YouVersion Logo
Search Icon

Luke 1

1
Livala Vakuumgoina
(Luke 1:1-4)
1Tomoya Tiyopilo,
Tomota badabadaidi bogina sipoikíkina bei Yaubada ina guinuwa boi yaida goi simalatomota tetelidi buki goi siginidi. 2Kaga kaga boi Vala Dedevina ana topaisewao toinidi matadi goi sigimiigitedi be nakae sivadaamanedi kai yaima, e nakae tomotayadi idi buki goi sikaidamanedokoidi. 3Tauna yau nakae anuwonúwana itoboinegu bei guinuwayadi buki goi aginidi. Kaga liliuna sigimiisowóduwo boi nimatu go, ima ame tuta bogina adovatusidokoidi, tauna buki goi aginidokoidi kom Tiyopilo manum 4bego dogoiyadi liliudi boi sivatuulukoim, itoboinem kukamoitamoedokoidi.
Yeisu ina bíbina tetelina
(Luke 1:5—2:52)
Iyoni ina bíbina ana talavaita tetelina
5E tetalayana ame nakae: Tolovina Erodi ina lovina ana tuta Yudiya#1:5 Yudiya: Ame Diyuu idi kasa gagaina. Sinaena parovinsi yoidi Galili, Pereya, Yudiya giyaina, Samériya be Siriya sikaaiyaka. goi Tonúwala tayamo yoina Sakarayau#1:5 Sakarayau: Ame youyana ana yagoina moe Yauwe bogina inuwokavatamna. ikaaiyaka. Sakarayauyana Tonúwala tayamo ina boda yoina Abiya#1 Tétala 24:10. yaidi goi ipaaisewa. Tauyana monena yoina Elisabeta. Elisabetayana nakae tubuna Tonúwala yoina Eroni.#Tateta 4:14, 28:1. 6E adi taiyuwokova kiboobosidi Yaubada matana goi. Nakae yawoidi goi geya adi pikwanamo Yauwe ina Katukeda ana lovina be ina nuwonúwana liliudi sikabikaonedokoidi. 7Ago Elisabetayana ikágala be nakae adi taiyuwo bogina siwowosobu, tauna geya natudimo.
8E Sakarayauyana ina bodao idi tuta paisewa isowóduwo, tauyana Tonúwala nakae Yaubada matana goi ipaaisewa go, 9kinava ikabi bei Yauwe ina Vada Kimaasabaina goi isiu. Isiu, nakae Tonúwala idi sinapu, e insensi bei iikasale. 10Kidi go boda madabokina moetala goi sikaaiyaka, insensi ana kasala ana tuta goi liliudi sikaawanoi. 11E tuwo Sakarayauyana Vada Kimaasabaina isiu go, Yauwe ina anerose isowóduwo insensi ana kaba kasala kakataina goi iitáoya. 12Sakarayauyana ikandobala anerose igite, ikaliwoisa, tuwo atena iyova gagaina. 13E aneroseyana idigo kana,
‘Sakarayau, taabu kuumatōita.
Im kawanoi Yaubada bogina inove,
e ame tuta ikatumapu.
Monem Elisabeta bei ivenátuna,
natumiyana koroto.
Tauyana bei kuvayou Iyoni.#1:14 Iyoni: Ame youyana ana yagoina moe Yauwe tokanuwóiya o yabobona Yaubada goi.
14Gomanayana manuna bei kuuyáwana gagaina toina.
Ina bibinayana manuna tomota badabadaidi nakae bei siuyáwana.
15Moitamo. Tauyana bei toolagaina Yauwe matana goi.
Taabu oine be bwae toogagaina iinīmdi.#Yoyowo 6:3.
Nava sinana gamona goi ikaaiyaka Baloma Kimaasabaina bei ivakayaodei.
16Niga bei komi Isileli tubunao badabadaimi ikaluvilemneimi,
e Yauwe ida Yaubada komeko.
17 Eliyau nakae Iyoniyana mana katepatu be mana togaga ivakumgo ima Yauwe manuna.
Koroto atedi bei ikayagaviledi natudiyao yaidi goi,#Malakai 4:5-6.
tokapipilova nuwodi ikayagaviledi bei tauyadi tokibóbwata nakae,
be tomota ikatubayasidi Yauwe ina sowóduwo manuna.’
18Go kina Sakarayauyana idigo kana,
‘Kaga goi bei ayagoi moe moitamo? Yau bogina akaitomoya. Monegu nakae bogina ikainamoya go!’
19Go aneroseyana idigo kana,
‘Yau Gaberiyeli,#Daniyela 8:16, 9:21. tuta liliuna Yaubada matana goi aatáoya ina nuwonúwana aguuinuwe. Tauyana ietunegu ama bei ame vala dedevinayana atalavaite yaim. 20Go kunōve. Guna livala tuta kaikaila goi bei simalatomota. Go guna livalayadi geya kunumisedita, tauna ame tuta maem imoumou, e geya itoboinemta kubóbwara ana kadókana ame dogoiyadi bogina simalatomota baige.’
21Go bodayadi nava Sakarayau situuyaosi go, nukotodi siwowówana sinuwonúwana kadi,
‘Kaga unana Vada Kimaasabaina goi nava ikaaimúmuna?’
22E Sakarayauyana isowóduwo go, geya itoboineyeta ibóbwara boda yaidi. Tauna bodayadi bogina siyagoi Vada Kimaasabaina goi ikaalayáusa. Tuwo nimana goi ikaaukedamo yaidi unana maena imoumou.
23Tauyana ina tapwaroro ana paisewa bogina ilukavave, ikaluvila ina ina kasa.
24E tuta amo mlina tauyana monena Elisabeta ikéuwama go, tukówana ainima goi vada sinaena ma keeuwamina anetava ikaaiyaka, e inuwonúwana kana,
25‘Yauwe bogina inuwaisigu ame nakae: Guna omayamaya geya natugumo pasina tomota matadi goi bogina ikabi inave.’
Yeisu ina bíbina ana talavaita tetelina
26E tukówana sikisi Elisabetayana nava ma keeuwamina, Yaubada ina anerose Gaberiyeli ietune ina asa tayamo Galili sinaena, asayana yoina Nasareta. 27Ietune ina woiyai tayamo geya ana kanaotamo. Woiyaiyana ana kamatákwana moe yoina Iyosepa. Iyosepayana tubuna moe Devida, adi nunu tayamo.#Madiu 1:18. Woiyaiyana yoina Meri. 28E aneroseyana ima Meri ina vada goi isiu ima ilatuwoko idigo kana,
‘Kom Meri Yauwe ikanuuwoiyem, uyagu! Tomoya kom taiyao!’
29E livalayana pasina Meri nukotona taitáiya iuyoi, ina nuwonúwana kana,
‘Anerose ina bóbwara kaga nakona ana yagoina?’
30Go aneroseyana idigo kana,
‘Meri, taabu kuumatōita!
Yaubada bogina ikanuwoiyem.
31Kunōve. Nava bei kukéuwama.
Niga natum koroto bei kuvenatuni, kuvayou Yeisu.#Madiu 1:21.
32Moe Tauyana nava bei toolagaina,
bei sivayoko Tokanayatanatoina Natuna.
Tuwo tubuna Devida ina kalibúbuna Yauwe Yaubada
nava bei ivadamane Tauyana goi#2 Samwera 7:12-13,16; Aiseya 9:7.
33be Yakobo ina bodao#1:33 Yakobo ina bodao: Ame nakae Isileli tubunao. Isileli youyuwoina moe Yakobo. ikalibubuvataedi unana ina kalibubunayana geya ikavaveta.’
34E Meriyana idigo kana,
‘Yau koroto taiyao geya kamamasisi, tauna moe manakaena bei isowóduwo yaigu?’
35Go aneroseyana idigo kana,
‘Baloma Kimaasabaina bei iwokoim
o tadigo kada “Tokanayatanatoina ina togaga gaota nakae bei iumaim kukéuwama.”#Tateta 40:35; Madiu 17:5; Maki 9:7; Luke 9:34.
Moe pasina tauna natum kuveenatuni bei sivayoko Totumasaba, Yaubada Natuna.
36Go kunōve. Osiyam Elisabeta bogina ikainamoya go, bogina ikéuwama, gómana koroto. Tomota sinuwonúwana tauyana ikágala go, ina keuwamayana goi ina tukówana sikisi bogina sikavava. 37Geya kada kaga tayaamo imou Yaubada yaina geya, tauna kom be Elisabetayana imi kéuwama itoboinedi.’#Aba Vatowo 18:14.
38E Meriyana idigo kana,
‘Yau Yauwe ina pákwana. Moitamo, latuwogu isowóduwo yau yaigu kaga nakae bogina kudige.’
Amo ikavava, aneroseyana itáoya, Meri ikalave ina.
Meri ina Elisabeta iivadade tetelina
39E Meriyana itáoya, amo tutayana goi woilina ina Yuda#1:39 Yuda: Isileli natuna tayamo yoina Yuda. Niga Yudayana tubunao adi dala yoina Yuda. Boi tutayana Isileli tubunao Kenani goi sisiu, poyapoya tayamo moe Yuda tubunao idi kaba lovina, e amoko goi sikaaiyaka. Yeisu ina tuta ame dadavayana yoina Yudiya (Madiu 2:6). asaina tayamo, asayana koya dadavina goi. 40Ima asayana goi isowóduwo ina Sakarayau ina vada goi isiu Elisabeta yaina ikauyagu. 41Tutayana Elisabetayana Meri ina kauyagu inove, memeya gamona goi mana uyáwana imoya go, Baloma Kimaasabaina Elisabeta ivakayaodei. 42Tuwo niyana gagaina goi iduduwo kana,
‘Vevina yaidi goi kom kaaipakum gagaina.
Gamom keuwoina nakae kaaipakuna.
43Ame aba wowoina yau yaigu bego kom ida Tomoya sinana go, yau kumekoigu. 44Ame moitamo. Kunōve. Im kauyagu anovenove, to memeya gamogu goi mana uyáwana imoya. 45Bogina kunumisa bego moitamo Yauwe ina livalayana yaim goi nava bei imalatomota, tauna am dedevina bogina kubabane.’
46Tuwo Meriyana idigo kana,
‘Ategu goi Yauwe akilagasi.
47Nakae Yaubada guna Toyava pasina balomaigu
bogina iuyáwana gagaina
48bego yau Tauyana
ina pákwana nuwotookaigu go,
inuwokavategu.#1 Samwera 1:11.
Moitamo toina.
Ame tuta be nakae tuta simamaima
malamalágata liliudi bei sinuwonúwana
yau guna dedevina bogina bei ababane.
49Moe kina Tokalika guinuwa toogagaidi
iguinuwedi yau manugu,
Tauyana yoina kaakesaina#Same 111:9.
50be nakae ana towowoinayao malamalágata
liliudi yaidi goi inuwokapisiyedi.#Same 100:5, 103:11,17.
51Tauyana nimana toogagaina goi
ina togaga bogina ikaiwoduwe.
Tonuwatue madi nuwogau goyogoyoidi
atedi goi ikausapesapedi.#Same 89:10, 98:1, 118:15.
52Tolovina kebadi goi ivasobusobuyedi go,
tonuwotookaidi ikilagasidi.#Iyobi 5:11, 12:19.
53Kidi madi loga dogoi dedevidi goi
ivakayaodeidi go,
kidi toesaesa, nima kaka ivalilivedi.#Same 34:10, 107:9.
54Yaubada ina kitomyao,
moe Isileli tubunao, ivaitedi.
Ina vaitayana moe ina nuwokapisi
Eberamo mana bodao yaidi goi
inuwokavatevatae#Same 98:3.
55nakae boi tubudao yaidi ikatótula.’#Aba Vatowo 17:7.
56E Meri osiyana taiyao tukówana aito nakae sikaaiyaka namliyeta ikaluvila ina ina kasa.
Iyoni ina bíbina tetelina
57E kina go Elisabetayana ina tuta venátuna bogina isowóduwo, natuna koroto ivenatuni. 58Ivenátuna, senao be osenao sinove bego Yauwe Elisabeta inuwokapisiye gagaina, tuwo tauyana taiyao siuyáwana.
59Niga gomanayana maliyalina ainima aito#1:59 Maliyalina ainima aito: Kidi Diyuu idi katuyáiva ituli. Kidi idi katuyáiva goi maliyalina gómana ibíbina moe maliyalinayana vakuumgoina. bogina ibabanedi, boda sima sakavaina ana kúpwana siyoko.#Vininabeso 12:3. Sakavaina ana kúpwana ikavava, kidi bodayadi bego gómana sivayou tamana ana ebígana 60go, kina sinanayana idigo kana,
‘Geya toina, go sem tavayōu Iyoni.’
61Go bodayadi sidigo kadi,
‘Go geya vatau tayaamo im boda yaimi goi yoina moe youyana.’
62E tamana yaina goi sikaukeda,#1:62 Sakarayau nakona geya itoboineyeta ibóbwara be nakae geya itoboineyeta inove. Moe pasina sikaukeda tauyana yaina. latuwodi siyagoi ava you ivayou. 63Tuwo ikawanoi aba gínina#1:63 Aba gínina: Ame nakona timba tayamo kakaaraiina be paaevaina go, yatana tayamo dogoi nuwanuwaina ikaaiyaka bei itoboine leta iginidi. tayamo sime. Sime, tauyana ikabi igini kana,
‘Yoina Iyoni.’
Tuwo boda liliudi nukotodi siwówana. 64E Sakarayauyana sopana be maena mainao sikakapu, nakae itoboine ibobwaramna. Tuwo ivatowo Yaubada iyapaliye. 65Ago kidi sediyao liliudi sigite, simatoita. Boda Yudiya koyakoyaina dadavina madabokina goi sikaaiyaka moe dogoiyadi sivateetelidi. 66Ego avatauwa neta tetalayadi siinovedi, manudi sinuwoleleu kadi,
‘Amo gomanayana, gómana tayamo.’
Idi bobwarayadi moitamo. Yauwe nimana ikaaiyaka gomanayana yaina.
Sakarayau ina yapali
67Kina go gómana tamana Sakarayauyana, Baloma Kimaasabaina ivakayaodei, tuwo Balomayana goi Yaubada ina nuwonúwana ikabivalevale, idigo kana,
68‘Yauwe kita Isileli tubunao ida Yaubada aba kaodedevina!#Same 41:13, 106:48; Roma 1:25, 9:5; 2 Korinta 1:3, 11:31; Epeso 1:3; 1 Pita 1:3.
Tauyana bogina ivadadeda
be kita ina bodao itateteda.
69Ina kitom Devida ina bodao yaidi goi
ada Toyava toogagaina ikaiwoduwe.#Same 132:17.
70Moe nakae boi nimatu Yauwe
ina tokabivalavala kimaasabaidi
sopadi goi bogina ikatótula.
71Ina katotulayana bego ada yava tababane
ida kaleyayao yaidi goi
nakae ada tokaoliliwo nimadi goi.#Same 106:10.
72Nakae iguinuwe
bei ina nuwokapisi tubudao yaidi boi ikaatotule
bogina iguinuwe o tadigo kada,
“Boi ina kanasíuna kaakesaina inuwokavate.”#Same 106:45.
73Moe anasiunayana goi ikatótula tubuda Eberamo yaina.#Same 105:9-10.
74Ina katotulayana ame nakae:
Ida kaleyayao nimadi goi bei iyaveda,
tauna geya ida matoitamo tataaimámina Tauyana yaina.#Atukeda 6:13.
75Ida taimaminayana
moe ma kimaasabaida Tauyana umana
be nakae ma kiboobosida
yawoida madabokina goi.
76E kom nakae, natugu.
Kom bei Tokanayatanatoina ina tokabivalavala.
Bei kuvakumgo kuna Yauwe ina kenao kuunai#Malakai 3:1.
77be nakae ina bodao kuvatulukoidi
idi goyo ana nuwotao goi ida Yaubada iyavedi
78ina nuwokapisi gagaina yaida pasidi.
Ina kanuwoiyayadi pasidi mavada olagaema goi
bei ima ivadadeda,
79e bei tauyadi kokonótuya goi
be nakae ámasa kikina goi itapasigidi.#Aiseya 9:2.
Aiyuwoina tuboina ana kenao goi bei ivakededa.’
Iyoni ikaituubuwau tetelina
80E kina go gomanayana ibibíbina be nakae balomaina goi iitogaga. Tauyana yoyowo goi ikaaiyaka ana kadókana ina tuta bego isowóduwo senao kidi Isileli tubunao yaidi goi.

Currently Selected:

Luke 1: GVS

Highlight

Copy

Compare

Share

None

Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in