanan fèn, wíri wáa yen ŋgeʼ ye tavín, la atǎr ram yesəné yòʼ a ker kifá ke yi. 12Jakov lòo yu, e yù ji vifá ve yi vi dzə̀ á e wòŋ Ejiv, wù nèn tùm wón və́ ve dzəə̀n atàr vesən fó. Á dù fo e ghan sé mbìy si, 13e wìy lòo kfən fo akàŋ vee abaà, Joosev nèn yiì, afə́r və́ víyi kiíy wun, é bo Farao kiíy sá kfə́ə Joosev. 14Joosev nèn tsə̀nsí ntum e tàr wov Jakov ji wùn à kfə́ə rə́ e dzə̀me lo, e wìy a Ejiv. A kfə́ə Jakov rə̀ne‑eè dzə̀ wír nshòv tàn e msaàmbà e ghan fóo fèy. 15Jakov yú, e lì kfə́ə rə́, wùn áwune sə́y é Ejiv. Wùn à wón və́ ve yì‑iì dzəə̀n atàr vesən víyi nèn a dzə fo, e wìy kpùkír fo adzə̀m. 16Á wìy sìíy, e lì dzə́n sév, e dù sho e Shekem, e wày é mbvə̀ʼ ye Abraham‑eè yunen fo kfə́ə Hamori, e làʼ e *kisha ke mbàm ke fəvír kí.

17«Ghán sí lòo gheén se Nyùy‑iì wíy yiì kinyo ke wù‑uù kàʼàn Abraham sho, a wír vesəné kúʼ ne e wòŋ Ejiv, a dzə nyanyày. 18Á nèn wìy kòʼór fon wo sən, a bó wù yòʼ kì Joosev. 19Fòn woo shooy nèn a lovtí e wír vesəné lóvtín, a nə̀ʼsì áwune, a kàn atàr vesən viy ji á wáa màʼày wón fó ndzə, aá wáa kpukír. 20A dzə̀ ghán see shooy se vé‑eè dzəən Mooser, wáa dzə wán, a wù‑uù bòŋ é ŋàŋ. Á keérí fó laʼ ŋwee taár, 21e dù, e lèm fo ndzə, é bo wàn Farao woo wiíy bóŋrí, a lìy ji və́ə woo wán. 22Á nèn yèʼéy Mooser vifií vé wìr veé Ejiv vidzə̀m. Wù wìy kùy, a dzə wir jì ye juŋ, e kfə̀n a dzə wír njiì kinyò.

23«Wù wìy mèé kiyá mkweè, e kwàʼtì ji wun‑éè du, e ghàn á afə́r və́ vee wír veé Isray. 24Wù nèn lòo dù, e yèn, a wìr woó Ejiv nyer wír woó Isray wùmòʼ, wù kaáy, e yùyrí wír woó Ejiv və̀y. 25A wù‑uù kwaʼtì ji dzə̀ afə́r vəə́ kù kìíy a ji tùm Nyùy wun ji wun fəə́r áwune fó ŋgeʼ, a bó á yòʼ kì. 26Yì rán kibvəə́shí, wù kfən lòo dù, e yèn, a kfən lò wír veé Isray abaà, a fùnèn. Wù wáa jàvsìn jii, ‹Ŋkàr sem, vèn yú, vèn dzə́ afə́r afə́r, funèn ji ka?› 27Wìr wo wù kì taʼ melaà nèn dòm Mooser dómen, e dzə̀r shó jii, ‹Lèm la wò ji à wáa saʼ ver, a tinén nsaʼ sér? 28#Fəə 2.14. À taʼ e yuyrí mo mo wò‑oo yuyrin wír woó Ejiv və̀y e yooné a?› 29Mooser yú bey, e nèn fàn, e nyèŋ fó wòŋ Ejiv, e dù e wòŋ Midian, a dzə fo, e wìy dzə̀ə́ wón fó abaà.

30«Wìy lòo dzə e bǎm kiya mkweè, Mooser yén nshìylav Nyùy, a yì dzə̀ é mvə̀m və̀y wo wú‑uù shwí e kici é woʼ yeé ghaa Gwan Sinay. 31Mooser yén və́y, kí tárír wun. Wù kóʼtí fó mentsə̀m ji wun leeyì, Nyùy Tàr súŋnín fó fo jii, 32#Fəə 3.6,15. ‹Dzə̀ mo woo Nyùy atàr vé, Nyùy Abraham, à wo Aysi, à wo Jakov.› Mooser yú, e nèn a yàʼ, e làa yòʼ dzə́ə a tàʼ, e leéy fó gheéy. 33#Fəə 3.5,7,8,10. Nyùy Tàr nèn kfə̀n sùúy sho jii, ‹Shóʼtí alábáʼ vée, bìʼ fo à sí tíy a dzə̀ e Nyùy kirə̀ʼ ke ranén kí. 34M kù yén mo á táy wír vém é wòŋ Ejiv, kfə̀n yú mo áwune dzəmè, a m sə̀y ne lèn ji m fəə́r áwune fó ŋgeʼ foo fèy. Ku yù, m túm wò e Ejiv.›

35«Nyùy nèn tùm a dzə̀ Mooser və̀n ji wù fəə́r wír veé Isray fo ŋgeʼ foo fèy, a fo sáʼ aáwune. A kù dzə̀ wun wo áwune‑eè káy kayín, dzə́r sho jii, ‹Lèm la wò ji à wáa saʼ ver, a tinén nsaʼ sér?› A Nyùy‑iì tsə̀nsí a dzə̀ nshìylav rə, yì wìy e mvə̀m kicì fey, e tiìsí ntum rə̀n sho. 36Mooser nèn dù, a yiì viŋgaʼnìn ve vinyò vinín e wòŋ Ejiv, ví wáa dìn vitaáví vé Nyùy, e bóo wìy fəə́r wír veé Isray fo fo. Wù kfə́n a yiì vímóʼ ví é Rìbà Ndzə̀v wo Baar, à vímóʼ ví sá vinín e ghan se wùn áwune‑eè ghán e kirə̀ʼ ké woʼ kí kiyá mkweè. 37Kfə́n a dzə Mooser woo shooy wo wù‑uù suuyin e wír veé Israyi jii, ‹Nyùy wíy tum ŋgaà ntum və wùmòʼ fo věn wùn moo mo, a wíy a dzə̀ wír fo věn mvəm.› 38A kù kfə̀n dzə̀ wun woo Mooser wo wù‑uù suŋnin wùn nshìylav Nyùy e Gwan Sinay e ghan se wùn aàtǎr ram yesəné‑eè baʼtin é woʼ yee fó, yì fó nsər se Nyùy sho ji wù fó e vèsən.

39«Atàr vesən víyi nèn lò, e mèŋ Mooser, e bàʼ wun e bàm, a kòŋ ji bo á kì kfə́n e Ejiv. 40#Fəə 32.1,23. Á nèn sùúy e Aaron jii, ‹Fèr anyùyi, e fò e vèr, aá wáa dànèr ver. Ké Mooser və̀y wo wù‑uù fəərin ver fó wòŋ Ejiv, bó vèr yòʼ kì kinyo ke kí kooyin wun.› 41Á ku nèn fèr kibámmbó, a kí shwínin wan nàʼ, a seerí nyám si, a cù sho, a sheʼrí kifá ke á fèrìn e wó yéví. 42#Amos 5.25‑27 (Grik). Nyùy nèn bìn ndzə̀m aáwune, á wáa ghvəm shúy wùn à ŋwee, à mejiy mè réŋréŋ mo vé‑eè saŋen é ŋwàʼ *aŋgàa ntum Nyùy ji Nyùy suuy jii:

« ‹Wír veé Isray, vèn‑eè ghán e kirə̀ʼ ké woʼ kí kiyá mkweè,

seéri nyám si, cu a dzə̀ mo shó à?

43Àáy, vèn‑eè ghvə́m a dzə̀ anyùy ve fer ven,

béʼ kibàn ké cù a dzə̀ ké nyùy wo á yoŋ ji Molok,

kfə̀n béʼ shijiy she á fèrìn ji shé nyùy woo Refan.

Bìʼ bey, m wíy tsənsí ven é kwaʼ nsàm, aá shaa Babilon sháan.›

44«Aàtàr vesən víne‑eè dzə́ e kirə̀ʼ ké woʼ kí, kér *kibàn ké ntàsín ke kí‑iì din ji Nyùy dzə̀ wùn áwune. A yì‑iì fèr Mooser kibàn kee shooy réŋréŋ moo ke Nyùy‑iì dìnèn shó, e sùúy ji wù fer á kímóʼ kí bey. 45Wón véví nèn wìy sìíy, e sə̀ fo atàr vesən víyi, a beʼ, a wìy sho fèn. A ghán sin si‑iì dzə̀ se wùn à Joshua‑aà faasì nsay fo vitúm ve ví‑iì dzə́ fèn vi, a ghán Nyùy fo mbìy, jum vitúm vee shooy. Kibàn kee shooy ki nèn a dzə fèn, e meé e ghan se Fòn Davir‑iì sáʼ woŋ və̀n. 46Wù‑uù dzə̀ wír, a wù bóŋ fo Nyùy e ŋàŋ, wù nèn a lon ji Nyùy ku biìmé, é wun bóm á lav wun woo Nyùy Jakov. 47Nèn ghàn sìíy, e bòm wán və woo Solomon lav Nyùy yee shooy.

48«A bó yòʼ dzə̀ ji Nyùy woo Taà Vitu yii dzə́ e lav ye bomen wíri, réŋréŋ mo *ŋgaà ntum Nyùy wùmòʼ‑oò suuyin ji Nyùy suuy jii:

49 # Aysaya 66.1,2. « ‹Yúví dzə̀ kàvàʼ wom,

nsay wáa dzə kibur ke m tiir wúu yém shó.

A dzə̀ wìr bàʼrì lav ji yéem, a yìwun dzə̀ moó le?

Kirə́ʼ kí dzə̀ shó ke dzə̀ m dzə̀ʼə̀m shó a?

50Bó yòʼ‑oò fèr mo vifá vìn vidzə̀m à?› »

51Tefan fèr bèy, e sùúy jii, «Vèn tàv kitú e ŋàŋ, a melív men wùn à vituʼùr vén ví dzə̀ vé wìr ve bó á yòʼ kiìn Nyùy. Vèn kfə̀n tén fó a yu Kiyoy ke Ranén kí, yii kinyo, a kù dzə̀ ke atàr véné‑eè yii. 52Ŋgaà ntum Nyùy wùmòʼ dzə̀ shó wo atàr véné yòʼ‑oò ló a ròn wúu rə́ á? Áwune kù‑uù yúyri aŋgàa ntum Nyùy yúyrín, a vé‑eè fiʼtì ji Ŋgaà Lìm Nyùy woo rú waà wíy wìy. A dzə̀ wùwun woo shooy mo wù‑uù wìyìn ne, vèn sháʼnín, e yùyrí. 53Ku kfə̀n a dzə ven vin ve Nyùy‑iì tumen nshèelav sə́, sí fó nsər sə́ e vèn, é bo vèn tén fó a lèm.»

Á yúyri Tefan e tíyí

54Vé wòŋe yú kinyo ke Tefan suuyin kin, kí nəə́ aáwuné vighìy, á ŋéytí sóŋ, e kuùmé Tefan sho. 55A Tefan kù leey kfə́ a dzə̀ yúv, Kiyoy ke Ranén kí rún e wùn shiliv, wù yén rán ye dzəə̀n yé Nyùy, e kfə̀n yèn Jesus, a wù tíy e Nyùy koy yìyí. 56Tefan nèn sàsìn jii, «Vèn leéy, e yèn, m yén yúv e rə́, a ŋgaà wo yírí dzəə̀n *Wanwìr tíy e Nyùy koy yìyí.» 57Áwune yú kee shooy, e nèn fə̀mrì wó e vitùʼùr, e bùʼ rəə́, e tò, e kùúy Tefan, 58e fəə̀ shó fo ŋkàlaʼ, e dù, a tsəmrí e tíyí ji á yúyrí. A wír ve á kì tiimen, a suúy vinyo e Tefan bàmé kì shòʼtí vikúm vév, e fò e wánlè nsùm wùmòʼ, aá yoŋ ji Saul, e bó a tsəmrí. 59Á wáa tsəmrí, wù wáa bùnrì jii, «Tàr wor Jesus, ku lì kiyoy kém kí é yuv.» 60Wù nèn lò, e tsə̀m fó nsay, e tòŋ kitávín jii, «Tàr, lá à yòʼ a leéy kinyo ke bi ke wír vìne yii kìn.» Wù rəə́mé bey, e nèn kònsí, e kpù,

Currently Selected:

Lim Aŋgàa Ntum 7: LNB

Highlight

Copy

Compare